1,526
Archived Theses
6
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Sağlık çalışanlarının sağlık turizmi algılarının değerlendirilmesi üzerine bir araştırma: Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma Ve Uygulama Merkezi ile Edirne Sultan I. Murat Devlet Hastanesi örneği
Sağlık turizmi özellikle son yıllarda tüm dünyada ve ülkemizde değer kazanan önemli bir turizm çeşididir. Sürekli değişen, gelişen bir yapıya sahip olan sağlık turizmi dinamik yapısıyla ülkemizde hızla yükselen bir trend olarak ön plana çıkmıştır. Artık ülkemizde de, dünya üzerindeki sağlık turizmi pastasından kendisine düşen payı alabilmek için ciddi çalışmalar yapılmaktadır. Ülkemizdeki önemi giderek artan hizmet sektörlerinden birisi olan sağlık sektöründe, hizmet kullanıcılarının istek ve beklentileri günden güne değişmekte ve artmaktadır. Araştırmanın amacı, Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ile Edirne Sultan I. Murat Devlet Hastanesinde uygulanan sağlık turizminde, sağlık çalışanlarının sağlık turizmi algılarını ölçmek, sağlık turizminin mevcut durumunu ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın diğer bir amacı ise, sağlık çalışanlarının sağlık turizmine yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerinin ölçülmesidir. Araştırmadan elde edilen bulgular ise; araştırmaya katılan 382 sağlık çalışanının %58,9'u kadın, %41,1'i erkektir. Edirne'nin sağlık turizmi yeterliğine ilişkin algı puanı 3,52±0,37 olarak tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının Edirne'nin sağlık turizmi yeterliğine ilişkin algı düzeyinin orta-yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Kadın katılımcıların kurumsal yeterlikler, sağlık turizmi etkileri, Edirne'nin sağlık turizmi potansiyeli, hastanenin sağlık turizmi uygulamaları ve Edirne'nin sağlık turizmi yeterliği puanlarının, erkek katılımcılara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Edirne Devlet Hastanesinde çalışan katılımcıların Edirne'nin sağlık turizmi yeterliğine ilişkin algı puanları, Trakya Üniversitesi Hastanesinde çalışan katılımcıların puanlarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir
Gıda israfını önleme motivasyonunun evdeki ve oteldeki gıda israfı davranışına etkileri
Bu çalışma, gıda israfını önleme motivasyonunun evdeki ve oteldeki gıda israfı davranışlarına etkisini ortaya koymak ve ev ile otel ortamları arasındaki gıda israfı davranışı ilişkisini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, gıda israfı motivasyonlarını ölçmek için "Gıda İsrafını Önleme Motivasyonu Ölçeği'', evde gıda israfını önleme davranışlarını belirlemek için ''Evdeki Gıda İsrafını Önleme Davranışları Ölçeği'' ve oteldeki gıda israfını önleme davranışlarını belirmek için ise ''Oteldeki Gıda İsrafını Önleme Davranışları Ölçeği'' olmak üzere 3 ayrı ölçekten oluşturulmuş olan bir anket formu, katılımcılara uygulanmıştır. Araştırmada kolayda ve amaçlı örnekleme yöntemleri kullanılarak her şey dahil konseptli otellerde, en az bir gece konaklama deneyimi olan 18 yaş ve üzerinde olan bireylerden toplanan 241 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve SmartPLS analiz programları birlikte kullanılmıştır. Bu çalışma, bireylerin gıda israfı davranışlarının çeşitli motivasyonel boyutlara göre farklılık gösterdiğini ve eylemlerini ev ve otel ortamlarında farklı şekilde etkilediğini açıkça ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, çalışmanın bulguları gıda israfını önleme motivasyonlarının evdeki ve oteldeki gıda israfını önleme davranışları üzerindeki etkisini ortaya koymakta ve gıda israfı davranışlarını etkili bir şekilde ele alacak stratejilere duyulan ihtiyacın altını çizmektedir.
Denizli'deki dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinin engelliler için uygunluk düzeyinin belirlenmesi
Dünya nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturan engelli bireyler hayatlarının büyük bir kısmında birçok zorluk ile karşı karşıya kalmaktadır. Engelli bireyler, turizm tüketiminin olmazsa olmaz bir unsuru olan konaklama ihtiyaçlarını karşılayacakları otel işletmelerinde de erişim engelleri ile karşılaşmaktadır. Engelli bireyler turizm faaliyetlerine aktif katılım sağlayabilme noktasında refakatçilerinin yardımına ihtiyaç duymaktadır. Engelli bireylerin otel işletmelerinde bireysel olarak konaklamalarını sağlayabilmeleri için otel işletmelerinin yapısal ve hizmet unsurları ile erişilebilir olması gerekmektedir. Bu bağlamda otel işletmelerinin rezervasyon sistemlerinden başlayarak, tesislerinin dış çevresinden, iç mekanlarının her alanında (odalar, tuvaletler, restoranlar, barlar, vb.) tüm engel gruplarına uygun donanımsal ve yapısal düzenlemeler oluşturulmalıdır. Emek yoğun yapısı ile ön plana çıkan otel işletmelerinin, engelli bireylere hizmet sunmakta olan personelin özel eğitimli olması tercih edilmelidir. Otel işletmelerinin engelli bireyler için erişilebilirliğinin tam olarak sağlanması, tesislere ulaşım sorunlarının da ortadan kaldırılmasına bağlıdır. Yapılacak olan erişilebilirlik düzenlemelerinin otel işletmelerinin hizmet kalitesini ve engelsiz turizm pazarındaki yerini olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir. Çalışmada Denizli ilinde bulunan dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinin engelli bireylere yönelik sağlamakta oldukları hizmetler değerlendirilerek, erişim problemlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Denizli'de bulunan işitme, görme ve ortopedik engelli bireylerin turizm sektöründe yaşadıkları erişilebilirlik sorunları irdelenerek, konaklama hizmetinden yararlandıkları otel işletmelerinin eksik yönlerinin belirlenmesi ve belirlenen eksikliklerin giderilmesi için öneriler sunmak hedeflenmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada otel yöneticileri ve engelli bireylere yönelik iki ayrı görüşme formu hazırlanmıştır. Araştırmada yedi adet dört yıldızlı ve sekiz adet beş yıldızlı otel işletmesi yöneticisi olmak üzere toplam 15 otel yöneticisine ve 104 engelli bireye ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan 19 engelli bireyin daha öncesinde otel işletmelerinde konaklama sağlamamış olması nedeniyle 85 engelli birey ile yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda otel yöneticilerinin çoğunluğunun, ağırlıklı olarak ortopedik engelli bireylere hizmet sağlamakta olduklarını belirttikleri ve diğer engelli bireylerin de bu durumdan şikayetçi oldukları tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bir diğer önemli sonuç ise görme engelli bireyler için otel işletmelerinin restoran ve barlarında erişilebilirlik sorunlarının henüz çözüme kavuşturulmamış olmasıdır. Yapılan araştırma ile işitme engelli bireyler için otel işletmelerinde işaret dili bilen personelin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum işitme engelli bireyler için otel işletmelerinin erişilebilir olmadıklarını göstermektedir.
Otel işletmelerindeki hizmet kalitesinin müşteri adanmışlığı ve davranışsal niyet üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu çalışma özellikle son zamanlarda turizm literatüründe oldukça ilgi gören bir konu olan müşteri adanmışlığına odaklanmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, otel işletmelerinde hizmet kalitesinin müşteri adanmışlığı ve davranışsal niyet üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup, veri toplama aşamasında ise anket tekniğinden faydalanılmıştır. Fethiye destinasyonunda faaliyet göstermekte olan zincir bir otel işletmesi müşterilerinden 552 veri elde edilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonuçları hizmet kalitesinin hem müşteri adanmışlığı hem de davranışsal niyeti olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca müşteri adanmışlığının da davranışsal niyeti olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışma hem turizm literatürüne hem de uygulamaya yönelik birtakım çıkarımlara sahiptir.
Turizm akademisyenlerinin bakış açısıyla kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliğinin sağlanmasında arttırılmış gerçekliğin rolü
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması ve internet altyapısının daha işlevsel olmasıyla birlikte güncel teknolojik gelişmeler birçok alanda kullanılmaya başlanmıştır. İnsan ve kültür kavramlarının temel yapı taşı olduğu kültürel miras turizmi de bu alanlardan bir tanesini oluşturmaktadır. Kültürel miras bir toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel yaşantısına dair önemli izler barındırmakta olup korunması ve aktarılması önem arz etmektedir. Son zamanlarda kültürel mirasın korunmasında arttırılmış gerçeklik teknolojisi önem kazanmaktadır. Müzeler, kültürel miras alanları, anıtlar ve sanat galerileri ve benzeri alanlarda kullanılan arttırılmış gerçeklik teknolojileri, sanal rekonstrüksiyonda ön plana çıkmaktadır. Buna ek olarak arttırılmış gerçeklik uygulamaları anlık olarak kullanıcının çevreyle uyum sağlama ve eserin üç boyutlu canlandırılmış gerçekçi versiyonunu görme imkânı sunmasıyla dikkat çekmektedir. Çalışmada Akdeniz ve Ege bölgelerinde bulunan üniversitelerdeki turizm akademisyenlerinin arttırılmış gerçeklik teknolojisine yönelik görüşlerini ve bu teknolojinin kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliğindeki rolünü ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. 55 katılımcı ile gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında elde edilen verilere içerik analizi uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda akademisyenlerin çoğunluğunun arttırılmış gerçeklik teknolojisi hakkında bilgi sahibi olduklarını belirttikleri ve bu teknolojinin turizm sektörü üzerinde ağırlıklı olarak olumlu etkilerinin olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca bu teknolojinin kültürel mirasın korumasında pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliği konusunda arttırılmış gerçeklik teknolojisinin daha çok çevresel/fiziki sürdürülebilirlik boyutunda etkili bir araç olduğu ortaya çıkarılmıştır. Buna ek olarak arttırılmış gerçekliğin ekonomik boyutta "gelir" faktörü üzerinde ve sosyo-kültürel boyutta ise "kültürel farkındalık" faktörü üzerinde etkili bir unsur olduğu belirlenmiştir.
Koronavirüs salgınında (Covid-19) termal otellerin uyguladıkları kriz yönetimi stratejileri: Afyonkarahisar örneği
Dünyada büyük bir krize sebep olan Covid-19 salgını turizm sektörünü olumsuz yönde etkilemiştir. Salgın, tüm dünyaya yayılırken vaka ve ölüm sayılarındaki artış, bireylerde korku ve endişeye yol açmıştır. Tarih boyunca dünyada birçok salgın hastalıkla karşı karşıya kalınmıştır. Bu tür olayların tekrarlanması ülkelerin kriz yönetiminde eksik kaldığını göstermektedir. Salgın süresince uygulanan sokağa çıkma yasakları, seyahat kısıtlamaları, izolasyon ve kişisel koruyucu ekipman (dezenfektan, maske) kullanımı gibi önlemler aşırı riskleri azaltmayı hedeflemiştir. Ancak bu önlemler sosyal, kültürel ve ekonomik zorlukları da beraberinde getirmiştir. Özellikle turizm sektörü, bu dönemde ciddi darbe almıştır. Bu bağlamda, termal otel işletmelerinin almış oldukları önlemler ve uyguladıkları kriz yönetimi stratejileri, diğer işletmelere yol gösterici olması açısından önemli bir rol oynamaktadır. Termal otel işletmelerinin acil eylem planlarının varlığının incelenmesi ve kriz yönetimi stratejilerinin tespit edilmesi, bu işletmelerin salgın karşısında nasıl bir duruş sergilediklerini anlamak açısından kritik bir öneme sahiptir. Araştırmanın örneklemi, Afyonkarahisar'daki üç, dört ve beş yıldızlı otel yöneticilerinden oluşturmaktadır. Görüşmeler, 03.04.2023-31.05.2023 tarihleri arasında 29 üst düzey yönetici ve departman müdürü ile yapılmıştır. Araştırmada maksimum çeşitlilik örneklemi ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler sonucunda temalar ve temalara bağlı kodlar oluşturulmuştur. Araştırma, termal otel işletmelerinin Covid-19 salgınından olumsuz etkilendiğini, birçok işletmenin kapalı kaldığını ve çalışanlara ödenek sağlandığını göstermiştir. Ayrıca, krize karşı strateji ve eylem planlarının eksik olduğu, reklam ve tanıtım faaliyetlerinde yetersizlikler bulunduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, termal otel işletmelerinin kriz yönetim stratejilerinin geliştirmeleri ve gelecekteki olası krizlere hazırlıklı olmalarının önemini vurgulamaktadır. Kriz yönetimi eksiklikleri, sürdürebilirliğini tehdit etmektedir. Bu nedenle, termal otel işletmelerinin, krizlere karşı daha hızlı yanıt verebilmeleri için kapsamlı acil eylem planları oluşturması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kriz Yönetimi, Covid-19, Afyonkarahisar.
