1,206
Archived Theses
6
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Otel işletmelerinin mutfak departmanında örgütsel iklim ve liderlik stilleri ilişkisinin incelenmesi:Bir zincir otel işletmesi örneği
Zincir otellerde çalışma ortamındaki örgütsel iklim ile mutfak departmanı yöneticisinin sergilediği ve departman çalışanlarının algıladığı liderlik stili arasında anlamlı bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu düşünceye bağlı olarak çalışmanın amacı; zincir otel işletmelerinde mutfak departmanlarındaki örgütsel iklim ve mutfak şeflerinin liderlik stilleri arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmak olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda zincir otel işletmelerinde örgütsel iklimin oluşumunda lider stillerinin ne derecede önemli bir etkiye sahip olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma bir tarama modeli olup ampirik yaklaşım tercih edilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Veri toplama tekniği olarak anket tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu demografik sorular (10 soru), Örgütsel İklim (25 ifade) ve Liderlik Stilleri (34 ifade) ölçekleri ile toplamda üç bölümden oluşmaktır. Araştırmanın evreni bir zincir otel işletmesi bünyesindeki 16 adet konaklama işletmesinin mutfak çalışanlarıdır. Örneklem olarak ise araştırmaya katılmayı kabul eden 12 adet konaklama işletmesinin mutfak çalışanlarıdır. Bu araştırmanın temel amacı olan, Örgütsel İklim ile Liderlik Stilleri arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını belirlenmeye yönelik olarak yapılan Pearson Korelasyonuna Analizi sonucuna göre, Örgütsel İklim ile Liderlik Stilleri arasında pozitif ve orta düzeyli bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Örgütsel İklim, Liderlik Stilleri
Uçuş-içi yiyecek içecek hizmetinin müşteri memnuniyetine etkisi
Rekabetin üst seviyede olduğu hava yolu endüstrisinde havayolu firmaları kendilerini pazarda farklı bir yerde konumlandırmak ve rekabet avantajını ele geçirmek adına çeşitli pazarlama araçları kullanmaktadırlar. Müşteriler uçak seyahatini sıradan bir yolculuk olarak değil, sürecin içindeki bütün özellikleriyle komple bir deneyim olarak görmektedirler ve bu deneyimin en akılda kalan parçası aldıkları yiyecek içecek hizmetidir. Bu çalışma uçuş-içi yiyecek içecek hizmetinin yolcuların memnuniyeti üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sivil havacılık, havayolları ve catering, uçuş içi yiyecek içecek hizmeti konuları incelenmiş. İkinci bölümde ise müşteri memnuniyeti ve servis kalitesi konularına değinilmiş. Son olarak üçüncü bölümde uluslararası uçuş yapmış yolcuların üzerinde gerçekleştirilen uygulama ve sonuçlarına ait veriler sunulmuştur. Çalışma ile uçuş içi yiyecek içecek hizmetinin müşteri memnuniyeti üzerine etkisi olduğu ve çeşitli değişkenlerin bu etkinin derecesini etkilediği tespit edilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Catering, Uçuş-içi Hizmet, Yiyecek İçecek Servisi,Müşteri Memnuniyet
Hizmet hatası telafisi performansının psikolojik öncülleri: Otel işletmeleri örneği
Hizmet sektöründe gerçekleşen hatalar ve bunların maliyetlerinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Hizmet sunumu sırasında sıklıkla karşılaşılabilen hizmet hatalarının telafisi ancak işletme çalışanları aracılığı ile yerine getirilebilmektedir. Hizmet hataları ani gelişebilen, öngörülemeyen hataları da içerdiğinden kurallar ve talimatlarla belirlenmiş olan hizmet hatası telafisinin çoğu zaman kurallar ve talimatlar dışında da aksiyonlar alarak gerçekleştirilmesi gerekebilmektedir. Kural ve talimatlarla belirlenmemiş olan hatalarda daha fazla olmak üzere her türlü hata telafisi eylemlerinde çalışanların bizzat buna istekliliği, hatayı gidermenin anlamlı olup olmaması, hatayı telafisinin getirileri veya götürüleri hakkındaki çalışanın algıları performans üzerinde etkili olmaktadır. Psikolojik öncüllerin netleştirilmesi ve etkilerinin ortaya çıkması sayesinde işletmeler hizmet hatası telafisi performanslarını yükseltebilirler. Bu araştırmada hizmet hatası telafisi performansının öncülleri olarak psikolojik koşullar, rol stresi kaynakları ve işe tutkunluk kavramları alınmış ve hizmet hatası telafisi performansına etkileri incelenmiştir. Kuşadası bölgesinde bulunan 4 ve 5 yıldızlı otellerde çalışan 392 kişi üzerinde uygulanan anketlerden toplanan verilerden hizmet hatası telafisi performansının psikolojik koşullar ve rol stresi kaynaklarından etkilendiği ve bu etkiye işe tutkunluğun aracılık yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Hizmet Hatası Telafisi Performansı, İşe Tutkunluk,Rol Stresi Kaynakları, Psikolojik Koşullar
Yiyecek içecek işletmelerinde işgörenlerin turizme ve turistlere ilişkin görüş ve davranışları: Gaziantep ili örneği
Bu çalışmanın temel amacı, Gaziantep'te faaliyet gösteren yiyecek içecek işletmelerinde işgörenlerin turizme ve turiste karşı davranışlarının değerlendirilmesidir. Araştırmada veriler anket kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın evrenini, Gaziantep ilinde bulunan yiyecek içecek işletmelerinde istihdam edilen işgörenler oluşturmaktadır. Bu kapsamda 413 yiyecek içecek işletmesi çalışanına 2020 yılının Eylül ve Aralık ayları içerisinde yüz yüze anket uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak incelendiğinde yiyecek içecek işletmesi işgörenlerinin turizme ve turiste karşı görüş ve davranışlarına dair değerlendirmelerin genel anlamda olumlu olduğu görülmüştür. Bununla beraber, yiyecek içecek işletmesi işgörenlerinin cinsiyete, yaşa, turizm alanındaki eğitim durumuna, işletmenin konumuna, Unesco yaratıcı şehirler ağı ile ilgili bilgi durumuna göre turizme ve turistlere yönelik görüş ve davranışlarının farklılık gösterdiği görülmüştür. Bununla beraber, yiyecek içecek işletmesi işgörenlerinin genelinin turistlere karşı saygılı davrandığı görülmüştür. Çalışmanın son aşamasında elde edilen bulgulara göre çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yiyecek içecek işletmeleri, gastronomi turizmi, Gaziantep, işgören davranışı
Kamu kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının Şanlıurfa'nın turizm potansiyeline bakışı
Şanlıurfa, köklü tarihi ile zengin kültürel öğelere sahip bir kenttir. Özellikle semavi dinler açısından önem arz eden merkezlerinin Şanlıurfa'da bulunması, Şanlıurfa'yı inanç ve kültür turizmi açısından turistik cazibe merkezi haline getirmektedir. Şanlıurfa'da turizm alanında faaliyette bulunan kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının Şanlıurfa'nın turizm potansiyeline bakış açılarını belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmayla ilgili kurum ve kuruluşların, Şanlıurfa turizminin gelişimine sağladıkları katkıları tespit etmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile 20 katılımcının görüşü alınmıştır. SWOT analizi tekniği kullanılarak Şanlıurfa ilinin turizmdeki mevcut durumu, ilin turizm konusundaki üstünlükleri ve zayıflıkları, fırsatları ve tehditleri belirlenmiştir. Katılımcıların kentteki turizmin gelişimine yönelik sundukları öneriler, araştırma sonucunda verilmiştir. Araştırma sonucunda dünyanın en eski tapınağı kabul edilen Göbeklitepe'nin Şanlıurfa'da olması, tarih boyunca birçok peygamberin Şanlıurfa'da yaşaması nedeniyle Şanlıurfa'nın peygamberler şehri olarak bilinmesi, inanç ve kültür turizmi alanında çok güçlü bir yer edinmesini sağlamıştır. Ayrıca yerel halkın peygamber geleneği olan misafirperverliği devam ettirmesi ve konukseverliği gibi birçok özellik, Şanlıurfa ilinin güçlü yönleri ve fırsatları olarak belirlenmiştir. Kentin jeopolitik konumu, savaş ve terör olaylarının yaşandığı bölgeye sınır olması, bölgede turizmin gelişmesine engel oluşturmaktadır. Bununla birlikte altyapı ve üstyapı bakımından ihtiyaçları karşılayamaması, nitelikli yatak kapasitesinin yetersiz olması ve kalifiye personel eksikliği, turizm bilincinin zayıf olması gibi olumsuzluklar, turizmin gelişimi için var olan tehditler olarak belirlenmiştir.
Adıyaman şehir turizminin mevcut durumu ve geliştirme stratejileri üzerine bir araştırma
Günümüzde fiziksel, sosyal ve kültürel kaynaklar açısından zengin olan şehirler yerli ve yabancı ziyaretçilerin uğrak noktası haline gelmiştir. Bu durum birçok şehir ve ülkenin kalkınmasında itici bir güç oluşturmuştur. Bu araştırmanın temel amacı; Adıyaman ilinin şehir turizm potansiyelini belirlemek ve geliştirilmesine yönelik stratejileri belirlemektir. Bu amaca uygun olacak şekilde derinlemesine sonuç elde edebilmek için nitel yöntemler araştırması kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma türlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda 11 sorudan oluşan bir mülakat formu kullanılmıştır. Görüşme formları Adıyaman'daki turizm paydaşlarına (müze müdürlüğü, il kültür ve turizm müdürlüğü, turizm akademisyenleri, seyahat acenteleri, otel yöneticileri ve yerel halk) sorulmuştur. Görüşmeler Temmuz-Eylül 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA Nitel Veri Analiz Programı kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Araştırma sırasında elde edilen verilerden yola çıkarak toplam 4 tema, 12 kod ve 4 alt kod oluşturulmuştur. Araştırmada elde edilen veriler ışığında Adıyaman'ın şehir turizmi potansiyelinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte Adıyaman'daki Nemrut Dağı'nın ilin en büyük turistik kaynak değeri ve çekicilik unsuru olduğu, Adıyaman'daki turizm faaliyetleri ile ilgili yapılan tanıtımların yetersiz olduğu ve Adıyaman'ın turizm altyapısının yetersiz olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların ifadelerine göre Adıyaman'ın kültür turizmi ile ön planda olması gerektiğine ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlardan hareketle kamu kurumlarına, özel sektöre, İl Kültür Turizm Müdürlüğü'ne ve akademisyenlere yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Yeşil mutfak uygulamaları: Gaziantep örneği
Dünyada birçok kaynağın insanoğlu tarafından hızla tüketilmesi ve meydana gelen çevre sorunları, çevreyle sürekli etkileşimde olan turizm sektörünü derinden etkilemektedir. Turistlerin bozulmamış doğayı tercih etmeleri turizm sektörünü çevreye duyarlı olmaya ve gerekli çevresel uygulamalar yapmaya yöneltmiştir. Gaziantep'teki turizm işletmelerinin çevresel duyarlılık kapsamında yeşil mutfak uygulamalarının araştırıldığı bu çalışmanın ampirik uygulama alanı, 3,4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerini ve yiyecek içecek işletmelerinin restoranlarını kapsamaktadır. Bu çerçevede araştırmanın temel amacını, işletme çalışanlarının yeşil mutfak uygulamalarına bakış açılarının değerlendirilmesi ve bu kapsamda yapılan uygulamaların neler olduğunun tespit edilmesi oluşturmaktadır. Söz konusu amaç doğrultusunda geliştirilen anket formu, 2022 yılının Temmuz ve Ağustos ayları arasında kolayda örneklem yöntemi esas alınarak Gaziantep'te bulunan otel ve yiyecek içecek işletmelerinin 194 mutfak çalışanına uygulanmıştır. Yapılan ampirik analiz sonucunda otel ve yiyecek içecek işletmeleri çalışanlarının yeşil mutfak ve yeşil mutfak uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerine dair geliştirilen ölçeğin 14 önerme ve "mutfakta israf önlemeye yönelik uygulamalar, mutfakta enerji tasarruflu araçların kullanımı, çevreye duyarlı ürünlerin tercih edilmesi, işletmelerin çevre dostu uygulamaları, mutfakta atık yönetimi ve geri dönüşüm olmak üzere 5 boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Normal dağılımının tespit edilmesinin ardından farklılık analizleri ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda otel ve yiyecek içecek çalışanlarının yeşil mutfak ve yeşil mutfak uygulamalarına dair değerlendirmelerinin genel anlamda olumlu olduğunu fakat işletmelerin yeşil mutfak uygulamalarının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Son olarak araştırmadan elde edilen bulgulara göre çeşitli öneriler sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre yiyecek içecek ve otel işletmelerine, atık yönetimi, gıda israfı, enerji tasarrufu gibi konularda eğitimlerin verilmesi gerektiği ve işletme yöneticilerinin yeşil mutfağı kapsayan çalışmalar yapmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çevresel Duyarlılık, Yeşil Mutfak, Gaziantep
Gaziantep'in ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi: Sürdürülebilir turizm için ekoturizm rotasının belirlenmesi
Doğal ve kültürel değerlerin korunması, gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir yere sahip olan ekoturizmin popülerliği çevresel, kültürel ve ekonomik getirileriyle birlikte tüm dünyada giderek artmaktadır. Ekoturizm; toplumsal refahı önemseyen ve çevre korumacı bir turizm türü olup sürdürülebilir turizmin bir gerekliliğidir. Özellikle ekoturizm potansiyeline sahip alanların belirlenmesi, sürdürülebilir turizm kapsamında çeşitli turizm faaliyetlerinin de tanıtılmasında önem arz eder. Araştırmada, Gaziantep ilinin ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi ve sürdürülebilir turizm için ekoturizm rotasının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma; elde edilen verilerden hem genellenebilir hem de derinlemesine sonuçlar elde etmek amacıyla karma yöntemler araştırması şeklinde tasarlanmıştır. Araştırma deseni olarak eşzamanlı/sıralı/yakınsayan desen kullanılmıştır. Araştırmanın amacını gerçekleştirebilmek için 22 kişiden oluşan iki farklı uzman grubuyla olmak üzere toplam 44 kişiyle görüşülmüştür. Araştırmada nicel veriler elde edilmesi amacıyla anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 25.0 istatistik paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel veri setinin elde edilmesi amacıyla ise yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA Nitel Veri Analiz Programı kullanılarak analize tabi tutulmuştur.Yapılan araştırmanın nicel veri setiyle yapılan analizler sonucunda 6 değişken ve 27 alt ölçüt bulunan Ekoturizm Fırsat Yelpazesi ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel veri seti ile yapılan analizleri sonucunda elde edilen verilerden yola çıkarak toplam 4 ana tema 14 kod ve 98 alt koddan oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın hem nicel veri setiyle hem de nitel veri setiyle elde edilen bulgular ışığında Gaziantep'te bulunan bu 15 ekoturizm alanı potansiyelinin yeterince kullanılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Malatya kültür turizmi potansiyeli ve Arslantepe Höyüğü'nün kamu turizm kurumları tarafından değerlendirilmesi
Türkiye, kültür turizm potansiyeli bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Malatya ili de kültür turizmiyle öne çıkan cazip turizm destinasyonlarındandır. Turizm çeşitleri içerisinde önemli bir yeri olan kültür turizmi çerçevesinde Malatya ilinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu araştırmanın temel amacını, Malatya ilinin kültür turizmi potansiyeli ve Arslantepe Höyüğü'nün kamu turizm çalışanlarının bakış açısı ile incelenmesi oluşturmaktadır. Bu hedef doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veri toplama için görüşme tekniği tercih edilmiştir. Bu kapsamda 12 adet sorudan oluşan bir yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formları Malatya'da kamu alanında hizmet veren turizm çalışanlarına yöneltilmiştir. Görüşmeler 2022 Aralık - 2023 Mayıs tarihleri arasında yüzyüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri çözümleme programı ile analize tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler ışığında toplam 12 ana tema, 51 alt tema ve 97 kod oluşturulmuştur. Araştırma sırasında elde edilen verilerden yola çıkılarak Malatya ilinin kültür turizmi potansiyelinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Malatya'daki kültür turizmi faaliyetlerine ilişkin yapılan tanıtımların etkili olmadığı ve turizm altyapısının mevcut koşullarda yetersiz olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların ifadelerinden yola çıkılarak eksikliklerin giderilmesi halinde Malatya'nın sahip olduğu değerler ile kültür turizmi alanında ön planda olmasına katkı sağlayacağı öngörüsü elde edilmiştir. Son olarak çalışma sonuçlarına göre çeşitli öneriler sunulmuştur.
