Story books
70 theses under this subject heading
Okul öncesi dönemde kullanılan öykü kitaplarının sosyal becerileri içermesi bakımından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde kullanılan öykü kitaplarının sosyal becerileri içermesi açısından incelenmesidir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımlarından sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında tarama (betimsel araştırma) modeli, nitel aşamasında ise temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Bu araştırmada önce anketler toplanıp değerlendirilmiş daha sonra çıkan sonuca göre doküman incelemesi yapılmıştır. Örnekleme alınacak kitapları belirlemek için ölçüt örnekleme stratejisi kullanılmıştır. Bu kapsamda, doğrudan araştırma amacıyla ilişkili olan ve zengin veri sağlayacak kitapları seçmek için dört ölçüt belirlenmiştir. Bu ölçütler şunlardır: (i) Seçilen kitaplar araştırmanın nicel aşamasından elde edilen verilere göre öğretmenlerin önerdikleri kitaplar arasından olmalıdır. (ii) Seçilen kitaplar okul öncesi dönem çocuklarının yaş seviyesine uygun olmalıdır. (iii) Seçilen kitaplar bir sosyal becerinin öğretimine dönük olmalıdır. (iv) Seçilen kitaplar seri şeklinde olmalıdır. Söz konusu ölçütleri karşıladığı için Tali Serisi öykü kitapları veri kaynakları olarak belirlenmiştir. Araştırmada Tali serisinde yer alan öykü kitaplarını sosyal beceri öğretimine uygunluğu açısından incelemek amaçlandığı için doküman analizi kullanılmıştır ve Tali Serisinde yer alan 18 öykü kitabı doküman olarak incelenmiştir. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından bir kodlama sistemi oluşturulmuş ve oluşturulan kodlar birbirleri ile ilişkilerine göre kümelenerek gruplanmış ve üç kategori oluşturulmuştur. Daha sonra bu kategoriler 'Dıştan Denetimli Öğretim Yöntemi' teması altında birleştirilmiştir. Son olarak elde edilen veriler tema ile tutarlı olacak şekilde ilgili kategorilerin altında yorumlamacı bir yaklaşımla açıklanmıştır. Araştırmada incelenen öykü kitaplarında sosyal beceri öğretiminin sorun durumunun tanımlanması, uygun olmayan davranış sonuçlarının sezdirilmesi ve uygun davranışta bulunma olarak üç aşamalı bir şekilde verildiği tespit edilmiştir.
Aslı Der'in yapıtlarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri ve fantastik ögeler açısından incelenmesi
Bu araştırmada, Aslı Der'in şu ana kadar yayımlanmış tüm yapıtlarının, çocuk edebiyatının temel ilkeleri ve fantastik ögeler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, Aslı Der'in sekiz yapıtı, çocuk edebiyatı ürünlerinin taşıması gereken iç ve dış yapı özellikleri çerçevesinde, doküman incelemesi yöntemiyle çözümlenmiştir. Yapıtların, fantastik ögeler açısından incelenmesi ise, araştırmacı tarafından geliştirilen "Fantastik Yapıtların Ölçütleri"ne göre yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Aslı Der'in yapıtlarının hem dış hem de iç yapı özellikleri açısından, çocuk edebiyatının dayanması gereken temel ilkelerinin büyük çoğunluğuna uyan nitelikte kitaplar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapıtların tümünden, ayrı ayrı konular bağlamında, Türkçe öğretiminde, çocuklara, okuma kültürü ve sevgisi ediniminde yararlanılabileceği görülmüştür. Fantastik ögeler açısından ise, yazarın yapıtlarının Nikolajeva ve Steinmetz'in fantastik ölçütlerini karşılar nitelikte iken; Todorov'un fantastik tanımının sınırları içerisinde yer almadığı saptanmıştır. Araştırmanın sonucunda, yazarın yapıtlarına ilişkin araştırmacılara ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.
Murathan Mungan'ın hikâye ve romanlarında mekân
Mekân, hikâye ve romanın önemli unsurlarından biri olmasına rağmen edebiyat araştırmalarında yeteri değeri görememiştir. Oysa eserlerin var olabilmesi için ihtiyaç duyduğu zemini oluşturması bakımından oldukça önem taşımaktadır. "Murathan Mungan'ın Hikâye ve Romanlarında Mekân" başlıklı çalışmamızda yazarın dört romanı ve on bir hikâye kitabı incelenerek bu eserlerde mekânı kullanımı araştırılmıştır. Mekan kavramının kapsamı, edebi eserlerde mekanın kullanımı ve yazarın hayatı, sanatı, edebi yönü hakkında bilgi verilmiştir. Hikâyeler üç farklı başlık altında, metin merkezli bir bakış açısı ile incelenerek mekân ile insan arasındaki bağ ve bu bağın edebi eserin gidişatına olan etkisi ele alınmıştır. Mekânların haricinde eserlerde yer alan eşyalar ile kişilerin arasındaki ilişkiler de incelenerek çalışma zenginleştirilmiştir. Çalışma boyunca aynı metod kullanılarak çalışmada bütünlük sağlanmıştır. İncelemenin amacı eserleri ile Türk edebiyatına büyük katkı sağlayan Murathan Mungan'ın eserlerinde yer alan ve hikâye ile roman türünün temel unsurlarından olan mekânın önemini ve işlevini araştırmaktır. Araştırma sonucunda edebi türlerde mekânın kullanımının önemi ve esere katkısı hakkında elde edilen bulgular bilim dünyasına sunulmuştur. Anahtar sözcükler: Murathan Mungan, mekân, roman, hikaye
Nursel Duruel hayatı, sanatı ve eserleri üzerine bir inceleme
Bu çalışma, edebiyatımıza başta öykü kitapları olmak üzere biyografik ve antolojik eserler kazandırmış, edebiyat dünyasının önemli isimleriyle yaptığı söyleşilerle edebiyat alanını zenginleştirmiş olan Nursel Duruel'in hayatını, poetikasını ve kurmacaya dayalı eserlerini anlamlandırma çabasını kapsamaktadır. Daha öncesinde yazarın hayatı, sanatı ve eserlerinin bütünlüklü bir çalışma ile ele alınmamış olması böyle bir çalışmaya zemin hazırlamıştır. Duruel ile yapılan söyleşilerden hareketle hazırladığımız (bizzat kendisi ile yaptığımız söyleşiler de dâhil olmak üzere) "HAYATI" bölümünde yazarın doğumu, ailesini, çocukluğunu, meslek hayatını, öykü evrenini oluşturan poetik görüşlerini açıklamaya çalıştık. Duruel'in edebiyatımıza kazandırdığı eserleri de bu bölüme dâhil ettik. "YAPI ve İZLEK" adlı bölümün ilk kısmında yazarın öykü evrenini inşa ederken seçmiş olduğu mekânları, kişileri ve zamanı nasıl biçimlendirdiğine dair tasnifler yer alırken; ikinci kısmında ise Duruel'in öykülerindeki izlekler yer alır. Özellikle izlek kısmında, öykülerde yer alan psikolojik ve sosyolojik geri planı yapmış olduğumuz disiplinler arası okumalarla anlamlandırmaya çalıştık. "DİL ve ÜSLÛP" adlı bölümde yazarın modern dünyayı ve bu dünyadaki insanların hayata tutunma çabalarını ve hayata karşı tutumlarını kurgusal bir şekilde anlatırken kullandığı anlatım tekniklerini ve kelime dünyasını aktarmaya gayret gösterdik. Çalışmanın son kısmına ise yazarın yaptığı ve yazarla yapılan söyleşileri, kendi yazılarını, Duruel için düzenlenmiş sempozyumları vs. bir araya getirmeye çalıştığımız bir bibliyografya ekledik. Anahtar Kelimeler: Dil, 1980 dönemi öykücülüğü, metin incelenesi, modernizm, Nursel Duruel.
