X kuşağı
Bu konu başlığı altında 86 tez
Bireysel yenilikçiliğin X, Y, Z kuşağı spor tüketicilerinin ekolojik ayak izi farkındalıkları ve yeşil satın alma davranışları üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, bireysel yenilikçiliğin X, Y, Z kuşağı spor tüketicilerinin, ekolojik ayak izi farkındalıkları ve yeşil satın alma davranışları üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini Ege Bölgesinde yaşayan X kuşağı (1965-1979), Y kuşağı (1980-1999) ve Z kuşağı (2000-2019) yaş skalasında olan spor tüketicileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Ölçme araçları olarak, Türkçe uyarlaması Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından yapılan Bireysel Yenilikçilik Ölçeği, Coşkun ve Sarıkaya (2014) tarafından geliştirilen Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği ve Uyar (2019) tarafından geliştirilen Yeşil Satın Alma Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS 22,0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan spor tüketicilerinin tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Basıklık ve Çarpıklık değerleri incelenmiştir. Değişkenlerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Verilerin analizinde parametrik yöntemler kullanılmıştır. Bağımsız gruplarda kategorik değişkenlerin oranları arasındaki farklar Ki-Kare testi ile analiz edilmiştir. Spor tüketicilerinin ölçek düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon ve Lineer Regresyon analizleri aracılığıyla incelenmiştir. Spor tüketicilerinin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız t-testi (Independent Samples t Test), tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, X, Y, Z kuşağı spor tüketicilerinin, bireysel yenilikçilik düzeylerine göre, X ve Y kuşaklarında ekolojik ayak izi farkındalığının daha yüksek olduğu ve bireysel yenilikçiliğin X kuşağında yeşil satın alma niyeti ve yeşil satın alma davranışı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir.
X ve Y kuşağı mensubu öğretmenlerin mesleki etik algılarının karşılaştırılmasına ilişkin bir alan araştırması
ÇİNKILIÇ, Ahmet Melik. X ve Y Kuşağı Mensubu Öğretmenlerin Mesleki Etik Algılarının Karşılaştırılmasına İlişkin Bir Alan Araştırması, Yüksek Lisans, Çorum, 2018. Etik kuralları; belli yasa, kural, ilke ya da yöntemlere ulaşılması için bir araç olarak kullanılmaktadır. Değişik bir açıdan bakıldığında bireysel çıkarları için hareket eden kişiye karşı ortak çıkarları koruduğu bilinmektedir. Bu amaçla yerel, ulusal hatta evrensel boyutta karşılaşılacak olan hukuksuzluk ve zorbalığa karşı çeşitli etik kategorilerin oluşturulduğu bilinmektedir. Uygulamaya konan; meslek etiği, çevre etiği, global etik, mesleki davranış ilkeleri gibi kategorilerle birlikte, oluşacak olumsuzluklara bir set oluşturulmaya çalışılmaktadır. Yapılan analizlerde kuşaklar arasında; sosyal, siyasal ve yetişme şartları bakımından çeşitli farklılıkların olduğu bilinmektedir. Bireylerin; cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve hizmet süreleri belirlenerek davranış, çalışma şekilleri ve bulundukları ortamdan beklentilerine göre mesleki etik algıları arasında farklılık olup olmadığı incelenmek istenmektedir. Anahtar Kavramlar: Meslek Etiği, X Kuşağı, Y Kuşağı
X ve Y kuşağı sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeylerinin incelenmesine ilişkin bir uygulama
Türkiye'de son yıllarda sağlık sektöründeki reformlar ve inovasyon süreci sağlık sektöründe hizmet kalitesini ve hastane yoğunluğunu etkilediği görülmektedir. Hastanelerde yoğunluğun artması, sağlık sektörü çalışanlarının iş yoğunluğunu ve çalışma performansını arttırmıştır. Büyük şehirlerde yaşamanın zorluklarına ek olarak sosyal hayat faaliyetleri ve iş yoğunluğu, sosyal bir meslek icra eden sağlık çalışanlarının motivasyonunu, çalışma performanslarını ve çalışma arzusunu olumlu ya da olumsuz etkilemektedir. Bu araştırma ile sağlık çalışanlarının X ve Y kuşak özelinde çalışma performansına etki eden faktörler belirlenerek, çalışanların performansını ve yaşam kalitelerini arttırmaya yönelik bulgular elde edilmek istenmektedir. Bu etkileşim her kuşakta farklı şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda X ve Y kuşak sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri incelenecektir. Sağlık çalışanlarının kuşaklar arası özellikleri bağlamında tükenmişlik düzeylerini ortaya koyarak, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık çalışanlarının tükenmişliklerine etki eden faktörleri belirlemek ve bu faktörlerin etki düzeylerini saptamak amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmanın birinci bölümünde alan yazın taranarak tükenmişlik kavramları ve kuşaklar açıklanmıştır. Daha sonra kuşaklar ve tükenmişlik ile ilgili yapılan yerli yabancı araştırmalar incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ise araştırmanın yöntemi ve gereçleri ortaya konulmuştur. Araştırmada nicel araştırma metedolojisi içerisinde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma Ankara ilinde hizmet veren Atatürk Eğitim Araştırma hastanesi 2291 sağlık çalışanı evreninde, 266 örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda X ve Y kuşaklarına (yaşa) göre tükenmişlik boyutlarının arasında anlamlı bir farkın olmadığı görülmektedir. Araştırma katılımcılarının tükenmişlik ile ilgili algıları benzerlik göstermektedir. Ancak Tükenmişliğin duygusal boyutu ile katılımcıların cinsiyet, çalıştığı birim, çalışma yılı, çalışma saati ve gelir durumları arasında anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur. Ayrıca çalışma saatleri ile kişisel başarı hissi arasındaki ilişkide de anlamlı bir fark bulunmuştur. Anahtar Kelimler: Sağlık Çalışanı, Kuşak, Tükenmişlik
Endüstri 4.0 ve çalışmanın anlamı: Kuşaklar arası bir inceleme
