Photograph
186 theses under this subject heading
Türk folklorunda kültürün görsel tasarımı (Fotoğraf) ve somut olmayan kültürel miras ilişkisi
İlk çağlarda insanların mağara duvarlarına, taşlara ve kayalara resimler çizerek iletişim kurduğu düşünülürse görsel kültür insanoğlunun hayatında her daim var olmuştur fakat etkisini fotoğrafın icat edildiği 19. yüzyıldan sonra arttırmıştır. Fotoğraf, icat edildiği 19. yüzyılın ilk yarısından bugüne, sanattan bilime siyasetten günlük hayata kadar hayatın hemen her alanında etkin bir şekilde kullanılmıştır. Fotoğrafın bu kullanımları, görsel kültür teknolojilerinin gelişimiyle birlikte anlam genişlemesine uğramıştır. Bilimsel olarak, eskiden yazıya eşlik eden fotoğraf artık farklı tasarımlarda daha öznel yorumlar ve zengin çağrışımlarla kullanılmaya başlamıştır. Kültürel bağlamda yükselen görsel materyal kullanımı ve bunlar üzerinden elde edilen veriler bugüne kadar görsel antropoloji ve görsel entografinin konusu iken zamanla görsel antropoloji ve etnolojinin temel prensiplerinden yararlanarak gelişen görsel folklor, folkloristiğin bir dalı olarak ortaya çıkmıştır. Görsel halkbilimi çalışmaları, dünyada çeşitli folklor akademilerinde farklı bakış açılarıyla çalışılırken Türkiye'de henüz dikkate değer çalışmalar yapılmamıştır. Bu noktadan yola çıkarak bu tezin amacı, Türkiye'de, Türk folkloru ekseninde görsel folklor disiplininin prensiplerini ortaya koymak ve Türk folkloruna görsel bir bakış açısı getirmektir. Tez bir giriş, dört ana bölüm ve bir sonuç bölümünden oluşmaktadır. Belirlenen hedefler doğrultusunda; giriş bölümünde fotoğrafın icadı, fotoğrafın kültürel anlamları ve geçmişten günümüze geçirdiği anlam değişmeleri ele alınmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın metodolojisi, sınırlılıkları ve planı ele alınmıştır. İkinci bölümde, kültür bilimlerinde fotoğraf kullanımı ve görsel folklor hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, folklor tarihinde doğrudan ya da dolaylı olarak etkili olan kurum ve yayınların görsel arşivleri incelenerek folklorik değerlendirmeler yapılmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise günümüzde folklor çalışmalarında önemli bir etkiye sahip olan somut olmayan kültürel miras konusunda var olan görseller değerlendirilerek somut olmayan kültürel mirasın fotoğrafının nasıl çekildiği ve kullanıldığı uygulamalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde giriş ve dört ana bölümde elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Görsel folklor, folklor tarihi, somut olmayan kültürel miras, görsel kültür, fotoğraf.
Yeni iletişim ortamlarının etkisiyle, tasarım sürecinde fotoğraf sanatının rolü
Hız ve tüketim, günümüz baş döndürücü dünyasında neredeyse kontrolden çıkmış bir şekilde yaşantımızı denetim altına almaktadır. Teknoloji-Bilim-Sanat (Tasarım) üçgeninde gelişmelere ve değişimlere tanıklık etmekteyiz. Bu bağlamda tasarım süreci, gelişen teknoloji ile birlikte özellikle de fotoğraf sanatındaki gelişme ile grid (iç içe geçmiş) bir yapı oluşturduğu düşünüldüğünde arasındaki ilişkiyi inceleme gerekliliğinden doğmuştur. Fotoğraf görüntü oluşturma tarihinde, gözlemci ile gözlemlenenin arasına giren ilk teknolojik yaratıcı araçtır. Analog fotoğraf döneminde fizik kuralları ile birlikte kimyasal bir süreç bulunurken, günümüzde bilgisayar teknolojisi bu kuralları zenginleştirdi. Gözlemleme eylemini tasarımcı tasarım sürecine dahil etmek zorundadır. Fotoğraf kamerası aracılığı ile kaydederek gözlemlediği ve elde ettiği görüntü sonucu, tasarlama eyleminin dinamiklerini tasarımcı yeniden kurgular. Sonuç bölümünde, fotoğrafik düşünme mantığının tasarımcı tarafından ana fikri (konsept) anlatacağı bir rol üstlendiği anlatılmaktadır.
Reklamda fotoğrafın sürreal kullanımı
Bir iletişim biçimi olarak reklam, mesajlarını aktarmada görsel iletişim öğesi olan fotoğraftan yararlanır. Her gün sayısız mesajla karşı karşıya kalan hedef kitlenin algısını çekebilmek güçlü bir görsel ve yaratıcı bir tasarımla mümkündür. Ancak reklam iletişiminde farklılaşmak için kullanılan yolların bilinçli ve doğru bir biçimde saptanması, mesajın doğru bir biçimde iletilebilmesi gerekmektedir. Fotoğrafın icadından sonra, teknolojinin gelişimiyle birlikte, fotoğraf sanatı reklamlarda daha sık kullanılmaya başlamıştır. Günümüzde çekilen hiçbir reklam fotoğrafı, bilgisayar üzerinde çeşitli işlemlerden geçmeden tasarıma dahil olmamaktadır. Sürrealizm akımının fotoğraf sanatına yansımasıyla birlikte, söz konusu teknik ve işlemlerin kullanılması reklamda da sürreal fotoğraf kullanımını sağlamıştır. Kimi zaman tasarımcılar, hedef kitleyi etkileyebilmek adına, çekilen fotoğrafları işleyerek ya da manipülasyon tekniğiyle kurgulayarak, tüketicide algı oluşturma çabasına girmektedir. Rakip firmalardan farklı olup öne çıkabilmek için daha yaratıcı ve sıradışı tasarımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Aynı zamanda reklam tasarımında kullanılan fotoğrafın olumlu bir etkisi de, firma hakkında daha net ve gerçek görüntü aktarmak ve mesajın doğrudan iletilmesini sağlayarak tüketiciye güven vermektir. Reklam tasarımında fotoğraf kullanımının sürrealizm açısından değerlendirilmesi üzerine yapılan bu araştırmanın birinci bölümünde araştırmanın yöntemine, ikinci bölümünde reklam tasarımında fotoğrafın rolüne, üçüncü bölümde fotoğraf sanatında sürrelizme, dördüncü bölümde ise reklamda fotoğrafın sürreal kullanımı ve oluşum sürecine, beşinci bölümde ise reklamda fotoğrafın sürreal kullanımı üzerine yaptığım yirmi adet ürün reklam uygulama örneklerine ve bu reklamların incelenmesine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Reklam, Fotoğraf, Sürreal, Grafik Tasarımı.
