Organizational support
127 theses under this subject heading
Öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile işe angaje olmaları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile işe angaje olmaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modeliyle desenlenmiş olan bu çalışmanın evrenini, 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Diyarbakır il merkezi ilçelerindeki ilkokul ve ortaokulda görev yapmakta olan 6556 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise tabakalı örnekleme yöntemine başvurularak belirlenmiştir. Araştırmaya 410 öğretmen katılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin algılanan örgütsel destek düzeylerini belirlemeye yönelik Eisenberger vd. (1992)' nin oluşturduğu daha sonra Lynch vd. (1999)' un geliştirmiş olduğu, Türkçe uyarlamasını Kaplan (2010)'ın yapmış olduğu "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği" ile öğretmenlerin işe angaje olma düzeylerinin tespit edilmesinde ise Schaufeli (2001) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlamasını Köse'nin (2015) yaptığı "İşe Angaje Olma" ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel destek algılarının yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve kıdem değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken branş ve yaş değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin işe angaje olmaları ile cinsiyet, eğitim durumu ve kıdem değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin işe angaje olmaları ile medeni durum, branş kıdem ve yaş değişkenleri arasında ise anlamlı farklılık söz konusudur. Öğretmenlerin örgütsel destek algısı ile işe angaje olmaları arasındaki ilişki incelendiğinde iki değişken arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan analizlerde öğretmenlerin örgütsel destek algılarının işe angaje olmalarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür.
Beş faktör kişilik modeli ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişkinin incelenmesi: Algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolü
Geçmişten günümüze yaşamış ve gelecekte yaşayacak bireylerin her birinin kendilerine has özellikleri ve kişilik yapıları olmasına rağmen insanlık ortak davranış kalıplarına sahiptir. Söz konusu davranış kalıplarından biri de bireylerin bulunduğu bağlam ve yaşamış olduğu hayat üzerine karşıt görüşlerini ve eleştirilerini dile getirerek muhalefet göstermesidir. İnsanlığın muhalefet ettiği ortamlardan birisi de çalıştıkları örgütlerdir. Bireylerin sahip oldukları kişilik özelliklerine ve örgütlerinden aldıkları desteğe göre göstermiş oldukları muhalefetin yapısı ve çeşidi değişmektedir. Buradan hareketle bu araştırmanın amacı beş faktör kişilik modeli ve örgütsel muhalefet arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin düzenleyici bir rolü olup olmadığını tespit etmektir. Çeşitli sektörlerde istihdam edilen beyaz ve mavi yaka çalışanlardan tek bir zaman diliminde toplanmış olan veriler kullanılarak kişilik boyutları, örgütsel muhalefet ve algılanan örgütsel destek arasındaki ilişkiler tek bir model altında incelenmiştir. Çalışma bağlamında literatür temel alınarak değişkenlerin arasındaki ilişkilerin incelendiği modelin analizi Hayes (2018) tarafından geliştirilen PROCESS Macro ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde dışa dönüklük kişilik boyutunun açık ve gizli muhalefet ile anlamlı ilişkisinin olmadığı ancak dışsal muhalefet ile anlamlı ilişkisi olduğu bulunmuştur. Algılanan örgütsel desteğin ise bu ilişkide açık muhalefeti arttırdığı ve dışsal muhalefeti azalttığı yönünde düzenleyici rolünün olduğu tespit edilmiştir. Bir diğer kişilik boyutu olan sorumluluk boyutunun örgütsel muhalefet davranışları ile anlamlı bir ilişkisinin olmadığı ancak algılanan örgütsel desteğin açık muhalefeti arttığı yönünde düzenleyici role sahip olduğu tespit edilmiştir. İncelenen son boyut olan yumuşak başlılık kişilik boyutunun açık, dışsal ve gizli muhalefet davranışları ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisinin olduğu ancak algılanan örgütsel desteğin bu ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan analizler doğrultusunda örgütleri tarafından desteklendiklerini algılayan bireylerin çalıştıkları örgütlerin yararına hareket ettiği sonucuna yapılan analizler doğrultusunda ulaşılmıştır. Buradan hareketle yöneticilerin çalışanlarına yönelik olan tutumları üzerine faydalı olabileceği düşünülen çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Girişimcilik yöneliminin kariyer çapaları üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin rolü
Bu çalışmanın amacı, kurumlardaki girişimcilik yöneliminin diğer bir ifade ile kurum içinde gerçekleştirilen girişimcilik faaliyetlerinin, çalışanların kariyer yönelimleri- kariyer çapaları- üzerindeki etkisini ve bu ilişki içerisinde algılanan örgütsel desteğin rolünü incelemektir. Bu çalışmanın uygulama bölümü, İstanbul ilinde faaliyet gösteren vakıf üniversitelerinde gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede söz konusu kurumlardaki akademik görevi bulunmayan, beyaz yakalı çalışanların düşünce ve algıları temel alınmıştır. Araştırma evreni içerisinde %95 güven aralığında bu kurumlarda görev yapan 406 çalışandan alınan cevaplar araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kariyer yönelimi boyutları ile en çok anlamlı ilişkiye sahip olan girişimcilik yönelimi boyutu ileri etkililiktir ve bu ilişkisi daha çok örgütsel destek aracılığı ile sağlanmaktadır. Agresif rekabet, yenilikçilik ve risk alma boyutunun kariyer çapaları üzerindeki etkisi sadece doğrudan gerçekleşmiştir. Özerklik boyutunun kariyer çapaları üzerindeki kısmi etkisinin ise hem doğrudan hem de örgütsel destek algısının aracı rolü ile sağlandığı görülmüştür. Son olarak, örgütsel desteğin düzenleyici etkisinin, agresif rekabet ve ileri etkililik boyutlarında anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın literatüre katkısı girişimcilik yöneliminin, kariyer çapaları (yönelimi) kavramı ile arasındaki ilişkinin ortaya konulması ve kurum içindeki pek çok unsura etki ettiği bilinen örgütsel destek algısının bu ilişkideki rolünün tespit edilmesi ve yazındaki bu boşluğu doldurması olmuştur. Anahtar Kelimeler: Girişimcilik Yönelimi, Kariyer Çapaları,Algılanan Örgütsel Destek