Cinsiyet ayrımcılığının işten ayrılma niyeti ve işte mutluluk üzerindeki etkilerinin belirlenmesi: Antalya Belek bölgesindeki otel işletmelerinde bir uygulama
Kariyer hedefleri olan kadın işgörenlerin erkek işgörenlere göre işletmelerde daha fazla çaba sarf etmeleri gerekmektedir ve iş sorumlulukları yanı sıra ailevi sorumluluklarını da yerine getirmek zorundadırlar. Kadın işgörenlerin bu sorumlulukları yanı sıra çalışmakta oldukları işletmelerde birçok ayrımcılık uygulamalarına maruz kalmaktadırlar. Bu sebeplerden dolayı kadınların işletmelerde kalıcılık sağlamaları ve kariyer hedeflerini yerine getirmeleri için toplumsal basma kalıp düşüncelere uygulamak zorundadırlar. Turizm sektörü kadın ve erkek işgörenlerin daha yoğun olduğu bir sektördür. Bu çalışmada turizm sektöründe görev alan kadın ve erkek işgörenlerin cinsiyet ayrımcılığına karşı olan tutum ve davranışlarını incelemektir. Bununla birlikte cinsiyet ayrımcılığının işgörenlerin işte mutluluk durumlarını ve işten ayrılma niyetleri arasındaki pozitif veya negatif ilişkiyi ölçmektir. Araştırma Antalya Belek bölgesinde bulunan 5 yıldızlı otel işletmelerimdeki 500 işgörene uygulanmıştır. Eksik ve hatalı anketler elenmiştir. Araştırmada 445 anket formu değerlendirilmeye alınmıştır. Katılımcılara işten ayrılma niyeti ölçeği, cinsiyet ayrımcılığı ölçeği ve işte mutluluk ölçeğinden oluşan 22 anket sorusu ile 3 adet açık uçlu soru yöneltilmiştir. Toplanan verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Çalışmada demografik analiz, T-testi, One Way Anova kolerasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre erkek ve kadın işgörenlerin işletme içerisinde ayrımcı tutum ve davranışlara tolerans gösterdikleri gözlenmiştir. İşletme içerisinde kadınlara karşı negatif ve pozitif ayrımcılık uygulamaları maruz kalmaktadırlar. Cinsiyet ayrımcılığı davranışlarının işten ayrılma niyetini ortaya çıkarttığı ve işte mutluluk durumlarını negatif etkilediği görülmektedir. Çalışma sonuçları işgörenlerin cinsiyet ayrımcılığı konusunda eğitim almaları ve kadın işgörenlerin ücretlendirme, emeklilik, terfi konularında eşit biçimde değerlendirilmeleri gerektiğini göstermektedir.
Sanal gerçeklik turizminin iyileştirici rolünün nörobilimsel ve boylamsal analizi
Bu tez, sanal gerçeklik (Virtual Reality-VR) turizminin çalışma ortamında iyileştirici bir strateji olarak potansiyelini biri laboratuvar diğeri saha çalışması olmak üzere birbirini tamamlayan iki çalışma aracılığıyla incelemektedir. Laboratuvar çalışması, VR'nin iyileştirici etkisinin altında yatan nöral mekanizmaları, katılımcıların beyin aktivitelerini doğrudan ölçerek araştırmış ve farklı VR türlerinin (rahatlatıcı ve macera) rahatlama ve psikolojik kopmayı nasıl etkilediğini ortaya koymuştur. Öznel (anket) ve psikofizyolojik (elektroensefalografi) ölçüm teknikleri kullanılarak elde edilen sonuçlar, kısa bir VR turizm deneyiminin bile önemli iyileştirici etkiler sağlayabileceğini göstermiştir. Rahatlama artan alfa bandı aktivitesi ile ilişkiliyken, psikolojik kopmanın artan beta bandı aktivitesi ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bulgular, iş stresinden (veya günlük kaygılardan) psikolojik olarak uzaklaşma noktasında macera VR turizmi gibi oldukça sürükleyici uyaranların rahatlatıcı VR ve kontrol VR içeriklerine kıyasla daha etkili olduğunu ortaya koymuştur. Saha çalışması, laboratuvar çalışmasının kontrollü ortamında elde edilen VR'nin iyileştirici rolünün gerçek bir çalışma ortamındaki etkinliğini değerlendirmek ve özellikle VR'nin olumlu psikolojik etkilerinin iş günü boyunca ne kadar sürdüğünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneyim örnekleme yöntemi kullanılarak, çalışanların iyileşme seviyeleri 10 gün boyunca günde 4 kez ölçülmüş ve VR'nin etkileri geleneksel mola aktivitelerinin etkileriyle karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, sanal gerçekliğin geleneksel molalara kıyasla psikolojik kopmayı ve rahatlamayı önemli ölçüde artırdığını, faydaların mola sonrası anın ötesine geçtiğini ve iş günü boyunca iyi oluş halini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, onarıcı etkiler zamanla azalmış, bu da sanal gerçekliğin faydalarının süresinin sınırlı olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışma, sanal gerçeklik kaynaklı psikolojik iyileşmenin altında yatan nöral mekanizmaları aydınlatarak ve gerçek çalışma ortamlarında uygulanabilirliğini değerlendirerek literatüre katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, çalışanların iş yerindeki iyi oluşlarını artırma noktasında VR teknolojisinin yenilikçi bir strateji olarak uygulanması için değerli pratik çıkarımlar sunmaktadır.
Yiyecek-içecek işletmesi çalışanlarının psikolojik yıldırmaya maruz kalmalarına neden olan faktörlerin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, iş yerinde psikolojik yıldırma olgusunu, çalışanların deneyimlerine dayanarak araştırmaktır. Çalışmada nitel yöntem ve Gömülü Teori yaklaşımını kullanarak, özellikle de Corbin ve Strauss tarafından geliştirilen versiyonunu kullanarak, çeşitli roller ve kuruluşlardaki çalışanlarla yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler sistematik olarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Buradaki amaç, iş yerinde psikolojik yıldırmanın altında yatan dinamikleri, nedenlerini ve sonuçlarını açıklayan bir teori geliştirmek olmuştur. Araştırmanın analiz süreci, mülakat verilerinden güç mücadelesi, stres ve kaygı gibi anahtar kavramların belirlendiği açık kodlama ile başlamıştır. Bu kavramlar daha sonra, güç dinamikleri, örgütsel nedenler, iş yeri kültürü ve ruh sağlığı sorunları gibi farklı faktörlerin psikolojik yıldırma deneyimini şekillendirmek için nasıl etkileşime girdiklerinin araştırıldığı eksenel kodlama aşamasında daha geniş kategoriler halinde gruplandırılmıştır. Seçici kodlama aşamasında, gömülü teorinin temelini oluşturan beş ana kategori belirlenmiştir: Güç Dinamikleri, Örgütsel Nedenler, İşyeri Kültürü ve Ruh Sağlığı Sorunları. Bu temel kategoriler birbiriyle bağlantılıdır ve toplu olarak işyerinde psikolojik yıldırmanın kapsamlı bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma yiyecek içecek işletmelerinde psikolojik yıldırmanın de psikolojik yıldırmanın ayrıntılı ve temelli bir şekilde anlaşılmasını sağlamış, güç dinamiklerinin, örgütsel yapıların, işyeri kültürünün ve ruh sağlığı sorunlarının merkezi rolünü ortaya koymuştur. Nitel görüşmelerden elde edilen bulguları mevcut literatürle bütünleştirerek, yalnızca yıldırma mekanizmalarını açıklamakla kalmayan, aynı zamanda örgütlerde bu sorunların ele alınması için pratik adımlar sunan kapsamlı bir teori geliştirilmiştir.
Hizmetkar liderliğin yenilikçi hizmet davranışına etkisinde yenilikçi iklimin aracılık rolü
Konaklama işletmeleri, hızla büyüyen ve sürekli değişen dinamiklere sahip bir sektör olarak, rekabet avantajı sağlamak için yenilikçi hizmetlere ihtiyaç duymaktadır. Yenilikçi hizmetler, otellerin rekabet avantajını sürdürmede ve müşteri memnuniyetini artırmada kritik bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda ortaya çıkan Yenilikçi Hizmet Davranışı, özellikle çalışanların yenilikçi yaklaşımlar sergilemesiyle ilişkilidir. Bu bağlamda, otel işletmeleri liderlerinin, özellikle Hizmetkar Liderlik tarzını benimsemesinin, çalışanların Yenilikçi Hizmet Davranışını olumlu yönde etkileyebileceği vurgulanmaktadır. Hizmetkar Liderlik, liderlerin çalışanlarla uzun vadeli ilişkiler kurarak onların potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olmasıyla, ben değil biz algısı vermesiyle ve yenilikçi fikirlerin teşvik edilmesiyle önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, yenilikçi hizmetlerin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için uygun bir Yenilikçi İklimin oluşturulması gereklidir. Bu araştırma, Hizmetkar Liderliğin, Yenilikçi Hizmet Davranışı üzerindeki etkisini ve bu ilişkide Yenilikçi İklimin aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Hizmetkar Liderlik ve Yenilikçi İklimin, otel işletmelerinde çalışanların yenilikçi davranışlarını nasıl şekillendirdiğini açıklığa kavuşturmayı hedeflemektedir. Hedef doğrultusunda nicel yöntem uygulanarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. İstanbul, Antalya ve Aydın illerinde bulunan beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışanlardan 1017 geçerli veri ile analizler yürütülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi IBM AMOS 23 programı ile uygulanmış olup hipotezler IBM Process Makro Eklentisi ile test edilmiştir. Analizler sonucunda Hizmetkar Liderliğin tüm boyutlarının Yenilikçi Hizmet Davranışına olumlu şekilde etki ettiği ve bunu Yenilikçi İklimin dolaylı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, otel işletmelerinde Yenilikçi Hizmet Davranışı, Hizmetkar Liderlik ve Yenilikçi İklim koşullarının sektöre dair teorik ve pratik katkılarını sunmaktadır.