Çağdaş teknolojiler ve grafik tasarım ilişkileri
Çağdaş teknolojileri kullanarak grafik tasarımları yapmak, bize çok fazla zaman kazandırır. Mesleğimiz gereği yeni tasarımlar üretip, aynı şeyleri tekrarlamak yerine, yenilerini üretip yaratıcılığımızı sürekli taze fikirler ile aktif tutmalıyız. Aynı kalıpların ve çözümlerin dışında farklı çalışmalar için kullanım araçları ve teknikler kullanmalıyız. Böylece yenilikler bizi daha ileriye götürecektir. Tasarımlarımızı üretirken kullandığımız programlar da bizim için en önemli unsurlardandır. Bu nedenle tasarım süreci başlamadan önce yapılması gereken işlerin başında hangi programda ne tür bir çalışma yapılacaksa ona göre tasarım için gerekli programın seçilmesi önemlidir. Dijital devrimin başlangıcından beri farklı alan ve sektörler için sürekli ve eskiye oranla daha işlevsel yazılım programları üretilmiş ve değişen yaşam koşullarına hizmet veren yeni ve daha pratiklerinin de gelecekte üretileceği aşikârdır. Tezimin konusu yaşamın dinamiği içinde dijital teknolojinin evrim sürecini incelemektir. Anahtar Kelimeler: Grafik Tasarım, Çağdaş Teknolojiler, Bakı Teknikleri, Bilgisayar Tasarım Programları, Tipografi, Fotoğraf, 3D Dijital Teknoloji, Gerilla Reklamcılık.
Afişlerde kullanılan manipülasyon fotoğrafların afişe olan etkisi ve analizi
Afişler, toplumsal ve bireysel iletişimi sağlayan önemli bir görsel iletişim aracıdır. Geniş kitlelere bildirim yapan afişler, iletişimde etkin rol oynarlar. Bu bağlamda afişler, çeşitli konulara yönelik bir şeyi duyurmak ve tanıtmak için hazırlanan resimli duvar ilanlarıdır. Dolayısıyla bir ürün veya bir olayın varlığı konusunda halkı bilgilendirmek amacını taşır. Günümüzde güncel yaşam, görsel medya kullanılarak manipülasyonlarla şekillendirilmektedir. Yönlendirilmiş bilgi, genelde benimsenen bir görünür gerçek olarak bize sunulur. Bu çalışmada da, afişlerde kullanılan manipülasyon fotoğrafların afişe olan etkisi değerlendirilmiştir.
Grafik tasarımın fotoğraftan etkileşimi
Grafik tasarım ile birlikte fotoğraf tekniklerinin gelişimine en önemli desteği verenler arasında teknoloji ön plana çıkmaktadır. Fotoğraf analog dönemden sayısal döneme doğru bir süreç tamamlamış ve bu sayede sayısal verilere dönüştürülmüş görüntüler üretme olanağı sunmuştur. Dijital görüntüler görme biçimlerimizi ve algılarımızı değiştirerek, tasarım süreçlerinde daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu gelişim sürecinde de olduğu gibi her teknolojinin arka planında birikimle birlikte ilerleyen temel bilgi vardır. Analog dönemin karanlık odası neyse dijital dönemin ki de bilgisayar olmuştur. Fotoğraf ortaya çıktığı andan itibaren anlatım dili bulunan ve mesajını izleyicisine direkt aktaran en güçlü iletişim aracı olarak grafik tasarım süreçlerinde iletişimsel bir işlev görerek kullanılmıştır. Bir grafik tasarımcı daha etkili tasarım ürünleri ortaya çıkartabilmek için fotoğraf ögesi üzerinde de uzmanlaşmalıdır. Çünkü fotoğraf tarihsel ilerleyişi ve toplumlar üzerinde yaratmış olduğu gerçeklik algısını günümüzde koruyarak, kendine has teknikleriyle geniş bir alandır. Fotoğrafın Grafik Tasarımın birçok alanında hizmet verdiği kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Fotoğraf ögesinin yadsınamaz görsel algı gücü, bilgisayar ortamında ki yazılımlar ile görüntü işleme tekniklerinin aşamalarında kullanılması grafik tasarımın fotoğraftan etkileşimini göstermektedir. Bu nedenledir ki fotoğraf bilgisi doğrultusunda tasarlanacak görsellerin daha etkili ve doğru bir şekilde hedef kitleye iletildiği düşünülmektedir. Fotoğrafın, Grafik Tasarım alanlarında ki kullanımını ve iletişim sürecine olan etkisini gösteren, faydalı bilgiler sunmak amaçlanmıştır.
1980'lerden günümüze moda ve Türkiye'de moda fotoğrafçılığı
Cumhuriyetin ilanı ve kılık kıyafet devrimiyle beraber Türk halkının giyimi ve buna bağlı yaşam tarzında dünya modasına uygun çizgide değişiklikler meydana gelmiştir. Ayrıca Cumhuriyet döneminde kadının statüsünün değişmesi, birey olma hakkını elde etmesi ve kamusal alanda da yer edinmeye başlamasıyla beraber Türk modasında batı tipi gelişme daha da hız kazanmıştır. Cumhuriyet'in başlamasıyla Batı ile kültürel uyumu sağlamanın en doğru yollarından biri de dünya modasını tüm ülke olarak takip etmek kabul görmüştür. Dünyanın ünlü giyim markaları büyük kentlerde peş peşe mağazalarını açmakta, bu markaları taşıyan kıyafetlerle dolaşmak bir statü sembolü sayılmaktadır. 1980'lerde shirt, sweat-shirt, tight gibi İngilizceden dilimize yerleşmiş pek çok giyim eşyası, saç bantları, lastik ayakkabılar, eşofmanlar moda olmuştur. Kadınlar ise geleneksel olarak erkek egemenliğinde olan iş dünyasına el atmışlar, etek ya da pantolonla giydikleri abartılı vatkalarla kaldırılmış omuz ceketleri, kravatları ile genel moda resmine güçlü, profesyonel iş kadını imajına ait yeni kıyafetler sokmuşlardır. Moda artık elbiselerin stillerine bağlı olmaktan çıkmış, kumaş çeşitliliği modanın demode olma sürecini hızlandırıcı bir rol üstlenmiştir.1980'li yıllarda punk, vintage, kitsch gibi akımların popüler olduğunu görmekteyiz. Ayrıca kendi modasını özgürce yaratan toplum bireyleri sayesinde kendi modanı kendin yarat tarzı ortaya çıkmıştır.1990'lı yıllar da ise popülerlik kazanan akımlar; feminen, androjen, retro, bohem ve gotiktir. Sade ve vücudu kavrayan formlar, 90'lara damgasını vurmuştur. Dönemler ve giysiler yeniden sunulmakta, giyim parçaları kullanımdan kullanıma yer değiştirmekte, feminen diye kabul görmüş bir kumaştan yapılmış erkek ceketi, lüks parlak malzemeden yapılmış bir spor ayakkabı, gece elbisesinin üstünde altı çizilerek kullanılan teknik bir detay... Artık hiçbir malzeme tek bir cinse özel değildir! 1980–2000 dönemi imaj çağı olarak tarihe damgasını vurmuştur. Günümüzde bilim ve teknolojideki gelişmelerle ülkemizde moda ve moda fotoğrafçılığı birbirini destekleyen birer endüstri şeklini oluşturmuştur. Moda ve moda fotoğrafçılığının 1980 dönemiyle Türkiye'de nasıl bir gelişim sürecine girdiğini aydınlatmak ve bu ikilinin içerdiği konulardan söz etmek amacıyla bu çalışma ortaya çıkarılmıştır. İlerleyen zaman içerisinde moda ve moda fotoğrafçılığı ile ilgili yapılacak çalışmalara yol gösterilmesi düşünülmektedir.