Yiyecek-içecek işletmelerinde COVID-19 sonrası değişiklikler: Gaziantep ili örneği
Bu çalışma, Covid-19 pandemisinin yiyecek ve içecek sektöründeki etkilerini ve pandemi sonrası dönemde Gaziantep ili'nde faaliyet gösteren işletmelerde gerçekleşen değişiklikleri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, pandeminin sektörde yarattığı zorluklar, işletmelerin aldığı önlemler ve uyum stratejileri, gastronomi turizmi açısından önemli bir destinasyon olan Gaziantep ili üzerinden ayrıntılı bir şekilde analiz edilmektedir. Bu amaç doğrultusunda, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma deseni benimsenmiştir. Fenomenolojik analiz, katılımcıların deneyimlerini derinlemesine anlamayı hedeflemekte ve bu analiz yöntemi, işletmelerin deneyimlerini önyargısız bir şekilde anlamlandırmayı sağlamaktadır. Çalışma kapsamında 11 farklı yiyecek-içecek işletmesinin yöneticileriyle 20. 07.2023-31.07.2023 tarihleri arasında derinlemesine mülakatlar yapılmış, elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş, katılımcıların deneyimlerinden ortaya çıkan temalar ve kodlar incelenmiştir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış ve görüşmeyi kabul eden 11 yönetici ile görüşme yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları, pandeminin işletmeler üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre; pandemi öncesi ve sonrası dönemde işletmelerin misafir kapasitelerinde, personel istihdamında, gelir yapısında ve işletme imajında önemli değişikliklerin yaşandığı belirtilmektedir. Pandemi nedeniyle işletmelerin misafir ağırlama kapasiteleri düşmüş, sosyal mesafe önlemleri ve kapasite kısıtlamaları nedeniyle misafirlerini daha az kabul etmek zorunda kalmışlardır. Bu durum, işletmelerin operasyonel stratejilerini ve gelir yapılarını etkilemiştir. Personel istihdamında da pandemi sonrası dönemde azalmaların yaşandığı gözlemlenmiştir. İşletmeler gelir kaybını dengelemek için personel sayılarını düşürmüşlerdir. Gelir yapısında yaşanan değişiklikler, işletmelerin alternatif gelir kaynaklarına yönelmesine neden olmuş; teslimat hizmetleri ve çevrimiçi siparişler gibi alanlarda yenilikçi çözümler geliştirilmiştir. Ancak, bu dönemde işletme müşteri memnuniyetinde olumsuz etkilerin olduğu görülmüştür.
Sürdürülebilir turizmde yerel yönetimlerin rolü: Gaziantep örneği
Bu çalışma, sürdürülebilir turizm çerçevesinde yerel yönetimlerin rolünü Gaziantep ili örneğinde incelemeyi amaçlamaktadır. Küresel ölçekte artan çevresel, sosyal ve ekonomik baskılar, turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Yerel yönetimler, bu dönüşümde politika üretimi, uygulama ve denetim süreçlerinde kritik aktörler olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, nitel yöntemle yürütülmüş olup, Gaziantep'te turizmle ilgili kurumlarda görev yapan yerel yönetim temsilcileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, yerel yönetimlerin sürdürülebilir turizm konusunda belirli politika ve stratejiler geliştirdiğini ancak uygulamada çeşitli yapısal ve finansal sınırlılıklar yaşandığını ortaya koymuştur. Ayrıca yerel halkla iş birliğinin yeterince kurumsallaşmadığı, katılımcı süreçlerin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Gaziantep'in kültürel miras zenginliği ve gastronomi alanındaki potansiyeli dikkate alındığında, sürdürülebilir turizmin gelişimi için yerel yönetimlerin daha bütüncül, planlı ve kapsayıcı politikalar geliştirmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de yerel düzeyde sürdürülebilir turizm uygulamalarının mevcut durumunu değerlendirme açısından literatüre katkı sunarken, politika yapıcılar ve yerel yöneticiler için de yol gösterici niteliktedir.
Gaziantep turizmi ve sürdürülebilirlik: Yerel halk bakış açısı üzerine bir araştırma
Bu çalışma Gaziantep mevcut turizmi ve sürdürülebilir turizmde Gaziantep'te neler yapılması gerektiğinin, yerel halk nezdinde değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Amaç doğrultusunda hazırlanan anket formu Ekim 2014- Şubat 2015 tarihleri arasında Gaziantep şehir merkezinde yaşayan 424 yerel halk üzerinde gerçekleştirilmiĢtir. Anket sonuçları bilgisayar ortamında SPSS 16.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan Gaziantep halkının demografik özelliklerine yönelik sorular, frekans ve yüzde dağılımı ile test edilmiştir. Gaziantep mevcut turizm imkânları, Gaziantep turizminin güçlü ve zayıf yönleri ve sürdürülebilir turizmde Gaziantep'te yapılabilecekler konusunda yerel halkın algısının ölçülmesi ve deneklerin demografik özellikleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova) testlerinden faydalanılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda yerel halkın Gaziantep turizmine bakış açısının genel olarak "olumlu" olduğu tespit edilirken, yemek kültürünün gelişmiş olması ile şehrin tarihi, kültürel yapı ve doğal güzelliklerinin korunmuş olması Gaziantep turizminin güçlü olduğu yönler şeklinde tespit edilmiştir. Bununla birlikte Gaziantep turizminin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla yapılması gereken en önemli unsurların başında tanıtım ve reklam faaliyetlerinin artırılması ve tarihi yapıların restore edilmesi olduğu sonucu tespit edilmiştir.
İktisadi büyüme yönüyle turizm sektörünün ekonomik etkileri ve fayda artırıcı politikalar
Dünya ekonomilerindeki büyüme hızının artması, ulaşım ve iletişimdeki gelişmelerle birlikte turizm sektörünün dünyada diğer sektörlere paralel olarak geliştiği görülmektedir. Ekonomilerin hızlı gelişimi ve turizm sektörünün büyüme hızının artması, ülke ekonomileri için yeni politikalar oluşturma zorunluluğunu ortaya koymuştur. Türkiye'de de 1980 yılında serbest piyasa ekonomisine geçilmesiyle turizm sektörü, Türkiye ekonomisinin gelişmesi açısından en önemli sektörlerden biri haline gelmiştir. Turizm sektörü, ülkelerin ekonomik kriz dönemlerinde döviz girişi sağlayarak dış ticaret açıklarının kapatılmasında ve/veya azaltılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Benzer şekilde istihdamın artırılmasında, ödemeler dengesideki cari açığın kapatılmasındada etkili olmaktadır. Bu nedenle, turizmden elde edilen gelirlerin ekonomiye olan katkılarının artırılabilmesi için ulusal bir turizm politikası izlenmesi gerekmektedir. Bu politikaya paralel olarak ülkemize gelen turistlerin değişen ihtiyaç ve isteklerini dikkate almak ve kaliteden ödün vermeden alternatif turizm faaliyetlerini geliştirmek gerekmektedir. Bu çalışmada turizmin büyümedeki rolü, tarihsel süreç içerisindeki seyri, turizmin ekonomiye katkıları, ekonomi üzerindeki etkileri ve mevcut sorunlara yönelik öneriler ortaya konmuştur. Yapılan zaman serisi analizinde 2002-2014 yıllarına ilişkin turizm gelirleri, gayri safi yurtiçi hasıla ve dış ticaret açığı verileri kullanılarak aralarındaki ilişki test edilmiştir. Çalışma için kurulan modelde, bağımlı ve bağımsız değişkenlere ilişkin kat sayılar elde edilip, Granger Nedensellik Testi ile aralarındaki nedensellik ilişkisi ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Turizm ekonomisi, Gayri safi yurtiçi hasıla, İktisadi büyüme, Zaman serisi analizi
Yiyecek-içecek işletmelerinde karşılaşılan hizmet hata ve telafilerinin değerlendirilmesi
Yiyecek-içecek işletmeleri temel insani gereksinimlerin karşılanmasında tarih boyunca insan yaşamında önemli bir rol oynamıştır. Bu durum yiyecek-içecek hizmetlerinin önemini arttırmaktadır. Bununla birlikte yiyecek-içecek işletmeleri hizmet hatasının sıklıkla yaşandığı işletmeler olarak bilinmektedir. Bu nedenle müşterilerin işletmeyi yeniden ziyaret etmesini sağlayacak yöntemlerin geliştirilmesi önemlidir. Bu amaçla müşterilerin işletmeye yönelik olumlu davranışlar göstermesini sağlayacak telafi yöntemleri geliştirilmiştir. Bu araştırmanın amacı, yiyecek-içecek işletmelerinde daha önce hizmet hatası ile karşılaşmış olan müşterilerin yaşamış oldukları telafi süreci doğrultusunda hizmet deneyimlerinin değerlendirilmesidir. Bununla birlikte hizmet deneyimi sonrası müşteri davranışlarının belirli değişkenlere göre herhangi bir farklılık gösterip göstermediği bu araştırmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için 01.03.2015 ile 05.08.2015 tarihleri arasında daha önce hizmet hatası ile karşılaşmış olan 1024 kişi üzerinde anket uygulanmıştır. Araştırmada katılımcılara yaşadıkları hizmet hatasını belirtmeleri amacıyla 1 soru, yaşanılan hizmet hatası sonrasında gerçekleştirilen telafi yönteminin belirlenmesi için 1 soru yöneltilmiştir. Araştırmada hizmet hatası ve telafi yönteminin etki düzeyinin belirlenmesi amacıyla katılımcılara 1'er soru yöneltilmiştir. Bununla birlikte hizmet deneyimini değerlendirmek üzere hazırlanan sorular "telafi memnuniyeti, genel memnuniyet, sadakat ve ağızdan ağıza iletişim ve algılanan adalet" olmak üzere 4 boyut altında toplanmıştır. Sonuç olarak kusurlu ürün ile temizlik ve hijyenden kaynaklanan hizmet hatalarının en yüksek düzeyde ortaya çıkan hizmet hataları olduğu, bu tür hizmet hatalarının şiddet düzeyi yüksek olarak algılandığı ancak hizmet hataları sonrasında herhangi bir telafi süreci yürütülmemesinin oldukça sık bir biçimde yaşandığı ya da etki düzeyi düşük telafi yöntemlerinin sıklıkla uygulandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte etki düzeyi yüksek telafi yöntemlerini uygulamanın telafi memnuniyetinde farklılığa yol açtığı, genel memnuniyet eğilimi ile sadakat ve ağızdan ağıza iletişim davranışı arasında ise güçlü bir ilişkinin bulunduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca algılanan adalet ile memnuniyet, sadakat ve ağızdan ağızda iletişim davranışları arasında da istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan araştırmaya katılanların hizmet deneyimi sonrası davranış eğilimlerini değerlendirmesine bağlı olarak katılımcıların; cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, meslek grubu, yiyecek-içecek işletmesinin türü, işletme hizmetinden yararlanma amacı, hesabı ödeyen kişi ve hizmet hatasının güncelliği gibi değişkenler ile arasında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Bu bağlamda algılanan adalet eğilimi ve telafi memnuniyetinde hesabın ödenmesine farklılıkların ortaya çıktığı görülmüştür. Diğer taraftan hizmet hatasının şiddeti ve telafi yöntemlerinin etkili olma düzeyi bakımından elde edilen sonuçlar bu araştırmanın dikkat çekici diğer kısımlarını oluşturmaktadır. Son olarak araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar doğrultusunda yiyecek-içecek işletme yöneticilerine ve bu konuda çalışma yürütecek olan araştırmacılara öneriler sunulmuştur.