Sait Faik'in "Mahalle Kahvesi/Havada Bulut" adlı öykü kitaplarında "+A, +DA, +DAn"lı cümle ögeleri ve işlevleri
Ill ÖZET SAİT FAİK'İN "MAHALLE KAHVESİ / HAVADA BULUT" ADLI ÖYKÜ KİTAPLARINDA "+A, +DA, +DAn" LI CÜMLE ÖĞELERİ VE İŞLEVLERİ Ülkü Adalet KOCA Yüksek Lisans Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Mehmet ÖZMEN Haziran, 2004 /X + 292 Bu çalışmada, Sait Faik ABASIYANIK'ın - Mahalle Kahvesi / Havada Bulut - adlı öykü kitabında +A, +DA, +DAn durum ekli cümle öğelerinin işlevleri üzerinde duruldu. Çalışmamız, 'giriş' bölümünde yer alan +A, +DA, +DAn durum ekleri ve bunların oluşturduğu öğelerle ilgili genel kuram ve açıklamaların ardından, birbirini destekleyen üç bölümden oluşturuldu. Birinci bölümde +A, +DA, +DAn durum eklerinin cümle ögelerindeki kullanımları; ikinci bölümde, Türkçe Sözlükte kalıplaşmış hâlde bulunan unsurlar ve son bölümde bu öğelerin hangi fiillerle kullanıldığı incelendi. Bu çalışmada, durum ekli cümle öğelerinin yer aldığı cümleler incelenerek cümlelerde söz konusu eklerin öğelere kazandırdığı anlamlar üzerinde duruldu. Anahtar Sözcükler: +A, +DA, +DnA Durum Ekleri, Cümle Öğeleri, İşlev.
Mustafa Kutlu'nun "İyiler Ölmez" adlı eserinin söz dizimi açısından incelenmesi
Kendine has bir üslubu bulunan Mustafa Kutlu, daha çok hikâyeleriyle ön plana çıkmış ve edebiyatımıza birçok eser kazandırmıştır. Bu çalışmada Kutlu'nun İyiler Ölmez adlı hikâye kitabının Dergâh Yayınları'ndan çıkan Kasım 2019'da basılan 14. baskısı kullanılmıştır. Bu tezde amaç söz dizimi çalışmalarına dikkat çekmek ve bahsi geçen eseri kelime, kelime grupları ve cümle üzerinden eserden örnekler vererek ayrıntılı incelemektir. Yazarın dili nasıl kullandığını ve söz dizimini esere nasıl yansıttığını görmek amaçlanmaktadır. İyiler Ölmez'de çok çeşitli cümle yapıları bulunmaktadır. Eksiltili cümlelerle diğer cümleler arasında anlam bağı kurulmuştur. Çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş bölümünde teze dair ön bilgilere, yönteme, amaca ve öneme değinilmiştir. Sonra yazar tanıtılmış, eserlerine yer verilmiş ve bahsi geçen eserin özetine yer verilmiştir. Daha sonra eser cümle, cümle dışı ögeler, kelime grupları, cümle türleri bakımından incelenmiştir. Böylece, konunun bütün yönleriyle ortaya konulması sağlanmıştır. Çalışma, bu açıdan önem taşımaktadır. Eserden cümleler tahlil edilerek örneklendirilmiştir. Sonuç bölümünde tüm bu incelemeler göz önünde bulundurulup sonuçlar aktarılmıştır.
Fatma Barbarosoğlu'nun hikayelerinde kadın kimliği
Fatma Barbarosoğlu (1962- ) son dönem Türk edebiyatında roman, hikâye, söyleşi, makale, deneme, inceleme ve köşe yazıları ile dikkat çeken bir yazardır. Aynı zamanda bir sosyolog olan Barbarosoğlu, yayımladığı 6 hikâye kitabında, kadın kimliklerine yer vermiştir. Bu çalışma, yazarın hikâyelerinde görülen çeşitli kadın kimliklerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma giriş bölümü hariç 7 bölümden oluşmaktadır. Girişte Tanzimat'tan günümüze kadar Türk edebiyatında görülen kadın kimlikleri üzerinde durulmuştur. İlk bölümde aile içinde kadın, ikinci bölümde sosyal çevrede kadın, üçüncü bölümde eğitimli/entelektüel kadın, dördüncü bölümde emek bağlamında kadın, beşinci bölümde din ve inanç bağlamında kadın, altıncı bölümde varoluş sorunsalı yaşayan kadın, yedinci bölümde ise,erkek gözüyle kadın ele alınmıştır. Sonuç kısmında ise genel bir değerlendirmeye gidilmiştir. Anahtar Kelimeler:Barbarosoğlu, Türk hikâyesi, modern Türkhikâyesi ve kadın, kadın kimlikleri
Aytül Akal'ın çocuk kitaplarının eğitsel iletiler açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Aytül Akal'ın çocuk kitaplarını eğitsel iletiler açısından incelemektir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden doküman(belge) incelemesidir. Araştırmada örneklem seçiminde rastgele örneklem türü kullanılmıştır. Bundan hareketle Aytül Akal'ın 8 masal, 8 öykü ve 8 roman kitabı rastgele örneklem metoduyla seçilmiştir. Sonraki süreçte doküman incelemesi ilkeleri temel alınarak öncelikle incelenen kitaplarda eğitsel iletiler tespit edilmiş ve bu eğitsel iletiler sunuluş biçimlerine göre ve amaçlarına göre tasnif edilmiştir. İncelenen kitaplarda tespit edilen eğitsel iletiler sunuluş biçimlerine göre "Doğrudan Aktarılan İletiler (Açık İletiler)"ve "Dolaylı Yoldan Aktarılan İletiler (Örtük İletiler)" şeklinde sınıflandırılmıştır. Sunuluş biçimlerine göre dolaylı/doğrudan aktarılan iletiler şeklinde tasnif edilen iletiler amaçlarına göre ise 1.Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler, 2.Toplumsal Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler, 3.Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, 4.