Organizational identification
115 theses under this subject heading
Örgütsel adalet algısının iş performansına etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Mersin ili lojistik sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
Günümüz dünyasında artan nüfusla birlikte yaşanan talep artışı ve işletmelerin bu talebe cevap verme istekleri lojistik işletmelerinin önemini daha belirgin hale getirmiştir. Özellikle üretim modellerinde (Just In Time-JIT) yaşanan değişimler de bu belirginliği biraz daha artırmıştır. Lojistik işletmeler oluşturdukları tedarik zincirleriyle sürekli gelişen ve değişen teknoloji sayesinde müşterilerinin ihtiyaçlarını en hızlı, en güvenilir ve en ekonomik şekilde karşılamaya çalışmaktadır. Karmaşık lojistik operasyonların planlanması ve hayata geçirilmesi süreçlerinde insan faktörü çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu sebeple lojistik işletmeleri çalışanlarının motivasyon ve verimliliklerini artıracak ve teşvik edecek etkin insan kaynakları yönetimi politikalarını hayata geçirmek zorundadır. Çalışanlar işletmelerinden adil muamele görmek ister ve buna performans artışıyla yanıt verirler. Adil muamele algısı, çalışanların örgütleriyle özdeşleşmelerini sağlayarak extra performans çabası sonucunu doğurmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Mersin ili lojistik işletmelerinde çalışan bireylerin, örgütsel adalet algılarının iş performansına etkisinde, örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini Mersin'de faaliyet gösteren lojistik işletmelerinde çalışan 433 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanma yöntemi online anketlerle sağlanmış ve SPSS Regresyon analiz modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda lojistik çalışanlarının, bağlı bulundukları kurumlarından gördükleri örgütsel adalet muamelesinin, iş performanslarını ve özrgütsel özdeşleşmelerini anlamlı ve pozitif olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, örgütsel adalet algılarının iş performansına etkisinde, örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü üstlendiği sonucuna varılmıştır.
Örgüt güvenlik ikliminin örgütsel özdeşleşmeye etkisinin örgüte güven bağlamında araştırılması ve bir uygulama
Günümüzde örgütler, iş görenlerin belirlenen hedefleri gerçekleştirecek şekilde çalışmalarını sağlamaya çalışırlar. Ayrıca örgüt tepe yönetimleri, iş görenlerin performanslarının yüksek, motivasyonları yüksek ve işe bağlı olmalarını isterler. Örgütsel davranış değişkenlerinin iş görenlere etkilerinin ve değişkenlerin yaratacağı sonuçlarının örgütsel güvenlik iklimi ile ilgili olduğu ileri sürülebilir. Bir başka ifade ile örgüt güvenlik ikliminin varlığı veya yokluğu örgütsel davranış değişkenleri açısından büyük öneme sahiptir. Diğer yandan, iş görenler açısından örgüte güven duymak da önemli bir durumdur. Örgütüne güven duymayan iş gören, örgüt hedefleri doğrultusunda çalışmayacaktır. Bu tez çalışmasında, göz önüne alınan bir başka değişken ise örgütle özdeşleşme değişkenidir. Örgüt hedeflerinin gerçekleşmesi, örgütü ile özdeşleşen çalışanlar ile mümkün olabilecektir. Tezin birinci bölümünde araştırma konusu, sorunsalı ve yöntembilim hakkında bilgi yer almaktadır. Tezin ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerinde, örgütsel güven, Örgüt güvenlik iklimi, örgütsel özdeşleşme değişkenleri hakkında literatür araştırması yer almaktadır. Tezin beşinci bölümünde kolayda örnekleme yöntemiyle anket uygulanarak elde edilen verilerin analizleri yer almaktadır.
Örgütsel adaletin örgütsel değişime yatkınlık üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Seyahat acentalarında bir uygulama
Hızla değişen dünya düzeninde örgütler, varlıklarını sürdürebilmek için çevrelerinde meydana gelen her konudaki değişimi dikkatle izlemek ve uyum sağlamak durumundadırlar. Örgütlerin değişen koşullara uyum sağlamaları çok kolay olmamakta, değişime karşı bir takım direnişler oluşmaktadır. Adalet özellikle belirsiz durumlarda (değişimin yarattığı belirsizlik gibi) pozitif tutum ve davranışların geliştirilmesinde oldukça önemlidir. Değişim sürecinde çalışanların belirsiz durumdan olumsuz yönden etkilenmeyeceklerine ve dışlanmayacaklarına olan inançları değişime yatkınlıklarını olumlu yönde etkileyecektir. Belirsizlik durumunda örgütsel adalet algısının gücü ve dışlanmanın tam tersi olan örgütle özdeşleşme önem kazanmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen çalışmada, örgütsel adaletin örgütsel değişime yatkınlık üzerindeki etkisi ve örgütsel özdeşleşmenin bu etkideki aracı rolü incelenmiştir. İstanbul'daki A grubu seyahat acentalarında çalışan 381 kişi ile gerçekleştirilen anket çalışması ile elde edilen veriler kurulan hipotezler çerçevesinde test edilmiştir. Modelde yer alan değişkenlerin ve aracı değişken etkisinin test edilebilmesi için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, örgütsel adaletin örgütsel değişime yatkınlığa pozitif yönlü etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel özdeşleşmenin örgütsel adalet ile örgütsel değişme yatkınlık ilişkisinde kısmı aracı bir rol üstlendiği görülmüştür. İşletmede çalışılan süre, sektörde çalışılan süre ve çalışılan bölüm ile modeldeki değişkenler arasındaki ilişkiler ise araştırmanın diğer sonuçları olmuştur. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Değişime Yatkınlık, Örgütsel Değişime Direnç, Seyahat Acentası.