Endüstri 4.0 kavramı 2011 yılında Hannover'da "Endüstri 4.0 Manifestosu" adıyla açıklanmıştır. Çalışmanın anlamı ve kuşaklar ise daha önce birçok kez üzerinde çalışmalar yapılmış kavramlardır. Literatür araştırması yapıldığında; Endüstri 4.0 ile birlikte yeniden şekillenen çalışma hayatı ile ilgili bir çalışma olmadığı için böyle bir çalışma tasarlanmıştır. Bu çalışmanın amacı; Endüstri 4.0, çalışmanın anlamı ve çalışma hayatından beklentiler ile ilgili bilgilerin, öngörülerin, atfedilen anlamların belirlenmesi ve kuşaklar arası karşılaştırılmasıdır. Tezin amacı doğrultusunda 6 hipotez oluşturulmuştur. Demografik sorular ile 3 ayrı ölçekten oluşan bir anket formu 435 kişiye uygulanmıştır. Yapılan araştırma IBM SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Ayrıca literatürde Endüstri 4.0 ile ilgili bir ölçek bulunmadığı için geliştirme çalışması yapılmıştır. Yapılan pilot uygulama sonuçları da IBM SPSS 22.0 programında değerlendirilmiş ve cronbach's alpha değeri 0,75 olarak bulunmuştur. Bu sonuçla birlikte ölçek araştırmaya dahil edilmiştir. Endüstri 4.0 Ölçeği'nin açımlayıcı faktör analizi (EFA) de incelenmiş ve açımlayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğin KMO (Kaiser-Meyer Olkin) değeri 0,714 ve Barlett'in Küresellik testi (Bartlett's Test of Sphericity) değerleri Χ²=1971.176, p<0,001 anlamlılık düzeyinde elde edilmiştir. Çalışmada çoklu bağımsız grup karşılaştırması için Kruskal Wallis testi ile değerlendirmeler yapılarak ikili karşılaştırmalarda Dunn testi kullanılmış ve sonuçları medyanlar üzerinden tartışılmıştır. İş hayatından beklenti ile işin anlamı kavramlarının kuşaklar arasındaki korelasyonunun incelenebilmesi için de, Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, kuşakların işin anlamı üzerindeki algılarında herhangi bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. X, Y ve Z kuşaklarının iş hayatından beklentileri ve X-Y kuşaklarının işe atfettiği anlam açısından da bir farklılık bulunamamıştır. Ancak Y kuşağı üyelerinin iş hayatından beklentileri ile işin anlamı arasında anlamlı pozitif zayıf korelasyon bulunmuştur. Son olarak, Endüstri 4.0 ile ilgili bilginin de kuşaklar arası bir farklılığı olmadığı, ancak robotik gelişmelerin X-Z kuşaklarında anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
X ve Y nesli öğretmenlerde etik iklim ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, X ve Y Nesli öğretmenlerin okullarında algıladıkları etik iklim ve iş doyumu düzeylerine ilişkin görüşlerini ortaya koymak ile etik iklim ve iş doyumu arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde, nicel araştırma yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın hedef evreni 2019-2020 eğitim öğretim yılında Yozgat il merkezinde kamu okullarında görev yapan 1285 öğretmenden, örneklemi ise 331 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veriler Örgütsel Etik İklim Ölçeği (Özen ve Durkan, 2016) ve İş Doyumu Ölçeği (Tezer, 2001) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann-Whitney U, Kruskal Wallis-H ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre X Nesli öğretmenlerin okullarında etik iklimi algılama düzeyleri yüksektir. X Nesli öğretmenler okullarında kurallı iklimi "her zaman", verimli, sosyal sorumlu, çıkarcı yardımsever ve ilkeli iklimleri "çoğu zaman" algılamaktadırlar. X Nesli öğretmenlerin etik iklime ilişkin görüşleri arasında görev ve kıdem değişkenlerine göre fark vardır. X Nesli okul yöneticileri ile 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin etik iklim algılamaları daha olumludur. X Nesli öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri yüksektir. X Nesli öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında demografik değişkenlere göre anlamlı fark yoktur. X Nesli öğretmenlere göre algılanan etik iklim ile iş doyumu arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır. Y Nesli öğretmenlerin okullarında etik iklimi algılama düzeyleri yüksektir. Y Nesli öğretmenler okullarında kurallı, verimli, sosyal sorumlu, çıkarcı yardımsever iklimleri "çoğu zaman" ve ilkeli iklimi "bazen" düzeyinde algılamaktadırlar. Y Nesli öğretmenlerin etik iklime ilişkin görüşleri arasında branş ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre fark vardır. Y Nesli sınıf öğretmenleri ve lisans mezunu öğretmenlerin etik iklim algılamaları daha olumludur. Y Nesli öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri yüksektir. Y Nesli öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında cinsiyet, branş ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre fark vardır. Y Nesli kadın öğretmenlerin, sınıf öğretmenlerinin ve lisans mezunu öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri daha olumludur. Y Nesli öğretmenlere göre algılanan etik iklim ile iş doyumu arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır. Bu araştırmada tüm öğretmenlerin okullarında etik iklimi algılama düzeyleri yüksek bulunmuştur. Öğretmenler okullarında kurallı, verimli, sosyal sorumlu, çıkarcı yardımsever iklimleri "çoğu zaman" ve ilkeli iklimi "bazen" düzeyinde algılamaktadırlar. Öğretmenlerin etik iklime ilişkin görüşleri arasında nesil, görev, branş, eğitim düzeyi ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı fark vardır. X Nesli öğretmenlerin, okul yöneticilerinin, sınıf öğretmenlerinin, lisans mezunu öğretmenlerin ve 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin etik iklim algılamaları daha olumludur. Öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri yüksektir. Öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında branş ve kıdem değişkenlerine göre fark vardır. Sınıf öğretmenlerinin ve 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri daha olumludur. Tüm öğretmenlere göre algılanan etik iklim ile iş doyumu arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır.