Çevre Bilinci Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, 5. Evrensel Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler biçiminde gruplandırılmıştır. Aytül Akal'ın incelenen 24 kitabının cümle ve paragraflarında toplam 230 eğitsel ileti tespit edilmiştir. Bu iletilerden 181 tanesi örtük ileti olup dolaylı aktarım yoluyla okuyucuya aktarılmıştır. Tespit edilen iletilerden 49 tanesi ise açık ileti olup doğrudan aktarım yoluyla okuyucuya aktarılmıştır. Yazarın kitaplarında en çok tespit edilen eğitsel ileti grubu "Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler"dir. Söz konusu kitaplarda en az tespit edilen eğitsel ileti grubu ise "Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler"dir. Aytül Akal, kaleme aldığı eserlerinde yarattığı karakterler, işlediği konu, seçtiği anlatım biçimi ve yapıtlarında cümle ve paragrafların içinde sindirdiği iletilerle çocuk okurların ve eğitimcilerin dikkatini çekebilmiş bir yazardır. Yazarın yapıtlarında işlediği konular günlük hayatta yaşadığımız herhangi bir olay veya durum olabilmektedir. Akal, ailemizden birini veya çevremizdeki herhangi bir kişiyi anımsatan karakterlerini, mizahi bir anlatımla okuruna sunar. Yazar, yapıtlarının olay örgüsünde sosyal hayatımızda yaşadığımız herhangi bir çatışma durumundan hareketle okuruna çeşitli yaşam alanlarına yönelik eğitici iletiler sunmaktadır. Bundan hareketle yazarın çocuk kitaplarının içerdikleri zengin eğitsel iletiler dolayısıyla çocuk okurların karakter gelişiminde ve değerler eğitiminde ebeveynler ve eğitimciler tarafından kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Aytül Akal, Eğitsel ileti, Çocuk edebiyatı, Çocuk kitabı.
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun "Bir Büyülü Dünya ki..." adlı hikayesinde dil ve üslup çalışması
Mustafa Necati Sepetçioğlu, 1932–2006 yılları arasında yaşamıştır. Hikâye, roman, oyun, makale, inceleme, anı gibi çeşitli edebî türlerde pek çok eser veren yazar Cumhuriyet döneminin seçkin yazarları arasındadır. Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Türk-İslam efsanelerinin yer aldığı "Bir Büyülü Dünya ki…" adlı eserinin incelendiği bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde yazar ve eserleri hakkında kısaca bilgi verilip sözcük türleri, sözcük sıklıkları, sözcük grupları incelenmiştir. İkinci bölümde ise eserin anlatım teknikleri, tematik ve sembolik unsurlar, anlatıcı bakış açıları, zaman, mekân ve şahıs kadrosu ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Mustafa Necati Sepetçioğlu, hikâye, dil, üslup.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarının söz varlığı açısından değerlendirilmesi: Salih Hikâye Serisi örneği
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ve kültür tanıtımında söz varlığının önemi, bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı; yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarında yer alan deyim, atasözü, kalıp söz, ikileme, ünlem ve özel isimlerden oluşan söz varlığını; hikâye kitaplarında yer alan kelimelerin kullanım sıklığını ve yaygınlığını ortaya koymak olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarının tamamı oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise; PİKTES Projesi kapsamında hazırlanan Salih Hikâye Serisi: Salih Okula Başlıyor, Salih Evde, Salih Köyde, Salih'in Seyahat Günlüğü, Salih Oyun Oynuyor, Salih Hasta, Salih'in Bayram Ziyareti, Salih'in Bir Günü, Salih Çarşıda ve Salih Tabiat ve Hayvan Müzesinde adlı 10 hikâye kitabı ve hikâye kitaplarında yer alan etkinlikler oluşturmaktadır. Bu hikâyeler ve hikâyelerde yer alan etkinlikler kelime sıklığı ve söz varlığı bakımından incelenmiştir. Araştırmada "doküman incelemesi yöntemi" kullanılmıştır. Hikaye kitapları PİKTES Projesi'nin internet sayfasından indirme yoluyla elde edilmiştir. Hikâye metinleri bilgisayar ortamına aktarılıp, yazım hataları kontrol edilmiştir. Kelime sıklıklarını belirleyebilmek amacıyla kelimeler çekim eklerinden arındırılmıştır. Birleşik kelimeler, atasözleri, deyimler, ilişki sözleri tek bir kelime sayılması için düzenlenmiştir. Hikâye kitaplarının kelime sıklığını belirlemek için Cibakaya 2.0 programı kullanılmıştır. Her hikâye kitabının kelime sıklık listesi oluşturulmuş ve oluşturulan sıklık listelerinden, söz varlığı unsurlarının kullanım sıklıkları, toplam kelime içindeki kullanım sıklığı ve hikâyelerin toplam kelime sayıları tablolarda yer almıştır. Elde edilen veriler yorumlanmış, söz varlığı unsurlarının hikâye metinlerinde bulunma durumları incelenmiş ve hikâye metinlerinin ikilemeler, ünlemler ve atasözleri gibi bazı söz varlığı unsurları açısından eksik olduğu tespit edilmiştir. Salih Hikâye Serisi'ne ait hikâyelerde atasözüne rastlanmamış, diğer söz varlığı unsurlarının da yer alma durumu bulgular kısmında ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen verilere göre yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarının sözcük sayıları ve sıklık oranları bakımından seviyelere uygun olarak düzenlenmesi gerektiği, hikâye kitaplarının hangi yaş grubuna ve hangi dil seviyesine uygun olduğunun belirtilmesi, söz varlığı unsurlarının kullanımının hikâye kitaplarında çeşitlendirilebileceği ve arttırılabileceği gibi önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Salih Hikâye Serisi, Söz Varlığı, Türkçe Öğretimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi.