Algılanan örgütsel destek ile örgüte yabancılaşma etkisinde sanal kaytarma rolünün araştırılması
Algılanan örgütsel destek çalışanın, örgütün kendi katkısına değer vermesi ve mutluluğunu önemsemesini algılama tarzı olup çalışanları etkileyen, politika, kural ve faaliyetlerin deneyim kaynaklı bütün olarak tanımlanır. Örgüte yabancılaşma ise kurum ya da işe yabancılaşma, çalışmaya karşı ilgi göstermemek, içten bağlanamama ve soğuma olarak ortaya çıkan psikolojik bir süreç olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada algılanan örgütsel destek ile örgüte yabancılaşma etkisinde teknolojik gelişmelerle ortaya çıkmış bir kavram olan sanal kaytarma davranışları ve faaliyetleri incelenmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Algılanan Örgütsel Destek ile ilgili bilgiler aktarılmıştır. İkinci bölümde yabancılaşma kavramı tanımlanmıştır. Üçüncü bölümde Sanal Kaytarma tanımı ve davranışları incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise araştırmanın amacı, yöntemi ve araştırmaya ait analizlerin değerlendirilmesi kısmı yer almaktadır. Çalışma sonuç ve öneriler kısmı ile tamamlanmıştır.
Öğretmenlerin örgütsel destek algı düzeyleri ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişki
Bu çalışma öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2015 – 2016 öğretim yılında Manisa ilinde çalışan 5133 öğretmen oluşturmaktadır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla 48 ilkokuldan 360 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada veriler ''Örgütsel Destek Algısı Ölçeği'' ve '' Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği'' ile toplanmıştır. Araştırmada ölçeklerin örnekleme uygunluğunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve elde edilen sonuçlarla ölçeklerin uygunluğu doğrulanmıştır. Ayrıca verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin okullarına yönelik örgütsel destek algıları orta düzeydedir. Eğitim durumu, cinsiyet, mesleki kıdem değişkenlerine göre, öğretmenlerin örgütsel destek algıları ve alt boyutları olan örgütsel destek ve yönetici desteği algıları arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Okulda çalışan öğretmen sayısı ve aynı okulda çalışma süresi değişkenlerine göre, öğretmenlerin örgütsel destek algıları ve alt boyutları olan örgütsel destek ve yönetici desteği algılarında anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin psikolojik sermayeleri yüksek düzeydedir. Cinsiyet değişkenine göre, öğretmenlerin psikolojik sermayenin iyimserlik ve dışa dönüklük boyutlarında anlamlı farklılık görülürken; diğer boyutlarda anlamlı bir fark görülmemiştir. Eğitim durumu, mesleki durum,aynı okulda çalışma süresi değişkenlerine göre, öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri ve alt boyutlarında anlamlı bir fark görülmemiştir. Okulda çalışan öğretmen sayısına değişkenine göre öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeylerinin boyutlarına bakıldığında; özyeterlilik, iyimserlik, güven, dışadönüklük ve psikolojik dayanıklılık boyutlarında bu farklılık anlamlı bulunmuş; umut boyutunda ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin destek algıları ile psikolojik sermaye düzeyleri arasında düşük düzeyli pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Öğretmenlerin örgütsel destek algılarının artması, psikolojik sermaye düzeylerini arttırmaktadır. Örgütsel destek ile özyeterlik, iyimserlik, güven, dışa dönüklük, psikolojik dayanıklılık ve umut, boyutları arasındaki ilişki ise düşük düzeydedir. Yönetici desteği ile psikolojik sermayenin özyeterlik, iyimserlik, güven, psikolojik dayanıklılık ve umut boyutları arasında düşük düzeyli, yönetici desteği ile dışa dönüklük arasında orta düzeyli bir ilişki vardır. Öğretmenlerin destek algılarının psikolojik sermaye düzeylerini yordamasına yönelik yapılan regresyon analizine göre algılanan desteğin psikolojik sermaye düzeyini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasındaki ilişki
Araştırmada okul yöneticilerinin paternalist liderlik özelliklerinin sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile olan ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Malatya İli merkezinde bulunan ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini belirlemek için Malatya İl merkezinde bulunan ilkokullar bir küme olarak kabul edilmiş ve bu kümeden yansızlık kuralına göre 20 ilkokul belirlenmiştir. Yansız olarak belirlenen ilkokullardaki tüm öğretmenler üzerinde ölçümler yapmak için araştırmada kullanılan ölçekler dağıtılmış ve bu öğretmenler arasında 405 sınıf öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. 