Örgütsel özdeşleşme, yenilikçi davranış ve kariyer hedefi ilişkisi üzerinde bir araştırma
Üniversite öğrencilerinde örgütsel özdeşleşme tutumu, yenilikçi davranışı tutumu ve kariyer hedefi arasındaki ilişkinin farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak bu çalışmanın genel amacı olarak belirlenmiş ve bu üç değişken arasındaki korelasyon ölçülmeye çalışılmıştır. Verilerin analizinde hipotezler için; bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi yapılmış ayrıca korelasyon analizine başvurulmuştur. Araştırmada, Scott ve Bruce (1994) tarafından geliştirilen tek faktörlü 6 soruluk yenilikçi davranış ölçeği, Mael ve Ashforth (1992) tarafından geliştirilen tek faktörlü 6 soruluk örgütsel özdeşleşme ölçeği, O'Brien ve arkadaşları tarafından (1996) hazırlanan tek faktörlü 24 soruluk kariyer hedefi ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılara ek olarak, Holland (1997) tarafından geliştirilen altı kişilik tipi sınıflandırma sorusu da yöneltilmiştir. İstanbul ilinde, bir vakıf yükseköğretim kurumunda öğrenim gören lisans öğrencilerine yönelik yapılmış olan anket sorularına verilen cevaplar ışığında; öğrencilerin örgütsel özdeşleşme tutumu, yenilikçi davranış tutumu ve kariyer hedefleri ortalamalarıyla demografik bilgilerinin ortalamaları arasında çok büyük farklılıklar ortaya çıkmadığı tespit edilmiştir.
Örgütsel özdeşleşme ve örgüte bağlılık ilişkisi: İBB örneği
Bu çalışmada örgütsel özdeşleşme ve örgüte bağlılık hakkında genel bir bilgi birikimi oluşturduktan sonra örgütsel özdeşleşmenin örgüte bağlılık üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde farklı bölümlerde görev yapmakta olan personeli (382 kişi) içermektedir ve anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, betimleyici ve karşılaştırmalı istatistiksel analiz yöntemleri uygulanmıştır. Araştırmada çalışanların örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile örgüte bağlılık düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı doğrusal bir ilişki bulunmuştur. Çalışanların örgütsel özdeşleşme düzeyleri arttıkça örgüte bağlılık düzeyleri de arttığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Örgüte Bağlılık, Örgütsel Özdeşleşme, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Nicel Araştırma
Örgütsel güvenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracı rolü: İstanbul'da bulunan beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı örgütsel güvenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracı rolünü otel işletmeleri perspektifinden değerlendirmektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerine uygun bir şekilde soru formundan yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. İstanbul'da bulunan beş yıldızlı otel işletmelerinde gerçekleştirilen bu araştırmanın örgütsel güven, örgütsel vatandaşlık ve örgütsel özdeşleşme literatürüne bir katkı sağladığı düşünülmektedir. Araştırma sonucunda örgütsel güvenin örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel özdeşleşme üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu, örgütsel özdeşleşmenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu, örgütsel özdeşleşmenin ise örgütsel güvenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde aracı role sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Güven, Örgütsel Vatandaşlık, Örgütsel Özdeşleşme, Otel İşletmeleri.
Okullardaki insan ilişkileri düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişki
Örgütsel özdeşleşmeyi etkileyen en önemli nedenlerinden biri de yönetici ve öğretmenler arasındaki insan ilişkilerinin niteliğidir. Çünkü örgütsel özdeşleşme derecesi güçlü olan kurumlarda yöneticiler ve öğretmenler, kurumlarına karşı kişisel duyguları da güçlüdür. Böylece yöneticiler ve öğretmenler sadece kendi çıkarlarına odaklanmak yerine tüm kurumun yararına olacak görevlere de odaklanır. Daha da ötesi, yüksek örgütsel özdeşleşmeye sahip yöneticiler ve öğretmenler, örgütsel normlarla ve değerlerle, iş sözleşmeleri gerektirmediği halde, daha çok kaynaşmış olacaktır. Örgütsel özdeşleşme, yöneticiler ve öğretmenler ile örgüt arasındaki psikolojik bağın altını çizen, oldukça güçlü bir kavramdır. Bu araştırmadaki ana düşünce; yöneticiler ve öğretmenler arasındaki olumlu insan ilişkilerinin örgütsel özdeşleşme ile etkileşimidir. Bu ölçekte insan ilişkileri kavramı, okulda resmi olarak belirlenen ast-üst ve ast-ast ilişkilerinin dışında okul çalışanlarının okul içinde ve dışındaki kişiler arası ilişkileri; örgütsel özdeşleşme kavramı ise, yönetici ve öğretmenlerin okul ile aralarında kurdukları okula karşı aidiyeti anlatan psikolojik bağları olarak ele alınmaktadır Bu çalışma ortaokullardaki insan ilişkileri düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evreni 2013–2014 eğitim öğretim yılında Uşak ilindeki okullarda görev yapan toplam 425 yönetici ve 3671 öğretmen oluşmaktadır. Bu araştırma örneklemi için, Uşak il merkezindeki 22 müstakil ortaokul tercih edilmiştir. Kurumlara gönderilen 650 ölçekten 590 sı geri dönmüş, değerlendirme sonucunda 573 anket kullanılabilir olarak belirlenmiştir. Araştırmada "İnformel İlişkiler Ölçeği" ve "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek boyutlarının örneklemimize uygunluğunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi kullanılmış ve elde edilen verilerle ölçekler doğrulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda insan ilişkileri ile örgütsel özdeşleşme arasında olumlu yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Demografik değişkenler açısından ise bazı demografik değişkenlerde insan ilişkileri ve örgütsel özdeşleşme algılarında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, okul, İnsan ilişkileri, örgütsel özdeşleşme.