Bilişsel edebi yaklaşım açısından resimli öykü kitaplarındaki duygu ifadelerinin incelenmesi ve 60-72 aylık çocuklara bu duyguların yansıması
Çocuklar yaşamın ilk yıllarından itibaren sosyal çevrelerindeki olay ve olguları resimli öykü kitapları aracılığıyla tanımaya ve anlamaya başlamaktadır. Resimli öykü kitaplarının bu önemli rolü çocuklara zihin okuma ve empati becerisini kullanmada ve geliştirmede büyük bir katkı sunmaktadır. Bu önemli katkı çocuk edebiyatında yeni bir yaklaşım olan Bilişsel Edebi Yaklaşım ışığında değerlendirilmektedir. Bilişsel Edebi Yaklaşım, genel olarak kurgusal edebi çerçeve içinde ortaya çıkan mesajın okuyucu tarafından hangi bilişsel süreçlerle anlaşıldığı ve okuyucunun kafasında nasıl bir resim ortaya çıkardığıyla ilgilenmektedir. Bu araştırma birbiriyle ilişkili iki çalışmadan oluşmaktadır. Birinci çalışmada, Bilişsel Edebi Yaklaşım çerçevesinde resimli öykü kitaplarındaki metin ve resim etkileşimiyle duygu ifadelerini yansıtma durumu; ikinci çalışma da ise Bilişsel Edebi Yaklaşım açısından resimli öykü kitaplarındaki duygu ifadelerinin 60-72 aylık çocuklardaki yansıması incelenmiştir. Birinci çalışmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş 13 resimli öykü kitabı, ikinci çalışmanın çalışma grubunu ise Tunceli il merkezinde özel bir okul öncesi eğitim kurumuna devam eden ortalama 66 aylık 10 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda birinci çalışmanın verileri doküman inceleme yöntemiyle toplanmış ve veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İkinci çalışmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle toplanmış, veriler yine içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın birinci çalışmasına ait bulgular; 13 resimli öykü kitabı arasından altı resimli öykü kitabına ait resimlerin, öyküdeki karakterlerin zihinsel durumlarını fark etmeye ve anlamaya olanak sağladığını, beş kitaba ait resimlerin ise belirsizlik içerdiğini göstermiştir. Kitaplarda duygu ifade eden sözcük veya sözcük gruplarında en fazla "mutluluk" ve "üzüntü" duygularının işlendiğini görülmüştür. Ayrıca, bulgularda öykü kitaplarında 143 kez "evet" ve 68 kez "hayır" ile resim ve metin etkileşiminden bahsedilebileceği ortaya çıkmış fakat bunun beklenen düzeyde olmadığı saptanmıştır. 143 kez "evet"; resimle aktarılan duygunun metinle desteklendiği veya metinde anlatılan duygunun resimle desteklendiği anlamını taşımaktadır. 68 kez "hayır"; resimle aktarılan duygunun metinle desteklenmediği veya metinde anlatılan duygunun resimle desteklenmediği anlamını taşımaktadır. Bunun yanı sıra resimli öykü kitaplarındaki duygu ifadelerinin geçtiği cümlelerde en fazla ikinci sırada zihin okumada yansıtma katmanı olduğu saptanmıştır. Araştırmanın ikinci çalışmasına ait bulgular ise ortalama 66 aylık çocukların; Bilişsel Edebi Yaklaşım acısından duygu durumunu iyi yansıtan kitaptaki resim ve metindeki duygu ifadelerini anlayarak karakterlerin zihinsel durumlarını fark ettiğini ve empati kurduğunu, duygu durumunu iyi yansıtamayan kitaptaki resim ve metindeki duygu ifadelerini anlamada karakterlerin zihinsel durumlarını fark etmede ve empati kurmada güçlük yaşadığını göstermiştir. Anahtar kelimeler: Bilişsel edebi yaklaşım, zihin okuma (zihin kuramı), empati, resimli öykü kitapları, duygular, 60-72 aylık çocuklar
Refik Hâlit Karay'ın hikâyelerinin Greimas'ın eyleyenler modeline göre incelenmesi
Göstergebilim, anlamlı bütünlerin anlamlarının nasıl oluştuğunu tespit etmek için çeşitli çözümleme yöntemleri üreten bir bilim dalıdır. Bu bağlamda tümü kapsayıcı, tutarlı ve yalın ilk çözümleme yöntemini ortaya atan isim ise A.J. Greimas olmuştur. Göstergebilimden yararlanan bu yüksek lisans tezimizde ise Greimas Göstergebilimi kullanılmış ve Greimas'ın ortaya attığı fikirlerle Refik Hâlit Karay'ın (1888 – 1965), Memleket Hikayeleri ve Gurbet Hikayeleri isimli iki kitabında yer alan öyküler çözümlenmiştir. Tezin ilk bölümünde A.J. Greimas ve görüşlerine dair bilgiler verilmiş, görüşleri detaylıca incelenmiştir. Greimas'ın görüşleri aktarılırken, etkilendiği isimlerden bahsedilmiş ve eyleyenler modelinin ortaya çıkmasında etkili olan düşünürlerden detaylıca bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise eyleyenler modeli detaylıca anlatılmıştır. Üçüncü bölümde öyküler söylemsel düzey, anlatısal düzey ve temel yapı olmak üzere üç farklı başlıkta ele alınmıştır. İnceleme sırasında anlatı izlencesi tespit edilmiş, eyleyenler modeli tablosu hazırlanmış, eyleyenler tespit edildikten sonra genel dönüşümleri verilmiştir. Eyleyenlerin eyletim, edinç, edim, tanıma ve yaptırım aşamaları gösterildikten sonra, metnin temel yapısı göstergebilimsel dörtgen üzerinde gösterilmiştir. Yapılan incelemenin sonucunda Refik Hâlit Karay'ın öyküleri göstergebilimsel olarak çözümlenmiş, yazarın kullandığı eyleyen stratejisi tespit edilmiştir. Öykülerin derin yapısı ve yüzey yapısı incelenerek, farklı bir çözümleme yöntemi denenmiştir.