Şehir turizmine hizmet veren otel işletmelerinin yeşil yıldız kriterlerini uygulama düzeyi: Gaziantep ve Hatay illerinde bir araştırma
İnsanoğlu, varoluşundan itibaren doğadan önemli düzeyde yararlanmış ve bu yönüyle doğal kaynakların en önemli kullanıcısı olmuştur. Yaşam tarzındaki değişimler, insanlarda farklı ihtiyaçlar ortaya çıkarmış ve insanlar, geçmişten günümüze gezme, görme ve dinlenme gibi ihtiyaçlarını gerçekleştirebilmek için turizm faaliyetlerine katılmışlardır. Yirmi birinci yüzyılda, kitle turizminin artış göstermesiyle birlikte turizmle ilgili çevre sorunları da önemli düzeyde artış göstermiştir. Artan çevre sorunları karşısında turizmin sürdürülebilirliğinin devam ettirilebilmesi için hükümetler tarafından çeşitli kanunlar çıkartılmış ve turizm işletmelerine, çevreyi/doğayı korumalarını destekleyici teşvik programları hazırlanmıştır. Türkiye'de de Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama işletmelerinin çevreye duyarlılığını artırabilmek için 'Yeşil Yıldız' programını oluşturmuş ve işletmelerin Yeşil Yıldız kriterlerini uygulaması için konaklama sektörünü çeşitli yönlerden teşvik etmiştir. Bu araştırmanın amacı, Gaziantep ve Hatay illerinde faaliyet gösteren 3, 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin Yeşil Yıldız kriterlerini uygulama düzeylerinin ortaya konulmasıyla birlikte otellerin, Yeşil Yıldız çevre koruma kriterlerini uygulamalarında otellerin faaliyet gösterdiği şehre, sahip olduğu yıldız sayısına, otelin sahiplik durumuna, faaliyet gösterdiği süreye, otelin sahip olduğu personel ve oda sayısına göre farklılık olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu araştırmanın gerçekleştirilmesi için 2015 yılının Nisan ve Mayıs aylarında Gaziantep'te ve Hatay'da faaliyet gösteren 3, 4 ve 5 yıldızlı 40 otel yöneticisine, her bir otelden bir yönetici seçilmek koşuluyla anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket uygulaması sonucunda elde edilen verilerin analizi yapılarak frekans değeri, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Öte yandan araştırma amacı kapsamında oluşturulan hipotezleri test edebilmek amacıyla verilerin normal dağılmamaları durumu göz önüne alınarak "Kruskal Wallis H Testi" ile "Mann-Whitney U Testleri" uygulanmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda her iki şehirde faaliyet gösteren otellerde Yeşil Yıldız çevre koruma kriterlerini uygulama düzeyinin 'orta' seviyede olduğu tespit edilirken, farklı yıldız sayısına sahip otellerde uygulama düzeyleri arasında çeşitli farklılıklar olduğu ortaya konulmuştur. Otellerin yıldız sayısına göre ortaya çıkan farklılıkların en önemli nedeninin ise, 3 yıldızlı otellerde yapılan uygulamalardan kaynaklandığı anlaşılmıştır. Öte yandan Gaziantep'te ve Hatay'da faaliyet gösteren otellerde Yeşil Yıldız çevre koruma kriterlerini uygulama düzeylerinde herhangi bir anlamlı farklılığa rastlanılmazken otellerin sahiplik durumuna göre ortaya çıkan farklılıklarda şahıs otellerinin etkisinin olduğu görülmüştür. Bununla birlikte oda kapasitesi 10-50 odaya sahip otellerle personel sayısı 1-50 olan otellerin diğer oda kapasitesine ve personel sayısına sahip otellere nazaran Yeşil Yıldız çevre koruma kriterlerini uygulamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklara sahip olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan otellerin faaliyet gösterdiği sürenin Yeşil Yıldız çevre koruma kriterlerini uygulama düzeylerinde herhangi bir etkiye sahip olmadığı bu araştırmada ortaya konulan diğer bir bulgu olmuştur.
Turizme hizmet sunan pastane işletmelerinde çalışan geleneksel Maraş dondurması üretim personelinin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi ve uygulama düzeyi üzerine bir araştırma
Dünya turizm pazarı, her geçen yıl daha fazla büyümekte ve bu büyüme ile birlikte turistlerin de kültürel değerler bakımından zengin bölgeleri daha yüksek düzeyde tercih etme eğiliminde oldukları görülmektedir. Nitekim son yıllarda turizm sektöründe ortaya çıkan değişim ve gelişmeler sonucunda, farklı kültürleri tanıma ve öğrenme merakıyla gerçekleşen turistik seyahatlerin sayısında önemli bir artış tespit edilmiştir. Günümüzde yerli ve yabancı turistlerin beslenme ihtiyaçlarında, daha az işlenmiş ve daha düşük oranda katkı maddesine sahip, kalorisi düşük ve yöreye özgü tatlar içeren yiyecek ürünleri talep ettikleri durumu göz önüne alındığında, ülkemizde kültür turizminin kaynakları kapsamında geleneksel yiyecekler arasında yer alan Maraş dondurmasının önemi ortaya çıkmaktadır. Maraş dondurması, üretim ve depolama sürecinde zararlı bakterilerin bulaşmasına fazlasıyla elverişlidir. Hijyen ve gıda güvenliği konusunda yeterli bilgiye sahip olmayan personelin dondurma üretim sürecine dâhil edilmesi, hem yerel halkın hem de turistlerin sağlığı açısından başta gıda zehirlenmesi olmak üzere birçok sağlık riskini beraberinde getirmektedir. Bu araştırmanın amacını, Kahramanmaraş ilinde, turizme hizmet sunan pastane işletmelerinde çalışan geleneksel Maraş dondurması üreten personelin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi ve uygulama düzeyinin ortaya konulması oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda oluşturulan anket formu, kolayda örneklem yöntemi esas alınarak, Kahramanmaraş ilinde 7 farklı pastane işletmesinde görev alan 213 dondurma üretim personeliyle yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, SPSS 21.0 istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu kapsamda yapılan frekans analizi ile aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Bununla birlikte, personelin bazı demografik özelliklerinin, personelin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi ve uygulama düzeyi üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım göstermediği durumu göz önüne alınarak veriler üzerinde "Mann-Whitney U Testi" ile "Kruskal-Wallis H Testi" uygulanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, personelin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi ve uygulama düzeyinin "yüksek" seviyede olduğu tespit edilmiştir. Personelin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi düzeyi üzerinde, personelin yaşının, eğitim düzeyinin, iş tecrübesinin ve hijyen ve gıda güvenliği üzerine eğitim alma durumunun önemli bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan personelin hijyen ve gıda güvenliğine ilişkin bilgi ve uygulama düzeyi üzerinde, personelin cinsiyetinin önemli bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bu araştırmada, dondurma üretim faaliyetinde bulunan pastane işletmeleri ile bu alandaki araştırmacılara, elde edilen bulgular ışığında çeşitli öneriler sunulmuştur.
Otel işletmelerinin yiyecek içecek ünitelerinde çalışan işgörenlerin iş tatmini ve işgören devir hızı algısı: Gaziantep'te bulunan 4 ve 5 yıldızlı oteller üzerine bir araştırma
Hizmet sektörü içerisinde yer alan otel işletmelerinin, ulusal ve uluslararası ekonomi içerisinde önemli bir yeri bulunmaktadır. Bununla beraber emek-yoğun bir özellik gösteren otel işletmelerinde istihdam edilen işgörenlerin, iş tatmin durumları ve işletmeye karşı işgören devir hızı algı düzeyleri işletmenin amaçlarına ulaşmasını önemli derecede etkilemektedir. Özellikle otelcilik sektöründe, müşterilere sunulan hizmetin kalitesini, bünyesinde çalışan işgörenler belirlemektedir. Bununla birlikte günümüz müşterileri, almış oldukları hizmetin içeriği ne olursa olsun sunulan hizmetin kaliteli olmasını beklemektedir. Memnuniyet düzeyi yüksek müşterilere sahip olan bir işletmenin, rakipleri ile rekabet edebilme ve kârlılığı artırma olasılığı göz önünde bulundurulduğunda, işletmeler açısından işgörenlerin önemi anlaşılmaktadır. Öte yandan, rekabet üstünlüğü elde etmek isteyen otel yöneticileri, işgörenlerin iş tatminlerini artırarak işgörenlerin, işgören devir hızına yönelik algı düzeyini en alt düzeyde tutmaya çalışması, öncelikli stratejiler arasında yer almaktadır. Yapılan bu araştırmanın amacı, Gaziantep ilinde faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin yiyecek-içecek ünitelerinde çalışan işgörenlerin, iş tatmin durumlarının tespit edilerek, işgörenlerin işgören devir hızına yönelik algı düzeylerinin ortaya konulmasıdır. Öte yandan, iş tatminini oluşturan boyutlarla, işgören devir hızı algısını oluşturan boyutlar arasında herhangi bir ilişkinin olup olmadığının ortaya konulması yapılan bu araştırmanın diğer bir amacını oluşturmaktadır. Araştırma 2015 yılının Mayıs ve Haziran aylarında, Gaziantep ilinde bulunan dört ve beş yıldızlı 17 otelin yiyecek-içecek ünitelerinde çalışan 272 işgören üzerinde, anket uygulamasıyla gerçekleştirilmiştir. Anket uygulaması sonucunda elde edilen verilerin analizi yapılarak aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış ve verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmıştır. Ayrıca, araştırma amacı kapsamında, oluşturulan hipotezleri test edebilmek amacıyla verilerin normal dağılmadıkları durumu göz önüne alınarak "Kruskal Wallis H Testi" ile "Mann-Whitney U Testleri" uygulanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda otel işletmelerinin yiyecek-içecek ünitelerinde çalışan işgörenlerin iş tatmininin, "kariyer ve iş ortamı" "motivasyon" ve "objektiflik" olmak üzere üç boyuttan oluştuğu tespit edilirken, işgörenlerin, işgören devir hızı algısını oluşturan boyutların da "çalışma şartları ve koşulları", "yönetimsel unsurlar" ve "güven duygusu" şeklinde tıpkı iş tatmininde olduğu gibi üç boyuttan oluştuğu görülmüştür. Bununla birlikte, otel işletmelerinin yiyecek-içecek ünitelerinde çalışan işgörenlerin, iş tatmininin "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilirken işgörenlerin, işgören devir hızı algılarının ise "orta" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda ise, otel işletmelerinin yiyecek-içecek ünitelerinde çalışan işgörenlerin iş tatmin durumlarıyla işgören devir hızı algısını oluşturan bazı boyutlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: İş Tatmini, İşgören Devir Hızı Algısı, Otel İşletmeleri, Gaziantep.
Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarının hizmet sektörüne etkisi: 2000-2014
Türkiye'de ve dünyada uygulanan ekonomi politikaları incelendiğinde GSYH'yı etkilediği gözlemlenmiştir. Hizmet sektörünün alt sektörü de uygulanan ekonomi politikalarından doğrudan etkilenir. Özelde Türkiye ekonomisi genelde ise dünya ekonomisi incelendiğinde hizmet sektörünün GSYH'deki payı sürekli olarak artış göstermiştir. Gelişen ekonomi ile uygulanan ekonomi politikaları yıllar içerisinde değişiklik göstermiştir. Bu değişiklikler sonucunda tarım sektörünün GSYH içerisinden aldığı pay azalırken, sanayi sektörünün GSYH'deki payında önemli değişiklik olmamıştır. Ancak hizmet sektörünün aldığı pay artmıştır. Bu artış hizmet sektörünün alt sektörlerinden olan eğitim, sağlık ve turizm sektörlerinde de yaşanmıştır. Ülke gelişmişlik düzeyinin artması için ise ekonomik istikrar ile birlikte alt sektörlere yapılan harcamalar daha titiz yapılmalıdır. Bu çalışmada hizmet sektörünün ve alt sektörlerinin gelişimi, ekonomiye etkileri, sorunların çözümüne ait öneriler ortaya konulmuştur. Yapılan zaman serisi analizinde 2000-2014 dönemi Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarının hizmet sektörü ve hizmet sektörünün alt sektörlerinden olan eğitim, sağlık ve turizm sektörü üzerindeki etkisi zaman serisi yöntemi ile analiz edilmiş olup özellikle Turizm yatırımlarındaki artış GSYH üzerinde doğrudan ve pozitif etkisi olduğu gözlenmiştir.
Gaziantep şehrinin destinasyon marka imajı ve destinasyon aidiyeti: Yerli turistler üzerine bir araştırma
Dünyada destinasyonların sayısı gün geçtikçe artmakta ve her geçen gün hızla gelişen teknoloji sayesinde destinasyonlar gittikçe daha da ulaşılabilir bir hâl almaktadır. Bu doğrultuda potansiyel turistlerin seçecekleri destinasyon sayısında artış yaşanırken, bu durum destinasyonlar arasındaki rekabetin de daha yüksek düzeyde artmasına neden olmaktadır. Destinasyonlar arasında artan rekabet sonucunda destinasyonlar, kendilerini diğer destinasyonlardan farklı kılmak amacıyla kendine özgü özelliklerini ortaya çıkarıp pozitif bir imajla markalaşma çabası içerisine girmektedir. Markalaşmayı başaran destinasyonların daha fazla tercih edilebilir bir duruma gelmesiyle diğer destinasyonlara nazaran rekabet üstünlüğü de elde etmektedir. Rekabet üstünlüğü elde eden destinasyonlar, potansiyel turistler tarafından daha fazla ziyaret edilerek destinasyon marka imajının artmasına ve bu durum potansiyel turistlerde aidiyet duygusunun oluşmasına imkan sağlamaktadır. Yapılan bu araştırmanın amacı, Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin gözünde Gaziantep şehrinin nasıl bir destinasyon marka imajı ve destinasyon aidiyetine sahip olduğunu tespit etmektir. Bu amaç kapsamında geliştirilen anket formu, tesadüfi olmayan örneklem yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemiyle Gaziantep şehrini ziyaret eden 393 yerli turist üzerinde yüz yüze görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, SPSS 21.0 for Windows istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu kapsamda aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış ve verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmıştır. Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin demografik özelliklerinin destinasyon marka imajı ve destinasyon aidiyeti üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım göstermediği göz önünde bulundurulmuş, veriler üzerinde "Mann-Whitney U Testi" ile "Kruskal-Wallis H Testi" uygulanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon marka imajının "doğal ve kültürel çekicilikler", "genel alt yapı ve sosyal çevre", "bölgenin atmosferi" ve "aktivite ve etkinlikler" olmak üzere dört boyuttan; destinasyon aidiyetinin ise tek boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Öte yandan Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon marka imajının "yüksek" düzeyde olduğu; Gaziantep'e yönelik destinasyon aidiyetinin ise "orta" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon marka imajı algısıyla destinasyon aidiyeti arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Destinasyon, Destinasyon Marka İmajı, Destinasyon Aidiyeti, Gaziantep.
Gaziantep'te kongre turizminin mevcut durumu ve geliştirilme stratejileri üzerine bir araştırma
Günümüzde küreselleşme süreci ile birlikte giderek artan uluslararası ticaret ve teknolojik gelişmeler kongre ve konferans faaliyetlerinin artmasını sağlamıştır (Nuryanti, 1996: 255, Eryılmaz, 2011: 1-3). Yaşanan bu değişim ve dönüşüm ile birlikte ulaşım maliyetlerinin azalması ve ulaşım imkânlarının kolaylaşması özellikle kongre turizmini dünyanın en hızlı gelişen turizm türlerinden birisi yapmıştır (Adan, 2015: 6607). Bu gelişim ise ülke yöneticileri tarafından daha fazla ilginin kongre turizmine verilmesini sağlamıştır. Yapılan bu çalışmanın amacını, Gaziantep'te faaliyet gösteren turizm işletmeleri ile turizmle ilgili kamu kurumlarında çalışan personel ve yöneticilerin, Gaziantep'teki kongre turizmine bakış açılarının, Gaziantep kongre turizmine yönelik sorunların ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin neler olduğunun tespit edilmesi oluşturmaktadır. Bu amaç kapsamında geliştirilen anket formu, 2016 yılının Nisan ve Mayıs aylarında Gaziantep'te faaliyet gösteren turizm işletmeleri ile turizmle ilgili kamu kurumlarında çalışan 269 personel ve yönetici üzerinde uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 İstatistik Paket Programı kullanılarak analiz edilmiş, araştırma için kullanılan ölçeklerin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Öte yandan verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmış ve katılımcıların Gaziantep kongre turizmine bakış açılarıyla birlikte kongre turizmine yönelik sorunlar ve çözüm önerilerinin tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım göstermediği durumu göz önünde bulundurularak 'Mann-Whitney U' ile 'Kruskal-Wallis H' testlerinden yararlanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, katılımcıların Gaziantep'in kongre turizmi açısından istenilen düzeyde olmadığını düşündükleri görülmüştür. Öte yandan, Gaziantep kongre turizminin gelişmesinin şehrin markalaşması ve ekonomisi üzerinde olumlu etki oluşturacağı, Gaziantep'te kongre turizmine yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde ve altyapı ve üstyapı imkânlarında yetersizlikler olduğu bu araştırmada ortaya konulan diğer bulgular olmuştur. Yine Gaziantep'in kongre turizm alanında atacağı stratejik adımlar şehrin ekonomisine ve turizmden elde edeceği geliri arttırmasına katkı sağlayacağı, bu araştırma kapsamında ortaya konulan diğer bulgular olmuştur. Anahtar Kelimeler: Kongre, Kongre Turizmi, Turizm İşletmeleri, Gaziantep.