X kuşağının huzurevi algısı ve kurum bakımına ilişkin görüşleri: Kırşehir örneği
Yaşlılık, yaşlanma, huzurevleri ve kurum bakımı konularında birçok bilimsel araştırma yapılmış olmasına rağmen, literatür taramalarında, X kuşağına mensup günümüz orta yaşlı bireylerinin yaşlılık, huzurevleri ya da kurum bakımına ilişkin görüş, düşünce ve algılarının ne yönde olduğu hakkında herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Oysaki X kuşağı mensupları önümüzdeki on yıllar içerisinde kronolojik tanımlamaya göre yaşlı birey sınıflandırması içerisinde yer alacaklardır. Günümüzün orta yaşlıları ve geleceğin yaşlıları konumundaki bireylerin önemli bir toplumsal olgu olarak kabul edilen yaşlı bakımı konusundaki algı ve görüşlerinin sosyal politika planlamaları açısından önemli olduğu bilinmektedir. Bu açıdan araştırmanın konusuna yönelik bulguların bilim insanlarına kaynak oluşturması; yanı sıra sosyal politikaların hazırlanmasında görev atfedilen kurumlara da katkı sağlaması düşünülmektedir. Yapılan bu araştırma ile X kuşağı olarak tanımlanan 1965-1980 yılları arasında doğan ve Kırşehir İlinde yaşayan orta yaşlı kişilerin, yaşlılık ve huzurevlerine ilişkin algılarını/düşüncelerini ve kurum bakımına ilişkin görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Örneklem grubu olarak belirlenen ve Kırşehir İlinde ikamet eden X kuşağı (1965-1980 yılları arasında dünyaya gelen bireyler) mensubu bireylerle yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak elde edilen veriler içerik analizi yöntemleriyle yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların yaşlılık, huzurevi ve kurum bakımına ilişkin algılarının olumsuz olduğu, aile yapısı içerisindeki değişimlerin farkında oldukları ve kurum bakımından ziyade aile yanında bakımı tercih ettikleri görüşmüştür.
Hedonik ve faydacı güdülerin müşteri tatminine etkilerinin y ve Z kuşakları açısından incelenmesi
Globalleşen dünyada teknolojinin hızlı bir şekilde ilerlemesi ve tüketicilere sunulan alternatiflerin artması sebebiyle bu rekabet ortamında firmaların bulundukları sektörde konumlarını korumak, pazar paylarını artırmak amacı ile tüketici davranışlarını gerçek anlamda analiz etmeleri, tüketicileri alışverişe yönlendiren nedenlere tam anlamıyla hakim olmaları gerekmektedir. Satın alma eylemini gerçekleştiren tüketicilerin seçtikleri ürün, hizmet ve markaları ne tür şartlarda ve hangi koşullarda satın aldıklarını bilmek satış ve pazarlama için en önemli kriterlerden biridir. Çünkü tüketiciler için alışveriş sadece ihtiyaç duyulan bir ürünün satın alınması değil, aynı zamanda satın alma gerçekleşmeden önce duygusal anlamda zevk alma, eğlenme ve iyi vakit geçirme faaliyeti olarak görülmektedir. Tüketicilerin alışverişlerdeki satın alma davranışlarının temelinde hem ihtiyaç karşılama hem de zevk alma isteğinin olmasını faydacı ve hedonik güdüleri belirler. Tüketici davranışları üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde, tüketim davranışlarının çoğunlukla "Hedonik" ve "Faydacı" sebepler üzerinden ele alındığı görülmektedir. Öte yandan, mevcut firmaların hedef kitlesini genellikle genç tüketiciler oluşturmaktadır ve en genç tüketici kuşaklar Y ve Z kuşaklarıdır. Bu kuşaklar, pazara yön veren ve pazarda en çok tüketim yapan tüketici gruplarıdır. Bu kuşakların satın alma davranışlarındaki beklentilerini oluşturan güdüleri bilmek ve bu güdülerin kuşaklara göre satın alma sonrası tatminlerine etkilerini nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak firmaların geliştireceği pazarlama stratejileri açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı faydacı değerler, hedonik değerler, kuşaklar ve müşteri tatmini arasında anlamlı ilişkiler olup olmadığının ortaya çıkartılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle tüketici davranışları, kuşaklar, faydacı ve hedonik güdüler hakkında kavramsal incelemeler ve konu ile ilgili literatürde yer alan uygulamalı çalışmaların sonuçları kuramsal bölümde sunulmuştur. Çalışmanın uygulama aşamasında, Adana ilinde yaşayan 15-40 yaş aralığındaki Y ve Z kuşağının temsilcilerine anket çalışması uygulanmıştır. Araştırma hipotezleri çoklu regresyon analizi kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen bulgular, Y ve Z kuşağında algılanan faydacı değerin müşteri tatmini üzerinde pozitif yönde anlamlı etkisi olduğunu göstermektedir. Ancak, hedonik değer açısından bakıldığında, Z kuşağında algılanan hedonik değerin müşteri tatmini üzerinde pozitif yönde anlamlı etkisi var iken, Y kuşağında böyle bir etkinin olmadığı tespit edilmiştir.
X-Y-Z kuşakları ve siyasal katılımda rol oynayan faktörler
Bu araştırmanın amacı Gaziantep ilinde ikamet eden bireylerin mensup oldukları kuşaklara göre siyasal katılım türlerinde, lidere bağlılık derecelerinde, siyasal bilgilenme sağladıkları kitle iletişim araçlarını kullanma sıklıklarında ve siyasal katılım düzeylerinde farklılık olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Ayrıca cinsiyet, gelir durumu ve eğitim durumu gibi demografik özellikler siyasal katılım düzeylerini farklılaştırmakta mıdır sorularına da yanıt aranmıştır. Çalışma Ocak-Nisan 2019 tarihlerinde üç farklı çalışma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini Gaziantep Şehitkamil ve Şahinbey ilçelerinde yaşayan seçmenler oluştururken, bu evren içerisinden örneklem grubu ise 524 katılımcıdan oluşmuştur. Bu katılımcıların 138'i X kuşağı, 281'i Y kuşağı ve 105'i Z kuşağından oluşmaktadır. Veriler bir anket formu ile toplanmıştır. Formun ilk bölümünde katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin sorular, diğer bölümlerinde siyasal katılımına ve siyasal tercihlerine ilişkin sorular yer almaktadır. Verilerin analizinde hipotezlerin test edilmesi ve değişkenler arasında anlamlı farklılığın olup olmadığının tespit edilmesi maksadıyla Anova testi uygulanmıştır. Analiz sonucuna göre; kuşaklara göre siyasal katılım düzeylerinin genel olarak anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: X Kuşağı, Y Kuşağı, Z Kuşağı, Siyasal Katılım, Siyasal Katılımı Etkileyen Faktörler
X, Y ve Z kuşaklarının iş değerlerinin incelenmesi: Özel sektör çalışanları üzerine bir araştırma
Günümüzde, çalışanların önemli bir kısmı çeşitli nedenlerle çalışma yaşamından daha geç ayrılmakta iken sürekli yeni katılımcılar da çalışma yaşamına dahil olmaktadır. Böylece farklı yaş gruplarından insanların aynı kurumda bir arada çalıştıklarına sıklıkla rastlanmaktadır. Bununla birlikte sosyal yaşamda olduğu gibi çalışma yaşamında da farklı yaştan bireylerin bakış açıları, beklentileri, öncelikleri, örgütsel bağlılık düzeyleri, iş memnuniyetleri, tercih ettikleri liderlik tipleri ve yönetim tarzları açısından tamamıyla benzer olmadıkları anlaşılmıştır. Bu durum ise farklı kuşakların yönetimi ile ilgili yönetim sorunlarını ve kurumlar açısından birtakım değişimleri gündeme getirmektedir. Bu çalışmada özel sektörde çalışmakta olan X, Y ve Z kuşaklarının iş değerlerini belirlemek ve farklı kuşakların yönetimi konusunda yöneticilere yol gösterici olmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Manhardt'ın İş Değerleri Envanteri'nden yararlanılmış ve nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniği kullanılarak toplamda 502 kişiye ait veriler toplanmıştır. Aynı zamanda katılımcıların demografik özelliklerini ve bu demografik özelliklere göre iş değerlerinin farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla anket formunda demografik sorulara da yer verilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde Kuşaklara; ikinci bölümünde İş Değerlerine yönelik teorik bilgiler; üçüncü ve son bölümde ise Araştırmanın Yöntemi başlığı altında verilerin analiz, bulgu ve yorumları yer almaktadır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 24.0 veri analiz programı kullanılmış olup araştırma hipotezleri Bağımsız İki Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda özel sektör çalışanlarının iş değerlerinin X, Y ve Z kuşakları arasında farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda cinsiyet, medeni hal, işten elde edilen aylık gelir ve çalışma yaşamında geçirilen toplam süre gibi demografik değişkenlere göre de özel sektör çalışanlarının iş değerlerinin farklılık gösterdiği saptanmıştır. Böylece araştırma sonuçlarının X, Y ve Z kuşaklarının genel özelliklerini ve iş değerlerini büyük ölçüde desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.