405 sınıf öğretmeninden elde edilen sonuçlar Malatya İl merkezindeki tüm sınıf öğretmenlerine genellenmiştir. Bu şekilde belirlenen örneklem türüne "Oransız Küme Örnekleme" denir. Araştırma verilerini toplamak için "Kişisel Bilgi Formu" , "Paternalist liderlik Ölçeği" ve "Örgütsel Destek Ölçeği" kullanılmıştır. İfade edilen veri toplama araçları ile 405 sınıf öğretmeninden toplanan veriler SPPS 25 paket programına işlenmiş ve bu program aracılığıyla veriler analiz edilmiştir. Verilerin analizi aşamasında çalışmanın alt problemleri dikkate alınarak cinsiyet değişkeni için "Bağımsız Örneklem t-Testi", eğitim durumu, mesleki kıdem, bulunduğu okuldaki öğretmen sayısı ve çalışma süresi değişkenleri için "Tek Yönlü Varyans Analizi" kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada okuldaki çalışma süresi açısından sınıf öğretmenlerinin verdikleri cevapların genel ortalamasına bakıldığında, okuldaki çalışma süresi 4-6 yıl arasında olan sınıf öğretmenlerinin okul yöneticilerini daha paternalist olarak gördükleri, fakat 4-6 yıl arası aynı okulda çalışanların paternalist liderlik algıları daha sonraki yıllarda anlamlı düzeyde olmasa bile düştüğü araştırmada belirlenmiştir. Araştırmada mesleki kıdem değişkeni açısından elde edilen bulgular doğrultusunda mesleki kıdemin artmasıyla birlikte paternalist liderlik algısının yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuca göre mesleki kıdem ile paternalist liderlik arasında pozitif bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada paternalist liderlik ile eğitim durumu arasında negatif bir korelasyonun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimler: Liderlik, Paternalist Liderlik, Örgütsel Destek
Öğretmenlerin örgütsel destek algısı ve örgütsel sessizliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma, öğretmenlerin örgütsel destek algısı ile örgütsel sessizliği arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evreni 2018–2019 eğitim öğretim yılında Manisa ili Kula ve Salihli ilçelerindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 2203 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Manisa ilinin Kula ve Salihli ilçelerinde görev yapan 350 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yolu kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin akademik destek algı düzeylerini belirlemek amacıyla Nayır (2011) tarafından Türkiye'ye özgün geliştirilen ''Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği'' ve öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeylerini belirlemek amacıyla da Kahveci ve Demirtaş (2013) tarafından geliştirilen ''Örgütsel Sessizlik Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde yüzde, aritmetik ortalama, frekans, standart sapma değerleri hesaplanmış, tek yönlü varyans analizi, t-Testi ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin algılanan örgütsel destek düzeylerinin orta seviyede olduğu görülmektedir. Algılanan örgütsel desteğin alt boyutlarından olan ''yönetim desteği'' boyutunun ise diğer alt boyutlar olan örgütsel adalet ve örgütsel ödüller ve iş koşulları boyutlarına oranla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, cinsiyet değişkeninin örgütsel destek algısının örgütsel ödüller ve iş koşulları alt boyutunda, çalışılan okul türü değişkeninin ise örgütsel destek algısının örgütsel adalet alt boyutunda anlamlı bir farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin örgütsel destek algılarına ilişkin görüşleri arasında medeni durum, eğitim durumu, mesleki branş, yaş ve mesleki kıdem değişkenleri bakımından anlamlı farklılık oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Fakat öğretmenlerin algılanan örgütsel destek düzeyi toplamı ile aynı okulda çalışma süresi arasında anlamlı negatif yönde düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Yine araştırmanın diğer değişkeni olan örgütsel sessizliğe ilişkin öğretmen algılarının da orta seviyede olduğu görülmektedir. Örgütsel sessizliğin alt boyutlarından olan duygu ve yönetici boyutlarının diğer alt boyutlara oranla daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin örgütsel sessizliğe ilişkin görüşlerinin cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, mesleki branş, çalışılan okul türü, yaş, mesleki kıdem ve aynı okulda çalışma süresi değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Araştırmanın öğretmenlerin örgütsel destek algısı ile örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik sonuçlarına bakıldığında ise, öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile örgütsel sessizlikleri arasında anlamlı negatif yönde orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir.
Özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin öğretim duygu durumları, örgütsel destek algıları ve tükenmişlik düzeyleri
Bu araştırmanın amacı özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin öğretim duygu durumları, örgütsel destek algıları ve tükenmişlik düzeyleri arasında ilişki olup olmadığını belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli üzerine kurgulanmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Uşak İl Merkezinde bulunan özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin tamamına anketler dağıtılmış ve dönüt verilen 202 anket değerlendirilmiştir. Veri toplama araçları olarak; Türkçeye uyarlaması Dilekçi ve Sezgin-Nartgün (2019) tarafından yapılmış olan "Öğretim Duygu Durumları Ölçeği", Nayır (2013) tarafından geliştirilen "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği'', Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen "Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Duygu durum ölçeği kaygı alt boyutu ile yönetim desteği arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki, gurur duygusu alt boyutu ile yönetim desteği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki, haz alma duygusu alt boyutu ile yönetim desteği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Öfke duygusu ile örgütsel adalet, ödül ve iş koşulları, yönetim desteği ve AÖD toplamı arasında anlamlı ve negatif ilişki tespit edilmiştir. Yönetici desteği alt boyutu ile kişisel başarıda azalma ve tükenmişlik toplamı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Öğretim duygu durumu ve örgütsel destek, örgütsel tükenmişliği anlamlı yordamaktadır. Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Öğretmen duygu durumu, Örgütsel destek, Tükenmişlik.