Kafe ve pastane işletmelerinde algılanan hizmet kalitesinin ölçümü: Gaziantep ilinde bir araştırma
Hizmet sektörü içerisinde yer alan kafe ve pastane işletmeleri modern çağın vazgeçilmezleri arasında yerini almaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kafe ve pastane işletmeleri hızlı bir gelişme göstermiş olup, ulusal ve uluslararası işletmeler bu sektöre yatırımlarını arttırmaktadırlar. Bu derece büyük gelişim gösteren bu sektör her geçen gün büyümekte ve insanların değişen istek ve ihtiyaçlarına karşılık vermek için çaba harcamaktadırlar. Değişim gösteren istek ve ihtiyaçlar doğrultusunda işletmeler sunmuş oldukları hizmet kalitesini arttırma yoluna gitmişlerdir. Yapılan bu tez çalışmasının temel amacını; Gaziantep şehrinde faaliyet gösteren kafe ve pastane işletmelerinde algılanan hizmet kalitesinin müşteriler tarafından değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Öte yandan Gaziantep şehrinde faaliyet gösteren kafe ve pastane işletmelerinde algılanan hizmet kalitesinin kaç boyuta sahip olduğu ve hizmet kalitesini oluşturan boyutların müşteriler tarafından nasıl değerlendirildiği, yapılan bu araştırmanın diğer amaçlarını oluşturmaktadır. Söz konusu amaç doğrultusunda geliştirilen anket formu, kolayda örneklem yöntemi esas alınarak, Gaziantep ilinde son bir ay içerisinde kafe ve pastane işletmelerini ziyaret eden 1090 kişi üzerinde uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, SPSS 21.0 istatistik paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Yapılan araştırma sonucun da katılımcıların söz konusu işletmelerde hizmet kalitesi algılarının genel olarak "yüksek" seviyede olduğu tespit edilmiştir. Kafe ve pastane işletmelerinde hizmet kalitesi "Kahve Özellikleri ve Fiyat", "Dekorasyon", "Ortam ve Çalışanlar", "Fiziksel Özellikler" ve Sunum ve Lezzet" olarak adlandırılan 5 boyut ve 24 önermeden oluştuğu sonucu tespit edilmiştir. Öte yandan katılımcıların hizmet kalitesi algılamaları ile eğitim düzeyi, gelir, cinsiyet ve meslekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulardan hareketle Gaziantep şehrinde bulunan kafe ve pastane işletmesi sahip ve yöneticilerine hizmet kalitesini arttırıcı çeşitli öneriler sunulmuştur.
Otel işletmelerinde işgören sinizminin çalışanların motivasyon ve iş tatminine etkileri: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bir araştırma
Otel işletmeleri sundukları hizmeti basit fakat bütünleşik bir şekilde gerçekleştirmektedir. Yapısı, sunduğu hizmeti ve hizmeti sunuş şekli açısından diğer işletmelerden farklı olan otel işletmeleri; hizmetin insandan insana sunulması, üretim ve tüketimin eş zamanlı olması ve bu hizmetin stoklanamaması gibi kendine ait birçok özelliğinin yanında işgörenler açısından yoğun çalışma koşullarına sahip, özel hayat ve çalışma hayatının dengesizliğine yol açabilen bunun yanında işgörenler açısından stres yaratan işletmeler olma niteliğine de haizdir. İşgörenlerin çalışırken stres altında olmaları müşteri memnuniyetini etkileyen büyük bir sorundur. Çünkü yüksek memnuniyet düzeyine sahip otel işletmelerinin rakiplere karşı avantajı ve karlılığı arttırma oranı da yüksek olacaktır. İşgörenlerin mutsuz ve huzursuz olması, çalıştıkları otel ile ilgili olumsuz tutum ve davranış sergilemesi, otel yöneticilerine ya da diğer işgörenlere karşı sorumsuz olması aynı zamanda işgörenlerin çalışmakta oldukları otelin vizyon ve misyonuna bağlı hareket etmediğini düşünmesi otel işletmeleri için önemli bir dezavantaj oluşturmaktadır. Otel işletmelerinin varlığını sürdürememesi, rekabet şansını kaybetmesi gibi nedenler örgütsel sinizmin, motivasyonun ve iş tatmininin otel işletmelerine zarar verdiğinin göstergesidir. Yapılan bu araştırmanın amacını Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren 5 yıldızlı otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin örgütsel sinizm durumları ile işgörenlerin motivasyon ve iş tatmin düzeylerinin tespit edilmesi ve örgütsel sinizmin motivasyon ve iş tatminine olan etkilerinin ortaya konulması oluşturmaktadır. Öte yandan örgütsel sinizmi oluşturan boyutların motivasyon ve iş tatminini oluşturan boyutlarla arasında herhangi bir ilişkinin olup olmadığının ortaya konulması da bu araştırmanın diğer bir amacını oluşturmaktadır. Araştırma 2017 yılının Nisan ayında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki otellerde çalışan 500 işgören üzerinde, anket uygulaması ile gerçekleştirilmiştir. Anket uygulaması sonucunda elde edilen verilerin analizi yapılarak aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış ve verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmıştır. Ayrıca, araştırma amacı kapsamında oluşturulan hipotezleri test edebilmek amacıyla verilerin normal dağılmadıkları durumu da göz önünde bulundurularak "Kruskal Wallis H Testi" ile "Mann-Whitney U Testleri" uygulanmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin örgütsel sinizm durumlarının "olumsuz duygu ve davranış" ve "misyona ve vizyona inançsızlık" olmak üzere iki boyuttan oluştuğu tespit edilirken; işgörenlerin motivasyon durumlarının da "çalışma ortamı ve şartları" ile "özgüven" olmak üzere iki boyuttan oluştuğu görülmüştür. Ayrıca otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin iş tatmin durumlarının ise "örgütsel ve yönetsel tatmin" ve "ekonomik ve psikolojik tatmin" olmak üzere iki boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin örgütsel sinizm düzeylerinin "orta", motivasyon durumlarının ise "yüksek" seviyede olduğu tespit edilirken, işgörenlerin iş tatmin durumlarının ise "orta" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda ise, otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin örgütsel sinizm, motivasyon ve iş tatmini algılarını oluşturan bazı boyutlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Gümüşhane ili kamu çalışanlarının turizme bakış açılarının tespit edilmesine yönelik bir araştırma
Bu araştırma Gümüşhane ili kamu kuruluşlarında çalışanlar tarafından turizm etkilerinin nasıl değerlendirildiğine ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve turizm faaliyetlerine yönelik verdikleri destek düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla oluşturulan anket formu araştırma evrenini temsil eden 998 kamu çalışanına uygulanmıştır. Bu veri setindeki betimsel istatistikler, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri SPSS 24.0 istatistik paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler AMOS 22.0 paket programı ile doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Yapılan güvenilirlik ve geçerlilik analizleri sonucunda yapısal modele en uygun faktör yapılarına ulaşılarak değişkenler yapısal modele dâhil edilmiştir. Araştırma sonucunda, Gümüşhane ili kamu çalışanlarının turizme yönelik görüşlerinin genel olarak ''olumlu'' yönde olduğu, yapılan analizler sonucunda Gümüşhane ili kamu çalışanlarının turizm gelişimine verilen destekte eğer pozitif etkiler varsa turizme karşı olumlu bir bakış açısı sergiledikleri sonucuna varılmıştır. Turizmin negatif etkileri gün yüzüne çıkarsa turizm gelişimine verilen destekte olumsuz bir bakış açısı sergileyecekleri de belirtilmiştir. Ancak turizmin negatif etkilerinde bulunan üç faktör bu derecelendirmede farklılık göstermektedir. Katılımcılar sosyo-kültürel ve çevresel negatif etkilerin olumsuzluklarını kabul etmeyeceklerini belirtirken ekonomik negatif etkilerde bir hoşgörü söz konusudur.
Alanya otel işletmelerinde iç girişimcilik algısı
Günümüz küreselleşen iş dünyasında işletmeler yenilikçi faaliyetlerde bulunarak rakiplerinden farklı olmak ve sürekli farklılaşarak rekabet etmek durumundadırlar. İç girişimcilik işletme içerisindeki kendi yeteneklerini kanıtlamış çalışanların, birbirleriyle iş birliği gerçekleştirerek yenilikçi davranma, proaktif olabilme, risk alabilme ve kendini her daim dinamik tutabilme çabalarıyla gerçekleştirdikleri iş faaliyetlerinin bütünü olarak değerlendirilebilmektedir. İç girişimcilik faaliyetlerinin sürdürüldüğü işletmeler, rakipleri karşısında avantaj elde ederlerken işletme içerisindeki çalışanların da yaşam kalitesine katkı sunmaktadır. Ayrıca iç girişimcilik faaliyetlerini gerçekleştiren işletmeler müşterilerini de kendilerine sadık hale getirebilmektedirler. Bu bağlamda iç girişimciliğin önemi göz önünde bulundurularak yapılmış olan bu çalışmanın temel amacı otel işletmelerinde iç girişimcilik algısını incelemektir. Araştırmanın diğer amacı ise elde edilen uygulama sonuçları doğrultusunda otel işletmelerinde iç girişimciliğin gelişimine katkı sunabilecek öneriler geliştirmektir. Çalışmada tanımlayıcı araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma alanı olarak seçilen Alanya destinasyonundaki dört ve beş yıldızlı otel yöneticilerine Eylül 2017 - Kasım 2017 tarihleri arasında anket uygulanmıştır. Geri dönüşü sağlanan toplam 404 anketin eksik veya hatalı bilgi taşıyanları ayıklanarak kullanılabilir 350 anket üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Anket verileri güvenilirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, ifade ortalamaları ve standart sapma kullanılarak değerlendirilmiş ayrıca elde edilen veriler korelasyon, regresyon ve farklılık analizlerine tabi tutulmuştur. Yapılan faktör analizi sonucuna göre ortaya çıkan boyutlar ürün ve pazar yenilikçiliği, kendini yenileme, proaktiflik ve teknolojik yenilikçilik olmak üzere 4 faktörde toplanmıştır. Otel yöneticilerinin ifade ortalamalarına göre, x=3,25 ile x=4,10 arasında genel olarak iç girişimciliği yüksek düzeyde algıladıkları saptanmıştır. Araştırmanın bulgularından hareketle iç girişimcilik algısı yüksek düzeyde çıkan otel yöneticilerinin (bölüm müdürü/şefi) yetkilerinin gözden geçirilmesi ve arttırılması yönünde planlamalar yapılması iç girişimcilik yeteneklerinin kullanılmasına fırsat sağlayabilir. Buna benzer çalışmaların farklı turizm destinasyonlarında yürütülmesi zaman içerisinde iç girişimciliğin geliştirilmesine katkı sunabilir. Ayrıca bu çalışmanın otel işletmelerinde yaratıcı fikir ve faaliyetlerin gerçekleşmesi açısından turizm sektöründe yol gösterici olacağı, yeni strateji ve politika oluşturulmasında fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Kentsel rekreasyon alanlarında hizmet kalitesinin ölçümü (Gaziantep örneği)
Değişen yaşam şartları nedeni ile iş imkânlarının şehirlerde fazla olması kente olan göçlerde artış yaşanmasına neden olmuştur. Kentlerde yaşanan bu artış ile bireylerin boş zamanlarını değerlendirmek için kullandıkları rekreasyon alanları da doğru orantılı bir şekilde artış göstermiştir. Gaziantep ili coğrafi konum nedeni ile sürekli göç almakta ve nüfusu artmaktadır. Bu nedenden dolayı da Gaziantep ilinde kentsel rekreasyon alanları yoğunluk göstermektedir. Bu bağlamda araştırmanın temel amacını Gaziantep ilinde yer alan kentsel rekreasyon alanlarını kullanan yerel halkın beklentileri ve algıları arasındaki farkın belirlenerek, hizmet kalitesinin ölçülmesi oluşturmaktadır. Bu araştırma, 2017 yılının Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında Gaziantep ilinde kentsel rekreasyon alanlarına katılan 835 yerel halk üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan hizmet kalitesi ölçeğinde yer alan sorulara açımlayıcı faktör ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış ve sonrasında analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, kentsel rekreasyon alanlarını kullanan yerel halkın algılarının beklentilerinden yüksek olduğu tespit edilmiştir. Buradan hareketle, halkın Gaziantep ilinde yer alan kentsel rekreasyon alanlarından memnun olduğu söylenebilmektedir. Ayrıca, katılımcıların beklenen ve algılanan hizmet kalitesi ile öğrenim durumu, gidiş amacı ve ulaşım olanağı arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.