Grafik tasarımda fotoğraf ve göstergebilim
Fotoğrafın 1826 yılında keşfedilmesi o dönemde olağanüstü bir buluş olarak nitelendirilmiştir. Bu tarihten itibaren gözün o an gördüğü ve bir süre sonra belleğimizden uçup giden görüntü bir duyarkat üzerine sabitlenmiştir. Fotoğraf, icat edildiği tarihten itibaren insanlık için vazgeçilmez bir araç olmuştur. Fotoğraf günümüzde ise başta gazete ve dergiler olmak üzere görsel iletişimin yapı taşlarından biridir. Özellikle son dönemlerde gelişen sosyal medya sistemiyle birlikte fotoğraf, hayatımızın içerisine daha fazla nüfuz etmiştir. Fotoğraf, bir anlatım dili ve mesajını direkt aktaran bir iletişim aracıdır. Fotoğrafın bu gücü grafik tasarımı süreçlerinde iletişimsel bir işlev olarak kullanılmıştır. Analog dönemde bir tanımlayıcı ve bir belge niteliği barındıran fotoğraf, teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital ortama taşınmıştır. Bununla birlikte görüntü sayısal verilere dönüştürülmüş ve bilgisayar programları aracılığıyla üzerinde değişiklik yapma olanağı doğmuştur. Fotoğraf, yaşanan dijital gelişmeler ile birlikte karanlık odadan aydınlık odaya taşınmıştır. Bilgisayar ortamında yeniden biçimlendirilen fotoğraf, grafik tasarımı ve masaüstü yayıncılık bağlamında en etkili kullanım yöntemlerinden biri olmuştur. Grafik tasarım süreçlerinde fotoğraftan evvel görseller üzerinden iletilmek istenen mesaj gravür baskılar, İllüstrasyon ve bunun gibi teknikler ile aktarılmaktaydı. Fotoğrafın icadıyla birlikte gerçeğin birebir yansıtılması inandırıcılığı arttırmıştır. Fotoğraf bu işlevleriyle görsel iletişimin en önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Günümüzde görüntü, imge ve işaretlerin yorumlanma ve anlamlandırılma süreçleri göstergebilimsel okumanın dalıdır. Göstergebilim, verilen mesajın açıklayıcı, doğru bir şekilde okunmasını ve verilen mesajın arkasındaki anlamı da bize açıklayan bir disiplin olarak kabul görmüştür. Özünde sayısız ve sonsuz anlatım biçimlerini barındıran fotoğraf ve grafik tasarımı süreçlerinin doğru okunması göstergebilim ile sağlanır. Göstergebilim, fotoğraf ve grafik tasarım unsurlarını başarıya ulaştıran en önemli etkenlerden biridir. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Grafik, Grafik Tasarım, Göstergebilim
Türk basınında haberin fotoğraf ve infografikle anlatımının okunabilirliğinin karşılaştırılması
Fotoğraf ve grafik tasarım ögeleri, dünyada olduğu gibi Türk basınında da gazetelerde haberin okuyucuya sunulmasında çok önemli bir rol taşıyan unsurlardandır. Düz bir yazıdan ibaret olan haber metni, fotoğraf ve grafiğin kullanılması ile okuyucu tarafından kolaylıkla okunabilecek bir forma dönüşür. İlk keşfedildiği yıllardan beri gazetelerde kullanılan fotoğraf, okuyucu tarafından haberi kanıtlayan önemli bir belge olarak kabul görür. Dünyanın her hangi bir yerinde yaşanan bir olay fotoğraf ile herkese ulaştırılır. Fotoğraf gazete için o kadar önemlidir ki, açıklayıcı haber metni olmaksızın, tek başına da haberi her şeyi ile gösterip anlatabilmektedir. Ancak fotoğrafın bu güçlü görsel etkisi bazı haberler söz konusu olduğunda yeterli olamamaktadır. Gazete sayfalarını hazırlayan tasarımcılar fotoğraf kullanamadıkları durumlarda grafik ögelerden faydalanırlar. Grafik ögelerin en etkililerinden biri olan infografik anlatım, gazete sayfasında görseli olmayan bir haberi temsili resimlerle renklendirip dar bir sayfada çok ayrıntılı bilgi veren haber sunum şeklidir. İnfografik haberler keyif alınarak okunduğu için okur tarafından da giderek daha fazla kabul görmeye başlamıştır. Günlük haberlerin tek düzeyliğinden sıkılan okura daha az yazı ve bol görselle bilgi veren infografik metot, fotoğraf ile sunulan bir haberin önüne geçebilir mi? Okuyucu tarafından gazetelerde infografik kullanılarak hazırlanan haber sunumu mu, yoksa fotoğraflı haber sunumu mu daha çok kabul görmektedir? Bu tez çalışması, amaç ve hedefleri çerçevesinde gazetelerde sunulan haberlerin fotoğraf ya da infografik ile aktarılması durumunda okurun tercihinin hangisi yönünde olduğu araştırılıp, tespit edilmeye çalışılmıştır.
Görsel iletişimde bir etki unsuru olarak tipografi ve fotoğraf birlikteliği: Tipofoto
İletişim, insanlığın tarihsel gelişim sürecinde yaşamsal önem taşıyan bir eylemdir. İnsanoğlu iletişim örgüsünü kurarken, duygu ve düşüncelerini aktarırken çeşitli semboller oluşturmuş; motifler, desenler, resimler ve süslemelerde karşımıza çıkan bu sembolleri zaman içinde dile dönüştürmüştür. Resim sanatının başlangıcı sayabileceğimiz bu eylem sanatsal ifadeler ve iletişim arasındaki bağın derinliğini vurgulaması bakımından önemlidir. İletişimde yazının kullanılması ise toplumsal, kültürel, sanatsal, ekonomik, tarihsel açılardan devrim niteliğinde bir gelişme olmuştur. Yazı insanlık tarihinin belleği olarak; dil, inanç, ulusal kimlik, kültür, sosyo-kültürel yapı, ekonomi, coğrafi konum ve benzeri gibi değişkenlere bağlı olarak farklı biçimlerde gelişim göstermiştir. Tarihe ışık tutan belgeler yazı sayesinde günümüze ulaşmıştır. Gelişen teknik buluşlarla yazının kurgulanması süreci tipografinin doğmasına olanak sağlamıştır. Yazının grafik tasarım disiplini içindeki önemi; hem anlatım gücünden, hem de estetik-plastik değerlerle ele alınarak yorumlanabilmesinden kaynaklanır. Bu bağlamda fotoğrafın gelişimi ve grafik tasarımda kullanılmasının yaygınlaşması da tipografi ile birlikte ele alınmasını gündeme getirmiştir. Bu çalışmada fotoğraf ile tipografi, tarihsel gelişim süreçleri içinde ele alınarak incelenecektir. Tipografi ve fotoğrafın bir arada kullanımının tarihsel ve güncel örnekleri, bu alandaki belli başlı eğilim ve teknikler değerlendirilecektir. Hem fotoğrafın hem de tipografinin kendine özgü görsel öğelerinin bir arada kullanılışı ile grafik tasarım ve grafik sanatlarda ortaya konmuş etkiler irdelenecektir. Böylelikle tipografi ve fotoğrafın birlikteliğinin grafik tasarımdaki önemi ve gelişmeye açık yönü ortaya konulacaktır. Grafik tasarım bağlamında fotoğraf ve tipografi birlikteliğinin önemi, tasarımdaki rolü, izleyici ile kurduğu etkileşim, bu çalışmanın temel araştırma alanını oluşturmaktadır. Aynı zamanda bu çalışmada; fotoğraf ve tipografinin birlikte kullanılmasıyla ortaya konan etki, iletim ve anlatım gücü üzerinde durulmuştur.