Öğretmenlerin liderlik kapasitesi algıları ile örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin liderlik kapasitesi algıları ile öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2015 – 2016 öğretim yılında Manisa ili Turgutlu ilçesinde çalışan 2041 öğretmen, araştırmanın örneklemini ise bu okullarda çalışan 444 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada basit tesadüfi örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "Liderlik Kapasitesi Ölçeği" ve "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada ölçek boyutlarının örnekleme uygunluğunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi kullanılmış ve elde edilen verilerle ölçekler doğrulanmıştır. Verilerin analizinde t-Testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin okul liderlik kapasitesi algıları bu yönde iyi bir mesafe aldık düzeyindedir. Okul liderlik kapasitesinin boyutlarına göre, dağıtımcı liderlik boyutunda algı bu yönde hareket etmeye başladık düzeyinde iken paylaşılan okul vizyonu, iş birliği ve ortak sorumluluk ve algılanan öğrenci başarısı boyutunda bu yönde iyi bir mesafe aldık düzeyindedir. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyi algıları orta düzeydedir. Örgütsel özdeşleşmenin boyutlarına göre ise uyum boyutuna yönelik algı yüksek düzeyde iken özdeşleşme ve içselleştirme boyutuna yönelik algı orta düzeydedir. Yine araştırma sonucuna göre öğretmenlerin okullarına yönelik liderlik kapasitesi düzeyine yönelik algıları ile örgütsel özdeşleşme algıları arasında olumlu yönde orta dereceli bir ilişki bulunmaktadır. Okul liderlik kapasitesinin boyutlarının, örgütsel özdeşleşme üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul liderlik kapasitesinin boyutlarından dağıtımcı liderliğin örgütsel özdeşleşmenin anlamlı bir yordayıcısı olduğu söylenebilir.
Öğretmenlerin duygusal emeği ile örgütsel özdeşleşmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; öğretmenlerin duygusal emek ve örgütsel özdeşleşme düzeylerini belirlemek, tanımlayıcı özelliklerine göre duygusal emek ve örgütsel özdeşleme arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu araştırmada, öğretmenlerin duygusal emek ile örgütsel özdeşleşmeleri arasındaki ilişkiyi açıklamak için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Afyonkarahisar il merkezinde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 8713 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise 2019-2020 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezinde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenmiş 400 öğretmendir. Araştırmada veriler duygusal emek ölçeği ve örgütsel özdeşleşme ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, bağımsız t testi Tek yönlü Varyans analizi, Pearson Momentler çarpımı katsayısı ve Çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin en yüksek doğal duygulara yönelik duygusal emek düzeyine sahip oldukları, bunu sırasıyla derinden rol yapma, genel duygusal emek ve yüzeysel rol yapma boyutlarına yönelik duygusal emeğin takip ettiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin cinsiyetlerine görev yaptıkları okuldaki çalışma sürelerine ve okullarındaki öğretmen sayılarına göre duygusal emek düzeylerinde farklılaşma olmadığı, kıdemlerine, mezuniyet durumlarına ve görev yaptıkları okul düzeyine göre farklılaşmalar olduğu saptanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin yüksek düzeyde örgütsel özdeşleşmeye sahip oldukları, mezuniyet durumları dışında, cinsiyetlerine, kıdemlerine, okuldaki çalışma sürelerine, görev yaptıkları okuldaki çalışma sürelerine ve okullarındaki öğretmen sayılarına göre örgütsel özdeşleşme düzeylerinde farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda duygusal emek ölçeğinde yer alan yüzeysel rol yapma boyutu ve örgütsel özdeşleşme ölçeğinde yer alan özdeşleşme boyutları dışında tüm boyutlar arasında istatistiksel açıdan çift yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda da duygusal emek düzeyinin örgütsel özdeşleme düzeyini yordadığı belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Duygusal Emek, Örgütsel Özdeşleşme, Öğretmenler
Babacan liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Örgütsel özdeşleşmenin aracı, kendinden fedakârlık etmenin düzenleyici rolü
Bu araştırmanın amacı öncelikle Türkiye gibi toplulukçu özellikleri fazla olan kültürler için daha geçerli bir liderlik tarzı olan babacan liderliğin çalışanların benlik algılarını etkileyerek, bir başka deyişle örgütle özdeşleşmelerini sağlayarak örgüt için ekstra çaba, performans göstermelerini sağlayıp sağlamadığı belirlemek, aynı zamanda babacan liderlik ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide liderin kendinden fedakârlıkta bulunmasının düzenleyici rolünü incelemektir. Bu maksatla gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede çalışan 211 kişiden toplanan veriler ile değişkenler arasındaki ilişkiler iki ayrı modelde incelenmiştir. Ana modelde değişkenlerin arasındaki doğrudan, dolaylı ve düzenleyici etkileri belirlemek için Process Macro uygulamasından faydalanılmıştır. Alternatif model için yapısal regresyon modelleri oluşturulmuş ve yol analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde babacan liderliğin hem örgütsel özdeşleşmeyi hem de ekstra rol davranışını anlamlı şekilde etkilediği; örgütsel özdeşleşmenin ekstra rol davranışını anlamlı şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca örgütsel özdeşleşmenin babacan liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir. Ancak liderin kendinden fedakârlık etmesinin ise babacan liderlik ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Alternatif modelde örgütsel özdeşleşmenin kendinden fedakârlık eden liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ve örgütsel imaj algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma, öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ve örgütsel imaj algıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeylerinin ve örgütsel imaj algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi hedeflenmektedir. Bu çalışmada iki veya daha çok sayıdaki değişken arasında birlikte değişimin varlığını ve derecesini belirlemeyi amaçlayan genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği'nden edilen puanlara göre öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme algı düzeyleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Örgütsel İmaj Ölçeği'nden elde edilen puanlar doğrultusunda öğretmenlerin örgütsel imaj algılarının ölçek genelinde çok katılıyorum düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile örgütsel imaj algıları arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme algılarının örgütsel imaj değişkenini anlamlı bir şekilde yordadığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeylerini ve örgütsel imaj algılarının çeşitli yönlerden geliştirilmesi amacıyla önerilerde bulunulmuştur.
Örgütsel sinizmin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Sağlık sektöründe bir araştırma
Araştırma; örgütsel sinizm, örgütsel özdeşleşme ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkileri incelemek ve örgütsel sinizmin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü olup olmadığını saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma Covid-19 pandemisi koşullarında gerçekleştirilmiş olduğundan veriler Muğla ilinde bulunan sağlık kurumları ve hastanelerde görev yapan 356 sağlık çalışanının katılımı ile online bir anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizleri SPSS 26 programında yapılmıştır. Farklılık analizlerinde iki bağımsız grubun karşılaştırılmasında T testi, ikiden fazla bağımsız grubun karşılaştırılmasında ANOVA veya Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon testleri ile değerlendirilmiştir. Değişkenler arasındaki aracılık rollerine ilişkin analizler ise IBM SPSS Process Macro 4.1 uygulamasında yapılmıştır. Araştırma sonucunda örgütsel sinizmin bilişsel, duyuşsal, davranışsal boyutları ve işten ayrılma niyeti arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Örgütsel özdeşleşme ile örgütsel sinizmin bilişsel, duyuşsal, davranışsal sinizm boyutları ile işten ayrılma niyeti arasında ise negatif yönde ve anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte örgütsel sinizmin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal sinizm boyutlarının işten ayrılma niyeti ile aralarındaki ilişkide örgütsel özdeşleşmenin aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel sinizm ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide örgütsel özdeşleşmenin aracılık etkisi incelendiğinde ise elde edilen bulgular örgütsel sinizm ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide örgütsel özdeşleşmenin aracılık etkisinin olduğunu göstermektedir.
Pilotların, pilot akran destek programları çerçevesinde bilgi ifşasına (Whistleblower) eğilimleri ile örgütsel özdeşleşmelerinin havacılık emniyet kültürüne etkisinin araştırılması
Dünya literatürüne hem havacılık hem psikoloji bilim alanlarında bir ilki kazandıracak bu multidisipliner araştırmanın amacı; pilotların pilot akran destek programları çerçevesinde, gereken durumlarda bilgi uçuran kişi (whistleblower) olarak bilgi ifşasında bulunma eğiliminin örgütsel özdeşleşebilme halleri ve havacılık emniyet kültürü sistemlerine etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmanın temelini nicel yöntemler oluşturmuş, Türkiye'de görev yapan 250 pilot araştırma örneklemini teşkil etmiştir. Katılımcılara; "Kişisel Bilgi Formu", "Havacılık Emniyet Kültürü Ölçeği", "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" ve "Bilgi İfşası Ölçeği" uygulanmıştır. Uygulanan ölçekler arasında anlamlı ve yüksek düzeyde güvenilir istatistiksel ilişkiler belirlenmiş ve bu ilişkiler Pearson Korelasyon analiziyle detaylandırılmıştır. Elde edilen veriler, örgütsel özdeşleşmesi yüksek olan pilotların bilgi ifşasına daha açık olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu eğilim, havacılık emniyet kültürüyle olumlu yönde ilişkili bulunmuştur. Bu da emniyetin sadece teknik bir mesele değil, aynı zamanda kurumsal iklim ve psikolojik güvenlikle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, Pilot Akran Destek Programları gibi uygulamaların yalnızca destek mekanizmaları değil, aynı zamanda örgütsel güvenliğin stratejik yapı taşları olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pilot Akran Destek Programı, Whistleblowing, Bilgi İfşası, Örgütsel Özdeşleşme, Havacılık Emniyet Kültürü, Klinik Psikoloji, Havacılık Psikolojisi, Havacılık Psikoloğu, Pilot, Pilot Akran Destek Programları