Otel işletmelerinde örgütsel sosyalizasyonun, duygusal emek ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: Muğla ilinde bir araştırma
Emek-yoğun özellik gösteren otel işletmelerinde işgören devir hızının yüksek ve maliyetli olması, istihdam edilen işgörenlerin örgütsel sosyalizasyon durumları ve duygusal emek ile örgütsel bağlılık düzeylerinin yüksek olması, rekabet hȃlinde olan işletmelerin sektörde var olabilmesi ve varlıklarını sürdürebilmesi büyük bir öneme sahiptir. Otel işletmelerinde, müşterilere sunulan hizmetin kalitesi ve müşteri memnuniyetinin sağlanması, hizmet sektöründe aktif olarak performans sergileyen ve müşteriler ile yüz yüze olan işgörenlerin belirleyici bir faktör olması; otel işletmelerinin rekabet edebilmeleri ve kȃrlılık oranlarını artırmaları bakımından otel işletmelerinde istihdam edilen işgörenler önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte, rekabet üstünlüğü elde etmek isteyen otel yöneticilerinin, işgörenlerinin örgütsel sosyalizasyonu sağlaması ve duygusal emek durumları ile örgüte olan bağlılıklarını arttırmaları fayda sağlayıcı unsurlar arasında yer almaktadır. Yapılan bu araştırmanın amacı, Muğla ilinde faaliyet gösteren otel işletmelerinde örgütsel sosyalizasyonun, duygusal emek ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkilerinin ortaya konulmasıdır. Öte yandan otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin örgütsel sosyalizasyon, duygusal emek ve örgütsel bağlılık düzeylerinin de tespit edilmesi yapılan bu araştırmanın diğer amaçlarını oluşturmaktadır. Araştırma 2017 yılının Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları içerisinde, Muğla ilinde bulunan otel işletmelerinde çalışan 400 işgören üzerinde anket uygulamasıyla gerçekleştirilmiştir. Anket uygulaması sonucunda elde edilen verilerin analizi yapılarak aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış ve verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda otel işletmelerinde işgörenlerin örgütsel sosyalizasyonun, "eğitim ve gelecek beklentisi", "anlama" ve "iş arkadaşları desteği" olmak üzere üç boyuttan oluştuğu tespit edilirken, işgörenlerin, duygusal emeklerini oluşturan boyutların "derin davranış", "yüzeysel davranış" ve "doğal (samimi) davranış" olmak üzere üç boyuttan oluştuğu; işgörenlerin örgütsel bağlılıklarını oluşturan boyutların ise "duygusal bağlılık", "devam bağlılığı" ve "normatif bağlılık" şeklinde yine üç boyuttan oluştuğu görülmüştür. Otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin, örgütsel sosyalizasyonun "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilirken, duygusal emek ve örgütsel bağlılıklarının "orta" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda ise, otel işletmelerinde örgütsel sosyalizasyon, duygusal emek ve örgütsel bağlılık arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Otel işletmelerinde ön büro çalışanlarının stres kaynaklarının belirlenmesi ve motivasyonlarına etkilerinin araştırılması: Marmaris örneği
Hizmete dayalı otel işletmelerinde sunulan hizmetler çalışanlar aracılığıyla verilmektedir. Otel işletmelerinde üretilen ürün genellikle hizmet olduğundan, otel işletmeleri ancak hizmet sunum süreciyle farklılaşabilmektedir. Otel işletmelerinde ön büro departmanı misafir ile çalışanın birebir iletişim kurduğu; misafirin karşılandığı, uğurlandığı ve misafire ilk izlenimin verildiği bölümdür. Ayrıca, ön büro departmanı, otel işletmelerinde departmanlar arasındaki bilgi akışından ve misafir memnuniyetinden sorumludur. Misafir memnuniyet düzeyi yüksek olan otel işletmeleri rekabetçi ortamda avantaj sağlayabilmektedir. Memnun ayrılan misafir, bir sonraki konaklamasında aynı otel işletmesini tercih edebilmektedir.. Dolayısıyla, otel işletmelerinde ön büro çalışanlarının performanslarının yüksek olması, kaliteli hizmet verebilmeleri; motivasyonlarının yüksek olması ve en az stres düzeyi ile çalışmaları çok önemlidir. Otel işletmelerinde ön büro çalışanlarının yüksek motivasyonla çalışması; stres kaynaklarının işletme tarafından belirlenerek; koşulların iyileştirilmesi ile mümkün olabilmektedir. Otel işletmelerinde misafir memnuniyetinin sağlanmasında büyük rol oynayan ön büro çalışanlarının ele alındığı bu çalışmanın temel amacı; Marmaris'te faaliyet gösteren otel işletmelerinde çalışan ön büro personelinin stres kaynaklarının belirlenmesi ve stres kaynaklarının ön büro personelinin motivasyonuna etkisini ortaya koymaktır. Ayrıca çalışmada ön büro personelinin cinsiyet, yaş, medeni durum, gelir durumu, pozisyon, otelcilik sektöründeki tecrübe, aynı otel işletmesindeki çalışma süresi ve turizm eğitimi alıp almama durumu gibi demografik özelliklerine göre stres kaynakları ve motive olma durumları arasındaki farklılıkları ortaya koymak alt amaç olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında verilerin toplanması için Marmaris ilçesinde faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde çalışan ön büro çalışanları üzerinde anket çalışması yapılmıştır. Araştırmanın yapıldığı 2019 yılı Temmuz - Ekim ayları arasında toplam 420 ön büro çalışanına ulaşılarak veri toplanmıştır. Araştırma sonucunda otel işletmelerinde ön büro çalışanlarının stres kaynaklarının motivasyonları üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir.
Restoranlarda kullanılan mobil uygulamalar: Bir mobil uygulama önerisi ve uygulamaya yönelik tutumların belirlenmesi
Günümüzde mobil uygulamaların hemen her endüstride olduğu gibi yiyecek içecek endüstrisinde de kullanımında yoğun bir artış olduğu görülmektedir. Uygulama mağazalarına her geçen gün farklı hizmetler sunan yeni uygulamalar eklenmektedir. Bu çalışmada tüm restoran işletmeleri ve müşterilerine hitap edebilecek, çok işlevli bir uygulama modeli geliştirilerek, kullanıcıların modele yönelik tutumlarının anlaşılması ve yorumlanması amaçlanmıştır. Çalışmada restoranlarda kullanılan mobil uygulama literatüründen faydalanılarak yeni bir uygulama modeli geliştirilmiştir. Restoran yöneticilerinin ve müşterilerin modele yönelik tutumlarının belirlenmesinde amaçlı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Nitel yöntemlerden görüşme tekniğiyle veri toplanmış ve betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde yiyecek içecek endüstrisi ve restoranlarda kullanılan mobil uygulamalara yer verilmiştir. İkinci bölümde geliştirilen mobil uygulama modeli sunulmuştur. Üçüncü bölümde restoran yöneticileri ve müşterilerinin tutumlarını anlamak üzere yapılan çalışmaya yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda katılımcıların model önerisi yönelik olumlu tutumlarının olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların restoranlarda kullanılan mobil uygulamalara yönelik değerlendirmeleri ve beklentileri belirlenmiştir.
Turizm rehberliğinde kişisel markalaşma
Kişisel marka kavramı, ticari markalardan farklı olarak, bir bireyin bir topluluk, sektör veya pazardaki deneyimlerine, uzmanlıklarına, yetkinliklerine, eylemlerine ve başarılarına dayanan ve kitlelerce tanınan bir kişi olarak tanımlanmaktadır. Kişisel markalaşma, uzun bir prosedür olup, kişiyle ilgili bir marka değeri yaratmak için doğrudan planlanmaktadır. Günümüzde sürekli artan rekabetçi pazar, insanların akranlarından sıyrılmakta zorlandıkları bir durum yaratmaktadır. Kişisel markalaşma, insanlara rekabetçi ortamlarda fark edilir olma fırsatı sunmaktadır. Turizm endüstrisinin mihenk taşlarından olan turist rehberleri, ziyaretçilerini destinasyonların en çekici kısımlarına yönlendiren turizm profesyonelleridir. Ülkelerinin temsilcisi konumunda olan rehberler, bilgi veren, yol gösteren, liderlik eden ve ziyaretçilerin tatmini sağlayıp, olumlu deneyimler yaşamasına yardımcı olan kişilerdir. Günümüzde pek çok meslekte oluşan rekabet ortamı, rehberlik mesleğinde de kapsamaktadır. Diğer rehberlerden farklı olmak, ayırt edici birtakım özellikleri ön plana çıkartmak ve tercih edilen bir rehber olmak için kişisel marka kavramı bu alanda da kendisini göstermektedir. Bu çalışmada kişisel marka haline gelmiş turist rehberleri ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda rehberlikte markalaşmak isteyen rehberlere çeşitli öneriler ve yol haritası çıkartılmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde turizm rehberliği, ikinci bölümde kişisel markalaşma ile ilgili kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar ele alınmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise kişisel marka haline gelmiş turist rehberleri ile yapılan görüşmeler sonucundaki bulgulara yer verilmiş ve rehber adaylarına markalaşma yolunda öneriler sunulmuştur.
Mobil pazarlamanın turistlerin satın alma niyeti açısından değerlendirilmesi: Kuşadası örneği
Mobil pazarlama günümüzde tüketicinin ürüne ve hizmete direkt ulaşabilmesi için bir araç haline gelmiştir. Teknolojinin hızla gelişim göstermesi birçok sektörde olduğu gibi turizm sektöründe de etkili olmuştur. Mobil cihazların neredeyse her tüketicide bulunmasından dolayı tüketici artık turizm işletmelerine ve turizm hizmetlerine daha hızlı erişim sağlayabilmektedir. Araştırmanın amacı, mobil pazarlama uygulamalarının Kuşadası'ndaki 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde konaklayan yerli turistlerin satın alma niyetine etkisini belirlemektir. Çalışmada, yerli turistlerin mobil pazarlama uygulamalarına karşı satın alma niyetlerindeki değişim düzeyleri belirlenerek müşterilerin mobil pazarlama uygulamalarına olan yaklaşımları araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda veriler, Kuşadası'nda bulunan 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde konaklayan 407 müşteriye uygulanan anketlerle elde edilmiştir. Araştırmada yapılan analizler sonucunda, mobil pazarlama uygulanan müşterilerin satın alma niyeti düzeylerinin kişisel özellikleri ve cep telefonu ve SMS kullanımı ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Kişisel özelliklerden olan cinsiyet ve eğitimin satın alma niyetini etkilediği görülmektedir. Ayrıca cep telefonu kullanım sıklığının da satın alma niyetini etkilediği tespit edilmiştir. Mobil pazarlama uygulamalarının, satın alma niyeti alt boyutlarından güven, bilgilendirme ve yarar boyutları ile arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçlarının otel işletmelerinde konaklayan müşterilerin mobil pazarlama uygulamalarına karşın satın alma niyetlerinin arttırılması, müşteri istek ve ihtiyaçlarının daha iyi belirlenmesi konusunda otel yöneticilerine ve ilgili literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
Kuşadası'ndaki 5 yıldızlı otel çalışanlarının etik duyarlılıklarını belirlemeye yönelik bir araştırma
Etik, geçmişten günümüze kadar üzerinde sürekli tartışılan bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Etik ulusal ve uluslararası düzeyde birçok disiplin ile yakından ilgilidir. Özellikle turizm gibi birçok ulusun bir araya geldiği bir endüstri açısından değerlendirildiğinde önemi son derece ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada 5 yıldızlı otel çalışanlarının etik duyarlılık düzeyleri belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma yapılırken ikincil veri kaynaklarından literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın ana kütlesi; Türkiye'deki 5 yıldızlı otel çalışanları olarak belirlenmiş, ana kütleyi temsili için ise Kuşadası'ndaki 5 yıldızlı otel çalışanları örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırmanın temel amacı Kuşadası'ndaki 5 yıldızlı otel çalışanlarının etik duyarlılık düzeylerini belirlemektir. Araştırmanın alt amacı ise çalışanların etik duyarlılık düzeylerinin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Araştırmanın sonucunda etik duyarlılık düzeylerinin demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Turizm alanında etik duyarlılığa ait çalışma olmaması nedeniyle çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalışmanın sonucunun ve bulgularının yeni yapılacak çalışmalara ışık tutacağı ön görülmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Etik, Etik Duyarlılık, Turizmde Etik, Turizmde Etik Duyarlılık
Konaklama işletmelerinde çalışanların işlerinde algıladıkları stres faktörleri, stres durumundaki tavırları ve stresle baş etme stratejileri: Kuşadası'ndaki 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerine yönelik bir uygulama
Günümüzün en önemli sorunlarından biri olan stres, hem çalışma hayatında hem de sosyal yaşantıda insanların sıklıkla karşılaştığı ve bireylerde derin izler bırakabilen bir durumdur. Stres bugün ortaya çıkan bir kavram olmayıp geçmişten günümüze kadar süre gelen, kişinin sosyal ilişkilerini, iş performansını, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen ve üzerinde durulması gereken bir kavramdır. Gelişim ve değişim çağında olduğumuzu düşünecek olursak da bugünün insanının eski dönemlere nazaran daha fazla stres altında kaldığını söylemek mümkündür. Stres, kritik noktaların aşılması durumunda olumsuz sonuçlar doğururken öte yandan da belli bir düzeyde yaşanması stresin olumlu yanını da gösterebilmektedir. Fakat stresin her insanda farklı şekillerde görülebileceği ve farklı sonuçlar ortaya çıkarabileceği göz ardı edilmemesi gereken bir durumdur. Bu bağlamda örgütlerde yöneticilerin çalışanlar üzerinde neyin stres yarattığını, nasıl tepkiler verdiklerini ve stresle başa çıkma yollarının neler olduğu konusunda yeterli bilgiye sahip olmaları gerekmektedir. Bu çalışmada, Kuşadası'ndaki 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerinde çalışanlar üzerinde stres yaratan etmenlerin neler olduğu, stresle baş etmek için hangi yöntemlere başvurdukları ve stres durumunda hangi tavırları sergiledikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca stres yaratan faktörlerin, stresle baş etme stratejilerinin ve stres durumundaki tavırların demografik özeliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda, otel çalışanları üzerinde stres yaratan en önemli etkenin "iş yükü/kariyer" faktörü olduğu tespit edilmiştir. Stresle baş etme stratejilerinde çalışanların en fazla tercih ettikleri yöntem ise pozitiflik boyutunda yer alan " Elinden gelenin en iyisini yaptığına inanmak" olarak tespit edilmiştir. Çalışanların stres durumunda gösterdikleri tavırlara ilişkin sonuçlar ise işe yönelik tepki faktörünün olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışanların iş performansının ve verimliliğinin olumsuz yönde etkilendiği sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın diğer bir sonucu ise, otel çalışanlarının demografik özellikleri ile stres yaratan faktörler, stresle baş etme stratejileri ve stres durumundaki tavırları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Stres, Stres Yaratan Faktörler, Stresle Baş Etme, Stres Durumundaki Tavır, Konaklama İşletmeleri
Örgütsel çatışma ve örgütsel sessizlik ilişkisi: Kuşadası örneği
Bu çalışmada örgütsel çatışma ve örgütsel sessizlik ilişkisi turizm sektöründe yer alan otel işletmeleri bağlamında incelenmek istenmiştir. Araştırmanın evreni Kuşadası'nda yer alan 4 ve 5 yıldızlı oteller olarak belirlenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi yaklaşımı kullanılmıştır. Demografik değişkenler, örgütsel çatışma ve örgütsel sessizlik olmak üzere 3 bölümden oluşan bir anket formu oluşturulmuştur. Anket formu otel çalışanlarına elektronik ortamda ve elden dağıtılmıştır. Veri toplama aşamasından sonra elde edilen bulgulara ilişkin gerekli istatistiksel analizler uygulanmıştır. Demografik verilere ilişkin frekans analizi yapılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçekler hali hazırda bilimsel araştırmalarda kullanılan ölçekler olup geçerlilik testi uygulanmamıştır. Uzman görüşü eşliğinde ölçeklerin çalışma için kullanımında bir engel olmadığı görülmüştür. Ölçeklerde yer alan ifadelerin güvenirliliğini ölçmek için Cronbach Alpha testi uygulanmış ve her iki ölçeğin de eşik değerden yüksek değere sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmanın amacına ilişkin olarak örgütsel çatışma ve örgütsel sessizlik ilişkisinin yönünü belirlemek için korelasyon testi yapılmıştır.