Farklı kuşakların (X, Y ve Z) iş değerleri ve yönetici davranışları algısının işe adanma tutumları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Günümüzde kuruluşlar, hızla değişen ve gelişen teknolojik yenilikler, inovasyon sürecinin merkezinde olan rekabet koşulları, çeşitlilik kazanan işgücü, kültürel etkileşimleri artıran küreselleşme gibi faktörlerin arasında varlığını sürdürebilmek adına yeniliklere uyum sağlamak zorundadır. Yeniliklere adapte olarak teknolojik gelişmeleri kuruluş faaliyetlerine entegre eden işletmelerin gelişmeye ve büyümeye daha yatkın olduğu söylenebilir. Kuruluşlarda bu büyüme ve gelişmeyi destekleyen en önemli faktörler arasında kuruluşun çalışanları yer alır. Çalışanların farklı kültürlerden, farklı inançlardan ve farklı yaş gruplarından oluşuyor olması, organizasyonların bu çeşitliliği verimli bir şekilde değerlendirmesini gerekli kılmaktadır. Farklı yaş grupları arasındaki geniş yaş aralığı farklı kuşakların bir arada çalıştığını göstermektedir. Bunlarla beraber, çalışanların kuruluşa olan bağlılığı ve işe adanma durumu önem arz eden bir konudur. Yapılan araştırmalara göre işe adanmayı sağlayan çeşitli faktörlerin varlığı söz konusudur. Çalışmamızda bu faktörler arasında yer alabilecek farklı kuşaktan çalışanların iş değerlerinin ve yönetici davranışlarının işe adanma tutumu üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamız, kesitsel anket çalışması ile X Kuşağı, Y Kuşağı ve Z Kuşağı iş değerleri ve yönetici davranışları ile işe adanma arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. 384 katılımcı arasında %19 X Kuşağı, %50 Y Kuşağı, %30 Z Kuşağı vardır. Anket sonucunda toplanan verilerle, iş değerleri ve yönetici davranışlarının işe adanma üzerindeki etkisini belirlemek için regresyon analizi, kuşaklar ile diğer araştırma değişkenleri arasındaki farklılaşmanın anlamlı olup olmadığını tespit etmek için ise anova analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, iş değerleri ve yönetici davranışlarının işe adanma üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Farklı kuşaklar ile iş değerleri, yönetici davranışları ve işe adanma arasında anlamlı bir farklılaşma bulunamamıştır.
X ve y kuşaklarının ruhsal zeka özellikleri ile çalışma algıları üzerine bir analiz
Günümüz işletmeleri farklı kültürlerden ve kuşaklardan çalışanların bir arada faaliyet gösterdiği mozaik örgüt yapısına sahiptir. Bu mozaik yapıda işletmelerin çalışanlarıyla birlikte her açıdan varlıklarını bir bütün olarak sürdürebilmeleri için ruhsal zeka yeteneklerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Ruhsal zeka bütüncül yaklaşımı sağlayan birleştirici bir düşünme türüdür. Ruhsal zeka; kim olduğunun farkında olmak ve bu farkındalıkla hayatı yaşamaktır. Bu araştırma ruhsal zeka ile çalışma algısı arasındaki ilişkilerin niteliğini sorgulamak ve kuşakların bir arada yönetimine ilişkin farklı bir bakış açısıyla geliştirilecek önerilere yol gösterici olmak üzere tasarlanmıştır. Araştırma amacına yönelik öncelikle ilgili yazın incelenmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Ruhsal Zeka Öz-Rapor Envanteri (SISRI-24), İş Görme Anlayışı (İGA) Ölçeği ve demografik verileri toplamayı amaçlayan demografik ölçek kullanılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 22 istatistik paketi ile analiz edilmiştir. Demografik verilerden yararlanılarak örneklemin profili belirlendikten sonra, ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri, faktör analizleri yapılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek üzere korelasyon, regresyon, t testi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda ruhsal zeka ile çalışma algısı arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır ve kurulan model kabul edilmiştir. Ruhsal zeka düzeyindeki artış çalışma algısını pozitif yönde etkilemektedir.