Hastanelerin performansı ve kaynak yönetimi ile hastane yöneticilerinin örgütsel özdeşleşme ve bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hastanelerde performans ve kaynak yönetimi kavramları sağlık harcamalarının sürekli artması sebebiyle son yıllarda daha fazla önem kazanarak hem örgüt hem de yönetici özellikleri ile ilişkileri konusunda yapılan çalışmalara gereksinim duyulmuştur. Bu çalışmada; hastane ve yönetici özellikleri, yönetici örgütsel özdeşleşme ve bağlılık düzeyleri ile hastane performans ve kaynak yönetimi kapasitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, İstanbul ve Ankara illerindeki Sağlık Bakanlığı'na bağlı 41 hastane ve 232 hastane yöneticisi üzerinde yapılmıştır. Çalışmada birincil ve ikincil veri kaynakları kullanılmıştır. Birincil veri kaynağı olarak anket yöntemi kullanılarak yöneticilerin demografik özellikleri, örgütsel ve mesleki bağlılıkları, özdeşleşme düzeyleri ile çalıştıkları hastanenin kaynak yönetimi kapasitesi ve algılanan performans düzeyine ilişkin görüşleri belirlenmiş, ikincil veri kaynağı olarak ise araştırma kapsamındaki hastane istatistiklerine başvurularak hastanelerin özelliklerine ve objektif performanslarına ilişkin veriler elde edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda; hastanelerin faaliyet süresinin ve yöneticilerin örgütsel özdeşleşme düzeylerinin hastanelerin algılanan performans düzeyleri üzerinde, hastanelerin türü ve hizmet sunduğu tıp uzmanlığı sayısının objektif performans düzeyleri üzerinde anlamlı etkileri olduğu bulunmuştur (P<0,05). Buna karşın yöneticilerin görevi, cinsiyeti, toplam yöneticilik süresi, çalışmış olduğu hastanedeki yöneticilik süresi, formal yönetim eğitimi alma durumunun ve yöneticilerin örgütsel ve mesleki bağlılık düzeylerinin hastanelerin performansı üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı sonucuna varılmıştır (P>0,05). Hastanelerin kaynak yönetimi kapasitesi üzerinde ise hastane yöneticilerinin örgütsel bağlılık düzeylerinin güçlü bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır (P<0,05). Buna karşın yöneticilerin cinsiyeti, görevi, toplam yöneticilik süresi, bu hastanedeki yöneticilik süresi, mesleki bağlılık ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile hastanelerin türü, hizmet sunduğu tıp uzmanlığı sayısı ve faaliyet süresinin hastane kaynak yönetimi kapasitesi üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı belirlenmiştir (P>0,05). Ayrıca hastanelerin kaynak yönetim kapasitesinin algılanan ve objektif performans üzerinde aracı bir etkisi olup olmadığı incelendiğinde; objektif performans üzerinde aracı bir etkiye sahip olmadığı buna karşın algılanan performans üzerinde aracı etkiye sahip olduğu görülmüştür (P<0,05). Bu sonuçların hastanelerin performans ve kaynak yönetimi kapasitesi ile ilgili iyileştirmeler için önemli ipuçları sağlayacağı düşünülmektedir.
İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel kimlik algıları ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, resmi ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel kimlik algıları ve örgütsel özdeşleşme düzeylerinin belirlenmesi ve bu iki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde görevli 622 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada "Algılanan Örgüt Kimliği Ölçeği" (AÖKÖ) ve "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" (ÖÖÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizi için aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistikler ile t-testi, Anova, post-hoc testlerinden LSD testi, Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin örgütsel kimliğe yönelik algıları olumludur. Önlisans eğitimine sahip öğretmenlerin lisans ve lisansüstü eğitime sahip öğretmenlere kıyasla örgütsel kimliğin "öğretmen' ve "çevre" boyutlarına ilişkin daha olumlu algılara sahip oldukları görülmüştür. Çalıştığı okuldaki görev süresi 1-5 yıl olan öğretmenlerin, görev süresi 6-10 yıl, 11-15 yıl, 16 yıl ve üzeri olan öğretmenlere kıyasla örgütsel kimliğin "yönetim" ve "öğretmen" boyutlarına ilişkin daha olumlu algılara sahip oldukları saptanmıştır. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri olumlu bulunmuştur. Önlisans eğitimine sahip öğretmenlerin lisans ve lisansüstü eğitime sahip öğretmenlere kıyasla daha yüksek örgütsel özdeşleşme düzeyine sahip oldukları bulunmuştur. Algılanan örgütsel kimlik ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişki incelendiğinde, örgütsel kimliğin "yönetim", "öğretmen", "öğrenci", "çevre" boyutlarına ilişkin algılar geliştikçe örgütsel özdeşleşme düzeylerinin arttığı gözlenmiştir. Bunun yanı sıra, örgütsel kimliğin "yönetim", "öğretmen" ve "çevre" boyutlarının örgütsel özdeşleşmenin anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Çalışmada, araştırma sonuçlarına dayalı olarak resmi ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel kimlik algılarının güçlendirilmesine ve öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeylerinin arttırılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar sözcükler: örgütsel kimlik, örgütsel özdeşleşme, öğretmen, ilkokul