Turizm sektöründe çalışan göçmen kadınların toplumsal eşitlik algısının demografik değişkenlere göre incelenmesi
Çalışmanın amacı Türkiye'de turizm sektöründe çalışan göçmen kadınların toplumsal eşitlik algısının demografik değişkenlere göre incelemektir. Göç sürecinin kadınların sosyal konumları üzerindeki etkisi toplumsal eşitlik algısını ele almıştır. Araştırma kapsamında, göçmen kadınların toplumsal eşitlik algılarının yaş, medeni durum, eğitim, gelir düzeyi, Türkiye'de yaşama süresi ve uyruk gibi değişkenlerle ilişkisi analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların toplumsal eşitlik ve cinsiyet rolleri tutumlarının başta eğitim düzeyi olmak üzere medeni durum, gelir seviyesi ve Türkiye'deki yaşam süresi değişkenlerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna ek olarak yaş ve uyruk değişkenlerinin pek çok alt boyut için herhangi bir farklılık ortaya koymadığı anlaşılmaktadır. Toplumsal cinsiyet ve eşitlik algılarının bireylerin sosyokültürel ve yaşam standartlarına göre değişiklik gösterebileceği anlaşılmaktadır. Eğitim seviyesi ve gelir düzeyi yüksek katılımcıların toplumsal cinsiyet rolleri ve eşitliğe yönelik düşüncelerinin olumlu yönde olduğu görülmektedir. Medeni durumu evli olan ve gelir düzeyi yüksek katılımcıların ise bağımsız ve güçlü kadın algısına olumlu baktığı görülmüştür. Eğitim seviyesi değişkeninin tüm alt boyutlardaki tutumu bilinçli şekilde algılanmıştır. Bu nedenle eğitim seviyesi toplumsal konuların algılanmasında önemli bir belirleyicidir tespiti ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelime: Turizm, Göç, Göçmen Kadın, Benlik Kavramı, Eşitlik Algısı
Küresel iklim değişiklikleri kaygısı ve eko-anksiyetenin bireylerin turistik destinasyon seçimi üzerindeki etkisi: Antalya il merkezi destinasyonuna yönelik bir çalışma
21. yüzyılın en önemli küresel sorunlarının başında gelen iklim değişiklikleri astronomik ve jeolojik temelli doğal faktörlerin yanı sıra antropojenik kaynaklı aerosoller, sera gazları ve arazi kullanımındaki değişiklikler gibi çeşitli unsurlar tarafından tetiklenmektedir. Ortaya çıkan bu durum küresel bağlamda ekolojik, sosyolojik ve ekonomik yapılar üzerinde çeşitli olumsuz sonuçlar oluşturmaktadır. Bu tablo bireysel ve toplumsal korkuyu derinden etkilerken bireyler üzerinde yüksek endişeyi içeren iklim değişiklikleri kaygısına, ekolojik hayatın tehlikeye girmesi ile yaşamlarının ve nesillerinin devamı konusunda da eko-anksiyeteye neden olmaktadır. Özellikle toplumun en hassas kesimini oluşturan çocuklar, ergen bireyler ve 50 yaş ve üzeri bireylerde bu durum daha hızla gelişmektedir. İklim değişiklikleri kaygısı ve eko-anksiyete kavramlarının benzer olduğu düşünülse de fizyolojik ve psikolojik açıdan birtakım farklılıklar göstermektedir. Ancak buna karşılık genel olarak iklim özellikleri kapsamında, iklim değişiklikleri kaygısı ve eko-anksiyete gibi psikolojik durumların bireylerin turistik destinasyon tercihi ve talebi üzerinde önemli bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Yapılan bu çalışmada küresel iklim değişiklikleri kaygısı ve eko-anksiyetenin bireylerin turistik destinasyona yönelik etkisi Antalya il merkezi özelinde incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26.00, AMOS 24, MAXQDA Analytics Pro 2022, Stata programları ve GIS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarından elde edilen bulgular doğrultusunda demografik özelliklerin iklim değişiklikleri kaygısı ve eko-anksiyete üzerinde etkili bir faktör olduğu görülürken aynı zamanda destinasyon tercihlerinin belirlenmesinde rol oynadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın temel amacı ve sorusu olması bağlamında, iklim değişikliği kaygısı düzeylerinin ve eko-anksiyete düzeylerinin, bireylerin destinasyon tercihleri üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Çalışmada test edilen altı hipotezin tamamı kabul edilmiştir. Araştırma verilerinden elde edilen bulgular ve sonuç, literatürdeki benzer çalışmalarla karşılaştırılarak yorumlanmış ve öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Turizmde İklim Değişiklikleri Kaygısı, Destinasyon Seçimi, Eko-Anksiyete,
Kariyer memnuniyetinin işgören performansına etkisi: Otel işletmelerine yönelik bir uygulama
Kariyer, bireylerin yaşamlarını hem ekonomik hem de sosyo-kültürel boyutlarda şekillendiren dinamik bir süreçtir. Bireylerin yaşam doyumu, toplumsal konumlanışı ve mesleki başarıları büyük ölçüde kariyer gelişimleriyle ilişkilidir. Günümüz rekabetçi iş dünyasında başarılı bir kariyer sürdüren bireyler, yalnızca mesleki beceriler açısından değil, aynı zamanda kişisel gelişim, özgüven ve öz farkındalık gibi yönlerden de donanımlıdır. Bu bireyler iş yaşamlarında daha bilinçli kararlar almakta, performanslarını istikrarlı biçimde sürdürmekte ve örgütsel bağlamda daha yüksek düzeyde tatmin yaşamaktadır. Bu bağlamda birey-toplum ve birey-örgüt etkileşimleri, iş yaşamının sürdürülebilirliği açısından stratejik öneme sahiptir. Çalışanların kariyerlerinden duydukları memnuniyet düzeyi, doğrudan işgören performansına yansımakta; bu nedenle, örgütlerin çalışan memnuniyetini önceliklendirmeleri ve bireyleri farklı açılardan desteklemeleri gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, bireylerin kariyer memnuniyet düzeylerinin işgören performansı üzerindeki etkisini analiz etmektir. Araştırma, Bolu ili merkezinde faaliyet gösteren dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde görev yapan çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemi benimsenmiş, veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 24 paket programı aracılığıyla analiz edilerek yorumlanmıştır.
Turizm işletmelerinin uyguladığı rekabet stratejilerinin performansa etkisinde bilişim teknolojilerinin rolü: Konaklama sektöründe bir araştırma
Teknolojik yeniliklerle birlikte işletmeler faaliyet süreçlerinde en iyiye erişmek amacıyla bilişim teknolojilerinden faydalanmaya başlamışlardır. Tüm iş modelleri bu kapsamda önemli dönüşümlerden geçmektedir. Bu yenilikler diğer tüm alanlarda olduğu gibi turizm alanında da yeni ihtiyaçların ve hizmetlerin ortaya çıkmasını sağlamakta ve işletmeler arası rekabeti güçlendirmektedir. İşletmeler arası rekabette, rekabet üstünlüğünün sağlanması rekabet stratejileri ve teknoloji stratejilerinin bütünsel yönetimini gerekli kılmaktadır. Modern strateji araştırmaları, işletmelerin rekabet avantajı elde etmelerinde kaynak temelli teoriye ve endüstriyel örgüt teorisi ile kaynak temelli teorinin birlikte yürütülmesine odaklanmaya başlamıştır. Turizm literatüründe bilişim teknolojilerinin kullanımına ilişkin çeşitli araştırmalar bulunmakla birlikte, rekabet stratejilerinin (endüstriyel örgüt teorisi) işletme performansına etkisinde bilişim teknolojileri yeteneklerinin (kaynak temelli teori) ilişkisini inceleyen araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Buradan hareketle çalışmada turizmde faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin uyguladığı rekabet stratejilerinin işletme performansına etkisinde bilişim teknolojilerinin aracılık rolünün belirlenebilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında işletmelerde Porter'ın rekabet stratejileri (maliyet liderliği, farklılaştırma ve odaklanma), bilişim teknolojileri yetenekleri ve performans değişkenlerinden oluşan bir model oluşturulmuştur. Hipotez testleri için ihtiyaç duyulan verilerin toplandığı araştırma örneklemi Antalya'da faaliyet gösteren konaklama işletmelerinde görev yapan 504 yöneticiden oluşmaktadır. Nicel araştırma yaklaşımlarından ve anket tekniğinden yararlanılan araştırmada ölçeklerin geçerlik ve güvenirliği için Cronbach's Alpha güvenirlik analizi, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiş ve doğrulanan yapı yapısal eşitlik modellemesi prosedürüyle test edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, işletmelerin uyguladığı rekabet stratejilerinin işletme performansına etkisinde bilişim teknolojilerinin kısmi aracılık rolü bulunduğu doğrulanmıştır. Sonuç olarak, araştırma kapsamında gerçekleştirilen literatür araştırması ve elde edilen verilerin analizleri çerçevesinde turizm işletmelerine ve akademiye katkı sağlayacağı düşünülen öneriler sunulmuştur.
Dijital dönüşüm kapsamında konaklama işletmelerinde bulut bilişim teknolojilerinin benimsenmesi ve işletme performansına etkisi
Bulut bilişim hem bireysel kullanıcılar hem de işletmeler için donanım ve yazılımların çevrimiçi ortamda entegre bir biçimde sunulmasını mümkün kılarak, erişilebilirlik, maliyet etkinliği, esneklik ve güvenlik gibi açılardan önemli avantajlar sağlayan temel bir teknolojidir. Konaklama işletmeleride bu teknolojinin sunduğu fırsatlardan; operasyonel süreçlerin dijitalleşmesi, müşteri ilişkileri yönetiminin geliştirilmesi, gelir optimizasyonu, hata oranlarının azaltılması ve stratejik esnekliğin artırılması gibi çeşitli alanlarda önemli ölçüde fayda sağlamaktadır. Ancak bu avantajlara rağmen literatürde, bulut bilişimin benimsenmesine yönelik çalışmaların büyük çoğunluğunun teknik ve operasyonel konulara odaklandığı; turizm sektörü özelinde, özellikle de konaklama işletmeleri bağlamında, sınırlı sayıda araştırma bulunduğu dikkat çekmektedir. Araştırmanın temel amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren konaklama işletmelerinde bulut bilişim teknolojisinin benimsenme düzeyini belirlemek, bu süreci teşvik eden veya engelleyen başlıca faktörleri ortaya koymak ve söz konusu teknolojinin işletme performansı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu amaçla, bulut bilişimin benimsenmesini etkileyen temel faktörler ile performans çıktıları arasındaki ilişkileri açıklamak üzere, Yeniliğin Yayılması Teorisi (DOI) ile Teknoloji-Organizasyon-Çevre (TOE) çerçevesinin entegrasyonuna dayalı teorik bir model geliştirilmiştir. Model kapsamında toplam 11 yapı formüle edilmiş, bunların güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılmış, değişkenler arası ilişkiler ise regresyon analizleri aracılığıyla test edilmiştir. Araştırma bulguları, konaklama işletmelerinde bulut teknolojilerinin benimsenmesinde özellikle "uyumluluk" unsurunun güçlü ve pozitif etkisine işaret ederken; "karmaşıklık" ile "güvenlik ve gizlilik endişeleri"nin benimsemeyi negatif yönde ve anlamlı biçimde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca "dış destek" ve "teknolojik hazırlık" faktörleri de bulut teknolojisinin benimsenmesini pozitif yönde etkileyen diğer önemli değişkenler olarak öne çıkmıştır. Beklentilerin aksine, "göreceli avantaj" ve "üst yönetim desteği" değişkenlerinin anlamlı bir etkisi gözlemlenmemiştir. Benzer şekilde, "kuruluş kaynakları" ile "rekabet baskısı" değişkenlerinin de bulut bilişimi benimseme üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilmemiştir. Buna karşın, araştırmanın en güçlü ve anlamlı bulgularından biri, bulut bilişiminin benimsenmesi ile işletme performansı arasında kurulan pozitif ve anlamlı ilişkidir. Bu durum, bulut bilişim teknolojilerinin konaklama işletmelerinin genel performansını artırma potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Bulut Bilişim, Konaklama İşletmeleri, Yeniliğin Yayılması Teorisi (DOI), Teknoloji-Organizasyon-Çevre (TOE) Çerçevesi
Adana'da eko-okullarda okuyan öğrencilere yönelik çevre dostu eğitim etkinliklerinin analizi
Bu araştırma, Adana ilindeki yeşil bayraklı eko okullarda uygulanan çevre dostu eğitim etkinliklerinin öğrencilerin çevre bilinci, turizm-çevre ilişkisi ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının oluşumunda öğretmenlerin rolünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu okullarda görev yapan öğretmenlerin çevreye ilişkin bilgi, bilinç ve duyarlılık düzeylerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu araştırma, eko okul modelinin yalnızca çevre bilgisini artırmakla kalmayıp, turizm çevre etkileşimini kavratmada da nasıl bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırmada, çevre bilincinin erken yaşlardan itibaren kazandırılmasının ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesinin önemine vurgu yapılmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla, öğretmenler, okul yöneticileri ve eko-okul temsilcileriyle yapılan yüz yüze görüşmelerde; öğretmenlerin ders uygulamalarında kullandıkları interaktif, deneyimsel ve çok yönlü öğretim yöntemleri ile öğrencilerin ev ortamında yeterli çevre bilincine sahip olmamalarındaki zorluklar ortaya konulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizi kullanılmıştır. 15 öğretmen, 4 okul yöneticisi ve 1 eko okul temsilcisiyle yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşmeler yapılmış, veriler MAXQDA 2022 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular; videolar, proje tabanlı etkinlikler, doğa gezileri ve geri dönüşüm projeleri gibi interaktif yöntemlerin öğrencilerin çevre bilgisi yükselttiğini; turizm çevre ilişkisini içeren ders etkinliklerine düzenli katılan öğrencilerin sürdürülebilir turizm algılamalarının yüksek olduğunu göstermiştir. Öğretmenler, en büyük engel olarak "evde çevre bilincinin zayıflığı" ve "ders saatlerinin yetersizliğini" vurgulamış; aile ve yerel toplumla iş birliğinin güçlendirilmesini önermiştir. Sonuç olarak, eko okullarda çevre eğitiminin turizm perspektifiyle desteklenmesi, öğrencilerin hem çevresel tutumlarını hem de sürdürülebilir turizm farkındalıklarını geliştirmede etkili görünmektedir. Araştırma, öğretmen mesleki gelişim programlarında deneyimsel ve teknoloji destekli materyallerin artırılmasını, okul aile toplum üçgeninde ortak projeler yürütülmesini ve yerel yönetimlerin eko okullara yönelik turizm temelli çevre eğitim fonlarını genişletmesini önermektedir. Araştırma bulgularının, sürdürülebilir çevre eğitimi politikalarının şekillenmesine ve eko okul uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Değişen iklime uyum ve sürdürülebilir turizm kapsamında konaklama işletmelerinin çevresel tutkularının yeşil örgütsel davranış ve yeşil temel yetenek çerçevesinde analizi
Günümüzde artan çevresel sorunlar ve iklim değişikliğine bağlı olarak sürdürülebilirlik kavramı, tüm sektörlerde olduğu gibi turizm sektöründe de önemli bir yer edinmiştir. Turizm yapısı gereği doğrudan çevreyle etkileşim halinde olan ve neredeyse varlığını çevre ve çevresel koşullara borçlu olan bir sektör olmakla birlikte, çevreye en fazla zarar verme potansiyeli de vardır. Bu nedenle değişen iklime uyum ve sürdürülebilir turizm anlayışını benimsemek, sektörün devamlılığı için hayati bir önem taşımaktadır. Çalışanların çevresel tutkuya sahip olmaları, çevreye duyarlı davranışlar geliştirmeleri ve işletmelerin de yeşil işletmecilik anlayışını benimsemeleri bu noktada kilit bir rol üstlenmektedir. Buna ek olarak, işletmelerin yeşil temel yeteneklere sahip olması, yani çevre dostu uygulamaları örgütsel anlamda bir yetkinlik haline getirme kapasiteleri, yeşil bir sürecin başarısı için stratejik bir avantaj sağlamaktadır. Böylece çevreye duyarlı bireyler ve çevresel sürdürülebilirliği esas alan örgütsel yapı, turizm sektörünün iklim değişikliğiyle uyumunu güçlendirecek ve uzun vadede sektöre rekabetçi bir avantaj kazandıracaktır. Araştırmanın amaçları dâhilinde, çevresel tutku ile yeşil örgütsel davranış, çevresel tutku ile yeşil temel yetenek ve yeşil temel yetenek ile yeşil örgütsel davranış arasındaki ilişki düzeyleri test edilmiş ve aralarında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çevresel tutkunun yeşil örgütsel davranış ve yeşil temel yetenek, yeşil temel yeteneğin ise yeşil örgütsel davranış üzerindeki etki düzeyleri test edilmiş ve pozitif ve anlamlı bir etki olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca, çevresel tutkunun yeşil örgütsel davranış üzerindeki etkisinde yeşil temel yeteneğin aracı rolü üstlenip üstlenmediği test edilmiş ve yeşil temel yeteneğin aracılık rolü olduğu da tespit edilmiştir.