3-6 yaş grubu çocuklarına yönelik yayımlanan resimli hikaye kitaplarının bazı temel değerler açısından incelenmesi
Bu çalışma, 3-6 yaş grubu çocukların değer edimine yönelik, Türk yazarlar tarafından yazılmış resimli hikaye kitaplarında yer alan temel insani değerlerin neler olduğunu ve yer verilme oranlarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Birinci bölümde araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları ve değer kavramına yer verilirken ikinci bölümde değerler ve çocuk kitaplarına ilişkin bilgiler sunulmuştur. Araştırmada içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 3-6 yaş gurubu çocukları için değerlere yönelik ve Türk yazarlar tarafından yazılmış resimli çocuk kitaplarıdır. Örneklemi ise bu eserler arasından ölçüt örneklem yöntemi ile seçilen 135 kitap oluşturmaktadır. Eserlerde işlenen değerler kodlanarak metin kısımları için kategorilere ve alt kategorilere ayrılmıştır; resim kısımları ise yalnızca kategorilere ayrılmıştır. İnceleme sonucunda 3-6 yaş grubu çocuklar için değerlere yönelik olarak yayımlanan, Türk yazarlar tarafından yazılmış resimli çocuk kitaplarında sevgi, paylaşmak, arkadaşlık, mutluluk, nezaket, yardımseverlik, temizlik, saygı, adalet, tutumluluk, estetik, empati, hoşgörü, dürüstlük, çalışkanlık, özgüven, sorumluluk, cesaret, liderlik ve barış değerlerine yer verildiği tespit edilmiştir. Kitapların metin kısımlarındaki toplam cümle %28.69 oranında değer ifade etmektedir. Resim kısımlarında ise tüm resimlerin %53.04 oranında değer ifade ettiği bulunmuştur. Değer içerikli resimli hikaye kitaplarının metin kısımlarında geçen değer dağılımlarına bakıldığında sevgi, paylaşmak, arkadaşlık, mutluluk ve nezaket en çok rastlanan değerlerken cesaret, liderlik ve barış en az yer verilen değerler olduğu görülmektedir. Değer içerikli resimli hikaye kitaplarının resim kısımlarında geçen değer dağılımlarına bakıldığında paylaşmak, sevgi, mutluluk, arkadaşlık ve yardımseverlik değerlerine yüksek oranda; saygı, temizlik, nezaket, empati ve çalışkanlık değerlerine orta derecede yer verildiği sonuçlar arasındadır. Metin kısmında en fazla sevgi değerine yer verilmişken resim kısmında paylaşmak değeri ilk sırada yer almaktadır. Her iki kısımda da barış değeri en son sıradadır. Resimli çocuk kitaplarında sevgi, paylaşmak, arkadaşlık, mutluluk gibi belirgin şekilde işlenen değerlerin yanı sıra cesaret, liderlik, özgüven, sorumluluk, barış gibi farklı değerlerin de ele alınması çocuğun kişisel gelişimine ve öz saygısının artmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, değerler, değerler eğitimi, çocuk kitapları.
Mustafa Ruhi Şirin'in eserlerinin söz varlığı açısından incelemesi
Söz, bir veya birkaç heceden meydana gelen anlamlı ses birlikleridir. Söz varlığı ise, bir dili meydana getiren tüm ses birlikleridir. Bir dilin söz varlığı, yalnızca o dilin sözcüklerini değil, deyimlerin, kalıp sözlerin, atasözlerinin, terimlerin ve çeşitli anlatım kalıplarının oluşturduğu bütünü ifade eder. Bu araştırmanın amacı, Mustafa Ruhi Şirin'in Gökyüzü Çiçekleri, Martıcık ile Tilki ve Geceleri Mızıka Çalan Kedi adlı eserlerinin söz varlığı incelemesini yapmaktır. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı çalışmada, elde edilen veriler doğrultusunda söz varlığı tanımlanıp içerdiği ögeler açıklanmıştır. Söz varlığının içerdiği ögeler Doğan Aksan'ın Türkçe'nin Sözvarlığı (2006) adlı kitabında işaret ettiği gibi tasniflendirilmiştir. Bu çalışma, çocuk edebiyatı sahasında çokça eser veren Mustafa Ruhi Şirin'in Gökyüzü Çiçekleri şiir kitabı, Martıcık ile Tilki masal kitabı ve Geceleri Mızıka Çalan Kedi adlı hikâye kitabının söz varlığı incelemesiyle sınırlandırılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde, Gökyüzü Çiçekleri, Martıcık ile Tilki ve Geceleri Mızıka Çalan Kedi adlı çocuk kitaplarının deyimler, ikilemeler ve terimler yönünden zengin olduğu ancak diğer söz varlığı ögelerinin kitaplarda pek de yer almadığı tespit edilmiştir.
Çocuk hikâyelerindeki kahramanların çocuklara rol - model olma durumları
Çocuk edebiyatı, özellikle son otuz yılda çok önemli bir gelişme göstermiş, bu bağlamda Türk ve dünya edebiyatının tanınmış yazar ve şairleri çocuklara hitap eden eserler kaleme almışlardır. Bu çalışmada Türk edebiyatında 1999-2013 yılları arasında yayımlanmış olan on iki (12) hikâye kitabında geçen kahramanların çocuklara rol-model olma durumlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirme 5,6,7 ve 8. Sınıf Öğretim Programları'nda yer alan temalar çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada çocuk edebiyatının niteliklerine, hikâye ve çocuk edebiyatında hikâyeye, çocuk edebiyatında kahraman, karakter ve tip konularına yer verilmiştir. İncelemeye esas alınan yazarlar ve kitapları hakkında bilgi verilmiştir. Türkçe öğretim programında yer alan temalar, bu temaların rol model olma durumuyla ilişkisi ve tespit edilen bulgular ele alınmıştır. Daha sonra genel değerlendirme yapılmış, sonuç ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Temalar, Kahraman, Rol-Model Olma, Hikâye Kitapları.
Mitat Enç'in Uzun Çarşının Uluları adlı eserinde halk bilimsel unsurlar
Halk bilimi, halkların yaşantılarını, geleneklerini, göreneklerini çeşitli durumlar karşısında gösterdikleri tavırları, inanışlarını, hayatın en önemli evreleri olan geçiş dönemlerindeki uygulamalarını inceleyen bir bilim dalı olarak çok geniş bir alanı kapsamaktadır. Halklar yaşadıkça halk bilimi de gelişmeye devam edecektir. Aynı zamanda tarihsel araştırmalar geliştikçe ve sonuçlandıkça halk bilimine ait yeni bulgular elde edilecektir. Türk halk bilimi ve halk bilimi dairesi içinde bulunan halk edebiyatı unsurları çeşitli eserlerde çeşitli şekillerde kullanılmıştır. Bu eserler, halkın yaşayış biçimlerini gösterme ve sonraki nesillere aktarmada çok büyük görevler üstlenmektedirler. Mitat Enç, halk bilimi unsurlarına yer verdiği Uzun Çarşının Uluları adlı hikâye kitabında Gaziantep ve yakın çevresindeki halk kültürlerine bolca yer vermiştir. Mitat Enç, bölgenin yaşantısını, cumhuriyet sonrasındaki modernleşme sürecini, halkın geleneklerine olan bağlılığını ve modernleşme karşısındaki şaşkınlığını samimi bir üslupla ve yine halkın diliyle aktarır. O bölgenin halk kültürünün toplu bir yansıması olarak görülecek Uzun Çarşının Uluları halk bilimi açısından oldukça zengin bir birikime sahiptir. Bu çalışmada amaç; toplumun hafızası olarak kabul edilebilecek halk bilimi unsurlarının küreselleşmeyle birlikte kaybolmaya başlandığı bir dönemde, bu unsurların Uzun Çarşının Uluları kitabındaki kullanımlarını tespit etmektir. Bu araştırmayla birlikte bir hikâye kitabının içine yerleştirilmiş halk bilimi ve halk bilimi içinde değerlendirilen halk edebiyatı unsurlarının kullanılış şekilleriyle, karakterler üzerinden verildiği örneklerle ne kadar zengin olduğu bir kez daha gözler önüne serilmiş olacaktır.