Stok fotoğrafçılık ve grafik tasarımdaki yeri
Özellikle 1990'lardan sonra renkli medyada yaşanan gelişmeler ve 2000'li yıllarda başlayan dijital fotoğrafçılık imkânı ile stok fotoğraf başlı başına bir sektör ve uzmanlık alanı haline geldi. İnternet dönemi öncesinde, basılı kataloglar üzerinden müşterilerin tercihlerine sunulan stok fotoğraflar, internetin yaygın biçimde kullanılmasının ardından bu satışlar için özel olarak tasarlanmış siteler üzerinden tüketicilerine sunulmaya başlandı. Stok fotoğrafçılık sektörü günümüzde web sayfası tasarımcılarından grafik tasarımcılara, gazete ve dergi gibi süreli yayınlardan reklam ajanslarına varana kadar çok geniş bir müşteri kitlesine hitap etmektedir. Stok fotoğraf sitelerinde satışa sunulan ve tüketici kitlesi tarafından beğenilerek satın alınan stok fotoğraflar, hem fotoğrafçı hem de servis edildiği site açısından ticari bir gelir kaynağıdır. Satış kaygısı temel alınarak kurgulanan bu fotoğraflarının başarılı olabilmesi için, özellikle bir nesneyi veya duyguyu işaret eden bir dile sahip olmaları gerekir. Ayrıca, herhangi bir fotoğrafın stok fotoğraf olarak kullanılabilmesi için gerek teknik yeterlilik, gerekse konsept, kurgu ve estetik açıdan ulaşılan kalitenin dışında başka gereklilikler de söz konusudur. Bu çalışmada, stok fotoğrafçılık olgusu, hem teknik hem de kavramsal özellikleri açısından ele alınırken, aynı zamanda bir tasarımcının bakış açısıyla da değerlendirilmeye çalışılmıştır. Stok fotoğraf sektörünün işleyiş biçimi ve stok fotoğrafçılığının yapısal özellikleri, tezimizin ana eksenini oluşturmaktadır. Ayrıca, grafik tasarımda fotoğrafın önemi ve grafik tasarımcılar tarafından stok fotoğraf kullanmanın avantaj ve dezavantajları değerlendirilmiş, konu, gerek teorik çerçeve de, gerekse yapılan röportajlar yardımıyla pratik düzeyde irdelenmeye çalışılmıştır.
Süleymaniye Camii'nin gösterge bilimi açısından incelenmesi
Fotoğraf sanatı ortaya çıktığından beri,fotoğraf ve fotoğrafçılık, birçok tarihsel, toplumsal ve siyasal gerçekliğe; sanatın gelişim ve yansımasına hizmet etmiştir. Fotoğraf sanatı alanındaki gelişmeler, beraberinde değişik görme biçimleri yaratmış ve yeni zenginlikler oluşturmuştur. Bu noktandan hareketle,"Süleymaniye Camii'nin Gösterge Bilimleri Açısından İncelenmesi" başlıklı çalışmamız ile, tarihe damga vurmuş bir büyük mimari eserin tarihsel ve mimari bilgiler yanında görsel öğelerle zenginleştirilmiş bir varyasyonu; ve değişik bir çalışma örneği ortaya konulması hedeflemiştir. Çalışmada, tarihsel süreçten yola çıkarak,bir yandan eserin farklı açılar ve kompozisyonlar ile fotoğrafik zenginliği ortaya çıkarılırken, diğer yandan da mimari fotoğrafın zenginliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yine çalışmamızda, sanatsal yönelimler, ilahi betimlemelerle ile zenginleştirilip göstergebiliminin eşsiz zenginliğine sunulmuştur. Çalışmada, Süleymaniye Camii'nin gösterge bilimleri açısından incelenmesinden yola çıkılarak, eseregörsel öğelerle destekli farklı bir bakış açısından kazandırılması hedeflenmektedir. Bu hedef ve temelden hareketle, birincibölümde çalışmanın amaç ve metodolojisi ve caminin mimari açıdan özelliklerine;ikinci bölümde Süleymaniye'nin tarihçesine ve genel bilgilere; üçüncü bölümde mimari fotoğrafçılıkta ilgili tarihsel gelişim ve teknik bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş;Dördüncü bölümde ise Süleymaniye'ye gösterge bilimlerinden yola çıkarak çeşitli açılardan farklı fotoğraf kareleri eklenmiş ve Mimar Sinan'ın İstanbul'un siluetine kazandırdığı güzellik sergilenmeye çalışılarak fotoğraflar üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gösterge Bilimi, Süleymaniye Camii, Fotoğraf, Grafik ve Fotoğraf
İllüstre edilmiş fotoğrafların grafik tasarım ilkeleri bağlamında değerlendirilmesi
Grafik tasarım iş hayatında, günümüz teknolojisiyle, görsel sanatları kullanarak fayda sağlayacak iş ögeleri yaratılmasını sağlar. Grafik tasarım sanat için yapılmaz fakat sanat ile yapılır. Farklı sektörlerde kar amacı güden faaliyetlerin içerisinde bir basamak olarak kullanılır. İllüstrasyon ise grafik tasarımın en yaygın kullanılan güncellemelerin den bir tanesidir. Grafik tasarımın belli unsur ve ilkeleri vardır. Bu çalışmada illüstre edilmiş fotoğrafların grafik tasarım bağlamında incelenecektir. Bu ilkeler açısından illüstre edilmiş fotoğrafların grafik tasarım ihtiyaçlarına ne kadar cevap verebildiği sorgulanacaktır. Bu maksatla belirlenmiş bir illüstrasyon serisi grafik tasarımı prensipleri bağlamında değerlendirilecektir.