Spor işletmesi çalışanlarında rol belirsizliği, rol çatışması ve örgütsel destek ilişkisi
Bu çalışmanın amacı, spor işletmesi çalışanlarında rol çatışması, rol belirsizliği ve örgütsel destek düzeyleri arasındaki ilişkinin yönü ve düzeyinin değerlendirilmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı ise katılımcıların demografik özellikleri ile rol çatışması, rol belirsizliği ve örgütsel destek düzeyleri arasındaki farklılıkların incelenmesidir. Araştırma amacına yönelik nicel araştırma, nedensel karşılaştırma ve ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul İli Anadolu Yakası sınırları içerisinde kamu ve özel sektör bünyesinde yer alan spor hizmet işletmelerinde en az 3 yıl mesleki deneyimine sahip gönüllü bireyler, örneklemini ise (n=170) gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, rol çatışması rol belirsizliği ve algılanan örgütsel destek algısı ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analiz olarak, Bağımsız örneklem T testi, Oneway ANOVA testi ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak, çalışanların rol çatışması ortalamasının iyi, rol belirsizliklerinin kötü olduğu örgütsel desteği iyi algıladıkları belirlenmiştir. Cinsiyetin rol çatışmasında belirleyici bir değişken olduğu, yaş değişkenine göre algılanan örgütsel destek düzeyinde farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların eğitim durumlarına göre örgütsel destek algılarında farklılık olduğu, ön lisans mezunu çalışanların örgütsel desteği en iyi algıladıkları belirlenmiştir. Spor işletmesi yöneticilerinin örgütsel desteği diğer çalışanlara göre daha iyi algıladıkları göre değişkeni ile algılanan örgütsel destek arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Rol çatışması ve rol belirsizliğinde görev değişkenine göre farklılık olmadığı görülmüştür. Çalışanların mesleki tecrübeleri arttıkça rol çatışma düzeyi ve örgütsel destek algılarının azaldığı, mesleki tecrübeye göre rol çatışması ve örgütsel destek düzeyinde farklılık olduğu tespit edilmiştir. Spor işletmesi çalışanlarının rol çatışması, rol belirsizliği ile örgütsel destek algısı arasında zayıf ve negatif bir ilişki olduğu çalışanların işletmede yaşadıkları rol çatışma ve belirsizliği artıkça örgütsel destek algılarının azaldığı belirlenmiştir.
Spor işletmelerinde örgütsel destek algısı ile görev ve bağlamsal performans ilişkisi
Çalışmanın amacı çalışanların örgütsel destek algısı ile görev ve bağlamsal performans düzeyleri arasındaki ilişkinin yönü ve düzeyinin değerlendirilmesidir. Diğer bir amacı ise çalışanların cinsiyet, yaş, mesleki tecrübe, eğitim düzeyi ve görev değişkenlerine göre örgütsel destek algısı ile görev ve bağlamsal performans düzeyleri arasındaki farklılığın incelenmesidir. Araştırma; nicel araştırma modeline göre tasarlamış olup, mevcut durumu ortaya çıkartmayı amaçlayan betimsel ve ilişkisel taramaya yönelik bir yöntem tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini, İstanbul İlinde kar/fayda amaçlı spor faaliyet programı hazırlayıp sunan spor işletmeleri çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise (n=455) katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara tanımlayıcı form, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği, Görev ve Bağlamsal Performans Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24.0 paket programına girilmiş ve analizler bu program aracılığı ile yapılmıştır. İstatistiksel analiz olarak Bağımsız örneklem T testi ve Oneway ANOVA analizi uygulanmıştır. Gruplararası farkın belirlenmesi LSD testinden yararlanılmıştır. İlişki düzeylerini belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi, tercih edilmiştir. İstatistiksel olarak p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Sonuç olarak, çalışanların örgütsel desteğe yönelik algısının yüksek düzeyde, görev ve bağlamsal performans düzeyinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Kadınların erkeklere nazara örgütsel desteği daha iyi algıladıkları, görev ve bağlamsal performanslarının ise kadın ve erkeklerde benzer düzeyde olduğu saptanmıştır. 22-26 yaş aralığında yer alan spor işletmesi çalışanlarının örgütsel destek algısının daha iyi olduğu ancak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Yaşın görev ve bağlamsal performansta önemli bir değişken olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların eğitim seviyelerinin algılanan örgütsel destek, görev ve bağlamsal performansta belirleyici bir bağımsız değişken olmadığı görülmektedir. Yönetici konumunda görev yapan çalışanların örgütsel desteği diğer çalışanlara göre daha iyi algıladığı ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Çalışanların görevlerinin görev ve bağlamsal performansı etkilemediği görülmektedir. Mesleki tecrübe arttıkça veya azaldıkça örgütsel destek algısı, görev ve bağlamsal performansın bundan etkilenmediği tespit edilmiştir. Spor işletmesi çalışanlarının algıladıkları örgütsel destek düzeyi arttıkça görev ve bağlamsal performansında arttığı belirlenmiştir.
Algılanan örgütsel desteğin duygusal bağlılık üzerindeki etkisinde iş güvencesizliğinin aracı rolü: Havacılık sektöründe bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, algılanan örgütsel desteğin duygusal bağlılık üzerindeki etkisinde iş güvencesizliğinin aracı rolünü incelemektir. Çalışmada algılanan örgütsel destek, duygusal bağlılık ile iş güvencesizliği kavramları ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma modeli ve varsayımlar, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için oluşturulmuştur. Oluşturulan hipotezlerin test edilmesi için araştırma Türkiye'nin Ankara, İstanbul ve Erzincan illerinde havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin 294 çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışanlara çevrimiçi anket formuyla yöneltilen sorulardan veriler elde edilmiştir. Anket çalışmasında toplanan bu veriler SPSS 23 ve AMOS 23 istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda algılanan örgütsel desteğin duygusal bağlılık üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi bulunurken; iş güvencesizliği algısı üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi bulunmuştur. Aynı zamanda iş güvencesizliği algısının duygusal bağlılık üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu ve algılanan örgütsel desteğin duygusal bağlılık üzerinde iş güvencesizliği aracılığı ile aktarılan dolaylı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise bu bulgular ışığında yorum ve değerlendirmeler yapılarak önerilere yer verilmiştir.