Kuşaklara göre, turistlerin destinasyon imaj algılarının, hatırlanabilir turizm deneyimleri üzerine etkisi, Kuşadası örneği
Hatırlanabilir turizm deneyimi yaşamak turistlerin tatil seçimlerine karar verirken etkilenecekleri önemli unsurlardan biridir. Turistlerin tatillerini geçirecekleri destinasyon tercihlerinin belirlenmesinde bir diğer önemli unsur ise destinasyon imaj algısıdır. Turizm soyut bir ihtiyaç olduğundan bireylerin seyahat süreçleri sona erdikten sonra geriye kalan tek şey o seyahate dair hafızalarında kalan izlerdir. Soyut bir ürün olan turizmin değeri de yaşanan deneyimlerle ölçülebilir. Turistlerin yaşadığı deneyim ne kadar hatırlanabilir olursa destinasyon imajı o kadar güçlü konuma gelir. Çünkü yaşanan olumlu deneyimler turistlerin destinasyonlar hakkındaki algılarını da olumlu yönde etkileyecektir. Olumlu hatıralarla sona eren her seyahat yeni bir seyahate referans olacaktır. Ayrıca farklı kuşaklarda yer alan bireylerin sahip olduğu deneyimlerde birbirinden farklıdır. Araştırmanın temel amacı, kuşaklara göre Kuşadası'nda konaklayan yerli veya yabancı turistlerin destinasyon imaj algılarının hatırlanabilir turizm deneyimi üzerine etkisinin ortaya konmasıdır. Araştırmanın alt amacı olarak ise turistlerin demografik özelliklerine göre destinasyon imaj algıları ve hatırlanabilir turizm deneyimleri arasında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda veriler Kuşadası'nı ziyaret eden yerli ve yabancı 390 turiste uygulanan anketlerle elde edilmiştir. Araştırma sonucunda hatırlanabilir turizm deneyimlerinin kuşaklara göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmaya konu edilen kavramlar arasındaki ilişkinin anlaşılmasının ilgili alanlarda çalışan akademisyenlere ve destinasyon yöneticilerine faydalar sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hatırlanabilir Turizm Deneyimi, Destinasyon İmaj Algısı, Kuşaklar
Sakin şehir ağına dahil olmanın destinasyon üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri: Akyaka ve Seferihisar örneği
Küreselleşmenin etkisiyle birlikte yerel kültür, yerini popüler kültürün etkisine bırakarak zaman içerisinde yok olmaktadır. Hızla modernleşen dünya topluma her ne kadar fayda sağlasa da yanında birçok olumsuzluğa neden olmaktadır. Modernleşme sonucunda kentlerin doğal yapısı her geçen gün değerini ve fiziksel yapısını kaybetmektedir. Doğal kaynaklar, kültürel yapı, tarihsel doku kentler üzerinde artık çekicilik unsuru oluşturmamaktadır. Dünya genelinde hızla yayılan küreselleşme, küçük kentler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkilere yanıt verebilmek için Sakin Şehir (Cittaslow) hareketi başlatılmıştır. Akyaka ve Seferihisar kentlerinde yaşayan yerel halkın sakin şehir olmanın destinasyon üzerindeki etkisinin incelendiği bu çalışmada, araştırmanın birinci bölümünde yavaş hareket felsefesi ve sakin şehir(cittaslow) hareketi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde, destinasyon ve destinasyon yönetimi kavramları ile ilgili literatür taraması yapılarak detaylı bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, araştırmanın deseni, bulguların yorumlanması ve sonuç kısmı yer almaktadır. Bu tez çalışmasında, sakin şehir olmanın destinasyon üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla karma yöntemden yararlanılmıştır. İzmir'in Seferihisar ve Muğla'nın Ula ilçesine bağlı Akyaka mahallesinde yaşayan yerel halkın "Sakin Şehir" hareketi hakkında düşüncelerini öğrenebilmek amacıyla 2020 Temmuz-Ağustos ayları arasında yüz yüze anket uygulanmıştır. Uygulanan anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcının demografik özellikleri içeren 8 soru bulunmaktadır. İkinci bölümde ise araştırma ile ilgili 37 kapalı uçlu soru bulunmaktadır. Elde ettiğimiz anket verileri IBM SPSS Statistics 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada değişkenler normal dağılım şartlarını taşımadığı için non-parametrik analizler kullanılmıştır. Araştırmada elde ettiğimiz verilerden iki grup arasındaki farkı bulabilmek için Mann Whitney U Testi (MW), ikiden fazla grup arasındaki farkı bulabilmek için ise, Kruskal Wallis H-Testi (KW) kullanılmıştır. Araştırmada Muğla/Akyaka ve İzmir/Seferihisar'daki uzman kişiler, akademisyenler, valilik, kaymakamlık ve yerel halkın görüşlerini öğrenebilmek amacıyla nitel araştırma yöntemi olan görüşme yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak 27 adet yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yapılan görüşme kayıtları MAXQDA 2020 paket programıyla 4 ana tema altında kodlama cetveli oluşturmak amacıyla içerik analizi yapılmıştır. Kodlama cetvelinde yer alan 4 ana tema atında 27 alt tema bulunmaktadır. Bu çalışma, Akyaka ve Seferihisar kentlerinde yaşayan yerel halkın sakin şehir hareketine olan görüşleri doğrultusunda şehir olmanın destinasyon üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koymuştur. Ayrıca çalışma, Türkiye'de bulunan sakin şehirlerin, cittslow olduktan sonra karşılaşabilecekleri sorunlar belirtilmiş ve sakin şehir olmak isteyen kentlere öneriler sunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Yavaş Hareket Felsefesi, Cittaslow, Slow Food, Destinasyon, Destinasyon Yönetimi, Sakin Şehir Akyaka, Sakin Şehir Seferihisar
Michelin restoranlarında müşteri talebi ve deneyimi üzerine bir araştırma
İnsanların en temel ihtiyacı beslenmedir ve buna paralel olarak yiyecek-içecek işletmeleri de önem kazanmaktadır. Yiyecek içecek işletmeleri insanların beslenme gereksinimi kadar eski bir geçmişe sahiptir. Fakat bu işletmeler varoluşundan bu yana insanların değişen gereksinimlerine göre biçimlenmiştir. Başlarda yalnız yeme içme gereksinimini karşılamaya çalışan işletmeler rekabet edebilirliğin sağlanması ve müşterilerin değişen istekleri sonucunda sürekli bir değişim ve gelişim içine girmişlerdir. Alan yazında restoranların sınıflandırılmasına ilişkin pek çok kriter bulunsa da dünyada genel kabul görmüş restoran derecelendirme sistemleri bulunmaktadır. Dünya ülkeleri tarafından kabul görmüş restoran derecelendirme sistemlerinden biri Michelin Rehberi'dir. Bu rehber belirli standartları sağlayan iyi restoranlara yıldız olarak nitelendirilen sembol vermektedir. Gastronomi alanında Michelin yıldızlı restoran olmak prestij açısından oldukça önemlidir. Yıldız sahibi olmak restoranların lezzet ve ambiyanslarının tasdik edilmesi anlamına geldiği için müşteri potansiyelini önemli ölçüde etkileyen bir faktör haline gelmektedir. Bu bilgiler ışığında araştırmada gastronomi dünyasında önemli bir etkiye sahip olan Michelin Rehberi ile ilgili literatür çalışmaları yapılmıştır. Yapılan literatür taramasının ardından Michelin yıldızlı restoranlar ile yapılan görüşmeler ile görüşme sağlanan restoranların Tripadvisor yorumları nitel veri analizi ile değerlendirilmiştir.
Kruvaziyer turizminde marka sadakatinin değerlendirilmesi: Modern kruvaziyer gemileri üzerine bir araştırma
Günümüzde turizm sektörünün gelişim gösteren alanlarından biri olan kruvaziyer turizminde işletmeler rakiplerine karşı avantaj elde edebilmek için büyük bir rekabet içerisindedir. Bu nedenle kruvaziyer işletmeleri, misafirlerine karşı verdikleri hizmetleri en iyi şekilde sunmakta ve marka sadakati oluşturmak için büyük çaba sarf etmektedir. Bu çalışmada kruvaziyer turizmine katılan misafirlerde, marka sadakatinin ölçülmesi üzerine bir araştırma yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada ikincil veri olarak literatürden faydalanılmış ve birincil veri elde etmek için nicel yöntem olan anket tekniği kullanılmıştır. Çalışmada dünyaca ünlü iki kruvaziyer (Crystal Cruises International, Royal Caribbean International) gemisinin misafirleri anket katılımcısı olarak ele alınmıştır. Araştırma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, kruvaziyer turizminin tanımı, tarihsel gelişimi, etkileri ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, markanın tanımı, markanın tarihsel gelişimi, markanın faydaları, marka sadakati, marka sadakati boyutları, turizmde marka sadakati gibi konulara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, araştırmanın ayrıntılı bir şekilde açıklaması ve çalışma kapsamında uygulanan anketlere ait veri analizlerinin açıklamaları yer almaktadır. Araştırma kapsamında veriler, 2019 Ocak ayı ile 2020 Şubat ayları arasında kruvaziyer gemilerinde misafir olan 390 kişiye uygulanan anketlerle elde edilmiştir. Araştırmada yapılan analizler sonucunda; kruvaziyer turizminde ekonomik etkenlerden çok katılımcıların hizmet kalitesine ve güvenilirliğe önem verdikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca katılımcıların kruvaziyer gemilerine olan marka sadakat düzeyleri oldukça yüksek çıkmıştır.
Sosyal medya kullanımının kuşaklara göre müşteri tercihleri üzerine etkileri: Konaklama işletmelerinde bir inceleme
"Sosyal Medya Kullanımının Kuşaklara Göre Müşteri Tercihleri Üzerine Etkileri: Konaklama İşletmelerinde Bir İnceleme" isimli bu çalışmanın amacı, sosyal medya kullanımının kuşaklar üzerinde etkisi ve konaklama işletmesi seçiminde tüketicilerin sosyal medyadan etkilenme düzeyinin belirlenmesidir. Bu çalışma ile sosyal medyada yapılan paylaşımların, potansiyel ziyaretçilerin konaklama işletmelerine yönelik tutumlarına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, giriş ve sonuç bölümleri hariç olmak üzere, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sosyal medya kavramı hakkında bilgi verilmiş, sosyal medyanın tarihsel gelişimi geçmişten günümüze incelenmiş ve sosyal medya uygulamaları işlevlerine göre sınıflandırılarak konaklama işletmeleri açısından önemine değinilmiştir. İkinci bölümde, kuşaklar ve tüketici davranışları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümünde ise, araştırmanın metodolojisi ve bulgulara yer verilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında Kuşadası'nda bulunan 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerinde konaklayan 409 misafire ulaşılarak anket formunu doldurmaları sağlanmıştır. Bu çalışmada konaklama işletmelerine yönelik tutumlar demografik faktörler bakımından farklılık gösterir mi, sosyal medya kullanımının kuşaklara göre etkilenme düzeyi var mıdır, sosyal medya kullanımı kuşaklar arasında farklılık gösterir mi, kuşakların sosyal medya üzerinden satın alma davranışında işletmelerin etkisi var mıdır gibi birçok soruya cevap aranmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışmanın sonuçlarına göre, turistlerin sosyal medyadan edindikleri bilgilerin konaklama işletmesi seçimlerini etkilediği ortaya çıkmıştır. Sessiz Kuşak ve Bebek Patlaması Kuşak grubunun paylaşımlara ilişkin tutum ve konaklama işletmelerine ilişkin tutumları arasında anlamlı ilişki olmadığı belirlenirken, X Kuşağının konaklama işletmelerine ilişkin tutumlarında çok zayıf bir ilişki belirlenmiştir. Y Kuşağının paylaşımlara ilişkin tutum ve konaklama işletmelerine ilişkin tutumlarında ise, yine çok zayıf bir ilişki ortaya çıkmıştır. Z Kuşağı ise paylaşımlara ilişkin tutumlarında zayıf bir ilişki söz konusu iken konaklama işletmelerine ilişkin tutumlarında anlamlı ilişki olmadığı tespit edilmiştir.
Yiyecek içecek işletmelerinin üretim ve servis sürecinde dijital dönüşüm: Gaziantep ili durum analizi
Küreselleşen dünya üzerinde rekabette ön plana çıkmayı planlayan, pazarda lider bir konuma gelmek isteyen turizm işletmeleri, teknoloji ile birlikte meydana gelen değişim ve dönüşüme ayak uydurmak, değişim ve dönüşümü bünyesinde özümsemek ve bütünleştirmek zorundadır. Turizm endüstrisi içerisinde önemli bir yeri olan yiyecek- içecek işletmeleri, sürdürülebilirliği ve karlılığını devam ettirebilmesi için diğer sektörlerde hızlı bir şekilde meydana gelen değişimi ve dönüşümü, tüm iş ve işletme süreçlerinde etkin bir şekilde kullanabilmeyi amaçlamalıdır. Bu çalışma, Türkiye'deki yiyecek-içecek işletmelerinin üretim ve servis sürecinde dijital dönüşüme yönelik tutumları, niyetleri ve adaptasyon sürecinin ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Çalışmada, 3 bölümden oluşan anket formu kullanılarak değişkenler ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırma, Gaziantep ilinde faaliyet gösteren turizm işletme belgeli ve belediye belgeli yiyecek içecek işletme yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, teknolojik altyapısı hazır bulunan, değişim ve dönüşüme belirli bir kaynak ayıran, organizasyon altyapısını sürekli yenileyen işletmelerin; şahıs işletmeleri ile kobilere nazaran dijital dönüşüme yönelik tutumları ile niyetlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Ayrıca, bu işletmelerin dijital dönüşüm sürecine daha hazır bulundukları, dijital dönüşüm sürecinde az problem yaşadıkları, bu sürece kolay uyum sağlayabilecekleri gözlemlenmiştir. Yiyecek içecek işletmelerinin dijital dönüşüme yönelik tutum ve niyetleri ile dijital dönüşüm ve yeniliklere organizasyonel olarak hazırbulunmaları arasında doğrusal bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Yerli ziyaretçilerin kültürel seyahat motivasyonları ve otantiklik algısının memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisi: Şirince örneği
Bu tez çalışmasının amacı, yerli ziyaretçilerin kültürel seyahat motivasyonlarının ve otantiklik algısının memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda adından çokça söz ettiren ve İzmir ili sınırları içerisindeki Şirince köyü araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Şirince'ye gelen yerli turistlere kolayda örnekleme yöntemi ile anket tekniği uygulanmış ve toplam 391 anket formu elde edilmiştir. Araştırma verilerini test etmek için frekans analizi, standart sapma, regresyon analizi, korelasyon analizi ve keşfedici faktör analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Şirince'ye gelen yerli ziyaretçilerin kültürel seyahat motivasyonu ölçeği ifadelerinden 'tarihi zenginliği olan yerleri ziyaret etmek' otantiklik ölçeğinde 'bölgenin tarihi doku ile olan etkileşimini sevdim' ve memnuniyet ölçeğinde 'Şirince'yi tanıdıklarıma ve arkadaşlarıma tavsiye edeceğim' ifadeleri en yüksek ortalamaya sahiptir. Keşfedici faktör analizi sonucunda kültürel seyahat motivasyonu, otantiklik algısı ve memnuniyet olmak üzere toplamda 7 boyut olduğu tespit edilmiştir. Boyutların birbirleri ile ilişkilerinin ölçülmesi için korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Hipotez testleri sonucunda seyahat motivasyonunun varoluşsal otantiklik, nesnel otantiklik ve memnuniyet üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, kültürel seyahat motivasyonunun memnuniyet düzeyi üzerindeki etkisinde nesnel otantiklik ve varoluşsal otantik algılarının aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Araştırma verilerinin yüksek düzeyde güvenilirliğe ve geçerliğe sahip olduğu saptanmıştır. Araştırmada demografik verilere göre ziyaretçilerin yarısının kadın, genç ve bekar bireylerden oluştuğu, daha önceden Şirince'yi ziyaret ettikleri ve günübirlik arkadaşları ile gittikleri tespit edilmiştir. Elde edilen tüm sonuçlar neticesinde Şirince'de turizmin geliştirilmesi ve yerli turistler bakımından önem teşkil eden unsurların muhafaza edilebilmesi amacıyla turizm profesyonellerine ve yerel işletmecilere önerilerde bulunulmuştur.