Grafik tasarımda fon ve arka plan malzemesi olarak soyut fotoğraf ve uygulamaları
Bu çalışmanın birinci bölümünde grafik tasarım ürünlerinde görsel algı çerçevesinde, 20. yy.'ın ortalarında Almanya'da ortaya çıkan "Gestalt" prensipleri tüm bileşenleriyle ele alınmıştır. Görsel sanatların çoğunda görmezden gelinemez bir geçerliliğe sahip olan Gestalt prensiplerinin, önemli bir bileşeni olan figür-zemin ilişkisi üzerinde ise ayrıca analizler yapılmış ve örneklerle açıklamalarda bulunulmuştur. İkinci bölümde, bir grafik tasarım ürününde mesajın eksiksiz ve açıkça algılanabilmesi için gerekli olan fon ve arka plan uygulamaları değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerde renk ve doku başlıkları üzerinde durulmuştur. Renk ve doku uygulamalarının sanat tarihi içerisinde resim sanatındaki yansımaları ve kullanım amaçlarına değinilmiş, ayrıca bu bağlamdaki tercihlerin algıyı ve mesajı ne şekilde etkilediği örneklerle açıklanmıştır. Üçüncü bölüm grafik tasarım ve fotoğraf ilişkisi üzerine kurulmuştur. Birçok grafik tasarım ürününün temel unsuru olan fotoğrafın bir tasarım içerisindeki işlevi ve uygulama biçimleri değerlendirilmiş; konu, ilgili örneklerle detaylıca irdelenmiştir. Dördüncü bölümde fon ve arka plan malzemesi olarak soyut fotoğraf ele alınmış ve kendi içerisindeki tüm yönleri örneklerle açıklanmıştır. Fotoğraf sanatı içinde, grafik tasarım anlayışına en yakın bakış açısına sahip türlerden birisi olan "soyut fotoğraf"ın, türleri ve teknikleri madde madde incelenmiş, her maddeye örneklik teşkil edecek fotoğraflar üzerinden analizlere yer verilmiştir. Teorik bilgi ve örnek analizlerin ardından, soyut fotoğraf üretme mantığı üzerine makaleler yazarak sahaya bir takım teoriler kazandıran Cemal Ekinci ile gerçekleştirilen röportaj yine üçüncü bölümde yer almaktadır. Beşinci bölüm, tüm çalışmanın araştırma ve değerlendirmelerinin sonuçlandırıldığı ve eserler üretilerek örneklendirildiği bölümdür. Bu bölümde bir sivil toplum kuruluşu olan "Tema Vakfı" için toplam 13 adet afiş ve poster üretilmiştir. Bu üretim esnasında, önceki bölümlerde ele alınan konular çerçevesinde her afiş ve poster için öncelikle fon ve arka planda kullanılmak üzere soyut fotoğraflar çekilmiştir. Tasarım aşamasında, çekilen fotoğraflardan 10 adeti hiçbir değişikliğe tabi tutulmadan kullanılırken, diğer 5 adeti renk ve doku olarak çeşitli alternatifler oluşturacak şekilde tasarlanmıştır. Böylelikle sadece fon kullanımına bağlı olarak görsel algı üzerinde meydana gelebilecek değişiklikler ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Soyut Fotoğraf, Gestalt Prensipleri, Figür-Zemin ilişkisi, Arka Plan, Tasarım
Yeni medyada fotoğraf paylaşımının kimlik inşasındaki rolü: Instagram örneği
Fotoğrafın gündelik yaşamın bir parçası haline geldiği dönemlerde sosyolojik alanda kimlik üzerine yapılan tartışmaların da sesleri yükseliyordu. Günümüzde iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, bu tartışmalara farklı bir boyut kazandırdı. Bu çerçevede fotoğraf temelli Instagram alanının kimlik inşasında oynadığı rolü ortaya koymak bu çalışmanın başlıca hedefidir. Varsayımımız, bireyin gündelik yaşam pratiklerini görünür hâle getirmek amacıyla Instagram alanında paylaştığı fotoğrafın, kimliğin yeniden üretimi ve dönüşümü üzerinde doğrudan bir etkisi olduğu yönündedir. Çalışmamız giriş ve sonuç bölümleri dışında 2 bölümden oluşmaktadır. İkinci bölüm dört ana başlıktan oluşmaktadır. İlk başlık, Bourdieu'nün habitus, alan ve sermaye kavramlarının Instagram alanı ile ilişkisi çerçevesinde incelenmesini kapsamaktadır. İkinci başlık, kimlik üzerine yapılan çalışmaların tarihsel süreçteki değişimine ilişkin sosyolojik tartışmaları içeren bir literatür taramasının ürünüdür. Bu bağlamda kimliğin durağan ve katı bir olgu olarak anlaşıldığı dönemlerden inşa edilebilir bir olgu olarak ortaya konduğu dönemlere kadar yapılan tartışmalar incelenmiştir. Üçüncü başlık, fotoğrafın gündelik yaşamın bir parçası hâline gelmesindeki tarihsel süreç ve bir alt başlıkta bu sürecin getirdiği imkânlar çerçevesinde kimliğin olası dönüşümünde ya da üretimdeki katkısı ele alınmıştır. Dördüncü başlık ise, yeni medya kavramının tarihsel gelişimi, gündelik hayatımızda yarattığı değişim ve kimlik inşası ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. İnceleme alanımız olan Instagram'ın kısa tarihsel sürecine ilişkin bir anlatının ardından Instagram'ın kullanım yoğunluğunu ortaya koyan veriler ve alandaki terimlerin açıklanması bu bölümün konuları arasındadır. Üçüncü bölüm, çalışmamızın amacı doğrultusunda hazırladığımız anket taslağından elde edilen verileri ve bu verilerden hareketle yaptığımız analiz ve yorumları kapsamaktadır. Sonuç kısmında ise analiz ve yorumlar neticesinde elde ettiğimiz bulgular, tezimiz çerçevesinde değerlendirilerek incelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, Instagram alanında yapılan fotoğraf paylaşımının kimlik inşasında, diğer bir deyişle, kimliğin dönüşümü ve yeniden üretiminde nasıl bir rol oynadığı ortaya konmuştur. Anahtar Sözcükler: Kimlik, Fotoğraf, Bourdieu, Instagram
Avangart fotoğraf ve avangrat fotoğrafın tipografiyle etkileşimi
Bu tezin amacı; fotoğrafın bir sanat disiplini hâline gelme sürecini ve bu süreçte grafik tasarım çalışmalarında nasıl yer edindiğini göstermektir. Avangart akımlar iki dünya savaşı arasında ABD, Avrupa ve Sovyetler Birliği'nde ortaya çıkmış, yenilikçi vizyonuyla sanat ortamlarını etkileyerek güç kazanmıştır. Geçmişin gelenekçi sanatlarına bir tepki olarak, dönemin kaotik ortamında gelişmiş, sanata yeni bir kimlik oluşturmaya çalışmıştır. Bu kısa dönemde çok sayıda deneysel çalışmalar üretilmiştir.Avangart akımların başlama süreciyle fotoğrafın bir sanat disiplini hâline gelmesi aynı dönemde olmuştur. Öncesinde fotoğraf geliştirilmiş, teknik açıdan yeterlilik elde etmiş ve sonrasında sanatın içerisine eklenmeye çalışılmış, fakat yeni sanatsal araçlardaki arayış sayesinde fotoğraf resime eklenti olmaktan çıkarak, ayrı bir disiplin hâline gelebilmiştir. Bu değişim fotoğrafta deneyselliği sanatsal bir düzleme taşıyarak farklılıkları ortaya çıkarmıştır. Sanattaki bu arayışlar, ilk fotoğraftan avangart sanatlara yaklaşık doksan yıl geçmişine rağmen, fotoğrafın çok hızlı gelişmesini sağlamıştır. Fotoğrafın bir etki alanı da ticari üretimler olmuş, gelişen endüstri ve toplumların ekonomik gelişme arzuları nedeniyle fotoğrafın ticari yönü de önem kazanmıştır. Görsel bir dil olan fotoğraf, tipografiyle birleşerek daha güçlü bir dil yapısına ulaşmıştır. Avangart sanatçıların yenilikçi sanat anlayışlarıyla bu iki enstrüman birleştirilerek, yeni bir görsel dil arayışına girilmiştir. Bu çalışmanın ilk bölümünde; fotoğrafik görüntüye dair görsel arayışlar anlatılmıştır. İkinci bölümde; fotoğrafın keşfiyle, fotoğraftaki arayışlara değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise fotoğrafın bir kimlik oluşturduğu, avangart akımlar (staight fotoğraf, fütürizm, neue scheilkent, konstrüktivizm, Dadaizm ve sürrealizm) ele alınmış ve her akım içerisinde fotoğrafla tipografinin etkileşimine değinilmiştir. Böylelikle fotoğrafın grafik sanatlarda edindiği yer gösterilmeye çalışılmıştır.