Sosyal sermaye ve örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişki: Mersin Üniversitesi çalışanları üzerine bir araştırma
Örgütlerin verimliliğinin artması ve örgütlerin gelişme gösterebilmesi söz konusu olduğunda örgütü oluşturan çalışanların örgütsel sosyal sermayeleri ve özdeşleşmeleri yüksek önem taşır. Örgüt çalışanlarının bölüm içerisinde, diğer bölümlerdeki iş arkadaşlarıyla ve yöneticileriyle kuracakları iletişim ağları bütün örgütü etkileyeceğinden çok önemlidirler. Örgüt çalışanları yapılan faaliyetlerinin merkezinde yer alırlar. Bu araştırma, Üniversite çalışanlarının sosyal sermayeleri ve örgütsel özdeşleşmeleriyle ilgili mevcut durumun tespit edilmesini sağlayacağından, Üniversite yönetimlerine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmayla birlikte örgüt içerisinde bilgi paylaşımının, güvenin ve paylaşılan değer ve hedeflerin iş görenin çalışmış olduğu örgütle özdeşleştirmesine yaptığı etkinin tespit edilmesi sağlanabilecektir. Bu araştırma ile Mersin Üniversitesi'nde çalışmakta olan akademik ve idari personelin örgütsel sosyal sermayeleri ve örgütsel özdeşleşmeleri arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılmıştır.
Hibrit çalışma modelinde kişi-örgüt uyumu, örgütsel özdeşleşme, duygusal bağlılık, örgütsel adanmışlık ve işgören performansı ilişkisi
Bu çalışmanın amacı, hibrit çalışma modelinde kişi-örgüt uyumu, örgütsel özdeşleşme, duygusal bağlılık, örgütsel adanmışlık ve işgören performansı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışmada, özel sektör ve kamu sektöründen toplam 400 katılımcıdan elde edilen çevrimiçi anket sonuçları analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre; kişi-örgüt uyumu ve örgütsel özdeşleşme arasında (β=0,598; p<0,001), kişi-örgüt uyumu ve duygusal bağlılık arasında (β=0,543; p<0,001), kişi-örgüt uyumu ve örgütsel adanmışlık arasında (β=0,596; p<0,001), kişi-örgüt uyumu ve işgören performansı arasında (β=0,188; p<0,001), örgütsel özdeşleşme ve duygusal bağlılık arasında (β=0,691; p<0,001), örgütsel özdeşleşme ve işgören performansı arasında (β=0,264; p<0,001), duygusal bağlılık ve örgütsel adanmışlık arasında (β=0,715, p<0,001), duygusal bağlılık ve işgören performansı arasında (β=0,158, p<0,001), örgütsel adanmışlık ve işgören performansı arasında (β=0,262, p<0,001) anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca gerçekleştirilen yapısal eşitlik modellemesi kapsamında yol katsayıları değerlendirildiğinde, kişi-örgüt uyumunun örgütsel özdeşleşme (β₁=0,700) ve duygusal bağlılık (β₁=0,259) üzerinde, örgütsel özdeşleşmenin duygusal bağlılık üzerinde (β₁= 0,466), örgütsel özdeşleşmenin işgören performansı üzerinde (β₁=0,200), duygusal bağlılığın örgütsel adanmışlık üzerinde (β₁=1,031), kişi-örgüt uyumunun örgütsel adanmışlık üzerinde (β₁=0,119) ve örgütsel adanmışlığın işgören performansı üzerinde (β₁=0,090) anlamlı etkileri olduğu tespit edilirken; kişi-örgüt uyumunun işgören performansı (β₁=-0,069, p>0,05) ve duygusal bağlılığın işgören performansı (β₁=-0,263, p>0,05) üzerindeki etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmadığından modelden çıkarılmıştır. Yürütülen analizlerden elde edilen bulgular ile elde edilen nihai modelin istatistiksel açıdan güçlü bir yapıya sahip olduğu görülmektedir.
Psikolojik güçlendirmenin yenilikçi iş davranışı üzerine etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracı rolü
Bu çalışmada örgüt çalışanlarının psikolojik güçlendirme düzeylerinin yenilikçi iş davranışları üzerinde doğrudan ve dolaylı (örgütsel özdeşleşme üzerinden) etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin geliştirilmesi ve araştırma modeli kurulmasında sosyal bilişsel teori ve sosyal kimlik teorisinden faydalanılmıştır. Bu bağlamda psikolojik güçlendirmenin yenilikçi iş davranışı üzerinde hem doğrudan hem de örgütsel özdeşleşme üzerinden dolaylı istatistiksel etkisi test edilmiştir. Psikolojik güçlendirmeyi ölçmek amacıyla Spreitzer'ın (1995), örgütsel özdeşleşmeyi ölçmek amacıyla Mael ve Ashforth'un (1992), yenilikçi iş davranışını ölçmek amacıyla Scott ve Bruce'un (1994) çalışmalarından faydalanılmıştır. Araştımanın verileri İstanbulda faaliyet gösteren İstanbul Teknopark ve Yıldız Teknoparka bağlı firmalarda çalışan alt kademe yönetici ve bu yöneticilere bağlı çalışanlara ulaşılarak toplanmıştır. Alt kademe yöneticilere çalışanını değerlendirmesi için yenilikçi iş davranışı anketi, bu yöneticilere bağlı çalışanlara ise kendisini değerlendirmesi için psikolojik güçlendirme ve örgütsel özdeşleşme anketi verilmiştir. Bu kapsamda anketleri cevaplayan katılımcı sayısı 278 alt kademe yönetici ve 278 çalışandır. Andrew Hayes'in Proses makro eklentisinden faydalanılarak yapılan analiz sonuçlarına göre psikolojik güçlendirmenin örgütsel özdeşleşme ve yenilikçi iş davranışı üzerinde doğrudan etkisi olduğu görülmüştür. Psikolojik güçlendirmenin örgütsel özdeşleşme üzerinden yenilikçi iş davranışı üzerinde ise dolaylı istatistiksel etkisi olmadığı görülmüştür.