Turizm yatırımlarının yerel halka etkileri üzerine bir araştırma: Sille örneği
Bu araştırma, Konya'nın Sille Mahallesi'nde yaşayan yerel halkın turizmin ekonomik, sosyo-kültürel ve çevresel etkilerine yönelik algılarını; aidiyet ve yaşam tatmini düzeylerini demografik değişkenler bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 307 katılımcıdan elde edilen veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiş, verilerin normal dağılmaması nedeniyle non-parametrik testler tercih edilmiştir. Bulgular, özellikle olumlu ekonomik, sosyo-kültürel ve çevresel etkiler bağlamında yaş, eğitim düzeyi, çalışma alanı ve gelir düzeyine göre anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Eğitim düzeyi ve gelir arttıkça olumlu etki algılarının da yükseldiği saptanmıştır. Olumsuz etkiler açısından ise genç bireylerin çevresel etkileri daha olumsuz algıladığı; emekliler ve düşük gelir grubundaki bireylerin ekonomik olumsuzlukları daha fazla hissettiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sürdürülebilir ve toplumsal olarak kabul gören turizm politikalarının geliştirilebilmesi için yerel halkın heterojen yapısının dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Turist rehberlerinin performanslarının turizm sektörünün gelişimine etkisi: Bir uygulama
Bu tez çalışmasında, turist rehberlerinin performanslarının turizm sektörünün gelişimine olan etkileri, Konya ili örneğinde incelenmiştir. Araştırmada hem kuramsal literatür taraması yapılmış hem de nicel yöntemlere dayalı bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı, turist rehberlerinin kişisel ve mesleki yeterliliklerinin, verdikleri hizmetin kalitesinin ve performans düzeylerinin turist memnuniyeti, destinasyon imajı, tekrar ziyaret etme niyeti ve nihayetinde turizm sektörünün sürdürülebilir gelişimi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini, 2023–2024 yılları arasında Konya'ya rehberli paket turlarla gelen 715 yabancı turist oluşturmuştur. Veriler, yapılandırılmış anket formu aracılığıyla toplanmış ve SPSS istatistik yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, araştırmada geliştirilen tüm hipotezlerin istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler içerdiği tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, turist rehberlerinin kişisel ve mesleki özellikleri büyük ölçüde olumlu değerlendirilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu rehberleri güvenilir, bilgili, etik değerlere bağlı ve etkili iletişim kurabilen bireyler olarak tanımlamıştır. Rehberlerin yardımseverliği, kriz yönetimi becerisi, kültürel zekâsı ve yaratıcı anlatım tarzı, turist deneyiminin niteliğini artıran başlıca unsurlar arasında yer almıştır. Çalışma, rehberlerin performans düzeylerinin turist memnuniyeti ve destinasyon imajı üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca rehberlerin sunduğu kaliteli hizmetlerin, turistlerin tekrar ziyaret etme niyetlerini ve destinasyonu yakın çevrelerine tavsiye etme olasılıklarını anlamlı düzeyde etkilediği saptanmıştır. Bu durum, rehberlerin yalnızca bilgi sunan kişiler değil; aynı zamanda destinasyonun kültürel elçileri ve sürdürülebilir turizm gelişiminin taşıyıcı aktörleri olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, turist rehberliği mesleği, turizm sektörünün başarısı ve uluslararası pazardaki rekabet gücünün artırılması açısından stratejik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, rehberlik hizmetlerinin kalite standartlarının yükseltilmesi, rehberlerin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi ve sektörün tüm paydaşlarıyla iş birliği içinde hareket edilmesi, sürdürülebilir ve nitelikli bir turizm anlayışının yerleşmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Yerel halkın kırsal turizm potansiyeline yönelik algıları sille (Türkiye) – Şendi (Sudan) karşılaştırmalı analizi
Bu çalışma, kırsal turizm destinasyonlarında sürdürülebilirlik çerçevesinde ziyaretçi deneyimlerini, çevresel duyarlılığı ve yerel kalkınmayı destekleyecek unsurların belirlenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, kırsal bölgelerde turizm faaliyetlerine katılan bireylerin çevresel tutumları, sürdürülebilir turizm algıları ve kırsal yaşamla kurdukları bağlar çok boyutlu olarak incelenmiştir. Literatür temelli bir yaklaşımla oluşturulan hipotezler doğrultusunda elde edilen veriler analiz edilerek, ziyaretçilerin kırsal turizme ilişkin tutumlarının sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle nasıl örtüştüğü değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçekler aracılığıyla ziyaretçilerin çevreye duyarlı davranış sergileme eğilimlerinin yüksek olduğu; sürdürülebilirlik konusunda bilinç düzeylerinin genel olarak olumlu olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, yerel ürünlere yönelimin, kültürel deneyim arayışının ve çevre bilincinin kırsal turizme katılımı artırıcı etkiler yarattığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, doğayla bütünleşik yaşam ve kırsal alanlarda geçirilen zamanın bireylerde çevresel farkındalığı artırdığı da sonuçlar arasında yer almıştır. Hipotez testleri sonucunda bazı demografik değişkenlerin kırsal turizm tercihleri üzerinde anlamlı etkiler yarattığı gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, kırsal turizmde sürdürülebilirliği sağlamak adına doğa odaklı turizm planlamalarının, yerel halkın aktif katılımının ve ziyaretçilerin çevre bilincinin artırılmasının önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu doğrultuda geliştirilen öneriler, hem politika yapıcılar hem de kırsal turizm işletmecileri için yol gösterici niteliktedir.
Promotion and development of Tunisian cultural heritage through social media
Tunisia, is a country with a rich and diverse cultural heritage, having hosted numerous civilizations throughout history. This thesis investigates how social media can be effectively used in the promotion, preservation, and public engagement of Tunisia's cultural heritage. In the digital age, the opportunities provided by online platforms offer significant potential, particularly in strengthening cultural connections with younger generations. In this context, the study develops six hypotheses to analyze the role of social media across key dimensions: general awareness of cultural heritage, exposure to cultural content, perceived effectiveness of online promotion, personal engagement and intentions, risks and concerns, and youth engagement with digital tools. The research was conducted using a quantitative method, and 231 valid questionnaire responses were collected in 2025. The study explores how content shared on platforms such as Facebook, Instagram, and YouTube influences attitudes toward cultural heritage, and how tools such as virtual tours and videos can enhance interest. The findings indicate that social media serves as an important tool for the sustainable promotion of cultural heritage. At the same time, issues such as content accuracy and digital inequality are highlighted as factors requiring attention. By examining the relationship between cultural heritage and digital communication in the context of Tunisia, this thesis contributes to academic literature and offers practical recommendations for policymakers in the field of cultural development.
Alternatif turizm kapsamında karavan turizminin mevcut durumu: Paydaş analizi
Alternatif turizm türlerinden biri olan karavan turizmi yıllar geçtikçe popülerlik kazanmıştır. Bu popülerliğin sebeplerinden biri olarak kişilerin farklı durumlar içerisinde yer alma isteği gösterilmektedir. Karavan turizminde kişiler aynı standartta tatilleri yapmakla birlikte kendilerine ait bir araçta konaklamaktadırlar. Turistleri bu farklılık cezbetmiş olup karavan turizmine yoğun katılım göstermektedirler. Karavan turizmi ile ilgili yapılan araştırmalarda karavan kullanıcılarının görüşlerinin alındığı ve çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Ancak, karavan turizminin diğer bir kolu olan karavan üreticilerin görüşlerinin yer almadığı kanısına varılmıştır. Karavan turizmi içerisindeki en önemli paydaşlardan biri olan üreticilerle görüşmenin yararlı olabileceği düşünülmüştür. Araştırmanın amacı bu doğrultuda belirlenmiştir. Karavan kullanıcıları ve üreticilerinin karavan turizmi ile ilgili görüşleri alınarak mevcut durumun ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Araştırma grubu için, Türkiye genelindeki 50 karavan kullanıcısı ve üreticilerin az olması ve görüşme formlarının ulaştırılmasında sorun yaşanabileceği göz önünde bulundurularak Konya'da yer alan 15 karavan üreticisi seçilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Görüşme formu uzmanların görüşü alınarak iki ayrı görüşme formu hazırlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA 2024 programı ile içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizi yapıldıktan sonra tematik analiz gerçekleştirilmiştir. Tematik analiz ile cevaplardaki benzerlik ya da farklılıklar bulunmuştur. Yapılan analiz ile karavan kullanıcıları ve karavan üreticileri arasındaki iş birliği ortaya çıkarılmıştır. Karavan kullanıcıları, karavanlarında kaliteli malzemeler talep etmektedirler. Buna karşılık karavan üreticileri de karavanlarının yapımında müşterilerinin fikirlerine önem verdiklerini söylemişlerdir. Bu araştırma sonucunda bu iş birliğinin güçlendirilebilmesi için gerekli önlemler ve düzenlemelerin yapılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.