Dijital sanatın oluşumunda resim sanatının etkileri
Sanatın oluşumu, doğadan doğrudan etkilenerek mağara duvarına yapılan çizimlerle başlandığı bilinmekte. İnsanın duygularını, gözlemlerini ifade etmek istemesi mağara döneminden başlamış. İnsan varlığı devam ettiği sürece duygularını ifade etmek için daima resim sanatına ve sanat adı altında birleşen diğer disiplinlere ihtiyaç duyacaktır. Her ne şekilde olursa olsun haz duygusunun ortaya çıkması muhakkak ki sanatın yüceliğine dayanır. Resim sanatı antik çağlardan Rönesans'a kadar primitif olarak ilerlemiş, Rönesans da aydınlık ve bilim kavramlarının öne çıkmasıyla gerek teknik anlamda gerek ise sanata bakış açısında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. 1830 da fotoğraf makinesinin icadının ardından fotoğraf, bazı ressamlar tarafından korkuyla karşılanan bir durum olarak algılansan da fotoğrafın getirdiği yenilikler resim sanatının gelişimine katkı sağlamış hatta pek çok ressam tarafından kullanılmıştır. Camera Obscura, sanatçının elde edeceği görüntüyü net olarak yüzey üzerine aktarma ihtiyacının neticesi olarak sanatçıların yaşamında yer edinmeye başlamıştır. Bununla beraber resim ve fotoğraf arasındaki ilişki zamanla birbirine paralel bir durumda olumlu yönde ilerlemiştir. Fotoğraf, gerçeği taklit etmek yerine, resimde gerçeğe farklı bakış açısı ile yeni bir alan önermiş ve fotoğraf bu öneriye ortam hazırlamıştır. Sanayi devrimiyle resim sanatında dijitalleşme dönemi başlamış ve sanatın pek çok disiplin ile bir arada kullanılması yeni anlatım biçimlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Makineyle yaratılan yeni görüntülü/optik deneyimler Post İzlenimci, Sürrealist ve Kübist akımları etkilemiştir. Gelişen teknoloji ile birlikte dijital sanata yönelik yeni olanaklar, geleneksel sanata meydan okuyarak, yeni bir üslup ortaya koymuştur. Dijital sanatın tuvali olan bilgisayar, sanat eseri oluşturma da değişime etken olmuş ve sanatın yeniden oluşumunu gerçekleştirmiştir.
Postmodern sanat nesnesı̇ olarak fotoğraf ve günümüz olanakları ı̇le alternatı̇f baskı önerı̇sı̇
Fotoğrafın icadından bu yana birçok sanatçı fotoğraflarında anlatmak istediği kavrama, teknik ya da estetik farklılıklar yaratarak dikkat çekmek istemiştir. Fotoğrafın sanat olup olmadığı tartışmaları literatürde halen devam ederken Modernizm akımı savunucuları fotoğrafı, ayrı bir disiplin olarak konumlandırmış ve resimden uzak bir noktada tutma çabası içerisine girmişlerdir. Takip eden dönemde, postmodernizm akımın eğilimleri ile hareket eden sanatçılar, daha resimsel çalışmalara imza atmışlardır. Kimi sanatçılar da baskı ve sergileme yöntemlerinde farklılıklar göstererek fotoğrafın çekimden sonraki etkisi üzerine çalışmalar yapmış, bunun sanatsal katkılarını irdeleyen eserler oluşturmuşlardır. Postmodernizm ile devam eden süreçte fotoğraf sanatı, çekim sonrası fotoğraf üzerindeki kimyasal manipülasyonlar ile baskı yöntemlerinde çeşitliliğe ve deneyselliğe yönelmiştir. Diğer yandan, üretim biçimlerini kökten bir değişikliğe iten postmodernizm ile hazır malzeme kullanımı, sanatçılar için yeni bir yaratım alanı olmuştur. Bu çalışmada postmodernizm akımı, öncesinde yaşanan Modernizm, Dadaizm, Sürrealizm ve Popart süreç örnekleri ile birlikte ele alınacak, alternatif ve deneysel yöntemler kullanan sanatçıların işleri incelenecektir. Bu çalışmaların ışığında, buluntu aile fotoğrafları ve alternatif baskı çözümlemeleri ile "Terkedilmiş Hatıralar" isimli deneysel baskı çalışması tamamlanmış ve teknik detayları ile sunulmuştur.
21. yüzyılda Türkiye'de mücevhere yönelik reklam fotoğraflarının teknik ve estetik açıdan incelenmesi
Takı geçmiş çağlardan itibaren halk arasında değer verilen ve kendisinden sağ-lık, güç, kötülüklerden korunma, güzellik vb. vermesi beklenen bir eşya olmuştur. Takıların üretimi ve sergilenmesi çağlar içinde gelişme göstermiştir. Günümüzde bir takı yapımında bir çok değerli ya da az değerli metal ve taşlar kullanılmaktadır. Takı halk arasında insanların kendilerine özendiklerini ya da değer verdiklerini gösteren sembolik bir değere de sahiptir. Özellikle değerli taş ve madenlerden üretilmiş takıla-rın halen bir meta olarak büyük değerleri bulunmaktadır. Takı ürünlerinin bu yaygın kullanımına paralel olarak ve resim ve fotoğrafın gelişmesi ile birlikte bu ürünlerin halk arasında resimlerinin ya da fotoğrafların da yayılması söz konusudur. Bu resim ve fotoğraflar takı ürünlerine yönelik ilgiyi artırmakta ve onları reklam faydası bekle-nen görsel bir materyale dönüştürmektedir. Bu eserde dünya tarihindeki önemli me-deniyetlerin ve daha sonra modern dönem Avrupa ve Türkiye'sine ait bir çok esere ait resim ve reklam fotoğraflar ele alınmış ve teknik ve estetik açılardan incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Takı, Ürün Fotoğrafı, Reklam, Fotoğraf.