Etik liderlik algısının psikolojik kontrat ihlali ve örgütsel özdeşleşme üzerine etkisi: Turizm sektöründe bir araştırma
Etik liderlik davranışları, psikolojik kontrat ihlali algısının azalması, örgütsel özdeşleşmenin artması ve örgütün amaçlarını gerçekleştirmesinde turizm işletmeleri için önem arz etmektedir. Liderin işgörenleri teşvik etmesi, işgörenlerin yaratıcılığının ortaya çıkması için uygun ortam hazırlaması, otelin kurallarını doğru bir şekilde oluşturarak otelde ortak alınan kararları, etkili biçimde uygulaması işgörenlerin algılamalarını etkileyebilecek etik liderlik davranışlarındandır. Söz konusu etik liderlik davranışlar; işgörenin örgütün psikolojik kontrat kapsamındaki yükümlülüklerini tam yerine getirmediğini algılaması sonucu oluşan psikolojik kontrat ihlali ve işgörenin kendini örgütle bir bütün olarak algılayarak, örgütün başarısını kendi başarısı veya örgütün başarısızlığını kendi başarısızlığı olarak görmesi kapsamında ifade edilen örgütsel özdeşleşme bakımından dengeleyici bir unsurdur. Bu araştırmada, turizm sektöründe etik liderlik algısının psikolojik kontrat ihlali ve örgütsel özdeşleşme üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle, Antalya ilinde faaliyet gösteren 5 yıldızlı konaklama işletmelerinde çalışan 390 işgörene anket aracılığıyla ulaşılmıştır. Anket aracılığıyla elde edilen verilerle işgörenlerin etik liderlik algılamalarının psikolojik kontrat ihlali ve örgütsel özdeşleşme üzerine etkisini belirlemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Bununla birlikte demografik değişkenlere göre etik liderlik, psikolojik kontrat ihlali ve örgütsel özdeşleşme algılamalarının farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla t testi ve ANOVA analizi de yapılmıştır. Söz konusu analizler sonucunda psikolojik kontrat ihlali dört bağımsız değişken; iletişimsel etik, iklimsel etik, örgütsel karar vermede etik ve davranışsal etik tarafından açıklanabilmektedir. Ayrıca psikolojik kontrat ihlali istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etik liderlik boyutlarından etkilenmektedir. Örneklemi oluşturan iş görenlerin iletişimsel, iklimsel, örgütsel karar vermede ve davranışsal etik algılarındaki bir birimlik artış, psikolojik kontrat ihlali üzerinde azalış sağlamaktadır. Örgütsel özdeşleşme dört bağımsız değişken; iletişimsel etik, iklimsel etik, örgütsel karar vermede etik ve davranışsal etik tarafından açıklanabilmektedir. Ayrıca örgütsel özdeşleşme istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etik liderlik boyutlarından etkilenmektedir. Örneklemi oluşturan iş görenlerin iletişimsel, iklimsel, örgütsel karar vermede ve davranışsal etik algılarındaki bir birimlik artış, örgütsel özdeşleşme üzerinde artış sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Etik liderlik, psikolojik kontrat ihlali, örgütsel özdeşleşme, konaklama işletmeleri.
Psikolojik sermayenin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde örgütsel desteğin aracı rolü
Bu çalışmanın amacı banka çalışanlarının psikolojik sermaye düzeylerinin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünü belirlemeye yöneliktir. Bu maksatla, Hatay ilindeki banka çalışanı olan 224 katılımcıdan anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, değişkenler arası korelasyonlar tespit edilmiş ve yapısal eşitlik modeli ile modelin uyum iyiliği testleri ve regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, psikolojik sermayenin algılanan örgütsel desteği ve örgütsel özdeşleşmeyi pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Algılanan örgütsel desteğin de örgütsel özdeşleşmeyi pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği ortaya konmuştur. Ayrıca aracılık testinde algılanan örgütsel desteğin psikolojik sermaye ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir.