Yiyecek-içecek sektöründe mutfak çalışanlarının manipülatif kişilik yapısının iş birliği davranışına etkisi: Örgütsel güvenin aracılık rolü ve cinsiyetin düzenleyici rolü
Bu çalışmada, yiyecek–içecek işletmelerinin mutfak bölümlerinde çalışan personelin manipülatif kişilik eğilimi, örgütsel güven ve iş birliği davranışı arasındaki ilişkiler incelenmiş; ayrıca cinsiyetin, manipülatif kişilik eğiliminin iş birliği üzerindeki etkisini düzenleyip düzenlemediği araştırılmıştır. Araştırma, Konya ilinde kamu ve özel sektörde faaliyet gösteren otel, restoran ve toplu yemek işletmelerinde görev yapan mutfak çalışanları üzerinde, nicel ve kesitsel bir betimleyici–ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak, demografik soruların yanı sıra literatürde geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış üç ölçekten oluşturulan bir anket kullanılmış; Nisan–Haziran 2025 tarihleri arasında 317 anket toplanmıştır. Veriler SPSS ve PROCESS makrosu aracılığıyla analiz edilmiş; betimsel istatistiklerin ardından korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, aracılık ve düzenleyici etki analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, mutfak çalışanlarının manipülatif kişilik eğilimlerinin orta düzeyde, örgütsel güven algılarının orta düzeyde, iş birliği davranışlarının ise görece daha düşük düzeyde olduğunu göstermektedir. Korelasyon ve regresyon sonuçlarına göre, manipülatif kişilik eğilimi hem iş birliği davranışını hem de örgütsel güveni güçlü ve negatif yönde etkilemekte; buna karşılık örgütsel güven, iş birliği davranışını pozitif ve anlamlı biçimde yordamaktadır. PROCESS analizi, örgütsel güvenin, manipülatif kişilik eğilimi ile iş birliği davranışı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Cinsiyetin düzenleyici etkisine ilişkin bulgular ise genel model düzeyinde anlamlı bir moderasyon desteği sunmamış; manipülatif eğilimlerin iş birliği üzerindeki olumsuz etkisinin kadın ve erkek çalışanlarda benzer biçimde işlediği görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, mutfak ekiplerinde manipülatif kişilik eğilimlerinin hem güven iklimini hem de iş birliği kültürünü zayıflattığını; buna karşılık örgütsel güveni güçlendiren yönetim uygulamalarının iş birliğini artırmada kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çerçevede, mutfak yönetiminde işe alım sürecinde kişilik odaklı değerlendirmelere yer verilmesi, ekip içi iletişim ve güveni destekleyen eğitim programlarının uygulanması ve iş birliğini teşvik eden adil performans–ödüllendirme sistemlerinin geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Manipülatif kişilik eğilimi, örgütsel güven, iş birliği davranışı, mutfak çalışanları, yiyecek–içecek işletmeleri.
Turizm işletmeciliğinde dış ticaret politikalarının etkisi: Karşılaşılan zorluklar ve çözümler
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de uygulanan dış ticaret politikalarının turizm sektörü üzerindeki etkilerini ekonomik ve yapısal boyutlarıyla incelemek ve turizmin dış ticaret dengesi içerisindeki stratejik rolünü ortaya koymaktır. Küresel ölçekte mal ve hizmet hareketliliğinin artmasıyla birlikte turizm, yalnızca bir seyahat faaliyeti olmaktan çıkmış; ülkelerin döviz gelirlerini artıran ve dış ticaret performansını destekleyen önemli bir unsur haline gelmiştir. Türkiye'nin ekonomik yapısı değerlendirildiğinde turizm sektörünün büyüme, istihdam, döviz girdisi ve bölgesel kalkınma üzerindeki katkıları dikkat çekmekte; bu durum dış ticaret politikalarının sektörel etkilerinin analiz edilmesini gerekli kılmaktadır. Araştırmada 2010–2024 dönemine ait resmi veriler kullanılmış ve nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş; betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon yöntemleri uygulanarak turizm gelirleri ile dış ticaret göstergeleri arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Analizlerde döviz kuru, ihracat, ithalat ve teşvik uygulamaları temel değişkenler olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, ihracat artışının turizm gelirlerini olumlu yönde etkilediğini; döviz kurundaki yükselişin ise kısa vadede turist talebini artırmasına rağmen uzun vadede ithal girdilere dayalı maliyet yapısı nedeniyle turizm işletmeleri üzerinde baskı oluşturduğunu göstermektedir. İthalat hacminin artması özellikle enerji, gıda ve ekipman gibi yüksek ithal bağımlılığı olan alanlarda maliyetleri yükselterek sektörün kârlılığını azaltmaktadır. Bununla birlikte yatırım ve teşvik politikalarının sektörde kapasite artışı, hizmet kalitesi ve rekabet gücü üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye'de turizm sektörü ile dış ticaret politikaları arasında karşılıklı ve dinamik bir etkileşim bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle turizm politikalarının sürdürülebilir dış ticaret stratejileri ile uyum içinde geliştirilmesi, sektörün uzun vadeli büyümesine ve makroekonomik istikrara önemli katkılar sağlayacaktır.
Destinasyon hayranlığının planlı davranış teorisi kapsamında tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi: Beyşehir örneği
Destinasyon hayranlığı, turistlerin bir destinasyona karşı genellikle doğal güzelliğine, kültürel değerine veya kişisel önemine dayalı olarak oluşturdukları duygusal ve bilişsel bağlanmayı ifade etmektedir. Bu hayranlık, turistlerin tutumlarını etkilemekte ve Planlı Davranış Teorisi'ne göre bu tutumlar davranışsal niyetleri şekillendirmektedir. Bu bağlamda turistler bir destinasyonu tekrar ziyaret etme eğilimi göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, destinasyon hayranlığının Planlı Davranış Teorisi bağlamında tekrar ziyaret niyeti arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, Beyşehir'e gelen turistlerin destinasyona olan hayranlığının tekrar ziyaret niyetlerine etkisini araştırmaktadır. Çalışma kapsamında Beyşehir'i ziyaret eden 462 turiste anket yapılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda destinasyon hayranlığı alt boyutlarından gizem, cazibe, benzersizlik, uygunluk ve samimiyet değişkenlerinin davranışa yönelik tutum üzerinde olarak anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık zenginlik alt boyutunda anlamlı etki bulunmamıştır. Davranışa yönelik tutum ve algılanan davranışsal kontrol değişkenlerinin Tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ancak öznel norm değişkeninin etkisi anlamlı bulunmamıştır.
Evalution of the employment i̇mpacts of public i̇ncentive policies on the accommodation sector Konya example
This study examines public incentives for the tourism sector in Türkiye and evaluates the direction of tourism investments in Konya and in particular and how they should be planned in the future. The tourism sector has a structure of activities that addresses the financial development and development processes of countries in a multifaceted manner. In this context, incentives provided and implemented by the public play a critical role in encouraging investments, increasing production, and strengthening the local economy. Within the scope of our research, the frameworks of tourism incentives, tourism incentive policies implemented in our country, legislation, and regulations were tried to be discussed in detail. In addition, regional tourism investments and public supports for these investments were investigated through the example of Konya province. In our study, the effectiveness of incentives was evaluated in the light of the data obtained from interviews with tourism enterprises, local governments and relevant institutions operating in Konya, their problems and solution suggestions were evaluated and suggestions were put forward for shaping future investments. According to the results of our research, it is seen that public incentives have an increasing effect on investments in the tourism sector in Konya province, but there are various restrictions such as bureaucratic studies, access to incentives and legislative confusion. In addition, it has been determined that the support of regional development agencies and local governments has made significant contributions to the tourism sector. This study will serve as an enlightening roadmap for ensuring the contribution of tourism incentives strategy to development and making current incentive policies more effective and efficient.
Turistlerin Sinop ilinin alternatif turizm potansiyeline yönelik algılamalarının incelenmesi
Turizm 20. yüzyılın en önemli sektörlerinden ve bölgesel kalkınmada en etkili araçlardan biridir. Turizmin çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesi açısından uygulanan yöntemlerden biri de alternatif turizm olanaklarının geliştirilmesidir. Günümüzde, daha üst gelir, eğitim ve sosyal statüdeki kişilerin, beklenti ve ihtiyaçlarına cevap verebilmek ve hizmetlerde farklılaşarak turizm pazarından daha yüksek paya sahip olmak isteyen turizm arzı üreticileri, alternatif turizme yönelmektedir. Alternatif turizm tek tip bir turizm hareketliliğini önleyerek, turizm çeşitliliğini zenginleştirerek ve yeni fırsatlar yaratarak bölgesel ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Bu çalışma Sinop ilinin alternatif turizm potansiyelinin, yerli turist tarafından nasıl algılandığını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın amacı doğrultusunda Sinop ilini ziyaret eden yerli turistlere yönelik bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırma veri toplama yöntemi olarak anket formu kullanılmış, araştırma evreni olarak belirlenen Sinop ilindeki yerli turistlere 421 anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket formları ile elde edilen veriler SPSS.21.0 İstatistik Paket Programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda ulaşılan bulgulara göre; Sinop'un alternatif turizm potansiyeline sahip olduğu, doğa turizmi ve kültür turizminin bölgede uygulanabilir alternatif turizm türleri olduğu, ancak sahip olduğu potansiyelini konaklama tesislerinin yetersiz oluşu, alt ve üst yapı eksiklikleri, tanıtım yetersizliği gibi faktörlere bağlı olarak yeterince geliştiremediği sonucuna ulaşılmıştır.
COVID-19 salgınının seyahat acentaları üzerindeki etkisinin incelenmesi: Hatay ili örneği
İlk defa Çin'de ortaya çıkıp daha sonra tüm dünyaya yayılan ve küresel bir sorun haline gelen Covid-19 salgını turizm sektörünü ciddi bir şekilde etkilemiştir. Bu durumun bir sonucu olarak turizm sektörünün önemli bir kolu olan seyahat işletmeleri de salgından olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu çalışma Covid-19'un seyahat işletmelerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda Hatay ilinde bulunan 27 tane seyahat acentası ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem seçiminde kasti örneklem kullanılmıştır. Araştırmada 9 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış soru formu kullanıldı ve etik kurul izni alındı. Görüşmeler 28/05/2021- 03/06/2021 tarihleri arasında yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere içerik analizi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda işletmelerin Covid-19 salgınında ekonomik ve psikolojik olarak olumsuz etkilendiği, personellerini çıkarmak zorunda kaldıkları, bazı işletmelerin kapandığı ya da küçülmeye gittiği tespit edilmiştir. Ayrıca turist beklentilerinin ve turizm anlayışının değiştiği, turistlerin daha çok özel turlara yöneldiği; doğa, yayla ve eko turizm temelli turizm çeşitlerine yönelim olduğu saptanmıştır.
Türkiye'de bisiklet turizminin mevcut durum ve potansiyel açısından değerlendirilmesi
Bisiklet turizmi, Avrupa ülkeleri başta olmak üzere çok sayıda ülkede gelişmekte olan ve özellikle kırsal bölgelere çeşitli faydalar sağlayan bir özel ilgi turizmi çeşididir. Aynı zamanda, sürdürülebilir bir turizm türü olan bisiklet turizminin sağladığı faydalar dikkate alındığında, Birleşmiş Milletlerin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda Türkiye için de önemli bir fırsat olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı Türkiye'nin bisiklet turizmi konusundaki mevcut durumunu ve potansiyelini belirleyerek bu potansiyelin değerlendirilebilmesine yönelik çeşitli önerilerde bulunmaktır. Belirlenen amaç doğrultusunda, öncelikle bisiklet turizmiyle ilgili literatür taraması yapılmış ve ardından veri toplama aşamasına geçilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla görüşme tekniği uygulanarak toplanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseninde hazırlanan çalışmada, analiz yöntemi olarak içerik analizi ve betimsel analiz yöntemlerinden faydalanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda; Türkiye'de bisiklet turizminin mevcut durumu, bisiklet turizmine uygunluk ve Türkiye'nin bisiklet turizmi potansiyeli olmak üzere üç boyut elde edilmiştir. Türkiye'de bisiklet turizminin mevcut durumuna yönelik bazı olumlu noktalar bulunsa da genel olarak durumun olumsuz değerlendirildiği tespit edilmiştir. Bisiklet turizmine uygunluk boyutunda, bir bisiklet turizmi destinasyonunun sahip olması gereken unsurlar ve Türkiye'de bisiklet turizmine uygun bölgeler ortaya çıkarılmıştır. Ardından, potansiyel boyutuyla ilgili olarak Türkiye'nin önemli bir bisiklet turizmi potansiyeli olduğu tespit edilmiş ve bu potansiyelin değerlendirilmesine yönelik görüşler alınmıştır. Son olarak, elde edilen bulgular neticesinde bisiklet turizmi paydaşlarına ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Otel işletmelerinde dijital dönüşümün insan kaynakları planlaması üzerine yansımaları
Bu çalışmanın amacı otel işletmelerinde dijital dönüşümün insan kaynakları planlaması üzerindeki yansımalarını belirlemektir. Çalışmada dijital dönüşüm kapsamında otel işletmelerinde kullanılan yeni teknoloji ve dijital uygulamalar, yenilikçi süreç, sistem ve araçların insan kaynakları planlamasına niteliksel ve niceliksel açıdan nasıl yansıdığı ortaya çıkarılmıştır. Araştırma evrenini, Türkiye'de faaliyet gösteren dijital dönüşüm açısından gelişme göstermiş olan 5 yıldızlı otellerin genel müdürleri ve insan kaynakları müdürleri oluşturmaktadır. Türkiye'de turizm sektöründe dijital dönüşümü önemli ölçüde tamamlamış olan otellerin henüz sınırlı olması ve bunların ülke genelinde farklı illerde faaliyet göstermesi nedeniyle araştırma İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Muğla ve Bodrum'da gerçekleştirilmiştir. Araştırma otellerin genel müdürleri ve insan kaynakları müdürleriyle yüz yüze-çevrimiçi görüşme şeklinde ve yarı yapılandırılmış soru formları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırma örnekleme yöntemi olarak olasılık temelli olmayan örnekleme yöntemlerinden biri olan amaçlı örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma amacı göz önüne alındığında amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örneklemesinin araştırma açısından en uygun örnekleme yöntemi olduğuna karar verilmiştir. Veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma bulguları ana tema, sınıflandırma ve alt gruplar oluşturularak sistematik olarak sunulmuştur. Araştırma verilerinden elde edilen bulgular literatürdeki bilgiler ile karşılaştırılarak tartışma ve sonuç ortaya konulmuştur. Ayrıca literatüre ve uygulamaya yönelik çıkarımlar ve öneriler sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre otel işletmelerinde dijital dönüşümün insan kaynakları planlamasını niteliksel ve niceliksel açıdan etkilediği ortaya çıkmıştır.