Farklı manipülasyon tekniklerinin fotoğrafa katkıları
Bu araştırmanın amacı manipülasyon, fotoğraf ve sanat ilişkisi üzerine fotoğrafçı görüşlerinin incelenmesidir. Fotoğraf bir sanat olarak her zaman manipülasyonla birlikte ele alınmış bir sanat olarak son yıllarda dijital teknolojilerin de gelişmesiyle birlikte fotoğraf manipülasyon ilişkisinin yeniden farklı açılardan değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Araştırmada bu önem bağlamında nitel araştırma yöntemine uygun olarak profesyonel 13 fotoğrafçıdan nitel veri toplama araçlarından olan görüşme formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Çalışmanın literatür bölümünde de fotoğraf, manipülasyon ve sanat ilişkisi incelenmiştir. Bununla birlikte manipülasyon teknikleri ve manipülasyon uygulama yöntemleri aktarılmıştır. Ayrıca sadece fotoğraf sanatında değil sanatın diğer alanlarında da (sinema, resim vs.) dijital teknolojilerin sanata eklemlendiği gözlemlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde fotoğraf sanatında da dijital teknolojilerin yaygın bir şekilde kullanıldığı saptanmıştır. Nitekim dijital yolla uygulanan birçok basit manipülasyon tekniğinin amatör fotoğraf çekenler tarafından da kullanıldığı görülmektedir. Söz konusu profesyonel fotoğrafçılar olduğunda da bir sanat dalı olarak fotoğrafın manipülasyondan soyutlanamadığı tespit edilmiştir. Bu argümanın ortaya çıkmasında fotoğraf sanatında teknolojinin dışsal değil içkin olması fikri etkili olmuştur. Nitekim birçok katılımcı görüşünde de belirtildiği üzere fotoğraf makinelerinde yapılan her türlü ayarlama sürecinde manipülasyon da başlamış olmaktadır. Manipülasyon ve fotoğraf ilişkisi fotoğraf çekme öncesinde, fotoğraf çekme sırasında ve çekim sonrasında yapılan manipülasyonlar olarak ele alınmıştır. Bununla birlikte araştırmada en çok kullanılan manipülasyon tekniklerinin başında kesme, ekleme, çıkarma ve toz/leke silme işlemleri geldiği belirlenmiştir.
Ticari fotoğrafçılıkta estetik kaygılar
Bu araştırmanın amacı, ticari fotoğrafçılık konusunun estetiksel yaklaşımla birlikte sanatla olan ilişkisini fotoğrafçı görüşleri üzerinden değerlendirmektir. Fotoğrafın estetik olup olmadığı dijital teknolojilere bağlı olarak tartışılmıştır. Literatürde bir yandan bu tartışma devam etmekle birlikte fotoğrafta tıpkı sinema gibi sanat olarak genel bir bakışla kabul edilmektedir. Ancak bu araştırma katılımcı görüşleri bağlamında düğün, moda ya da spor ve basın gibi fotoğraf türlerinin de sanat olarak değerlendirilmesi sürecini sorgulamaktadır. Nitel bir yönteme göre yapılan araştırmada görüşme metodu kullanılmış ve toplanan veriler analiz edilmiştir. Veriler nitel veri toplama araçlarından olan görüşme formu ile elde edilmiştir. Veriler analiz edildiğinde bulgular üç kategoriye ayrılarak incelenmiştir: fotoğraf-estetik ilişkisi, farklı alanlarda çekilen fotoğrafların sanatsal değeri ve sanat, pazarlama ve ticari kaygılar ilişkisinin fotoğraf sanatı açısından incelenmesi. Katılımcı görüşleri irdelendiğinde düğün, moda ya da basın-spor alanlarında çekilen fotoğraflarda da estetik kaygının öne çıktığı tespit edilmiştir. Diğer yandan bu fotoğrafların ticari kaygıyla çekilmesi sorununun diğer sanat dallarında da olduğu belirlenmiştir. Nitekim sanat pazarlaması gelişmekte tablo ve heykeller de alınıp satılabilmektedir. Bununla birlikte, bu alanlarda çekilen her fotoğraf nasıl aynı sanat değerinde değilse bu sorun diğer sanat dalları için de geçerlidir. Dolayısıyla düğün, moda ya da diğer alanlardaki fotoğrafların sanat açısından değerlendirilebilmesi için bu alanda daha fazla akademik çalışmanın yapılması gerekliği ve sendikal desteklemelerin de yapılması gerekliliği öneri olarak öne çıkmıştır.
Bir bellek imgesi olarak kuyu
Bu çalışmada ele alınan Bîr isimli yerleştirme serisine imge ile dil arasındaki ilişki üzerinden yola çıkılmış, bellek anlamına gelen bu sözcük aynı zamanda kuyu sözcüğüne karşılık geldiğinden, yerleştirme çalışmaları kuyu şeklinde veya kuyuyu çağrıştıran silindir formu ile kurgulanmıştır. Kurgu süreci büyük oranda sezgisel olarak gerçekleştiğinden, öncelikle serinin Bergson felsefesinin temelini oluşturan sezgi, süre ve bellek kavramları ile olan ilişkisine değinilmiştir. Yerleştirmelerde görülen imgelerin yüz ifadeleri ile belirlenmeyen bir otobiyografik dil oluşturduğu düşüncesinden hareketle seri, çağdaş sanattaki otobiyografik yaklaşımlarla olan bağı üzerinden analiz edilmiş, görsel günlükler olmalarının yanı sıra bellekteki izler olarak kurgulanmaları ve kısmen belgesel bir nitelik taşımaları bakımından fotoğraf sanatı ile olan ilişkileri irdelenmiştir. Bîr serisinin toplumsal olarak ötekileştirilmiş, baskıya maruz kalmış kesimlerin kolektif belleği ile ilişkisi, karşı bellek başlığı altında ele alınmış, ayrıca serinin son parçasında konu edinilen Ezidilere yönelik katliamların dini sembolleri üzerinden ifadesine, benzer konuların çağdaş sanatta ele alınış biçimlerine değinilmiş, soykırım gibi büyük toplumsal travmaların sanat yoluyla aktarımının olanakları ve güçlükleri tartışılmıştır.