X ve Y kuşağı öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı, X ve Y kuşağı öğretmenlerin mesleki motivasyon düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunup bulunmadığının araştırılması ve medeni durum, cinsiyet, eğitim durumu, okul türü ile bulunduğu okuldaki hizmet süresi değişkenlerinin öğretmen motivasyonuyla ilişkisinin X ve Y kuşağı bağlamında karşılaştırılmasıdır. Araştırma betimsel nitelikte olup nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle oluşturulmuştur. Araştırma, Ankara ili Keçiören ilçesindeki kamuya ait Anadolu liseleri, Anadolu İmam Hatip liseleri ile Mesleki ve Teknik Anadolu liselerinden dörder okul seçilerek toplam 12 okulda yapılmıştır. Araştırmaya bu okullarda görev yapan X ve Y kuşağına mensup toplam 304 öğretmenden katılım göstermiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formu ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 istatistik programı kullanılmıştır. Hipotezlerin test edebilmesi amacıyla normallik ve güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. Analizler neticesinde öğretmenlerin dışsal ve içsel motivasyonlarında kuşak ve cinsiyete göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Medeni durum X kuşağı öğretmenlerin motivasyon düzeylerini etkilerken, Y kuşağı öğretmenler üzerinde benzer bir etkiye rastlanılmamıştır. Eğitim durumu ile Y kuşağı öğretmenlerin motivasyonlar düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır fakat X kuşağı öğretmenlerin eğitim düzeyleri yükseldikçe içsel motivasyonlarının azaldığı görülmektedir. Okul türü X ve Y kuşağı öğretmenlerin dışsal motivasyonları etki etmektedir. Üç okul türüne göre en yüksek ortalama değerlerin Anadolu İmam Hatip liselerine ait olduğu görülmüştür. Okul türü X kuşağı öğretmenlerin içsel motivasyonları üzerinde anlamlı bir etki göstermemektedir fakat Y Kuşağı öğretmenlerin içsel motivasyonunu etkilemektedir. Bulunulan okuldaki hizmet süresi X kuşağı öğretmenlerin hem dışsal hemde içsel motivasyonuna etkilemektedir fakat Y kuşağı öğretmenlerin motivasyonları üzerinde anlamlı bir etki göstermemektedir.
Kuşaklar arası farklılıkların örgütsel sessizlik üzerine etkisi: İstanbul'daki otel işletmeleri üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı kuşaklar arası farklılıkların örgütsel sessizlik tutumu üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma evrenini İstanbul ilinin Taksim ve çevresi bölgelerdeki dört ve beş yıldızlı otel işletmeleri oluşturmaktadır. Söz konusu otel işletmelerinde hiyerarşik yapının en üstünde yer alan çalışanlar (işverenler) hariç olmak üzere tüm alt, orta ve üst kademede yer alan çalışanlar araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Yüz yüze anket uygulaması, topla-bırak anket uygulaması ve online anket (Google Form) uygulaması yapılmıştır. Anket uygulaması sonucunda 402 adet ankete ulaşılmıştır. Elde edilen veriler, betimleyici istatistikler, cronbach's alpha, t testi ve one-way Anova testi kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca bağımsız örneklemler için iki faktörlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, çalışanların mensubu oldukları kuşaklara göre bireysel sessizlik, örgütünü korumaya yönelik sessizlik ve çalışma arkadaşını korumaya yönelik sessizlik örgütsel sessizlik boyutlarına ilişkin elde ettikleri puanlar arasında anlamlı bir farklılık olduğu anlaşılmıştır.
Güvenlik birimlerinde çalışan x ve y kuşaklarının iş tatminini etkileyen faktörler
Bu araştırma, Hatay'da güvenlik birimlerinde çalışan X ve Y kuşaklarının iş tatminini etkileyen faktörleri saptamaya çalışan nicel bir çalışmadır. Ayrıca yapılan işin askeri personeller üzerindeki etkisini ortaya koymaya çalışmak da, bu araştırmanın amacını kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinde görev yapan 308 askeri personel oluşturmaktadır. Bu çalışma, güvenlik birimlerinde çalışan personelleri X kuşağı (1965-1979) ve Y kuşağı (1980-1999) olarak farklı yaş grupları bakımından ele alıp, bu kuşakların iş tatmin düzeylerini ayrı ayrı inceleyen ilk araştırmadır. Araştırmada Hatay ilinde görev yapan TSK çalışanlarının iş tatmini düzeyine etki eden kişisel, örgütsel ve demografik etkenler tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda örnekleme katılan askeri personellere "Kişisel Bilgi Formu" ile "Minnesota İş Doyum Ölçeği" verilerek doldurulması istenmiştir. Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılarak çalışanların içsel doyum, dışsal doyum ve genel doyum düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmadaki verilerin istatiksel analizleri için "SPSS 22" paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, çok değişkenli model olan Manova ve iki yönlü Anova analizleri kullanılmıştır.
Bazı demografik özelliklere göre farklı kuşakların yaşam doyumlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, farklı kuşaklara ait bireylerin cinsiyet, ekonomik düzey, eğitim durumu, geçmiş yaşam memnuniyetleri ve gelecek hedeflerine dair oluşturdukları algılar ile yaşam doyumları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını incelemektir. Çalışmanın evreni, 2015-2016 eğitim öğretim yılı içerisinde Adana ilinin merkez dört ilçesinde bulunan ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin aileleri, ayrıca da kendilerinden oluşmaktadır. Örneklem ise, Adana ili Seyhan, Çukurova, Yüreğir ve Sarıçam'da bulunan tüm okullardan tabakalı örneklem yöntemine uygun olarak seçilen öğrenci ve ailelerinden oluşmaktadır. Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğünden edinilen veriler doğrultusunda her bölgenin öğrenci nüfusuna göre tabakalama yapılarak, seçkisiz olarak belirlenen 1337 kişi ile çalışılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaşam doyum düzeylerinin ölçümlenmesi amacıyla "Yaşam Doyum Ölçeği" , bağımsız değişkenlerimiz olan kuşak bilgisi (yaş aralığı), cinsiyet vb demografik bilgilerin belirlenmesi amacıyla da "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, kuşaklara göre yaşam doyumu anlamlı bir farklılık göstermiş olup, Sessiz kuşağın yaşam doyum düzeyinin BB, X ve Y kuşağından daha düşük olduğu; BB kuşağının yaşam doyum puan ortalamasının da X kuşağından fazla olduğu son olarak da Z kuşağının yaşam doyum düzeyinin BB, X ve Y kuşaklarından fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kuşak ve gelecek algısı ortak etkisinin yaşam doyum düzeyi açısından anlamlı bir fark göstermediği bulgulanmış ancak yaşam doyumu ile gelecek algısı arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Kuşak ve geçmiş algısı ortak etkisinin yaşam doyum düzeyi açısından anlamlı bir fark oluşturmadığı, buna karşın yaşam doyum ile geçmiş algısı arasında anlamlı bir fark olduğu edinilen diğer bir sonuç olmuştur. Yaşam doyum puanları üzerinde, aylık gelir düzeyi ana etkisine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır, ancak kuşak ve aylık gelir düzeyi ortak etkisinin yaşam doyum düzeyi açısından bakıldığında anlamlı bir fark oluşturduğu görülmektedir. Eğitim düzeyi ve yaşam doyumu ayrıca cinsiyet ve yaşam doyumu arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Aynı şekilde, kuşak ve eğitim düzeyi ortak etkisi açısından, ek olarak kuşak ve cinsiyet ortak etkisinin de yaşam doyum düzeyi açısından anlamlı bir fark oluşturmadığı sonuçları da çalışma sonucunda elde edilen diğer bulgulardır. Anahtar Kelimeler: Kuşak, Kuşak Farklılıkları, Yaşam Doyumu, Değişim
X ve Y kuşaklarının çatışma yönetimi stratejilerinin incelenmesi üzerine lojistik sektöründe bir çalışma
Bireyler veya gruplar arasında çıkan çatışmaların yönetilmesinin uygun çatışma yönetimi stratejisinin uygulanmasına bağlı olduğu belirtilmektedir. X ve Y Kuşaklarının aynı örgüt içinde ve aynı birimlerde çalıştığı günümüzde, kuşakların çalışma tarzları ile işe yönelik tutum ve değerlerindeki farklılıkların bulunmasından hareketle, bu çalışmada X ve Y Kuşağı çalışanlarının çatışma yönetim stratejilerinde farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Elde edilen bilgiler ışığında kuşakların psikolojik koşullarını geliştirmek, örgütlerin farklı kuşaklarla bir arada daha verimli ve etkin çalışabilmelerine farklı bir bakış açısı kazandırmak ve örgüt psikolojisine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Araştırma; Mersin ilinde büyük ölçekli kurumsal yapıdaki bir kuruluşun lojistik sektöründe faaliyet gösteren X ve Y kuşağı çalışanları üzerinde yapılmıştır. Kolayda örneklem yöntemi kullanılarak 156 çalışan ile gerçekleştirilen araştırmada veri toplama aracı olarak 2 bölüm ve 33 sorudan bir anket formundan faydalanılmıştır. Çatışma yönetim stratejilerinin işbirliği, uzlaşma, uyma, kaçınma ve hükmetme olarak beş alt boyutu ele alınmış olup IBM SPSS Statistics 20.00 ile yapılan analizler sonucunda X ve Y kuşağı çalışanlarının çatışma yönetimi stratejilerinin uyma ve kaçınma boyutlarında farklılık olduğu, Y kuşağı çalışanlarının X kuşağı çalışanlarına göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu ortaya çıkmıştır. X ve Y kuşağı çalışanlarının çatışma yönetimi stratejilerinin işbirliği, uzlaşma ve hükmetme boyutlarında ise farklılaşma bulunmamıştır.
Otel çalışanlarının algıladıkları stres ve işkoliklik düzeylerinin kuşaklara göre incelenmesi: İstanbul ili örneği
Bu çalışmanın amacı algılanan stresin ve işkoliklik düzeylerinin X, Y ve Z kuşağına göre farklılıklarının incelenmesidir. Bu bağlamda İstanbul ilinde aktif olarak çalışan 4 ve 5 yıldızlı uluslararası bir grup zincir otel işletmeleri personelleri üzerine bir anket uygulaması yapılmıştır. 304 kişinin katılımıyla ulaşılmış veri analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız t-testi, faktör, korelasyon ve regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucu bulgulara baktığımızda; katılımcıların işkoliklik düzeyleri ve maruz kaldıkları iş stresleri kıyaslandığında istatistiksel olarak bakıldığı zaman yüksek seviye ve pozitif yönlü bir korelasyon görülmektedir. Anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde işkoliklik seviyelerinin alt boyutları olarak nitelendirebileceğimiz aşırı çalışma ve kompulsif çalışma ile iş stresi düzeylerininde birbirleri ile ilişkilerine baktığımızda diğeri gibi istatiksel olarak pozitif yönde bir korelasyon, anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki olduğunu görebiliriz. Bu sonuçlara göre; işkoliklik, aşırı çalışma ve kompulsif çalışma seviyeleri yüksek olan katılımcıların, iş streslerinin de yüksek olduğu söylenebilir. Buna ek olarak X kuşağından katılım gösteren deneklerin; işkoliklik ile aşırı çalışma seviyelerinin ve iş streslerinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: İşkoliklik, Algılanan Stres, X, Y ve Z Kuşağı, İstanbul, Otel İşletmeleri
İnsertlerin plansız satın almaya etkisi ve kuşaklararası farklılıkların incelenmesi
Globalleşen dünyanın getirdiği gelişmeler ulusal ve uluslararası pazar da işletmeler arası yoğun rekabeti ortaya çıkarmıştır. Rekabetin şiddetlenmesi işletmeleri pazarlama alanın da yeni arayışlara yöneltmiştir. Bu da işletmelerin tüketicileri en kısa sürede en uygun şekilde etkilemesini sağlayan satış artırma çabalarına yönelmesine neden olmuştur. Satış artırma araçlarından biri olan insert uygulamaları, kampanyaları ve indirimleri duyurmaya yarayan kitapçık ve broşürlerden oluşmaktadır. İnsertler tüketicilerin plansız satın alma kararlarında da önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı satış artırma araclarından insertlerin plansız satın alma üzerindeki etkisini belirmek ve kuşaklararası farklılıklar ortaya koymaktır. Ayrıca demografik özellikler ile insertin faktörleri arasında farklılık olup olmadığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yapılmış olup, anket sorularını oluşturmak için Wean, Jones ve Beatty (1998) plansız satın alma ölçeği ve Doğruyol (2009) insert ölçeği kullanılmıştır. X kuşağı ile Y kuşağına bağlı toplam 401 örneklemden oluşan veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda insertin satın alma miktarı artırma boyutu plansız satın alma üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca insertlerin teşvik ve marka faydası boyutu plansız satın alma üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır.