Ömer Seyfettin'in Diyet adlı eserinin A1-A2 seviyesinde sadeleştirilmesi
İkinci bir dil öğrenme aşamasında seviyeye uygun hikaye kitapları her öğrencinin ihtiyaç duyduğu en temel kaynaklardır. Bu nedenle öğrencilerin öğrenimini kolaylaştırma açısından ya özgün metinler hazırlanmalı ya da Türk yazarlar tarafından kaleme alınan içerisinde kültürel değerlerin olduğu eserlerin sadeleştirilmesi yoluna gidilmelidir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi amacıyla birçok kaynak kitap yazılmış ve basılmıştır. Fakat öğrencilerin yardımcı kaynak arayışına girdiklerinde ulaşabileceği çok fazla kaynağın olmadığı görülmektedir. Yabancı bir dil öğrenim sürecinde kaynak arayışının daha A1 seviyesinde büyük önem taşıdığı bilinmektedir. Öğrenci bu süreçte kendi seviyesine uygun, içerisinde alıştırmalar olan kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenler göz önüne alınarak çalışmanın amacı, Türkçeyi ikinci bir dil olarak öğrenen A1 ve A2 seviyesindeki öğrencilere uygun hikayeler oluşturmaktır. Hikayelerin seviyeye uyarlanması aşamasında "Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metni" incelenmiş bu süreçte öğrencilere sağlanabilecek en üst fayda belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca metinlerin sadeleştirilme çalışmasıyla birlikte Türk yazarlarının ve eserlerinin öğrencilere tanıtımı da sağlanmış olacaktır. Bu çalışmada Ömer Seyfettin'in hikayelerinden "Diyet, Başını Vermeyen Şehit, Yüksek ökçeler, Korkunç Bir Ceza, Çakmak, Büyücü, Külah, ve Üç Öğüt" hikayeleri metin örneklemini oluşturmuş A1 ve A2 seviyesindeki öğrenciler için uygun olduğu varsayılmıştır. Eldeki tez yardımcı okuma metinlerinin sadeleştirilmesi ve uyarlanması aşamasında objektif davranıldığı ve bilimsel verilerin temel alınarak hazırlandığı varsayımına dayanmaktadır. Ömer Seyfettin'in hikayeleri Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metnine göre uyarlanmıştır. Çalışmada uyarlanma aşamasından sonra öğrencilerin okuma becerilerinin geliştirilmesi amacıyla, okuma öncesi etkinliği olarak kelime alıştırmaları, okuma sonrası etkinliği olarak da okuduğunu anlama soruları ve alıştırmaları hazırlanmıştır. Seçilen hikayeler, A1 ve A2 seviyesindeki öğrencilerin dil kazanımları, dil bilgisi ve kelime bilgisi seviyeleri temel alınarak uyarlanmış ve sadeleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil öğrenimi, Ömer Seyfettin, hikayelerin uyarlanması, sadeleştirilmesi, yabancılara Türkçe öğretimi.
Milli Eğitim Bakanlığının tavsiye ettiği 100 temel eser'deki hikaye kitaplarının ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zihinsel becerilerini geliştirmedeki işlevleri
Bu araştırmanın amacı 100 Temel Eser'de yer alan hikâye kitaplarının ilköğretimikinci kademe öğrencilerinin zihinsel becerilerini geliştirmedeki işlevlerini irdelemektir.Çalışmanın ilk kısmında 100 Temel Eser genel olarak değerlendirilmiştir. Daha sonraZihinsel (Bilişsel) Alan ve bu alanda çalışmış kuramcıların fikirlerine yer verilmiştir. Yinebu bölümde ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zihinsel gelişimleri hakkında bilgiverilmiştir. Çünkü çocukların zihinsel gelişimleri için seviyelerine uygun kitaplarokumaları çok önemlidir. Çocuklara verilecek her türlü metnin zihinsel iletiler yönüyleözenle seçilmiş olması gerekmektedir. Bu sebeple; çalışma için 100 Temel Eser'de yeralan hikâye kitaplarından 4 tanesi seçilmiştir. Bu kitaplar; Dede Korkut HikâyelerindenSeçmeler, Mevlana'nın Mesnevisinden Seçme Hikâyeler, İnsan Ne İle Yaşar, Yalnız Efeadlı hikâye kitapları ve bu hikâye kitaplarının içinde yer alan 78 hikâyedir.Hikâye kitapları, Türkçe Öğretim Programında yer alan Eleştirel Düşünme ve YaratıcıDüşünme zihinsel becerilerinin, altı adet alt zihinsel becerileri çerçevesinde incelenmiştir.Bu beceriler; Kuşku Temelli Sorgulayıcı Bir Yaklaşımla Konulara Bakma Becerisi, Sebepsonuçİlişkilerini Bulma Becerisi, Çıkarımda Bulunma Becerisi, Olaylara Farklı BakabilmeBecerisi, Sorunlara Benzersiz ve Kendine Özel Çözümler Bulma Becerisi, Bir Fikre ÇokFarklı Açılardan Bakma Becerisi'dir.Son olarak hikâyeler tek tek incelenerek hikâyelerde hangi zihinsel unsurlara yerverildiği tespit edilmiştir. Ve bu tespitlerden yola çıkılarak değerlendirmeler ve yorumlaryapılmıştır.