Etik iklimin işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü
Bu araştırmada, etik iklimin işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu Ankara ili sınırları içinde bulunan 161 özel sektör çalışanı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; Etik İklim Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği'ni içeren çevrimiçi anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeli (PLS-SEM) tercih edilmiş ve analiz kapsamında SPSS 21.0 ve SmartPLS 3.2.8 programlarından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, etik iklim, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti değişkenleri arasındaki ilişkilere yönelik oluşturulan araştırma modelini destekleyici mahiyette bulgulara ulaşılmıştır. Buna göre; etik iklim ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin kısmi aracı rolünün bulunduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçları ilgili literatür çerçevesinde değerlendirilmiş ve birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Algılanan örgütsel desteğin, çalışanların örgütsel bağlılığı ve iş tatmini üzerindeki etkisi: Türkiye'de ana-akım medya çalışanları üzerinde uygulama
Çalışanların örgütlerine duydukları bağlılık ve işlerine karşı duydukları iş tatmini bir örgütün başarısının, devamlılığının ve piyasa koşullarında var olmaya devam edebilmesinin önemli unsurlarıdır. Bu çalışmada, Türkiye'de ana akım medya sektöründe çalışan personelin algıladıkları örgütsel desteğin, örgütlerine olan bağlılıklarına ve iş tatminlerine olan etkisi incelenmiştir. Bu ilişkide örgütsel bağlılığın üç ana kategorisi; duygusal bağlılık, devamlılık bağlılığı ve normatif bağlılık ayrı ayrı ele alınmıştır. Çalışmada aynı zamanda iş tatmininin örgütsel bağlılığa ya da örgütsel bağlılığın iş tatminine bir etkisinin olup olmadığı da araştırılmıştır. Yaş, cinsiyet, kurumsa geçirilen süre ve öğrenim durumu gibi demografik verilerin de çalışmanın değişkenleri olan algılanan örgütsel destek, iş tatmini ve örgütsel bağlılığa olan etkisi incelenmiştir. Çalışmada literatür ile uyumlu sonuçlara ulaşılmış, algılanan örgütsel desteğin, çalışanların iş tatminine ve örgütsel bağlılıklarına olan etkisinin olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Örgütsel aile desteğinin iş-aile çatışması ve işle bütünleşme üzerindeki etkisini açığa çıkarmaya yönelik bir araştırma
İnsan sermayesinin örgütler için vazgeçilmez bir rekabetçi avantaj kaynağı olduğu bilgi teknolojisine dayanan iş hayatında, yetenekli çalışanların cezbedilmesi, motive edilmesi ve elde tutulması başarının en temel unsurları haline gelmiştir. Bu noktada, işle bütünleşme kavramı, çalışanı elde tutabilmek için kritik önem arz eden psikolojik bir tutum olarak yazında yerini almıştır. Öte yandan, kadın istihdamındaki artış, iş-aile çatışması hakkındaki araştırmaların yoğunlaşmasını beraberinde getirmiştir. Ancak iş-aile çatışmasının azaltılmasında hangi kaynakların etkili olduğu ve hangi sonuçlara yol açtığı hala araştırılmaktadır. Örgütsel aile desteği, içeriğe özgü, formel aile dostu politikalar ve enformel aile dostu bir iş-aile kültürünü kapsayan yeni bir kavramdır. Önceki araştırmalar formel aile dostu politikaları incelerken son dönemlerde bu kavramın enformel işaile kültürünü içeren çok daha derin bir yapısı olduğu vurgulamakta ve yapılan çalışmaların sınırlı olduğuna dikkat çekmektedir. Özellikle, iş-aile kültürü kavramsallaştırması altında Türkçe yazında bir çalışmaya rastlanmamıştır. Verilen bilgiler çerçevesinde tez çalışmasının amacı, örgütsel aile desteği kapsamında formel aile dostu programlar ile enformel iş-aile kültürünün işle bütünleşme üzerindeki etkilerini incelemek ve iş-aile çatışmasının bu ilişkilerdeki aracı rolünü araştırmaktır. Ayrıca kavramların alt boyutları ile ilişkileri sorgulanmaktadır. Bu doğrultuda, Avrupa ve Türkiye'de iş-aile yaşamının uyumlaştırılmasına ilişkin sunulan düzenlemeler açıklanmıştır. Tez araştırmanın örneklemi, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen aile dostu politikalara sahip kurumsal firmalarda çalışan beyaz yakalı evli ve/veya bağımlı bakım sorumluluğu üstlenen 217 çalışandan oluşmaktadır. Anket tekniği ile elde edilen verilerle yapılan analizlerin bulgularına göre, hem aile dostu politikalar hem de iş-aile kültürünün işle bütünleşme üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu ve bu etkide iş-aile çatışmasının tam aracı rol üstlendiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Aile Desteği, Aile Dostu Programlar, İş-Aile Kültürü, İş-Aile Çatışması, İşle Bütünleşme
Beden eğitimi öğretmenlerinde ataletin yordayıcıları olarak algılanan örgütsel destek, işe yabancılaşma, veli yaklaşımı ve tükenmişlik
Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin ataletini; cinsiyet, yaş, algılanan örgütsel destek, işe yabancılaşma, veli yaklaşımı ve tükenmişliğin ne düzeyde yordadığını incelemektir. Çalışmanın yöntemi, nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı (tahmin) ilişkisel tarama modeli üzerine temellendirilmiştir. Bu araştırmada yordanan olarak beden eğitimi öğretmenlerinin ataleti, yordayan olarak da cinsiyet, yaş, algılanan örgütsel destek, işe yabancılaşma, veli yaklaşımı ve tükenmişlik ele alınmıştır. Çalışmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Mersin İlinde 329 ortaokulda görev yapan 576 beden eğitimi öğretmeni ve 159 lisede görev yapan 900 beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada örneklem belirleme yoluna gidilmemiş, evrenin tümüne ulaşmak hedeflenmiştir. 900 beden eğitimi öğretmenine ulaşılmış ve 637 gönüllü beden eğitimi öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama amacı ile Kişisel Bilgi Formu, Atalet Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği, Veli Yaklaşımı Ölçeği, İşe Yabancılaşma Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Beden eğitimi öğretmenlerindeki ataletin cinsiyet, yaş, algılanan örgütsel destek, işe yabancılaşma, veli yaklaşımı ve tükenmişlik algı düzeyi tarafından ne ölçüde yordandığını ortaya koymak amacı ile yapılan verilerin analizinde ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Modelde yer alan her bir değişkenin kat sayılara ilişkin anlamlılık düzeyleri incelendiğinde ise; cinsiyet, yaş, işe yabancılaşma, veli yaklaşımı ve tükenmişlik değişkenlerinin anlamlı yordayıcılar olduğu tespit edilmiştir. Bu yordayıcılar içerisinde de en güçlü yordayıcının işe yabancılaşma, en güçsüz yordayıcının ise veli yaklaşımı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bununla beraber algılanan örgütsel destek değişkeninin anlamlı yordayıcı olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.