Isparta kış ve gül/lavanta turizminin destinasyon yeniliği kapsamında incelenmesi
Isparta ve çevresinin turizmden aldığı pay her geçen gün artmaktadır. Ancak turizm hareketinin düzensiz ve sadece belirli dönemlerde gerçekleşiyor olması alternatif turizm faaliyetlerine odaklanma gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu kapsamda Isparta ve çevresinde destinasyon yeniliği yapılması turizm hareketinin on iki aya yayılmasına katkı sağlayacaktır. Bu araştırmada Isparta turizminde destinasyon yeniliği sağlanmasına yönelik olarak gül/lavanta turizmi ve kış turizmi kapsamında inceleme yapılması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak önce bölgedeki otel yöneticileri ile yüzyüze görüşme gerçekleştirilmiştir. Ardından bölgeyi ziyaret eden turistlere anket yoluyla gül/lavanta turizmi, kış turizmi ve yeni destinasyonlarla ilişkili niyetleri sorulmuştur. Yüzyüze yapılan ankete 400 kişi katılmıştır. Araştırmada gül/lavanta turizmindeki altyapı imkanlarının ziyaretçilerin katılım niyetine vedeğer katma niyetine etki ettiği sonucunda ulaşılmıştır. Bununla birlikte kış turizminin destekleyici imkanları ve destinasyon yapısı ziyaretçilerin katılma niyetine ve değer katma niyetine etki edeceği sonucunu ortaya çıkarmıştır.
Isparta'nın somut olmayan kültürel mirası üzerine inceleme: Yemekler
Bu çalışmanın amacı Isparta'nın kültürel miraslarını araştırmak ve somut olmayan kültür miras içerisinde yer alan yemekleri incelemektir. Bu çalışmada Isparta ölçeğinde kültür mirası unsurları incelenmiş ve somut olmayan kültürel miras unsurlarına değinilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu Isparta'nın yemekleri ile ilgili alanında yetkin aşçılar ve yöresel yemekçiler oluşturmaktadır. Isparta'nın yemek kültürünü ve mirasını yansıtmada il merkezi ve ilçelerinde yer alan aşçılar ve yöresel düğün yemekçileri seçilmiştir. Araştırma, düğün yemekçileri ile yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla yüzyüze ve çevrim içi görüşmeler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma için kartopu örnekleme modeli uygun görülmüştür. Veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmada verilerden ortaya çıkan bulgular karşılaştırılarak tartışma ve sonuç kısımları ortaya çıkarılmıştır. Aşçılar ve yöresel yemekçiler ile yapılan görüşmeler neticesinde Isparta'nın kayda değer bir yemek kültürü olduğu fakat bu kültürün turistik olarak tanıtımı, reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yeterli olmadığı görülmüştür. Yöresel yemeklerin ilin tanıtımına ve gelişmesine katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.
E-spor turistlerinin unutulmaz turizm deneyimlerine yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın amacı Türkiye E-spor Federasyonuna bağlı lisanslı e-spor turistlerinin deneyimlerini unutulmaz kılan unsurları açığa çıkartmaktır. Çalışma grubunu, Türkiye E-spor Federasyonuna bağlı lisanslı e-spor turistleri oluşturmaktadır. E-spor turist yoğunluğunun İstanbul'da olması göz önüne alındığında çalışma İstanbul ilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma lisanslı e-spor turistleri ile yüz yüze ve çevrim içi görüşme şeklinde yarı yapılandırılmış soru formları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma bulguları ana tema, sınıflandırma ve alt gruplar oluşturularak sistematik olarak sunulmuştur. Nitel araştırma verilerine içerik analizi uygulanması sonucunda e-spor turistlerinin unutulmaz turizm deneyimlerini etkileyen unsurlara yönelik, 8 ana tema (hedonizm, yenilik, ferahlık, destinasyon özellikleri, sosyal etkileşim, bilişsel gelişim, hizmet kalitesi ve tanınırlık) ve 28 alt tema elde edilmiştir. Araştırma verilerinden elde edilen bulgular alanyazın ile karşılaştırılarak tartışma ve sonuç ortaya konulmuştur. Ayrıca literatüre ve uygulamaya yönelik çıkarımlar ve öneriler sunulmuştur.
Bakü'deki kültür turizminin mevcut durumu ve potansiyelinin belirlenmesi
Bir hizmet sektörü olan turizm, gün geçtikçe büyümeye ve gelişmeye devam etmektedir. Bugün, tüm dünyadaki hizmet ticaretinin yaklaşık %30'unu turizm sektörü tek başına oluşturmaktadır. Bu nedenle, ülkeler turizm pastasından daha fazla pay almak için rekabet etmektedirler. Turizm sektörü aynı zamanda diğer sektörlerin ve orta ölçekli işletmelerin gelişimine ivme kazandırdığı için ekonominin büyüme potansiyelini arttırmaktadır. Azerbaycan ekonomisinin temelini petrol ve gaz sektörleri oluşturmaktadır. Son dönemlerde tarım ve turizm sektörleri geliştirilerek alternatif sektörlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda, turizmin ekonomik katkısının yanı sıra ülke tanıtımının da güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Turistlerin en çok ziyaret ettiği noktalardan başkent Bakü gerek doğal gerek kültürel çekicilikleri ile kültür turizmi kapsamında önemli bir turistik potansiyele sahiptir. Yürütülen çalışmada, Bakü'nün kültür turizmi potansiyelini ortaya koymak ve bu konuda öneriler sunmak amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri, Bakü'de kamu ve özel sektörde çalışan, konu ile bağlantılı kişilerden yüz-yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Daha sonra içerik analizi metodu kullanılarak veriler öz ve daha anlamlı hale getirilerek tablolaştırılmıştır. Çalışma sonucunda katılımcıların çoğunluğu Bakü'nün kültür turizmi bağlamında oldukça geniş kapsamda bir zenginliğe sahip olduğunu ancak bu potansiyelin geliştirilmesinin önünde bazı engeller olduğunu vurgulamıştır. Söz konusu engellerden başlıcaları olarak; tanıtım sorunu, turistik ürün çeşitlendirmesi ve kalifiyeli eleman eksikliği öne çıkmaktadır. Çalışma sonuçlarının hem literatüre hem de Azerbaycan turizmine katkı sunacağı düşünülmektedir.
Çevrimiçi e-spor etkinliği izleyicilerinin etkinliğin düzenlendiği destinasyonu ziyaret etme niyeti
Bu çalışmanın temel amacı, e-spor izleyicilerinin hedonik motivasyonları ve alışkanlıklarının ziyaret etme niyeti üzerine etkisini ortaya koymaktır. Diğer bir amaç ise, belirtilen bu etki üzerinde bireylerin tutumlarının aracılık rolünü test etmektir. Araştırmanın kapsamı bağlamında, hedonik motivasyon ve alışkanlık bağımsız değişken, tutum aracı değişken ve ziyaret etme niyeti bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Amaç ve kapsam bağlamında, araştırmanın modeli oluşturulmuştur. Araştırmanın modeli oluşturulurken Uyarıcı (Stimulus) – Organizma (Organism)-Tepki (Response) (SOR) Modeli ve ilgili alanyazındaki çalışmalardan yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri 26.05.2022-15.11.2023 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama süreci sonunda, 438 anket formu elde edilmiştir. Veriler yüzyüze ve çevrimiçi temas yollarıyla elde edilmiştir. Verilerin analizi öncesinde yapılan sapan ve çoklu normal dağılım analizleri sonrasında geçerli 408 veri ile analizler gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, hedonik motivasyon ve alışkanlık değişkenlerinin tutum ve ziyaret etme niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğu bulgulanmıştır. Diğer bir bulgu ise, hedonik motivasyon ve alışkanlığın ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisinde tutumun aracılık rolü olduğudur. Elde edilen bulgular bağlamında, eğlence, zevk ve haz veren hususların e-spor etkinlikleri bağlamında ön plana çıkarılması önerilebilir. Diğer bir öneri ise, özellikle tutundurma faaliyetlerinde e-spor izleyicilerine bireysel veya sosyal medya kanalları aracılığıyla e-spor etkinlikleri ve etkinliğin düzenlendiği destinasyonlar hakkında bilgiler aktarılması durumudur.
Coğrafi işaretli somut olmayan kültürel miras unsurlarının destinasyon memnuniyeti ve destinasyon markasına etkisinde destinasyon imajının aracı rolü: Isparta ili örneği
Bu çalışmanın amacı, coğrafi işaretli somut olmayan kültürel miras unsurlarının destinasyon memnuniyeti ve destinasyon markasına etkisinde destinasyon imajının aracı rolünü incelemektir. Araştırmada, Isparta ili örnekleminde, turistlerin coğrafi işaretli somut olmayan kültürel miras unsurlarına ilişkin bilgi ve algıları ölçülmüş; bu unsurların destinasyon memnuniyeti ve markasına olan etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilirliği ile bu mirasın turizm sektöründeki ekonomik ve sosyal katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veri toplama sürecinde anket yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile test edilmiş, yapısal eşitlik modellemesiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, coğrafi işaretli somut olmayan kültürel miras unsurlarının, destinasyon memnuniyeti ve destinasyon markası üzerindeki doğrudan etkisinin yanı sıra, destinasyon imajı aracılığıyla dolaylı etkilerinin de anlamlı olduğunu göstermektedir. Coğrafi işaretli somut olmayan kültürel miras unsurları, bir destinasyonun kimliğini ve özgünlüğünü yansıtarak destinasyon imajının güçlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu unsurlar, turistlerin destinasyonla ilgili algılarını ve deneyimlerini şekillendiren temel değerler arasında yer alırken, destinasyon memnuniyetini artırarak turistlerin tekrar ziyaret etme eğilimlerini olumlu yönde etkilemektedir. Aynı zamanda, bu miras unsurlarının etkili bir şekilde tanıtılması ve yönetilmesi, destinasyonun marka değerini yükselterek turizm sektöründe rekabet avantajı sağlamaktadır. Somut olmayan kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilir kullanımı, yalnızca turizm gelirlerini artırmakla kalmayıp, aynı zamanda yerel topluluklar için sosyal ve ekonomik katkılar sunmaktadır. Böylece, destinasyon imajı, memnuniyet ve marka arasındaki güçlü etkileşim, bir destinasyonun ulusal ve uluslararası düzeyde cazibesini artırarak uzun vadeli sürdürülebilir turizm hedeflerine ulaşılmasını desteklemektedir. Çalışma, somut olmayan kültürel mirasın turizmde rekabetçi avantaj yaratabileceğine işaret etmekte ve gelecekte yapılacak benzer araştırmalar için bir model sunmaktadır.