Değerler eğitimi bağlamında Sevinç Çokum'un hikayelerinin analizi
Değerler toplumu bir arada tutan ögeler olup insanlar vasıtasıyla nesilden nesile aktarılırlar. Bu değerler toplumdan topluma değişiklik göstereceği gibi zaman içerisinde varlıklarını sürdürürler ya da unutulurlar. Toplumun birlik ve beraberliğiyle devamlılığın sağlanmasında bu derece etken olan değerler, duygu ve düşünceleri ifade etmenin yollarından biri olan ve aynı zamanda eğitici özelliği olan edebi eserlerde kimi zaman doğrudan kimi zaman da sezdirme yoluyla vurgulanır. Günümüz edebiyatçılarından Sevinç Çokum da eserlerinde toplumun öne çıkan ya da olması gereken değerlerine geniş ölçüde yer vermektedir. Bu çalışmada günümüz Türk edebiyatının önemli yazarlarından birisi olan Sevinç Çokum'un hikâye kitaplarında değerler eğitimine ilişkin temalar tespit edilmeye çalışılarak bir değerlendirmede bulunulmuştur.Çalışma üç bölümde tamamlanmıştır. İlk olarak araştırmanın amacı, yöntemi gibi basamaklar belirtilmiştir.Araştırmanın ikinci bölümünde Sevinç Çokum'un hayatı, sanatı ve eserleri incelenmiştir. Eserlerinden kısaca bahsedilmiştir.Değerler Eğitimi Bağlamında Sevinç Çokum'un Hikâyelerinin Analizi adlı üçüncü bölümde değer, eğitim ve değerler eğitimi gibi kavramlar açıklandıktan sonra Sevinç Çokum'un hikâyelerinde tespit edilen değerler eğitimine ilişkin temalar konularına göre Ahlâk, Toplum, Din-Tasavvuf ve Eğitim ve Kültür olarak sınıflandırılıp incelenmiştir.Çalışmanın son bölümünde ise tespitler bir sonuca bağlanıp değerlendirilmiştir ve Sevinç Çokum'un hikâye kitaplarında yer alan değerler eğitimi ile ilgili temalardan hareketle önerdiği insan modeli ortaya konmuştur.Çalışma kaynakça bölümü ile tamamlanmıştır. Kaynakça bölümü de Sevinç Çokum'un Kendi Yazdığı Eserler, Hakkında Yazılanlar ve Diğer Kaynaklar başlıkları altında sınıflandırılmıştır.Değerler toplumu bir arada tutan ögeler olup insanlar vasıtasıyla nesilden nesile aktarılırlar. Bu değerler toplumdan topluma değişiklik göstereceği gibi zaman içerisinde varlıklarını sürdürürler ya da unutulurlar. Toplumun birlik ve beraberliğiyle devamlılığın sağlanmasında bu derece etken olan değerler, duygu ve düşünceleri ifade etmenin yollarından biri olan ve aynı zamanda eğitici özelliği olan edebi eserlerde kimi zaman doğrudan kimi zaman da sezdirme yoluyla vurgulanır. Günümüz edebiyatçılarından Sevinç Çokum da eserlerinde toplumun öne çıkan ya da olması gereken değerlerine geniş ölçüde yer vermektedir. Bu çalışmada günümüz Türk edebiyatının önemli yazarlarından birisi olan Sevinç Çokum'un hikâye kitaplarında değerler eğitimine ilişkin temalar tespit edilmeye çalışılarak bir değerlendirmede bulunulmuştur.Çalışma üç bölümde tamamlanmıştır. İlk olarak araştırmanın amacı, yöntemi gibi basamaklar belirtilmiştir.Araştırmanın ikinci bölümünde Sevinç Çokum'un hayatı, sanatı ve eserleri incelenmiştir. Eserlerinden kısaca bahsedilmiştir.Değerler Eğitimi Bağlamında Sevinç Çokum'un Hikâyelerinin Analizi adlı üçüncü bölümde değer, eğitim ve değerler eğitimi gibi kavramlar açıklandıktan sonra Sevinç Çokum'un hikâyelerinde tespit edilen değerler eğitimine ilişkin temalar konularına göre Ahlâk, Toplum, Din-Tasavvuf ve Eğitim ve Kültür olarak sınıflandırılıp incelenmiştir.Çalışmanın son bölümünde ise tespitler bir sonuca bağlanıp değerlendirilmiştir ve Sevinç Çokum'un hikâye kitaplarında yer alan değerler eğitimi ile ilgili temalardan hareketle önerdiği insan modeli ortaya konmuştur.Çalışma kaynakça bölümü ile tamamlanmıştır. Kaynakça bölümü de Sevinç Çokum'un Kendi Yazdığı Eserler, Hakkında Yazılanlar ve Diğer Kaynaklar başlıkları altında sınıflandırılmıştır.
Yavuz Bahadıroğlu'nun çocuk romanları ve hikâyelerinde yer alan değerler
Değerler, sosyal hayatın ve kültürün temel taşlarıdır. Bireylerin içinde yaşadıkları topluma uyum sağlamaları ve sağlıklı bir toplum yapısının oluşabilmesi için değerlerimizin kuşaklararası aktarımı büyük önem arz etmektedir. Edebiyat, bu değerlerimizin çocuklara aktarılması; çocuklarımızın bilişsel, duyuşsal ve dilsel becerilerinin geliştirilmesi açısından çok önemli ve işlevsel bir vasıtadır. Son yıllarda çocuk edebiyatı sahasında pek çok yazar, eserler ortaya koymuştur. Bu yazarlardan biri de tarihî romanları başta olmak üzere çok sayıda eser kaleme almış olan Yavuz Bahadıroğlu'dur. Bahadıroğlu, mevcut değerlerin korunması ve yeni değerlerin üretimi için topluma örnek olabilecek "gerçek kahramanlar" ortaya çıkmasının toplumsal bütünleşmenin ve millî kültürün korunması açısından çok gerekli olduğuna inanan bir aydındır. Eserlerinin büyük bir bölümünde de hitap edilen yaş kitlesine uygun olarak millî ve kültürel değerlerimizi bünyesinde barındıran örnek kahramanlar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, Yavuz Bahadıroğlu'nun 9-15 yaş grubuna yönelik kaleme aldığı çocuk roman ve hikâyelerinin hangi değerleri ilettiğini tespit etmek ve bu değerlerin kitaplara göre dağılımlarını belirlemektir. Bu amaçla Bahadıroğlu'na ait on altı roman ile beş hikâye kitabı incelenmiştir. Metinlerin incelenmesi sırasında en çok tespit edilen değerler; iyilik, yardımseverlik (75), dinî değerler (70) olurken vefa (1), temizlik (2), komşuluk (4) ve mertlik (4) en az yer verilen değerlerdir. Anahtar Kelimeler: Yavuz Bahadıroğlu, çocuk edebiyatı, hikâye, roman, değer eğitimi.
Çocuk edebiyatı yazarı Hasan Kallimci'nin öykülerinin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi
Okunabilirlik üzerine yapılan çalışmalar Batı'da 1920'li yıllara kadar uzanırken Türkiye'de okunabilirlik kavramı çalışmaları yeni yeni yapılmaya başlamıştır. Okunabilirlik hesaplamalarının temelinde metindeki hece ve kelime sayıları vardır. Bu sayılarla oluşturulan denklemler, o metne ait okunabilirlik sayısını vermektedir. Okunabilirlik sayıları bizlere o metnin hitap ettiği hedef kitleyi bulmada yardımcı olmaktadır. Bu araştırmada çocuk edebiyatı alanında eserler veren Hasan Kalimci'ye ait öykülerin okunabilirlik düzeyleri değerlendirilmiştir. Öncelikle uzman görüşü alınarak yazarın öykülerinden beşinci sınıf seviyesine uygun olduğu düşünülen on öykü belirlenmiştir. Bu öykülere Ateşman (1997) tarafından Türkçe metinler için geliştirilen okunabilirlik formülü uygulanmıştır. Araştırma sonucunda incelenen tüm öykülerin kolay düzeyde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, yazarın eser verdiği hedef kitleye uygun metinler oluşturduğu görülmektedir.