Okullarda örgütsel imaj, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti ilişkisinin incelenmesi
Gerçekleştirilen bu çalışma okullarda çalışan öğretmen ve yöneticilerin örgütsel imaj ve algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi amacını taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2022-23 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde özel okulların ilköğretim kademelerinde en az 1 yıl çalışma deneyimine sahip 130 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışma korelasyonel tarama modeline uygun olarak yapılmış olup çalışmada veri toplama amacıyla demografik bilgi formu, Örgütsel İmaj Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılarak anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Çalışma sonucunda, algılanan örgütsel destek, örgütsel imaj ve işten ayrılma niyeti arasında negatif yönlü bir ilişki bulunduğu sonucu elde edilirken, yaş değişkenlerinin bu ilişkilerle anlamlı bir şekilde ilişkili olmadığı görülmüştür. Demografik değişkenler arasında ise sadece cinsiyet değişkeni ile işten ayrılma niyeti arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Fiziksel çalışma koşulları ve iş-aile çatışmasının işten ayrılma niyetiyle ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolü-kabin ekipleri üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı kabin ekiplerinin fiziksel çalışma koşulları ve iş- aile çatışmasının isten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünün incelenmesidir. Bu bağlamda Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu şirketlerinde kabin memuru, kabin amiri ve purser olarak görev alan 404 çalışana anket uygulanmıştır. Toplanan veriler AMOS 26.0 ve SPSS 28.0 istatistiki programlar kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerde bulunan ifadelere geçerlilik ve faktör analizi yapılmıştır. Ölçekler ve alt boyutlarının güvenirliliğini tespit etmek için Cronbach-Alfa katsayısı analiz edilmiştir. Normal dağılan verilerin karşılaştırmalarında iki değişken için T-testi, ikiden fazla değişken için ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermediği durumlarda ise ikiden fazla değişken için non-parametrik testlerden Kruskal Wallis testi, iki değişken için Mann Whitney testi kullanılmıştır. Araştırmada çoklu regresyon analizi kullanılarak bağımlı değişken üzerinde etkili olan değişkenlerin neler olduğunu ve ne derecede etkili olduğunu açıklanmıştır. Düzenleyici değişkenin etkisini incelemek için hipotezler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) aracılığıyla test edilmiştir. Araştırmada iş-aile çatışması, aile-iş çatışması ve işten ayrılma niyetinin demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, medeni hal, eğitim durumu, aylık gelir, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, ev işleri, çocuk/yaşlı/engelli bakımında destek alıyor olma) göre farklılık durumları tespit edilmeye çalışılmıştır. İş aile çatışmasının medeni hal ve eğitim durumuna, aile iş çatışmasının medeni hal, eğitim durumu ve çocuk sayısına ve işten ayrılma niyetinin medeni hal ve aylık gelire göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kabin ekiplerinin yaşadığı iş-aile ve aile-iş çatışmalarının işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı etkisi olduğu ve fiziksel çalışma koşullarının işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı etkisi olmadığı saptanmıştır. Bu ilişkilerde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünün olmadığı tespit edilmiştir.
Psikolojik sermayenin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde örgütsel desteğin aracı rolü
Bu çalışmanın amacı banka çalışanlarının psikolojik sermaye düzeylerinin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünü belirlemeye yöneliktir. Bu maksatla, Hatay ilindeki banka çalışanı olan 224 katılımcıdan anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, değişkenler arası korelasyonlar tespit edilmiş ve yapısal eşitlik modeli ile modelin uyum iyiliği testleri ve regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, psikolojik sermayenin algılanan örgütsel desteği ve örgütsel özdeşleşmeyi pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Algılanan örgütsel desteğin de örgütsel özdeşleşmeyi pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği ortaya konmuştur. Ayrıca aracılık testinde algılanan örgütsel desteğin psikolojik sermaye ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir.