Lavanta turizminin deneyimsel pazarlama yoluyla geliştirilmesi: Nöroturizm eksenli deneysel bir araştırma
Bu çalışmanın amacı Isparta'nın lavanta turizmi potansiyelini araştırmak ve deneyimsel pazarlama yoluyla geliştirilmesini incelenmektir. Bu çalışmada Isparta ölçeğinde lavanta turizmi destinasyonu olan Kuyucak köyü incelenmiş ve deneyimsel pazarlama ile geliştirilmesi unsurlarına değinilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu Isparta'nın Keçiborlu ilçesine bağlı 'lavanta kokulu köy'sloganıyla isim yapmış Kuyucak köyünü ziyaret eden katılımcılar oluşturmaktadır. Isparta'nın alternatif turizm potansiyelini yansıtmada lavanta turizmi deneyimine sahip kişiler seçilmiştir. Araştırma, örnek grup ile EEG cihazı aracılığıyla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Araştırma için nörobilim araştırma ve uygulama yöntemleri uygun görülmüştür. Elde edilen bulgular, ziyaretçilerin lavanta tarlalarında geçirdikleri zamanın duygusal ve bilişsel düzeyde olumlu etkiler yarattığını; özellikle görsel, kokusal ve dokunsal deneyimlerin ziyaretçilerin zihinsel süreçlerinde yüksek düzeyde etkileşim oluşturduğunu göstermektedir. Deneyimsel pazarlamanın beş duyuyu harekete geçiren yönleri, destinasyonun algılanmasında ve akılda kalıcılığında önemli bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, Kuyucak Köyü'nün lavanta turizmi açısından yüksek bir potansiyele sahip olduğu, bu potansiyelin etkin bir deneyimsel pazarlama stratejisi ile desteklenmesi durumunda ziyaretçi memnuniyetinin ve destinasyon sadakatinin artırılabileceği anlaşılmıştır.
Örgütlerin dijital dönüşümü: Örgüt kültürü, örgütsel hazırlık ve inovasyon ilişkisi
Turizm sektörü kapsamında gerçekleştirilen bu çalışma, ulusal ve uluslararası literatürde örgüt kültürü, örgütsel hazırlık, büyük veri analitik yeteneği, dijital yetenek ve yenilikçi iş davranışı değişkenleri arasındaki ilişkilerin kapsamlı bir şekilde ele alınmaması nedeniyle özgün bir değere sahiptir. Özellikle bu ilişkilerde büyük veri analitik yeteneğinin aracı rolü ve dijital yeteneklerin düzenleyici etkisinin mevcut çalışmalarda incelenmemesi bu araştırmanın özgünlüğünü güçlendirmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda araştırmanın ilk amacı otel işletmeleri kapsamında örgüt kültürü ve örgütsel hazırlığın yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisini belirlemek ve bu ilişkide büyük veri analitik yeteneğinin aracı role sahip olup olmadığı tespit etmektir. İkinci amaç ise büyük veri analitik yeteneğinin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisini belirlemek ve bu ilişkide dijital yeteneğin düzenleyici etkisini incelemektir. Veriler, Antalya'daki üç, dört ve beş yıldızlı otel işletmelerindeki işgörenlerden 2024 Temmuz-Ekim ayları arasında toplanmıştır. Veriler, yüz yüze ve çevrimiçi temaslarla elde edilmiştir. Verilerin analizinde ilk olarak sapan ve normal dağılım, daha sonra açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Hipotezlerin test edilmesi için LİSREL ve Process Model 1 kullanılmıştır. Analizler sonucunda, örgüt kültürü ve örgütsel hazırlık, büyük veri analitik yeteneği ile yenilikçi iş davranışını pozitif olarak etkilemektedir. Ayrıca büyük veri analitik yeteneği de yenilikçi iş davranışı üzerinde pozitif bir etkiye sahiptir. Büyük veri analitik yeteneği hem örgüt kültürünün hem de örgütsel hazırlığın yenilikçi iş davranışı ile olan ilişkilerinde tam aracı role sahiptir. Büyük veri analitik yeteneği ile yenilikçi iş davranışı ilişkisinde dijital yeteneğin düzenleyici etkiye sahip olmadığı da belirlenmiştir.
Otel işletmelerinin pazarlama faaliyetlerinin etkinliği
Dijitalleşen çağ ile birlikte pazarlama faaliyetleri ve pazarlama yöntemleri değişime uğramıştır. Bu bağlamda işletmeler varlıkları devam ettirebilmek, rekabet edebilmek, marka imajlarına ve marka bilinirliklerine katkı sağlamak amacıyla alternatif pazarlama yöntemlerini ve sosyal medyayı etkin bir şekilde kullanmaya başlamışlardır. Özellikle otel işletmeleri çağın gereklerine ayak uydurmak ve yeniliklere adapte olmak zorundadırlar. Bu araştırmanın amacı Taksim bölgesinde yer alan 3,4 ve 5 yıldızlı olarak faaliyet gösteren otel işletmelerinin pazarlama faaliyetlerinin etkinliğini ölçmektir. Bu bağlamda Taksim bölgesinde 3,4 ve 5 yıldızlı olarak faaliyet gösteren otel işletmeleri yöneticileri ile yüz yüze görüşmeler yapılmış ve görüşme sonuçları tablolar aracılığıyla açıklanmıştır. Görüşmeye katılan 3 ve 4 yıldızlı olarak faaliyet gösteren otel işletmelerinin pazarlama faaliyetlerini seyahat acenteleri ile yaptıkları iş birlikleri aracılığıyla yürüttükleri ve birincil amaçlarının satışlarını arttırmak olduğu belirlenmiştir. 5 yıldızlı olarak faaliyet gösteren otel işletmelerinin pazarlama faaliyetlerini tercih etmelerindeki en önemli neden ise marka imajlarını ve marka bilinirliklerini arttırmak istemeleridir. Bu bağlamda araştırma kapsamında görüşülen 5 yıldızlı otel işletmelerinin pazarlama faaliyetlerini daha etkin kullandıkları kanısına varılmıştır Anahtar Kelimeler: Alternatif Pazarlama Yöntemleri, Otel İşletmeleri, Pazarlama Stratejileri, Sosyal Medya.
Turizm sektörünün Azerbaycan'ın makroekonomik göstergelerine etkisi
Bilindiği üzere Azerbaycan dünya ekonomik piyasasında petrol ülkesi olarak tanınmaktadır. Azerbaycan Cumhuriyeti büyük bir turizm potansiyeline sahiptir. Hazar Denizi'nin doğal kaynaklarından, tarihi eserlerinden, sosyal coğrafi konumundan, kıyı bölgelerinden bahsetmek mümkündür. Bu potansiyel, petrol faktörüne olan bağımlılığı azaltmak açısından önemlidir. Bugün uluslararası turizm Azerbaycan Cumhuriyeti'nde özel ilgi odağındadır ve ülke ekonomisinin petrol dışı sektörünün ana gücü haline gelmektedir. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin turizm endüstrisi şimdiden gelişmeye başlamıştır. İzlenen devlet politikası sonucunda Azerbaycan son yıllarda dünyada yeni bir turizm destinasyonu olarak kabul görmüş ve uluslararası düzeyde turizm pazarına entegrasyonu sağlanmıştır. Bir hizmet sektörü olan turizmin, tüm dünya genelinde çok büyük bir hızla gelişme gösterdiği görülmektedir. Bugün, tüm dünya hizmet ticaretinin yaklaşık %30'unu turizm sektörü tek başına oluşturmaktadır. Turizm sektörü ekonomide irili ufaklı birçok hizmet sektörü ile ilişkide olduğu için, ülke ekonomisine katkısı tam olarak hesaplanamamaktadır. Turizm sektörünün Azerbaycan'ın ekonomik büyümesini 2003 yılından sonra, özellikle de 2008 yılından itibaren daha yüksek oranda etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç kırılma dönemlerini içsel olarak veren yöntemlerle bulunmuştur. Çalışmada Azerbaycan turizm sektörüne genel bakış, Azerbaycan'da turizm sektörünün devlet politikası, turizm sektörünün temel sorunları ve perspektifleri araştırılmıştır. Ayrıca, turizm sektörünün Azerbaycan'ın ekonomik büyümesindeki yerini ve makroekonomik göstergelerine etkisi araştırılmıştır.
Tarihî bir şehir olarak Semerkant'ın turizm potansiyeli: Güçlü yönler, fırsatlar ve sürdürülebilirlik perspektifi
Orta Asya'nın kalbinde yer alan "Türkistan'ın İncisi" ve "Zamanın Durduğu Şehir" Semerkant, sahip olduğu tarihî ve kültürel miras sayesinde Türkistan'ın en önemli şehirlerinden biridir. İpek Yolu başta olmak üzere birçok ticaret yolunun kesişim noktasında bulunan şehir, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve kültürlerin kaynaşma merkezi olmuştur. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Semerkant, eşsiz mimarî yapıları ve zengin manevi atmosferiyle küresel ölçekte dikkat çekmektedir. Ancak böylesine güçlü bir mirasa rağmen, kentin uluslararası turizmdeki payı sınırlı kalmaktadır. Bu tezde, Semerkant'ın turizm potansiyeli sürdürülebilirlik perspektifinden ele alınmış; güçlü ve zayıf yönleri ortaya konulmuş, fırsatlar ve tehditler SWOT analizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. İstatistiksel veriler, literatür incelemeleri ve Türkiye'den karşılaştırmalı örnekler üzerinden yapılan analizler, Semerkant'ın küresel tanıtım eksikliği, altyapı yetersizlikleri ve turizmde mevsimsellik sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte dijital turizm uygulamaları, kültürel miras odaklı projeler ve uluslararası iş birlikleri, şehrin potansiyelini artırabilecek önemli fırsatlar sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, sürdürülebilir turizm politikalarının yerel yönetimler, özel sektör ve uluslararası kuruluşların ortak katkısıyla hayata geçirilmesi durumunda, Semerkant'ın hem ekonomik kalkınmaya hem de kültürel mirasın korunmasına hizmet eden güçlü bir turizm destinasyonu hâline gelebileceğini ortaya koymaktadır.
Otel işletmelerinde örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık
Bu tezde, otel işletmeleri bağlamında örgütsel bağlılık, örgütsel adalet ve örgüt kültürü gibi kavramlar ele alınmıştır. Literatürde bu kavramların, özellikle hizmet sektöründe çalışan davranışları ve işletme performansı üzerinde önemli etkileri olduğu belirtilmektedir.
Kentlerin markalaş(ama)ması ve yerel dinamikler: Van ili örneği
Bu çalışmada, kentlerin markalaşma çalışmalarında etkin rol oynadığı düşünülen -yerel aktörler olarak nitelendirebileceğimiz- kamu veya özel sektöre ait kurumlar ile sivil toplum örgütlerinde anahtar rolde yer alan kişilerin ve ayrıca şehrin hafızası olarak görülen kanaat önderlerinin Van kentinin markalaşmasına ve markalaş(ama)masına ilişkin görüş, düşünce ve değerlendirmeleri ele alınmıştır. Çalışmanın amacı kentlerin markalaşma süreçlerinde yaşanan sorunların ele alınması ve markalaş(ama)manın unsurlarını ortaya koymaktır. Markalaş(ama)mayı yaratan unsurların açıkça ortaya konulması kentin markalaşma stratejilerinin oluşturulmasında önemli bir adım olarak düşünülmektedir. Çalışma süresince kentte karar verici veya karar verme sürecinde etkileyici konumda bulunan kısaca anahtar rol üstlenen otuz kişi ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Yerel aktörler olarak şehrin markalaşmasında etkin rol oynaması beklenen kurum ve STÖ lerin karar vericilerinin/yöneticilerinin marka ve marka kent ile ilgili düşünceleri Van özelinde ele alınarak marka ve marka kente ilişkin düşüncelerinin kavramsallaştırmasına ve kuramsallaştırılmasına çalışılmıştır. Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde anahtar rol oynayan kişiler markalaşmayı; semboller, akılda kalan öğeler, kültürel izler ve kalite olarak kavramsallaştırmaktadırlar. Kentin markalaşması sürecinde ise başarılması gereken en önemli aşamalardan ilkinin şehrin altyapısının (teknik, sosyokültürel ve ekonomik boyutları ile) tamamlanması olduğu, şehrin sakinlerinin mekânsal boyutta bilinçlendirilerek farklıklarının zenginlik olduğu kabulü ile hoşgörü esaslı birlikte yaşama kültürünün yerleştirilmesi gerektiği, şehrin ve sakinlerin kentin geleceğine ilişkin stratejileri oluşturmak ve uygulamak noktasında ortak düşünme ve birlikte hareket etmeyi başarmaları gerektiği, kentin sahip olduğu derin tarihsel ve kültürel değerlerin kentin markasına katacağı değerin objektif olarak belirlenmesi ve korumaya alınması gerektiği bu kişiler tarafından vurgulanmaktadır. Şehrin hafızası rolünde olan kanaat önderlerinin geçmiş deneyimlerinden hareketle vurguladıkları önemli bir sorun ise kentin tarihi ve kültürel geçmişine ait birçok tarihsel yapının ve dokunun yaratılan tarihsel travmalar ile bilinçli olarak yok edildiği ve yerine yapılan popüler kültüre ait yapılar ile kent dokusunun hızla bozulmasıdır. Çalışma sonucunda yerel aktörlerde görev yürüten karar vericilerden, anahtar rolde bulunan kişilerden ve kanaat önderlerinden sağlanan bulgular ile markalaş(ama)manın temel unsurlarını ortaya koyularak kentin markalaşmaya sürecinde nelerin yapılması gerektiğine ilişkin önermeler ve alana sağladığı bilimsel katkıya değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Marka, markalaşma, kent markalaşması, markalaş(ama)ma, aktör temelli yaklaşım, yerel aktörler.