X ve Y kuşağının internet alışverişinde marka özgünlüğünün marka tercihindeki etkisi ve marka güveninin aracılık rolü: Ayakkabı sektörü üzerine bir araştırma
Günümüzde her alanda internetin kullanımının artması, işletmelerin internet üzerinden alışveriş olanağı sağlaması ve pek çok avantajının olması tüketicileri internet alışverişine yöneltmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle artan üretim ve pazarda birbirine benzer çok sayıda ürünün ihtiyaçları karşılayabilecek niteliğe sahip olması tüketicinin seçim yaparken birtakım zorluklarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Tüketicilerin özgünlük aramalarının nedeni ise alacakları ürünlerin kullanımın amaçlarına hizmet etmesinin yanında markaların süreklilik göstermesi ve manevi tatmin duygularını giderebilmesidir. Tüm bu faktörler değerlendirildiğinde çalışmanın amacı, internet alışverişinde marka özgünlüğün marka tercihindeki etkisi ve marka güveninin aracılılık rolünün olup olmadığını belirlemektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise, marka özgünlüğü, marka tercihi ve marka güvenine yönelik algılarının X ve Y kuşağına göre farklılık gösterip göstermediğini araştırmaktır. Araştırma, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile online anket düzenlenerek yapılmıştır. 478 katılımcının anketleri SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; X ve Y kuşağının marka özgünlüğü, marka tercihi ve marka güvenine yönelik algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. X ve Y kuşağının internet üzerinden alışveriş yapma davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Marka özgünlüğü ve marka tercihi arasındaki ilişkide marka güveninin kısmi aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir.
Kişilik özelliklerinin içsel ve dışsal whistleblowing niyeti üzerindeki etkisinde X ve Y kuşaklarının düzenleyici etkisi
Örgütlerde ortaya çıkabilecek yasal ya da etik olmayan faaliyetler bütün taraflar için olumsuz sonuçlar doğurabilir. Whistleblowing örgütün karşı karşıya kalabileceği muhtemel sonuçların engellenebilmesi veya daha fazla zarar vermemesi için önemli bir araçtır. Farklı kuşaklardan çalışanların kişilik özelliklerinin içsel ve dışsal whistleblowing niyeti üzerinde etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma, kişilik özelliklerinin içsel ve dışsal bilgi uçurma niyeti üzerindeki etkisi üzerinde kuşakların düzenleyici etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, kişilik envanteri olarak HEXACO-60'ın kullanılmış ve veriler 316 hemşireden çevrimiçi bir anket aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız t testi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testleri ile ANOVA, korelasyon analizi, regresyon analizi, Process Macro ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre dürüstlük-alçak gönüllülük ve uyumluluk faktörleri ile dışsal whistleblowing niyeti arasında negatif yönlü ve anlamlı; dışa dönüklük ve sorumluluk faktörleri ile içsel whistleblowing niyeti arasında ise pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki vardır. X ve Y kuşakları arasında dışsal whistleblowing niyeti açısından istatistiki olarak anlamlı bir fark vardır. Yapılan doğrusal regresyon analizleri sonucunda dışadönüklük ile sorumluluk boyutlarının içsel whistleblowing niyeti üzerinde ve dürüstlük-alçak gönüllülük faktörünün ise dışsal whistleblowing üzerindeki negatif yönlü bir etkisi bulunmuştur. X ve Y kuşaklarının yalnızca uyumluluk faktörünün hem içsel hem de dışsal bilgi uçurma niyeti üzerindeki etkisinde düzenleyici bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur.
Kozmetik sektöründe X kuşağının tüketim seçimlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma
Kozmetik sektörü son yıllarda en çok büyüyen sektörlerden biri olmuştur. Kadın tüketiciler kadar erkek tüketciler için de kişisel bakım ürünlerinin ve markalarının arttığı, kozmetik ürünlerinin makyaj ve cilt bakımı merkezinden bir çok kategoriye çeşitlendiği, gerek online gerekse fiziki tüm perakende formatlarında geliştiği görülmektedir. Ekonomik krize rağmen her kanalda ilerleyen bu sektördeki gelişmeler farklı sebeplerle açıklanmaktadır. Bu tezde, uzun tüketici geçmişi, yüksek tüketim gücü ve artan bakım ihtiyacı dolayısı ile X kuşağının kozmetik tüketimine odaklanılmıştır. X kuşağının günümüz iletişim, kanal ve ürün çeşitliliği içinde kozmetik ürünleri tüketiminde nelerden etkilendiğini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde; tüketici davranışları kavramı, tüketici davranışlarına etki eden faktörler ve satın alma süreçleri ele alınmıştır. Takiben tüketici kuşakları kavramı ve farklı kuşaklar incelenmiş ve X kuşağı tanıtılmıştır. X kuşağı tüketicileri ile gerçekleştirilen anket öncesinde kişisel bakım kavramı, kendini yeniden tanımlayan ve yapılandıran kozmetik sektörü, kozmetik markaları ve X kuşağının kozmetik tüketimi ele alınmıştır. Anket tasarımının ilk adımı olarak geniş ve dağınık ürün çeşitliliğini anlamak adına kozmetik marka temsilcileri ile bir kalitatif çalışma yapılmıştır. Kadın ve erkek için arzı olan ve kabul gören alt gruplar, ürün ağacı, kanallar sorgulanarak kapsam ve dil pratiği güçlendirilmiştir. Yüzyüze ve online yapılan anket çalışmasında, iki kategorik değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde kullanılan ki kare test tekniği ile bağımsız iki grubun nicel bir değişken açısından karşılaştırılmasında kullanılan t test tekniği kullanılmıştır. Bu testlerle, kozmetik sektöründe X kuşağının tüketim seçimlerinde, hangi kategorilerin daha fazla kullanıldığı ve hangi bilgi kaynağına göre satın almaya karar verdikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, X kuşağının önemli oranda cilt bakım ürünlerini kullansa da kategori olarak en sık ağız - diş sağlığı ve saç bakım ürünlerini kullandıkları görülmektedir. Kozmetik ürünlerini beklenen güzellik, yaşlanma ya da trendler endişesinin aksine temiz ve hijyenik olmak amacıyla öncelikle kullandıkları görülmüştür. Yeni ürün ve markaları denemeye açık olsalar da birkaç ayda bir yeni ürün ya da marka denemektedirler. Kozmetik ürünleri satın alırken aile, arkadaş ve tanıdık gibi referans gruplarından etkilenerek ürün satın aldıkları, kadınların sadece eczane, güzellik uzmanı ve dermatolog görüşünden erkeklerden daha çok etkilendiği tespit edilmiştir.