Online satış yapan seyahat acentalarının tüketicilere yönelik güven bağlılığı açısından değerlendirilmesi: Bursa ili Nilüfer ilçesi örneği
Turizm sektörünün gelişim süreci, internet ağının yaygınlaşmasıyla hız kazanmıştır. İşletmelerin ortak kullanım ağları sayesinde hem aradaki iletişimi hızlanmış hem de iş akışı belirli bir ivme kazanmıştır. İşletmelerin; bilgilendirme, satış ve satış sonrası destek gibi önemli faaliyetleri, internet ağı üzerinden daha hızlı ve güvenli şekilde yürütülebilmektedir. Bu çalışmada, daha önceden online bir seyahat acentasından turistik ürün satın alan tüketiciler üzerinde ortaya çıkan güven bağlılığı olgusunu değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma boyunca birincil veri olarak tüketiciler üzerinde nicel yöntem olan anket tekniği uygulanmış olup ikincil veri olarak literatürden faydalanılmıştır. Çalışma içerisinde ana kütle olarak Bursa ilinin Nilüfer ilçesinde ikamet eden ve daha önceden online seyahat acentalarından satın alma gerçekleştirmiş kişiler seçilmiştir. Ana kütle içerisinde de evreni temsil etmesi açısından Tatilbudur.com isimli seyahat acentasının Bursa Nilüfer şubesinin müşterileri örneklem olarak ele alınmıştır. Araştırma üç başlık altında toplanmıştır. Birinci bölümde; fiziki olarak hizmet veren seyahat acentalarının tanımı, seyahat acentaların tarihsel gelişimi ve hizmet alanları ardından internetin tanımı, internetin tarihsel gelişimi, turizm sektörü ile birleşmesi ve online seyahat acentacılığı gibi konuların üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde müşteri bağlılığı, tüketicilerde güven duygusu ve boyutları gibi konular ele alınmıştır ve üçüncü bölümde ise, araştırmanın ayrıntılı bir şekilde açıklaması ve çalışma kapsamında uygulanan anketlere ait veri analizlerinin açıklamaları yer almaktadır. Anket çalışması, 2020 yılının Haziran ayı ile 2020 yılının Temmuz ayı aralığında Tatilbudur.com seyahat acentasının Bursa ili Nilüfer ilçesi şubesini ziyaret eden tüketiciler üzerinde uygulanmıştır. Katılımcı sayısı 400'dür. Araştırmanın sonucunda, tüketicilerin online seyahat acentalarına güven bağlılıkları yüksek çıkmıştır. Ayrıca online olarak turistik ürün satın almanın daha hızlı ve kolay olduğu da tüketicilerin yüksek çoğunluğu tarafından belirtilmiştir.
Acenta temsilcilerinin çalışma sürecinde yaşadıkları sorunlar ve sosyal yaşama yansımaları: Kuşadası örneği
Bu araştırmanın amacı, seyahat acentası temsilcilerinin çalışma sorunlarını saptamak ve bu sorunların temsilcilerin sosyal yaşamlarına yansımalarını incelemektir. Literatürde temsilcilerin çalışmalarını inceleyen yeterli sayıda araştırma olmadığı görülmektedir. Mevcut araştırmalar, daha çok profesyonel turist rehberlerinin çalışmalarına odaklanmakta ve temsilcilerin çalışmaları göz ardı edilmektedir. Bu bağlamda, araştırma keşifsel bir nitelik taşımaktadır. Araştırma kapsamında, toplamda iç ve dış turizm pazarlarında çalışan 24 seyahat acentası temsilcisiyle yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri, araştırma sahasında alınan kısa notlar ile desteklenmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, iç turizm pazarında çalışan temsilcilerin aldıkları eğitim ve staj sebebiyle işi tercih ettikleri, dış turizm pazarında çalışanların ise daha çok yabancı dil avantajından dolayı işi seçtikleri tespit edilmiştir. Temsilcilerin sahip olması gereken nitelikler kapsamında, iyi insan ilişkileri ve yabancı dil bilgisi ön plana çıkmaktadır. Temsilcilerin çalışma sürecinde oteller, havalimanı transferleri ve günübirlik turlar olmak üzere üç farklı alanda hizmet sağladıkları bulgulanmıştır. Temsilcilerin çalışmalarının, hizmet sağladıkları pazarın niteliğine göre farklılaştığı görülmüştür. Örneğin iç turizm pazarında çalışan temsilcilerin, turistlerle etkileşim kurabilmek için dış turizm pazarında çalışanlara kıyasla daha fazla çaba göstermektedir. Temsilcilerin çalışma paydaşları (iş arkadaşları, otel çalışanları, operasyon çalışanları ve turistler) ile ilişkilerini nasıl yönettiği de bu araştırma kapsamında ele alınmıştır. Temsilcilerin çalışma sürecinde karşılaştıkları sorunlar, hizmet sağladıkları üç alan (otel-havalimanı transferleri ve günübirlik turlar) üzerinden incelenmiştir. Böylece, temsilcilerin çalışmakta oldukları seyahat acentası, çalışma sürecinde sorumlu oldukları oteller ve çalışma paydaşlarından kaynaklı yaşadıkları sorunlar ve bu sorunların temsilcilerin sosyal yaşamlarına yansımaları detaylı bir şekilde ortaya konmuştur. Örneğin Post-Fordist dönemdeki esnek üretim biçiminin bir sonucu olan esnek çalışma saatleri, temsilcilerin sosyal yaşamlarını olanaksız hale getirmekte ve tüm hayatlarını işe bağımlı kılmaktadır. Temsilcilerin COVID-19 salgını sürecinde yaşadığı çalışma sorunları da bu araştırma kapsamında incelenmiştir. Araştırma sonuçları, temsilcilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini açıkça göstermiştir. Araştırma, seyahat acentası yöneticilerine ve gelecek araştırmalara getirilen önerilerle son bulmuştur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Seyahat Acentası Temsilcileri, Çalışma, Sosyal Yaşam
Otel çalışanlarının iş yaşam kaliteleri ve kariyer beklentilerinin belirlenmesi: Kuşadası örneği
Günümüzde, örgütsel kaynaklı veya çalışan kaynaklı yaşanan değişimler, işletmelerde insan kaynaklarını etkili bir güç haline getirmiştir. Bu gelişme sonucunda, işletmelerin çoğu, işyerindeki hayatı çalışanlar açısından, nasıl kaliteli hale getirebilecekleri ile ilgili tedbirleri almaya çalışmaktadırlar. Çalışanların işlerine ilişkin düşünce ve beklentilerini öğrenmek ve buna yönelik bazı uygulamalar geliştirmek, işletmelerin önceliği haline gelmiştir. Konaklama tesisleri kapsamında önemli istihdam sağlayan oteller, kendine has çalışma koşullarıyla yoğun tempo ve emek gerektiren işler içerdiği için çeşitli zorluklara sahiptir. Bu kapsamda mevsimsellik, antreli çalışma, yüksek iş gören hızı özelliklerine sahip otelcilik sektöründe çalışanların iş yaşam kalitesine ve kariyer beklentilerine yönelik düşünceleri önem kazanmaktadır. Bu açıklamalar doğrultusunda araştırmanın amacı, otel çalışanlarının iş yaşam kalitesi boyutlarına ve kariyer beklentilerine ilişkin bakış açılarını tespit etmektir. Araştırmanın evrenini Kuşadası'nda faaliyet gösteren 5 yıldızlı otellerde çalışanlar oluşturmaktadır. Belirlenen amaç doğrultusunda, çalışmada öncellikle konuyla ilgili alan literatür taraması yapılmıştır. İlgili literatür kapsamında, iş yaşam kalitesi boyutu olarak da değerlendirilen müşteriler ile ilişkiler göz önünde bulundurularak, müşterilerle etkileşim içerisinde olan animasyon, kat hizmetleri, ön büro, mutfak, servis departmanı çalışanları olmak üzere toplam 20 kişiyle yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler bitirildikten sonra, 6 kişiyi içeren bir grupla odak grup görüşmesi yapılmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, otel çalışanlarının iş yaşam kalitesi kapsamında 10 boyut ortaya konulmuştur. Bu kapsamda ortaya çıkan boyutlar, insan kaynakları yönetimi, iş özellikleri, her şey dahil konsepti, örgütsel sorunlar, çalışma grubu ilişkileri, müşteriler ile ilişkiler, mesleki stres, iş yaşam dengesi, sendikalaşma ve genel sorunlardır. Araştırmanın diğer odak noktasını oluşturan kariyer beklentisini içeren veriler analiz edildiğinde, otelcilik sektöründe yükselmenin zor olduğu, , kariyer ortası ve sonrası dönemlerde olan çalışanların genel olarak zorunluluktan devam ettikleri, yaş dolayısıyla ve başka bir iş yapacak bilgi ve beceriye sahip olmadıkları için sektörde çalışmaya devam ettiklerini saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: İş Yaşam Kalitesi, İş Yaşam Kalitesi Boyutları, Kariyer, Kariyer Beklentisi
Sultandağı ilçesinin kırsal turizm potansiyelinin belirlenmesine yönelik bir çalışma
Dünyada değişen turistik tüketici davranışlarını yakından takip eden kurulum ve kuruluşlar yeni rekabet stratejileri geliştirmekte ve turizm alanında yeni atılımlar yapmaktadır. Kırsal turizmde bu atılımlardan biridir. Türkiye'de turizm endüstrisi kitle turizmi üzerine yoğunlaşmış durumdadır. Fakat Türkiye'nin tarihi ve kültürel değerleri, coğrafyası, doğal güzellikleri göz önüne alındığında turizmin deniz, kum, güneş üçlüsünden ibaret olmadığı görülmekte, ülkenin iç kesimlerinde de turizm çeşitliliği modellerinin uygulanabilir olduğu anlaşılmaktadır. Kırsal alanların ekonomik seviyelerini arttırmak ve turizm bölgelerinin alanlarını geliştirmek için birçok turistik aktiviteye ev sahipliği yapabilecek kırsal alanlar ön plana çıkmaktadır. Tarım alanlarının yoğun olduğu, kendine has doğal güzelliklerini içinde barındıran kırsal alanlar turizm çekiciliği açısından oldukça önemlidir. Kırsal Turizm, Ege ve İç Anadolu Bölgesini birbirine bağlayan ve bölgeler arasındaki geçiş özelliği taşıyan Afyonkarahisar iline termal ve kongre turizmi dışında çeşitlilik getirecektir. Bu çalışmada, bulunduğu konum ve doğal güzellikleri, tarıma dayalı ekonomisiyle Sultandağı ilçesi ele alınmakta, Sultandağı ilçenin kırsal turizm potansiyelini ortaya çıkarılması amaçlamaktadır. Ayrıca, Sultandağı'ndaki kırsal turizmin güçlü ve zayıf yönleri ile olası tehdit ve fırsatlarını belirleyerek bölgedeki genel kırsal turizme bakış açısının belirlenmesi hedeflenmektedir. Buradan hareketle, araştırmada, mümkün olduğunca fazla unsur hakkında bilgi edinme amaçlanmış gözlem, arşiv-doküman incelemesi gibi veri toplama yöntemlerinden faydalanılarak alanyazın taramaları yürütülmüştür. Nitel araştırma yönetimlerinden görüşme tekniği tercih edilmiş, 20 Mayıs-2 Haziran 2021 tarihlerinde 30 katılımcıyla yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler deşifre edilerek betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Sultandağı ilçesinin kırsal turizm potansiyelinin mevcut olduğu, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve yerel halkın kırsal turizm hakkındaki düşüncelerinin olumlu yönde geliştiği anlaşılmaktadır. Yerel halkın kırsal turizm faaliyetleri içerisinde yer almaya istekli olmaları, kırsal turizmin bölgede uygulanabilirliğini göstermektedir. Buradan hareketle çalışmada turizm karar vericilerine önerilerde bulunulmakta ve alan yazına katkı sağlanması beklenmektedir.
Pandemi sürecinin havayolu işletmelerinde görev yapan kabin memurlarının işgören devir hızına etkisi: Türkiye ve Avrupa hava sahası örneği
COVID-19'un neden olduğu son salgın, hava taşımacılığı hareketliliğini ve genel olarak havayolu endüstrisini küresel olarak etkiledi. Havayolu taşımacılığında, potansiyel olarak küresel havayolu endüstrisi üzerinde ciddi uzun vadeli etkilere yol açan çok sayıda kısıtlama uygulanmıştır. Ülkeler gümrük kapılarını kapatmış ve yabancıların giriş çıkışlarına kısıtlar getirmiştir. Bu çalışmada, hava taşımacılığı hareketliliği, havayolu endüstrisi ile ilişkili kaynaklardan elde edilen mevcut veriye dayalı olarak Avrupa ve Türkiye açısından analiz edilmiştir. Veri, salgının Avrupa ve Türkiye'de başlamasına ve daha sonra tam gelişimine karşılık gelen 2020 yılının Ocak-Ağustos ayları arasındaki belirli dönemlerde analiz edilmiştir. Kargo Trafiği Pandemiden çok fazla etkilenmemiş, hatta bazı durumlarda hastalıkla mücadelede tıbbi ekipman temini nedeniyle artmıştır. Yapılan istatistiksel araştırmalar doğrultusunda Avrupa ve Türkiye Hava Sahası kullanım oranlarında Covid-19 Pandemisinin 2020 yılı Ocak-Ağustos döneminde ortalama %70 düşüşe sebep olduğu ve bunun sonucu olarak da havayolu işletmelerinin yüzü olan kabin memurlarının istihdamlarında da büyük düşüşler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Havayolu İşletmeleri, Kabin memuru, Covid 19, İşgören devir hızı.