Stratejik insan kaynakları yönetiminin iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde personel güçlendirme ve örgütsel destek algısının etkisinin belirlenmesi
Stratejik insan kaynakları yönetim (SİKY) uygulaması insan kaynakları uygulamalarının işletme stratejileri ile bütünleştirilerek işletme ve çalışanların amaç ve beklentilerine yönelik insan kaynakları uygulamalarının hayata geçirilmesidir. Örgüt yöneticilerinin örgütün performansını iyileştirmek ve rekabet avantajını sağlamak amacıyla benimsediği bir yönetim anlayışı olan SİKY, çalışanların örgütsel bağlılığını ve iş tatminini arttırarak örgüte stratejik bir güç katmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı; işletmelerde uygulanan SİKY'nin çalışanların iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde çalışanların personel güçlendirme ve örgütsel destek algısının aracılık ve seri aracılık rolü ile iş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde düzenleyici rolünü tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmadaki veriler örnekleme yöntemiyle organize sanayi bölgesinde imalat firmalarının insan kaynakları departmanında istihdam eden 600 çalışandan toplanmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan ölçeklerin yapı, ayrışma ve birleşme geçerliliği sağlanıp doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiş, değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve hipotezleri test etmek için yapısal eşitlik modeli analizlerinden varyans temelli SmartPLS 3.2 ve kovaryans temelli Lisrel 8.7 paket programı kullanılarak analiz sonuçları karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda SİKY'nin çalışanların personel güçlendirme ve örgütsel destek algısını pozitif yönde etkilerken iş tatminini arttırdığı ve işten ayrılma niyetini azalttığı tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra SİKY'nin iş tatmini üzerine etkisinde personel güçlendirmenin ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde örgütsel destek algısının kısmi aracılık etkisi, işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde personel güçlendirme ve iş tatmininin seri aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca personel güçlendirmenin işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde iş tatmininin tam aracı etkisi, örgütsel destek algısının işten ayrılma niyeti üzerinde ise iş tatmininin kısmi aracılık etkisi ortaya çıkmıştır. Personel güçlendirme ve örgütsel destek algısının işten ayrılma niyeti ilişkisinde iş tatmininin düzenleyici etkisinin azaltıcı yönde etkili olduğu belirlenmiş, analizler sonucu elde edilen tüm bulgular istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
İşyeri mutluluğu ve iş tatmini ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolünün belirlenmesi
İşyeri mutluluğu, bireyin iş yaşamının her merhalesinde var olan önemli bir konudur. Günümüzün modern örgütlerinin en önemli sermayesinin insan olması dolayısıyla çalışana bakış açısı değişmiş ve insan kaynağına verilen değer artmıştır. Örgütte çalışan tarafından olumlu olarak algılanan her faaliyet örgütün başarısı üzerinde doğrudan etkilidir. Çalışanın içerisinde bulunduğu çalışma ortamında mutlu olması, iş tatminini arttırıcı bir unsur olarak görebilmektedir. Bununla beraber, çalışanın mutlu olması için gerekli olan destek düzeyleri de çok önemlidir. İşyeri mutluluğu literatürü incelendiğinde, kamu kurumları üzerindeki yapılan araştırmalar az ve yetersiz olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, kamu kurumlarında çalışan kamu personelinin işyeri mutluluğu ve iş tatmini ilişkisindeki algılanan örgütsel desteğin aracı rolünü belirlemektir. Araştırmada ilk olarak işyeri mutluluğu, iş tatmini ve algılanan örgütsel destek kavramlarından bahsedilmiş, daha sonra ise bu kavramlar arasındaki ilişkiler örgütsel düzeyde incelenmiştir. Etik kurallar kapsamında araştırma yapabilmek gerekli izinler alındıktan sonra Adana ilinde bulunan kamu kurumlarında kamu personeli olarak çalışanlara kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak 325 anket dağıtılmış ve 291 anketten geri dönüş sağlanmıştır. Geri dönüş yapılan anketlerin herhangi birisinde eksik cevaplandırma olmadığından dolayı çalışmaya bu anketlerle devam edilmiştir. Elde edilen veri setinin analizi kapsamında, doğrulayıcı faktör analizi, değişkenler arası ilişkilerin incelenmesi için korelasyon analizi, değişkenler arası etkinin bulunması için regresyon analizi, aracılık testi, değişkenler arası karşılaştırma analizi ve yol analizi için yapısal eşitlik modellemesi analizlerinden yararlanılmıştır. Doğrudan etki modeli incelendiğinde bağımsız değişken olan işyeri mutluluğu bağımlı değişken olan iş tatminini pozitif yönlü etkilemektedir (p<0,05). Bu sonuçlara göre aracılık şartı için temel kriter sağlanmıştır. Sonuç olarak, işyeri mutluluğunun iş tatminine etkisinde algılanan örgütsel desteğin istatistiksel olarak kısmi aracılık ettiği ortaya konulmuştur (p>0,05). Anahtar Kelimeler: Mutluluk, İşyeri Mutluluğu, İş Tatmini, Algılanan Örgütsel Destek
Dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü
Modern işletmecilikte rekabet üstünlüğü nitelikli ürün üretebilmenin yanında değişime açık, yenilikçi ve lider özellikli yöneticilere sahip olmayı da gerekli kılmaktadır. Çünkü küreselleşmenin dayandığı değişim ve dönüşümler yeniliğe ve değişime açık liderleri gerekli kılmaktadır. Dönüşümcü liderlik olarak kavramsallaştırılan bu liderlik davranışlarının çalışanları motive ettiği, çalışana önem verdiği ve çalışanları yenilikçi iş davranışlarına daha kolay yönlendirebildikleri görülmektedir. Bu tez araştırmasında dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışlarına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü incelenmiştir. Osmaniye ve Kahramanmaraş illerindeki tekstil işletmelerinde çalışan 420 katılımcıdan bilgi formu ile ölçeklerle veri toplanmıştır. Araştırmada Bass ve Avelio (1995) tarafından geliştirilmiş olan Çok Faktörlü Liderlik Anketi-Değerlendirici Formu (Multifactor Leadership Questionnaire Rater Form 5X Kısa), Jannes (2003) tarafından geliştirilmiş olan Yenilikçi İş Davranışı Ölçeği (Innovative Work Behavior Scale), Rhoades ve Arkadaşları (2001) tarafından geliştirilmiş olan Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde öncelikle ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizleri ile geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Değişkenlere yönelik analizlerde ise değişkenler arası korelasyon analizleri ile test edilmiş ve Proses Analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre dönüşümcü liderlik yenilikçi iş davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilemektedir. Dönüşümcü liderliğin algılanan örgütsel desteği ve algılanan örgütsel desteğin de yenilikçi iş davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmektedir. Araştırmanın aracılık etkisine yönelik bulgusu ise dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışlarına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünün olduğu şeklindedir. Sonuç olarak dönüşümcü liderlik ve algılanan örgütsel destek çalışanların yenilikçi iş davranışlarını etkilerken çalışanların örgütsel destek algısı dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisinde aracı bir role sahiptir. Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü Lider, Yenilikçi İş Davranışı, Algılanan Örgütsel Destek
Algılanan örgütsel desteğin örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi
Bu çalışmada algılanan örgütsel desteğin, örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm üzerindeki etkisi ile algılanan örgütsel desteğin, örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin aracı rolü araştırılmıştır. Bu amaçla Osmaniye ilinde Devlet Hastanesinde görev yapmakta olan 250 sağlık personelinden anket ile veri toplanmıştır. Verilerin analizinde, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış değişkenler arası korelasyonlar tespit edilmiş ve yapısal eşitlik modeli ile modelin uyum iyiliği testleri ve regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda sağlık çalışanlarının örgütsel destek algıları, örgütsel bağlılığı pozitif yönde, örgütsel sinizmi ise negatif yönde anlamlı etkilediği, örgütsel sinizmin ise örgütsel bağlılığı negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Analiz sonucunda örgütsel desteğin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin yüksek aracılık rolü olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Örgütsel destek algısının çalışan performansı üzerindeki etkisinde personel güçlendirme ve iş tatmininin rolü: Turizm sektöründe bir araştırma
Onlarca yıldır üzerinde birçok araştırma yapılan örgüt, çalışan ve performans konuları her dönemin şartları içerisinde yeniden değerlendirilmiştir. Bu nedenle, Örgütsel destek algısının çalışan performansına etkisinde personel güçlendirme ve iş tatminin aracı- düzenleyici etkinsinin araştırıldığı bu çalışma ile tespit edilen sorunların çözümü için farklı yöntemler sunularak literatüre katkı yapmak amaçlanmıştır. Çalışma için veri seti olarak Balıkesir, Çanakkale ve Muğla illerinde faaliyet gösteren konaklama işletmelerinde görevli personel kolayda örneklem yöntemiyle seçilmiş ve yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Dağıtılan anketlerden geri dönüşü sağlanan ve kabul edilen 653 anket analizlerde veri seti olarak kullanılmıştır. Öncü hipotezler için değişkenler arası ilişki ve etki analizleri yapılmıştır. Diğer taraftan değişkenlerin modelde birlikte test edilebilirliği için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. SPSS AMOS istatistik sistemi kullanılarak düzenleyici ve aracı etki analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre değişkenler arasında orta seviye ilişki bulunmaktadır. Demografik verilere ilişkin yapılan t testi sonuçlarında cinsiyet, medeni durum, çalışılan pozisyon, çalışılan bölüm ve yaş açsından veri farklılaşmazken, eğitim durumu ile hizmet süresi bakından farklılık bulunmaktadır. Örgütsel destek algısı ile çalışan performansı, personel güçlendirme ve iş tatmini arasında pozitif, personel güçlendirme ve iş tatmininin çalışan performansı üzerinde pozitif yönlü bir etkisi söz konusudur. Bir diğer analiz sonucuna göre örgütsel destek algısının çalışan performansı üzerindeki etkisinde, personel güçlendirme ve iş tatminini aracı ve seri aracılık rolü bulunurken, düzenleyici etki rolü tespit edilememiştir. Bu dört değişkenin aracılık ve düzenleyici etkisini araştırıldığı bu çalışmanın ilk olması literatüre katkısı bakımından önem arz etmektedir.
Psychological capital: Links to support, job engagement and organizational commitment
Psychological Capital: Links to Support, Job Engagement and Organizational Commitment Positive psychology discipline is concerned with the positive emotions, positive behaviors and supportive institutions with an aim of understanding both human suffering, happiness and their enablers. Under the positive psychology discipline, psychological capital construct emerged to help us understand developmental capacity of individuals in terms of having self-efficacy to spend necessary endeavors to achieve goals, feeling optimistic about success, having hope and perseverance towards goals and being resilient when encountered by obstacles. This study's main purpose was understanding the impact of psychological capital on affective commitment and job engagement. For this objective, responses from 206 employees from different industries and various occupations were collected with a two-phased questionnaire. The results showed that psychological capital had an important influence on affective commitment and job engagement along with a strong relationship with workplace support. Furthermore, there was the full mediation effect of psychological capital between perceived organizational support, supervisor support, coworker support and job engagement. The results of this study are providing future researchers with support that PsyCap is an important construct which needs to be investigated when studying employee outcomes and workplace support. Since the research of psychological capital has been developing recently, more research and attention are needed for its understanding and prediction on employee outcomes.