Batı Akdenizde ekoturizm, ekoturizm uygulamaları ve kadının rolü
Turizm insanların talep ve beklentilerinden etkilenen bir sektördür. Aynı zamanda doğal ve kültürel çevreyi etkileyen ve ondan etkilenen bir sistemdir. Bu nedenle değişen turist beklentilerine yönelik alternatif turizm çeşitlerinin günden güne artması turizmin güncelliğini koruyor olmasının göstergesidir. Ekoturizm turist talep ve beklentilerinin sonucunda, klasik turizm olarak adlandırılan deniz, kum, güneş turizmine alternatif olarak ortaya ortaya çıkmıştır. Ekoturizm doğal çevrenin ve kültürün korunmasını amaçlayan, aynı zamanda yerel kültürün değerlerine saygılı ve onları korumaya çaba sarf eden alternatif bir turizm çeşididir. Kültürün öneminden ötürü, yerel ürünlerin ekoturizmde önemli bir yeri vardır. Yerel ürünlerin yapılması ve pazarlanması konusunda da kadınların yeri yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle çalışmada Batı Akdeniz Bölgesinde Doğuda Çıralı, Batıda Dalyan sınırları içerisinde yer alan destinasyonlarda ki ekoturizm, yerel ürünler ve kadınların bunlarda ki rolü araştırmaya konu edilmiştir. Çalışmada nitel ve nicel yöntemler birlikte kullanılmış, anket uygulanmış ve görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde. Ekoturizm, yerel ürünler ve kadınlar arasında doğrudan ilişki olduğu ve bu sürecin doğru yönetilmesi halinde bölgede sürdürülebilir bir turizm hareketinin gerçekleştirilebileceği sonucu ortaya çıkmıştır.
Duygusal zekâ ve iş performansı arasındaki ilişkinin turist rehberleri açısından değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, turist rehberlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile iş performansları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığının saptanması, duygusal zekâ ve iş performansı düzeylerinin belirlenmesi; duygusal zekâ boyutları ile iş performansı arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve bu ilişkinin turist rehberleri açısından değerlendirilmesidir. Araştırmanın evrenini Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki turist rehberleri oluşturmaktadır. 155 kişiye anket uygulanmıştır. Anketler yüz yüze ve Google form uzantısıyla olmak üzere iki şekilde uygulanmıştır. Üç bölümden oluşan anket formu demografik özellikler, duygusal zekâ boyutları ve iş performans ifadelerini içermektedir. Veri analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. İlk iki bölümde ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır, son bölüm ise uygulamalı olarak birincil kaynaklardan toplanan verilerin bilgisayar ortamında analiz edilmesiyle yazılmıştır. Sonuç olarak turist rehberlerinin yüksek duygusal zekâya sahip oldukları ve duygusal zekâ ile iş performansı düzeyleri arasında düşük ve pozitif bir ilişki olduğu, tespit edilmiştir.
Van konaklama işletmelerindeki Y kuşağı çalışanların motivasyon unsurları
Çalışanlarda iş verimliliğini etkileyen unsurlar içerisinde psikolojik faktörler önemli bir yer tutmaktadır. Literatürde yer alan çalışmalarda özellikle motivasyonel faktörlerin iş performansı ve verimliliği üzerinde önemli bir belirleyici olduğu görülmektedir. Buna karşılık literatüre Y kuşağı çalışanlarda iş motivasyonunu etkileyen unsurların ele alındığı çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, konaklama işletmelerinde çalışan y kuşağı personelin motivasyon unsurları incelenecektir.
Kadınların eko-turizm faaliyetleri içerisindeki yeri: Kaçkar Dağları Millî Parkı yaylaları örneği (Rize)
Tanımının Uluslararası Eko-turizm Topluluğu tarafından "çevreyi koruyan ve yerel halkın refahını sürdüren, doğal alanlara doğru olan sorumlu seyahat" şeklinde yapıldığı eko-turizm, 1980'lerde çevre koruma hareketinin içerisinde gelişmiştir. Eko-turizm, özellikle o çevreyi oluşturan ve içerisinde yaşayan halkın katılımları ile geliştirilen doğa turizminin bir çeşididir denilebilir. Yerel değerleri ön plana çıkaran, lokal kültürün yaşam pratiklerini deneyimlerken aynı zamanda onu korumaya yönelten bir arz oluşturması, eko-turizmin ortaya çıkış amacını vurgulamaktadır. Eko-turizm ile ilgili, literatürde kültüre sıklıkla vurgu yapılırken kültürün sürdürülebilmesi için önem taşıyan kadına yönelik yapılan araştırmaların bunun gerisinde kaldığı görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, literatürdeki bu boşluğu kapatma amacının yanında eko-turizmi etkileyen faktörler içinde kadının rolünü bir örnek olay çalışmasıyla ortaya çıkarmaktır. Bu noktadan hareketle eko-turizm bölgelerindeki kadınların mekânsal pratik ve ilişkilerini anlamak amacıyla gündelik hayatlarını yakından inceleme gereği duyulmuştur. Bu çerçevede Eko-turizm hareketinde kadınların üstlendiği rol ve görevler nelerdir? Toplumsal cinsiyet rolleri, Karadeniz kadınlarının gündelik pratiklerinde nasıl şekillenmiştir? Karadeniz kadınları kadın-erkek rolleri ile ilgili seçimlerini kendileri mi yapıyor, yoksa bu seçimler kadınlara dayatılıyor mu? Eko-turizm, kadının ekonomik bağımsızlığını kazanmasına katkı sunmakta mıdır? Gibi sorulara cevap aranmıştır. Araştırma nitel araştırma modelini kullanmaktadır. Bu anlamda, Türkiye'de eko-turizm potansiyeli yüksek bir bölge olan Doğu Karadeniz'in Kaçkar Dağları yaylalarındaki 27 kadın ve 8 erkek ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler yaparak ve gözlemlerden faydalanarak derinlemesine nitel veri toplanmıştır. Bu araştırma kadının, eko-turizm potansiyelini nasıl etkilediği ve eko-turizmden ne ölçüde etkilendiği üzerine kuramsal bir tartışmaya aracılık etmesi bakımından önemlidir. Bununla bağlantılı olarak kadının toplumsal yaşamdaki rolünün, eko-turizm ile ilgili nasıl açılımlar sağlayacağını tartışmaya açması ve kadının eko-turizme katkısına yönelik farkındalığı arttırması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekoturizm, Toplumsal Cinsiyet, Kaçkar Dağları Millî Parkı Yaylaları
Konaklama işletmelerinde dijitalleşme ve dijitalleşmenin sürdürülebilir turizm ile ilişkisi
Bu çalışmada, Türkiye'de bulunan ulusal ve uluslararası zincir otel işletmeleri yöneticileri ile görüşmeler gerçekleştirilmiş; konaklama hizmetleri sektörünün çevresel değişiklikleri, yeni ürün, hizmet veya süreç yaratmanın adaptasyonu ile uyum içinde olma durumları, endüstriyi geliştirmek için sunulan yenilikçi yöntemler araştırılmıştır. Bu çalışmanın kapsamı; konaklama endüstrisinin "dijital resmini göstermek" konaklama endüstrisindeki inovasyon çalışmalarına katkıda bulunmak, endüstrideki liderlerin rolüne ilişkin bazı açıklamalar yapmak çalışmanın kapsamını oluşturmuştur. Ayrıca dijitalleşme ve sürdürülebilir turizm arasında ilişki ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada ulusal ve uluslararası on otel yöneticisi ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar ile yöneticilerin ve işletmelerin konaklama işletmelerinde dijitalleşmeye bakışları ve teknolojiye adaptasyon durumları araştırılmıştır. Birçok yönetici işletmelerinin teknoloji ile yenilikçi hale geldikçe, konaklama endüstrisi ve turizm daha fazla rekabet avantajı elde edebilecekleri alanlardan biri haline geldiğini vurgulamıştır. Ayrıca konaklama endüstrisinin, yeni ve hızlandırılmış teknolojik ortamlara adapte olmaya zorlandığını ifade etmiştir. Geleneksel yönetim yolları uzun zamandan beri başarı sağlayan çözümler sunamamakta, bu nedenle de yenilik tüm iş ortamına yayılmakta ve yenilikçi yönetim araçları zorunlu hale gelmektedir. Sonuç olarak, özellikle internet teknolojilerinin gelişmesi işletmeleri dijitalleşmeye yönlendirmektedir. Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Sürdürülebilir Turizm, Turizmde Dijitalleşme.
Algılanan destinasyon imajının turist memnuniyeti ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerine etkisi: Van'ı ziyaret eden İranlı turistler üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, Doğu Anadolu Bölgesi'nin önemli turizm destinasyonlarından biri olan Van ilini ziyaret eden İranlı turistlerin algıladıkları destinasyon imajlarının turist memnuniyeti ve tekrar ziyaret etme niyetleri üzerine olan olumlu ve olumsuz etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada veri toplama yöntemlerinden yüz yüze anket tekniği uygulanarak, veriler istatistik paket programı (SPSS 20) ile analiz edilmiştir. Araştırmada destinasyon imajı, turist memnuniyeti ve tekrar ziyaret etme niyetleri arasındaki etkileşimi belirlemek için basit ve çoklu regresyon testleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda İranlı turistlerin algıladıkları destinasyon imajının turist memnuniyeti ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde etkisi olduğu görülmüştür. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre destinasyon imajının alt boyutlarından olan fiyat ve alışveriş boyutu ile hizmet ve güvenlik boyutlarının turist memnuniyeti üzerinde etkisi olduğu fakat tarihi ve kültürel değerler boyutu, doğal güzellikler boyutu ve sosyal aktiviteler boyutunun turist memnuniyeti üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür. Aynı zamanda destinasyon imajının alt boyutlarından olan fiyat ve alışveriş boyutu ile hizmet ve güvenlik boyutlarının tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde etkisinin olduğu görülürken, tarihi ve kültürel değerler, doğal güzellikler ve sosyal aktiviteler boyutlarının tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür.
Duygusal zekânın iş stresi üzerindeki etkisi: Van konaklama işletmeleri üzerinde bir uygulama
Duygusal zekâ kişilerin kendilerinin ve diğerlerinin duygularını anlayabilmeleri ve tanımlayabilme yeteneği olarak ifade edilebilmektedir. Duygusal zekânın iş performansı, insan ilişkileri, ruh sağlığı gibi pek çok konu üzerinde etkisi bulunmaktadır. Bunlardan birini de iş stresi oluşturmaktadır. Duygusal zekânın iş stresini yönettiği bilinmektedir. Yani işletmelerde çeşitli sebeplerle ortaya çıkabilecek iş stresinin kontrol edilmesinde duygusal zekânın önemli bir etken olduğu söylenebilmektedir. Bu açıklamalardan hareketle mevcut araştırmanın amacı Van ilinde bulunan konaklama işletmelerinde çalışanların duygusal zekâ düzeylerinin iş stresleri üzerinde etkisinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi olarak belirlenmiştir. Kullanılabilir 230 adet anket formunun analizi sonucunda Van konaklama işletmelerinde çalışanların duygusal zekâ ve iş stresi düzeylerinin araştırma kapsamında ele alınan sosyo-demografik değişkenlerden bazıları açısından farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Duygusal zekâ ve iş stresi arasında herhangi bir ilişki saptanmamış olup, aynı zamanda duygusal zekânın iş stresi üzerinde etkisinin bulunmadığı da görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Duygu, Duygusal Zekâ, Stres, İş Stresi, Van İli, Konaklama İşletmeleri