Konaklama işletmelerinde sosyal medya araçlarının pazarlama aracı olarak kullanılması üzerine bir çalışma: Bodrum yarımadası örneği
Sosyal medya günümüzde diğer alanlarda olduğu gibi konaklama işletmeleri açısından da oldukça önem arz eden bir pazarlama ve tanıtım aracıdır. Bu çalışmanın temel amacı konaklama işletmelerinin ve misafirlerin sosyal medyayı kullanma amaçlarını ve kullanım seviyelerini ortaya koymak suretiyle turizmin pazarlanması bakımından sağlamış olduğu fırsatlara farkındalık yaratmaktır. Çalışmada konaklama işletmelerinin ve bu işletmeleri tercih eden konukların sosyal medya algıları tespit edilmiştir. İşletmeler için ve misafirler için iki ayrı anket kullanılmıştır. Elde edilen veriler 2 ana bölümden meydana gelen anket yöntemiyle elde edilmiştir. Birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerinin tespiti yapılırken, ikinci bölümde etki ile ilgili verileri tespit etmeye yönelik sorulara yer verilmiştir. Konaklama işletmelerinde sosyal medya araçlarının pazarlama aracı olarak kullanılmasına yönelik anketlerde 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Bu doğrultuda sosyal medya araçlarının işletmelerin isimlerinin tanınmasında katkı sağladığı, rekabet ortamının gücünü artırdığı, insanların karar verme süreçlerini ve bu süreçlerin alt boyutları olan satın alma, etkileşim, niyet, sosyal paylaşım yararlanma, bilgilendirme ve destinasyon yararlanma süreçlerini de etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada satın alma algıları, etkileşim algıları ve niyet algıları ile etkileşim, niyet, sosyal paylaşım yararlanma, bilgilendirme ve destinasyon yararlanma algıları arasında pozitif yönlü, orta ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte bilgilendirmenin satın alma, etkileşim, niyet, sosyal paylaşım yararlanma ve destinasyon yararlanma üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Milliyetlerine göre turist motivasyonlarının satın alma niyeti ile ilişkisi: Rusya, Almanya ve Bulgaristan üzerine bir araştırma
Günümüzde turizm sektöründe faaliyet gösteren, benzer içeriklere sahip mal ve hizmetleri birbiri ile aynı pazarlara satış amacı güden işletmeler arasında yoğun bir rekabet ortamı vardır. Bu rekabet ortamı içerisinde, kendilerine pazardan pay almak isteyen ve pazardaki payını büyütmeyi amaçlayan işletmelerin, tüketicilerin satın alma niyetlerini etkileyen faktörleri tam anlamıyla öğrenme çabası içerisinde olması önemli bir gerekliliktir. Tüketicilerin satın alma niyetlerini etkileyen en önemli unsurlardan birinin sahip oldukları motivasyon faktörü olduğu açıktır. Bu durum göstermektedir ki, turizm arz paydaşlarının satın alma süreci içerisindeki tüketiciyi kendilerine çekebilmek adına motivasyon faktörlerinin neler olduğunu anlama gerekliliği vardır. Bu araştırmanın temel amacı, Almanya, Rusya ve Bulgaristan'da yaşayan bireylerin turizme katılma motivasyonlarının satın alma niyeti ile ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırma 2020 yılında Moskova, Berlin ve Sofya'da yaşayan bireylere uygulanan anket ve açık uçlu soru formu sonuçlarına dayanmaktadır. Araştırma kapsamında toplanan nicel veriler paket program kullanılarak değerlendirilmiş olup normallik, geçerlik, güvenirlik analizleri uygulandıktan sonra regresyon, ANOVA ve T-test ile araştırma için oluşturulan hipotezler test edilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen nicel sonuçlara göre, iki kavram arasında yapılan regresyon analizinde, Almanya ve Rusya'da turizme katılma motivasyonu ile satın alma niyeti arasında iyi derecede anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bulgaristan'da ise bu iki kavram arasında düşük seviyede ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Almanya, Rusya ve Bulgaristan'da turizme katılma motivasyonunu arttıran ve azaltan faktörlerin belirlenmeye çalışıldığı nitel bulgulardan, motivasyonu arttıran faktörler iki boyut altında yer alan dokuz farklı tema altında gruplandırılmıştır. Motivasyonu azaltan faktörler ise iki boyut altında yer alan beş farklı tema altında gruplandırılmıştır. Motivasyonu arttıran faktörler arasında bireylerin yeni yerler görme isteği faktörü, azaltan faktörler arasında ise koronavirüs faktörü en yüksek oranda frekans sıklığına sahip önemli unsurlar olarak tespit edilmiştir.
Gaziantep'te ön lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin kariyer planlamaları ve turizm sektörüne ilişkin algılarının değerlendirilmesi
Turizm endüstrisinde yaşanan hızlı gelişim ve değişimle birlikte önemli istihdam olanaklarının ortaya çıktığı görülmektedir. Bu doğrultuda turizm sektörünün ihtiyaç duyduğu kalifiye iş gücünün eğitimli olması gerektiği kaçınılmaz bir gerçektir. Türkiye'de turizm sektörünün ara eleman ihtiyacını karşılayan Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokullarında eğitim gören öğrencilerin, turizm sektörüne ilişkin görüşleri ile kariyer planlamaları hem kendileri hem de sektör açısından önem arz etmektedir. Yapılan bu araştırmanın temel amacını, Gaziantep Üniversitesi Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulunda turizm eğitimi alan ön lisans öğrencilerinin kariyer planlarını yaparken hangi unsurlara dikkat ettikleri ile turizm sektörüne ilişkin görüşlerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Bununla birlikte, öğrencilerin mezuniyet sonrası çalışmak istedikleri işletmeden beklentilerini ve turizm sektörüne ilişkin görüşlerini belirleyerek bu görüşlerin demografik ve tanıtıcı özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının analiz edilmesi bu araştırmanın diğer amaçlarını oluşturmaktadır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için 01.05.2017-19.05.2017 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulunda eğitim gören 165 öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırmada öğrencilerin sektöre ilişkin görüşlerini değerlendirmek üzere hazırlanan sorular, "iş sağlığı ve güvenliği, performans nitelikleri, eğitim, sektörün niteliği, sektörün itibarı, sektörde çalışma koşulları, ücret, sosyal haklar ve sektörün iş zorluğu" olmak üzere 9 boyuttan oluşmaktadır. Öğrencilerin mezuniyet sonrası çalışmak istedikleri işletmeden beklentilerine yönelik hazırlanan sorular ise, "iş yerinin kurumsallığı, ücret ve sosyal haklar, işin manevi tatmini, çalışma koşulları ve etkili motivasyon" olmak üzere 5 boyut altında sınıflandırılmıştır. Yapılan bu araştırma sonucunda, öğrencilerin mezuniyet sonrası kariyer planlamalarında, çalışacakları işletmedeki manevi tatmine önem verdikleri ve öğrencilerin sektöre ilişkin görüşlerinde sektörün çalışma koşullarına dikkat ettikleri tespit edilmiştir. Bununla beraber, öğrencilerin sosyal haklar ve ücret konularını yetersiz buldukları, öğrencilerin büyük bir bölümünün daha önce turizm sektöründe hiç çalışmadığı, çalışan öğrencilerin ise yiyecek-içecek işletmeleri ile otel işletmelerinde çalıştıkları, öğrenciler turizm okulunda eğitim görmeyi kendileri seçmiş olmalarına rağmen, imkân olması durumunda turizm dışında bir okulda eğitim görmeyi istedikleri ve öğrencilerin yarısından fazlasının turizm sektöründeki kariyer olanakları hakkında kısmen bilgi sahibi olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, öğrencilerin büyük çoğunluğu mezun olduktan hemen sonra ve mezun olduktan 10 yıl sonra kendi iş yerini kurmak istedikleri araştırmadan elde edilen bir sonuçtur.
Yiyecek-içecek işletmelerinde algılanan hizmet kalitesinin ölçülmesi: Gaziantep şehrinde bir araştırma
Küresel alanda faaliyet gösteren, mal ve hizmet üreten, çeşitli işletmelerde uygulamaya konulan yenilikçi teknolojiler; bu işletmelerde çalışanların hayatında değişimler oluşturduğu gibi geçtiğimiz çeyrek asırlık zaman dilimine kadar, tüm toplumları etkisi altına almıştır. Gün içerisinde çalışma zamanı dışında kalan boş zamanını etkin bir şekilde nasıl kullanabileceği konusunda da bilinçlenen tüketiciler ise temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra geride kalan harcanabilir gelirleri üzerinde daha farklı tasarruflar sağlamaya başlamıştır. Diğer taraftan turizm sektörünün çeşitli dallarında olduğu gibi yiyecek-içecek sektöründe de tüketiciler gerek yakın aile bireyleri gerekse arkadaşları ile birlikte yiyecek-içecek işletmelerinden faydalanmayı bir sosyalleşme aracı olarak görmeye başlamıştır. Önceki yıllarda sadece lüks, gösteriş ve zarafet kavramı ışığında varlıklı insanların gerçekleştirdiği dışarıda yemek yeme, günümüzde toplumun geniş kesimlerine kadar nüfuz ederek; dinlenme, eğlenme, stres atma ve sosyalleşme amacıyla gerçekleştirilen bir boş zaman değerlendirme etkinliği haline gelmiştir. Elbette bu durum sonucunda yiyecek-içecek sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin sayı ve niteliklerinde büyük artışlar olmuş ve aralarında da yoğun bir rekabet başlamıştır. İşletmeler arasındaki bu rekabetin olumlu bir getirisi olarak sunduğu hizmet ile rakiplerinden farklılaşmaya çalışan ve bu sayede müşteri memnuniyetini sağlamayı amaçlayan işletmeler için kendilerini tercih eden müşterilerin değerlendirmeleri büyük önem arz eder hale gelmiştir. Özellikle günümüzde sosyal medya üzerindeki pek çok kanalda, müşterisi oldukları yiyecek-içecek işletmelerini farklı noktalardan değerlendiren tüketicilerin sayısının giderek artması da bu kavramın önemini giderek artırmaktadır. Bu araştırmanın amacı; Gaziantep şehrinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek işletmelerinde tüketiciler tarafından algılanan hizmet kalitesinin ölçülmesidir. Bu kapsamda araştırmada nicel araştırma yönteminden faydalanılmıştır. İlgili literatürden faydalanılarak geliştirilen anket formu, 2016 yılının Mayıs ve Haziran ayları ile 2017 yılının Nisan ve Mayıs ayları içerisinde Gaziantep şehrindeki yiyecek-içecek işletmelerini en az bir defa ziyaret eden 772 kişi üzerinde uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, yiyecek-içecek işletmelerinde algılanan hizmet kalitesinin "Güvence ve Empati", "Fiziksel Özellikler" ve "Güvenilirlik ve Heveslilik" olmak üzere üç boyut ve bu boyutlara bağlı 29 önermeden oluştuğu tespit edilmiştir. Ayrıca müşterilerin Gaziantep şehrinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek işletmelerindeki hizmet kalitesini "yüksek" düzeyde algıladığı sonucu ortaya konulmuştur. Yine bununla birlikte müşteriler tarafından en yüksek düzeyde algılanan hizmet kalitesi boyutunun "güvenilirlik ve heveslilik" boyutu olduğu tespit edilirken; en düşük düzeyde algılanan hizmet kalitesi boyutunun ise "fiziksel özellikler" boyutu olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular göz önüne alınarak Gaziantep şehrindeki yiyecek-içecek işletmelerinin sahiplerine ve yöneticilerine, işletmelerindeki hizmet kalitesini artırıcı çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yiyecek-İçecek İşletmesi, Hizmet Kalitesi Müşteri Memnuniyeti, Gaziantep
Türkiye'de helal konseptli otel işletmelerinde israfın değerlendirilmesi
Turizm endüstrisi dünyada ve Türkiye'de son derece hızlı gelişen sektörlerin başında gelmektedir. Birçok sektör de olduğu gibi turizm sektöründe de tüketici tercihlerinde farklılıklar yaşanmaktadır. Özellikle dini hassasiyeti olan Müslümanlar için helal mal, helal ürün ve helal hizmet süreçlerine giderek artan bir talep görülmektedir. Dünya üzerinde Müslümanların nüfusundaki artış, gelir ve eğitim seviyelerindeki yükseliş helal ürünlere ve hizmetlere olan talebin artmasına neden olmuştur. Artan bu talep karşısında İslami kurallara uygun ürün ve hizmet üreten turizm işletmeleri ortaya çıkmıştır. Turizm sektöründe faaliyette bulanan otel işletmeleri fonksiyonları gereği önemli miktarlarda yiyecek-içecek, enerji ve su gibi birçok ürünün israf olmasına sebebiyet vermektedir. Bu bağlamda israf sorunu turizm sektöründe önemli bir konu haline gelmiştir. Bu araştırmanın genel amacı, helal konseptli otel işletmelerinin israfı önleme çalışmalarının neler olduğunun değerlendirilmesi ve helal konseptli otel çalışanlarının israfa yaklaşımlarının araştırılmasıdır. Ayrıca bu çalışmada Türkiye'de helal konsepti benimsemiş otel işletmelerinin konseptleri gereği israfı önlemek için yaptıkları çalışma ve yöntemlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada anket yönteminden yararlanılmıştır. Anket uygulaması 1 Ağustos 2017 – 25 Ekim Aralık 2017 tarihleri arasında yapılmıştır. Anketlerin büyük kısmı yüz yüze görüşme yoluyla, bir kısmı ise otel işletmelerine e-posta yoluyla gönderilip yöneticilerden yardım alınarak doldurulması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Uygulanan 953 anket formunun eksik ve hatalı bilgi taşıyanlar ayıklanmış ve 705'i analize tabi tutulmuştur. Anket verileri güvenilirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, tanımlayıcı istatistikler kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca elde edilen veriler korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Yapılan faktör analizi sonucunda ortaya çıkan boyutlar ''İsrafı Önlemenin Amacı'', ''İsraf Önleme Farkındalığını Oluşturma Çalışmaları'' ve '' İsraf Önlemeye Yönelik Uygulamalar '' olmak üzere 3 faktörde toplanmıştır. Otel çalışanlarının genel ifade ortalamalası (x)=3,67 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuç, helal konseptli otellerin israf önleme çalışmalarının genel olarak çalışanlar tarafından yüksek düzeyde algılandığına işaret etmektedir. Araştırmanın bulgularından hareketle işletmelerde meydana gelen israf, otel işletmesinde bir maliyeti temsil etmektedir. Gıda alımı, işçilik, su, enerji, misafir hizmetleri ve atık yönetimi gibi unsurların maliyetlerinin yükselmesine neden olmaktadır. Otel işletmeleri kendi bünyelerinde israfı azaltıcı yöntemler oluşturarak hem maddi hem de çevresel faydalar elde edebilirler. İsraf yöntemleri, işletmelerde uygun şekilde uyarlanıp uygulanır ise üretilen atık miktarının azalmasına yardımcı olacak elde bulunan kaynakların etkin ve verimli şekilde kullanılması sağlanabilir. Anahtar kelimeler: Helal Turizm, Helal Konseptli Otel, İsraf, Turist, Tüketim