19. yüzyılda Osmanlı-İran ilişkileri bağlamında II Abdülhamid Nasir Al-Din ve Muzaffer Al-Din Şah fotoğraf albümleri
Fotoğrafın icadı, Endüstri inkılabı ve artan teknik gelişmeler ile bizim hayatımızda çok mühim göreve sahiptir. Devletlerin tanıtım aracı olarak bilinen fotoğraf; İnsanların hayatına, sosyal ve politika yaşam alanıına estetik katmıştır. Fotoğraflardan oluşturan fotoğraf albümler ve hediye alışverişin maksadı ile başka devletlere göndrilenler temsil stratejisinin bir parçası olarak kullanılmıştır. On dokuzuncu yüzyılda bu özelliklere sahip olan bu fotoğraf albümler Kaçar ve Osmanlı İmparatorluğunun rekabet ve işbirliği çerçevesinde bu tezde tartışılmıştır. Bu tezin temel amacı, fotoğraf albümlerin bağlamında Osmanlı-Kaçar ilişkilerinin analizini ve bu politikalardaki fotoğraf ve fotoğraf albümlerin tarihini karşılaştırmalı bir perspektiften bakmaktır. Ondokuzuncu yüzyılda bu fotoğraf albümlerin iki devletin ilişkileri bağlamında 'yeryüzündeki üç dini liderin' iktidarının imgesini' yaratmaya çalışmıştır. Tezimizin kapsamında Kaçar Devleti tarafından Osmanlı'ya gönderilen beş albüm mevcut. Bugünlerde üç albümü İstanbul üniversitenin Nadir Eserlerin kütüphanesinın arşivinde ve biri Türkiye Büyük Millet Meclisin Kütüphanesinin Milli Sarayların Arşivinde, bir diğeri ise Atatürk Kütüphanesi Nadir Koleksiyonuyer almaktadır. Dört albüm 63, 1256, 90889 ve 91356 numaralı albümler Nasıreddin Şâh zamanında ve 77932 numaralı albüm Muzaffereddin Şâh döneminde Osmanlı'lara gönderilmiştir. Nasıreddin, Muzaffereddin Şah döneminde Sultan II. Abdülhâmid Osmanlılar tarafından İran'a on sekiz fotoğraf albüm (24, 28, 45, 57, 58, 88, 101, 103, 157, 166, 169, 204, 208, 213, 214, 286, 299 ve 308 numaralı) gönderilmiştir. Bu albümler bugünlerde Tahran, Gülistan Sarayı Müzesi Albümhanesinde muhafaza edilmektedir. Osmanlı devletin tarafından görsel hediye kanıtı olarak gönderilen fotoğraf albümlerin sayısı İran Kaçar devletine göre daha fazla olduğundan dolayı Osmanlı devletinde fotoğrafların bir tarihî kaynak olarak nasıl kullanılabileceği daha özen gösterildiği kanıtıdır. Bu Fotoğraf albümler, iki ülkenin geçmiş ve modernliğin birçok farklı şekillerini temsil etmenin etkili bir yöntemi olarak hizmet etti ve bu iki devletin on dokuzuncu yüzyıl görüntüsünü yansıtmasına ve iki büyük devletin politikalarında fotoğrafçılığın hızla artmasına yardımcı oldu. Yöneticilerin bilgi edinme arzusu ve hediye alışverişi uygulanması ve devletlerin hayal gücü ve öz-temsil projeleri içinde büyük bir rolü olan bu fotoğraf albümler gerçeklikle kurduğu bağ sayesinde güçlü bir etkiye sahiplerdir. Fotoğraf toplamak, Albüm yapmak ya da yaptırmak, dünyayı biriktirmek demektir. Osmanlı ve Kaçar bu fotoğraf albümlerin sayesinde İran ve Osmanlı dünyasını bir arada biriktirip bize sunmuşlardır.
Bilinçdışı dünyanın etkisiyle sürreal fotoğraf manipülasyonları
İnsan bilinçli haldeyken daha kontrolcü ve içe kapanık bir mekanizmaya sahiptir, bunun nedeni insana dayatılan toplumsal normlar, ahlak, inançlar ve insanın sahip olduğu korkulardır. Bilinçli halde bu endişelere sahip olmamız bizi özgürlükten uzaklaştırarak farklı bir birey haline dönüştürür. Kimi zaman isteyerek kendimizi, ahlaksızlığımızı, cinselliğimizi, inancımızı gizleriz. Kimi zaman ise istemeyerek başımıza gelmiş birtakım şeyleri bilinçaltımıza iterek onları kapalı kapılar ardına gizleriz bu da beraberinde travmaları ve bunalımları getirir. Sigmund Freud bu konuda yaptığı psikanaliz çalışmalarıyla bir öncüdür. Freud bilinçsiz olanı açığa çıkarmayı amaçladı ve kişinin kapalı kapılar ardına ittiği şeyi bulmasına, bir anlamda kişinin kendini görmesine, özgürleşmesine yardım etti. Freud'un bu deneyimleri sadece tıp dünyası için değil sanat dünyası için de bir ilham kaynağı ve devrim niteliğindeydi. İkinci ve birinci dünya savaşı arasında doğan, André Breton'un kurmuş olduğu Sürrealizm ya da Gerçeküstücülük hareketi Freud'un düşüncelerini benimseyerek, bilinçdışı dünyasını sanata davet etmiştir. Sürrealistler estetik ve ahlaki kaygıdan uzak, aklın baskısında kalmayarak tamamen bilinçdışının yönlendirmesiyle hareket ederler. Bilinçdışında saklı kalmış saf kaynaklar büyük önem taşır. Sürrealist sanatın belli bir malzeme sınırı yoktur, çünkü sanatçılar kendi içlerinden geldiği şekilde ve bunu farklı malzemelerle yaparlar. Bu malzeme yağlı boya olabileceği gibi fotoğraf da olabilir. Sürrealizmin ilk doğuşundan beri fotoğraf bir malzeme olarak kullanılmışsa da günümüzde teknolojinin gelişimi ile sürrealist fotoğraflar çok daha farklı bir boyuta taşınmıştır. Hayal dünyasını betimlemek artık çok daha kolay ve gerçekçi hale geldi. Günümüzde sürreal fotoğraf manipülasyonları sanat dünyasında çokça yer bulmaktadır. Kendi açımdan ilgilendiğim bir alan olması nedeniyle de tez araştırmamı bu yönde yapmak istedim. Dijital çalışmalarımda kendi iç dünyamın derinliklerinden yola çıkarak işler üretiyorum. Eserlerimi kimi zaman içimde saklı kalmış kaygılarla, kimi zaman rüyalarımın beni ittiği gerçekte var olmayan bir dünyadan referans alarak üretiyorum. Her işimin bir hikayesi olmasına rağmen bu hikayelerin iç dünyamdan gelmesinden sebeple seyirci için kapalı bir kutu haline dönüşebiliyor. Bu yüzden de bu tezdeki niyetim bilinçdışı dünyanın bilimsel keşfini örneklerle göstermek, bunun sanattaki uyarlamasını tarihsel süreciyle ve sanatçılarıyla, bu sanatçıların örnek eserleriyle incelemek ve kendi eserlerimi nasıl bir mantıkta ürettiğimi açıklamaktır.