Kaan Murat Yanık'ın Uçurtma Mevsimi kitabındaki öykülerin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi
Okunabilirlik kavramı,okuyucu kitlesinin bir metini veya materyali kullanarak elde ettiği başarıya etki eden, basılı olan bütün materyaller ile alakalı olan bütün ögelerin toplamını oluşturmaktadır. Bu araştırmada Kaan Murat Yanık'ın Uçurtma Mevsimi adlı kitabında bulunan öykülerin okunabilirliği değerlendirilmiştir. Bu kitapta bulunan otuz öykü, okutmanlar tarafından okunmuştur. Okutmanlar tarafından on öykü araştırılmaya uygun görülmüştür. Bu on öykünün cümle, kelime ve hece sayıları saptanmıştır. Bu aşamadan sonra öykülerin, hece olarak ortalama kelime uzunluğu ve kelime olarak ortalama cümle uzunluğu belirlenip Ateşman'ın Okunabilirlik Formülü uygulanmıştır. Bu süreçten sonra öykülerin okunabilirlik düzeyleri belirlenmiştir. Uçurtma Mevsimi adlı kitaptan incelenen on öyküden biri kolay, sekizi orta güçlükte ve biri zor güçlüktedir.
Feridun Oral'ın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı yönünden incelenmesi
Feridun Oral yazdığı ve çizdiği kitapları ile tanınan, ressamlığı ile de ön plana çıkan önemli bir çocuk edebiyatı yazarıdır. Bu araştırma, çok yönlü sanatçı kişiliği olan Feridun Oral'ın hem yazıp hem de çizdiği kitapların çocuk okura uygunluğunu, çocuk edebiyatının nitelikleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, öykünün hem yazarı hem de çizeri olan Oral'ın kitaplarını, geliştirilen kitap değerlendirme formuyla çocuk edebiyatına ve çocuk okura uygunluk açısından değerlendirmektedir. Araştırmaya konu olan kitaplar, Feridun Oral'ın 1993-2024 yılları arasında hem yazıp hem de çizdiği Türkçe çocuk kitaplarıdır. Yazarın sadece çizdiği, yetişkinler için yazdığı ve başka dilde olan kitapları incelemeye dâhil edilmemiştir. Araştırmada alanyazın taraması yapılarak biçim, içerik, dil ve anlatım ile resimler ana başlıkları ile kapsamlı bir kitap değerlendirme formu geliştirilmiştir. Formda kitapların taşıması gereken nitelikler maddeler halinde sorulmuş ve "evet" ya da "hayır" cevabı verecek şekilde kodlanmıştır. Oluşturulan her bir madde ile ilgili açıklama eklenmiştir. Geliştirilen 92 maddelik form, uzman görüşleri de alınarak incelmeye konu olan 22 kitabın değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Her kitap için maddeye yönelik yapılan tespitle ilgili açıklama tabloya aktarılmıştır. Araştırmada, Feridun Oral'ın hem yazıp hem çizdiği 22 çocuk kitabının, çocuk edebiyatının taşıması gereken nitelikleri, biçim açısından %84,83, içerik açısından %87,55, dil ve anlatım açısından % 71,94, resimler açısından %86,84 oranında taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu da Oral'ın kitaplarının çocuk okura genel olarak uygun olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışmada oluşturulan kitap değerlendirme formu ile çocuk kitaplarının taşıması gereken nitelikler ortaya konulmuştur. Kitapları basmadan önce incelemek için yayınevlerinin, çocuk okur için kitap seçiminde ya da önerisinde bulunan öğretmen ve ebeveynlerin formdan faydalanması önerilmektedir.
Yabancılara Türkçe öğretiminde Gazi TÖMER tarafından hazırlanan hikâye kitaplarının okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesi
Yabancılara Türkçe öğretiminde dil becerilerinin kazanılması için dil öğrenmek isteyen kişilerin kendi düzeylerine uygun metinlerle çalışmalarının okuma konusunda etkili olacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı yabancılara Türkçe öğretimi için Gazi Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi (TÖMER) tarafından A1, A2, B1, B2 ve C1 düzeylerinde hazırlanan hikâye kitaplarının okunabilirlik düzeylerini ve okunabilirlik puanlarını belirlemektir. Bu amaçla bu hikâye kitaplarının ortalama sözcük uzunlukları, ortalama cümle uzunlukları, okunabilirlik puanları ve okunabilirlik düzeyleri hesaplanmıştır. Bu araştırmanın yapılandırılmasında nitel yaklaşım benimsenmiştir. Gazi Üniversitesi TÖMER tarafından hazırlanan hikâye kitapları bu çalışmanın veri kaynağını oluşturmaktadır. Seride A1 düzeyinde Anılar kitabı, A2 düzeyinde Bekle Beni Türkiye kitabı, B1 düzeyinde Hoş Geldin kitabı, B2 düzeyinde Güzel Tesadüfler kitabı ve C1 düzeyinde Adım Adım Türkiye kitabı yer almaktadır. Bu şekilde, seride her düzeye uygun bir adet kitap yer aldığı görülmektedir. Serideki kitapların tamamının okunabilirlik puanları ve okunabilirlik düzeyleri Ateşman (1997), Çetinkaya ve Uzun (2010), Bezirci ve Yılmaz (2010) formüllerine göre hesaplanmıştır. Formüllerin uygulanması sonucu yapılan analizlerde 3 farklı formülde A1 düzeyine uygun hazırlanan Anılar kitabı çok kolay, bağımsız okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. A2 düzeyine uygun hazırlanan Bekle Beni Türkiye kitabı ise kolay, eğitsel okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. B1 Düzeyine uygun hazırlanan Hoş Geldin kitabı kolay, eğitsel okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. B2 düzeyine uygun hazırlanan Güzel Tesadüfler kitabı orta güçlükte, eğitsel okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. C1 düzeyinde hazırlanan Adım Adım Türkiye kitabı ise orta güçlükte, eğitsel okuma ve lisans düzeylerinde çıkmıştır. Kitapların ortalama sözcük uzunlukları A1 düzeyinden C1 düzeyine kadar sırasıyla 2,45; 2,59; 2,72; 2,80; 2,91 bulunmuştur. Kitapların ortalama cümle uzunlukları ise A1 düzeyinden C1 düzeyine kadar sırasıyla 3,75; 9,02; 6,32; 7,19; 7,54 bulunmuştur. Kitapların okunabilirlik puanları ise Ateşman (1997) formülüne göre A1'den C1'e kadar sırasıyla 90,62; 71,23; 73,06; 67,57; 62,25 bulunmuştur. Çetinkaya ve Uzun (2010) formülüne göre ise sırasıyla 51,52; 42,77; 42,01; 39,08; 35,88 bulunmuştur. Bezirci ve Yılmaz (2010) formülüne göre ise sırasıyla 3,57; 8,92; 6,45; 8,92; 14,95 olarak hesaplanmıştır.