X, Y, Z kuşaklarına dahil bireylerin moda anlayışları arasındaki farkın değerlendirilmesi
Moda, geçmiş tarihlerden günümüze kadar her dönemde değişikliğin sembolü olmuştur. Dönemlerle ve dünyada yaşanan siyasal, ekonomik, coğrafi vb. değişimlerle birlikte şekillenen moda kavramı, insanların yaşamına bu etki alanları doğrultusunda yön veren bir kavram olmanın ötesinde, bireylerin estetik duygularına da hitap etmesi başlıca değerlerinden olmuştur. İçinde yaşadığı toplumdan etkilenen her kuşak aynı zamanda düşünce ve eylemleriyle yaşadığı toplumları etkileyerek belirli ölçüde yaşadığı toplumların değişimlerine katkıda bulunmuştur. Bu araştırmada X, Y, Z kuşaklarına dahil bireylerin moda anlayışları arasındaki farkın değerlendirilmesi aydınlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın amacı kuşakların tarihsel süreçteki değişimlerinin moda ile ilgili anlayışları arasındaki gelişmelere ve değişimlere nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Moda kavramı, modanın yaratımında rol oynayan unsurlar, moda anlayışını oluşturan ve yaygınlaştıran iletişim kanalları ve kuşak kavramı, kuşaklara ait belirleyici özellikler araştırmanın konusunu belirtmektedir. Bu tez kapsamında nitel araştırma yöntemi seçilerek literatür taraması yapılmıştır. X, Y, Z kuşaklarının kendinden önceki kuşaklarla ve birbirleri arasındaki farklılıkların değerlendirilmesi yapılarak, moda anlayışları arasındaki değişen etkenleri bulmak hedeflenmiştir. Bu amaçla "yarı-yapılandırılmış görüşme" ve "gözlem" yolu ile alan araştırması yapılarak kuşaklararası moda anlayışları arasında farklılıkların nasıl ortaya çıktığı belirlenmiştir. Sonuç olarak X, Y, Z kuşaklarının moda anlayışlarının her dönemde dünyada yaşanan gelişmeler doğrultusunda değişime uğradığı ve önceki kuşakların yeni kuşaklara ve gelişen teknolojiye uyum sağlama çabası içinde olduğu neticesine varılmıştır.
X, Y ve Z kuşağı tüketicilerinin satın alma davranışları üzerine pilot bir araştırma
Bilindiği üzere satınalma davranışı ama güdüsel ama ihtiyaçtan kaynaklanan bir durumdur. Fakat her iki durumda da satınalmayı gerçekleştirecek olan bizler, kendi isteklerimiz doğrultusunda içinde bulunduğumuz ortamdan, şartlardan etkilenmekteyiz. Bazen aileden gördüğümüzü devam ettirerek, bazen kendi kuşağımızı görmezden gelerek kendi kişiliğimizi tüketim olgusuna yansıtarak satınalmayı gerçekleştiririz. İşte bu nedenle de satınalma davranışı kişiden kişiye, kuşaktan kuşağa değişim ve de değişiklik göstermektedir. Bu araştırmanın amacı da; pazarlama bilim dalında son yıllarda sıkça rastladığımız kuşak kavramının neden bu kadar önemli olduğuna ve kuşaklar arası süreçte özellikle satın alma davranışlarında sosyo ekonomik, psikolojik gibi değerlerin bizleri nasıl etkilediğine değinilmektedir. Gelenekçi kuşaklardan, azla yetinenen, teknolojiyi hayatlarının bir parçası haline getirip yerinden kalkmadan alışveriş yapan, ekonomik özgürlükleri olmadığı halde satınalma tercihleri olan ve bunu da kendi istekleri doğrultusunda gerçekleştirebilen kuşakları oluşturan belli yaş aralıklarındaki bireyler ile pilot bir saha çalışması yapılmıştır. Bu tez çalışmasında; tüm kuşaklara genel bir giriş ve de açıklama yapılmakla beraber satınalma ve tüketme olgusunu en çok gerçekleştiren ve de birbirinin devamı niteliğinde olan üç kuşak açısından incelenmiş X, Y ve de Z kuşağı tüketicileri üzerinde durulmuş ve saha araştırması da bu kuşaklarla yapılmıştır.
Ankara'da X, Y, Z kuşaklarının kahve tüketim alışkanlıklarının incelenmesi
Yoğun rekabetin hâkim olduğu günümüz dünyasında tüketicilerin tüketim olgusu, alışkanlıkları, arzu ve isteklerinin belirlenmesi amacıyla araştırmalar büyük önem kazanmaktadır. Tüketim olgusu, sofistike bir yapıya sahip olmasından dolayı tarih boyunca bilim dallarının ilgisini çeken önemli bir konu olmuştur. 21'inci yüzyılda ülkemiz açısından kahve tüketim olgusunda yeni bir boyut kazanarak, Avrupa ve Amerika tarzı kahve tüketim kültürünün yerleşmesine, yeni tarz kahve dükkânlarının açılmasına ve yeni markaların boy göstermesine neden olmuştur. Kahve endüstrisinde (Türk kahvesi) üreticilerin varlıklarını devam ettirebilmeleri ve üstün rekabet piyasasında performansı sergileyebilmeleri için kuşaklararası kahve tüketim alışkanlıklarının değişiminin incelenmesi önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, X, Y ve Z kuşaklarının kahve tüketim alışkanlıklarının incelenmesi, kuşaklararası tüketim ilişkilerinin belirlenmesi ve kahve tercihlerini etkileyen önemli faktörlerin saptanmasıdır. Tez çalışmasının temelini oluşturan üç farklı kuşağın (X, Y, Z) kahve tüketim alışkanlıklarının incelenmesi, yaş kriteri ve kahve tüketim alışkanlıkları arasındaki ilişki ile paralel bir incelemedir. Farklı kuşaklardan oluşan katılımcıların kahve tüketim alışkanlıklarına verdikleri yanıtların çapraz ki-kare değerlendirmesinde farklı yaşlar (kuşaklar) ile kahve tüketim alışkanlıkları arasında önemli bir farkın olmadığı (p>0,05) saptanmıştır. Örnek olarak kahve tüketim şeklinde her üç farklı kuşağın %54,5' i kahveyi sade tükettiği, her üç farklı kuşağın %38,7' si aynı marka kahveyi (Starbucks) seçtikleri, her üç farklı kuşağın %54,8' i Türk kahvesini tercih ettikleri, farklı eğitim durumuna ve farklı medeni duruma sahip katılımcılar ile kahve tüketim alışkanlıkları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı gözlenirken (p>0,05), çalışma durumunun kahve tüketim alışkanlıkları üzerine etkisi ve ilişkisi diğer kriterlere nazaran daha anlamlı olduğunu (p<0,05); genel olarak anket verilerini incelendiğinde kuşaklar arası farkın, kahve tüketim alışkanlıklarını çok da etkilemediği görülmektedir.