Farklılıkların yönetiminin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracı rolü: Hatay ilinde bir araştırma
Farklılık, bireysel algılara göre farklı anlamlar taşıyan ve herkes için değişik çağrışımlar yapan bir kavramdır. Farklılıkların yönetimi kavramı ise farklılıklardan çok daha öte bir kavramı ifade etmektedir. Farklılıkların yönetimi etkili bir şekilde uygulandığı zaman örgütlerin işgücü verimliliğinden rekabet üstünlüğüne kadar birçok noktada üstünlük sağlamasına yardımcı olmaktadır. Farklılıkların yönetiminin etkin bir şekilde uygulanmadığı örgütlerde çalışanların örgütsel özdeşleşme ve örgütsel vatandaşlık davranışları düzeylerinin daha düşük olduğu görülmektedir. Daha önce yapılan çalışmalarda özellikle bu üç kavramın birlikte ele alındığı bir çalışma olmaması sebebiyle çalışmanın literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, farklılıkların yönetimi ve örgütsel vatandaşlık davranışları ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve farklılıkların yönetiminin, örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolünün belirlenmesidir. Araştırma verileri Hatay İlinde faaliyette olan bir üretim işletmesinden anket yoluyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılarak korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre farklılıkların yönetiminin örgütsel vatandaşlık davranışları ve örgütsel özdeşleşme üzerinde pozitif etkileri olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda farklılıkların yönetiminin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki pozitif etkisinde örgütsel özdeşleşmenin kısmi aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir.
Lider üye etkileşimi ve psikolojik güçlendirmenin örgütsel özdeşleşme üzerinde etkisi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği
Değişimin hız kazandığı günümüzde, örgütler için insan unsuru büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle örgütler verimliliği arttıran stratejiler üretmeye çalışmaktadır. Örgütsel özdeşleşmenin, verimliliğin arttırılmasında önemli bir rol oynadığı ifade edilebilmektedir. Örgüt ile çalışanlar arasındaki duygusal bağ olarak tanımlanan örgütsel özdeşleşme, örgüt içinde çalışanların memnuniyet ve performansını etkileyerek örgütsel başarıyı etkileyebilmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, lider üye etkileşimi, psikolojik güçlendirme ve örgütsel özdeşleşme değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, lider üye etkileşimi, psikolojik güçlendirme ve örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkiler kavramsal olarak incelenmiş ve oluşturulan hipotezler test edilmiştir. Araştırmada veriler anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir ve elde edilen tüm veriler SPSS Statistics Base 22.0 programı ile incelenmiştir. Anket çalışmasında lider-üye etkileşimi için Liden ve Maslyn (1998) tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Baş, Keskin ve Mert (2010) tarafından yapılan "LMX" ölçeği, örgütsel özdeşleşme için Mael ve Ashforth (1992) tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Tüzün (2006) tarafından yapılan "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" ve Spreitzer'in (1995) geliştirdiği Sürgevil, Tolay ve Topoyan tarafından (2013) Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Adalet" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nde görev yapan 298 akademik ve idari personel oluşturmaktadır. Elde edilen verilere faktör, korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları sonucunda; lider üye etkileşimi ve örgütsel özdeşleşme arasında, psikolojik güçlendirme ve örgütsel özdeşleşme arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: lider-üye etkileşimi, psikolojik güçlendirme, örgütsel özdeşleşme
Liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre örgütsel özdeşleşme ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişki
Bu araştırmanın genel amacı; Isparta ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet liselerinde 2017-2018 eğitim öğretim yılında görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre liselerde örgütsel özdeşleşme ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu genel amaç kapsamında, liselerde görev yapan öğretmenlerin örgütsel özdeşleşmeye ilişkin görüşlerinin "uyum" , "özdeşleşme" ve "içselleştirme" boyutlarında ve örgütsel muhalefet ilişkin görüşlerinin "dikey muhalefet" , "yatay muhalefet" ve "dışsal muhalefet" boyutlarında nasıl olduğunu, lise öğretmenlerinin örgütsel özdeşleşmeye ve örgütsel muhalefete ilişkin görüşlerinin; cinsiyet, yaş, kıdem, okulda çalışma süresi, okulda çalışma nedeni, eğitim durumu, okul türü, sendika üyesi olup olmama, sosyal medya kullanıp kullanmama değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ve örgütsel özdeşleşmenin, örgütsel muhalefetin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" ve "Örgütsel Muhalefet Ölçeği" kullanılmıştır. Genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 291 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapmadan yararlanılmıştır. Öğretmen görüşleri üzerinde karşılaştırma ve ilişki analizlerinde anlam çıkarıcı istatistiklerden bağımsız örneklemler T-testi, tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA), korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, lise öğretmenlerinin örgütsel özdeşleşme ve örgütsel muhalefete ilişkin görüşleri orta düzeydedir ve çeşitli demografik değişkenlere göre öğretmen görüşleri farklılaşabilmektedir. İki değişkenin boyutları arasında anlamlı ilişki saptanmış ve örgütsel özdeşleşmenin özdeşleşme boyutunun örgütsel muhalefetin dikey muhalefet boyutunu ve örgütsel özdeşleşmenin uyum boyutunun örgütsel muhalefetin yatay muhalefet boyutunu anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Muhalefet
Öğretmenlerin örgütsel saygınlık ve örgütsel özdeşleşme algıları: Bir karma yöntem araştırması
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin örgütsel saygınlık, örgütsel özdeşleşme ve bunlar arasındaki ilişkiye dair algılarını belirlemektir. Bu çalışma, nicel ve nitel araştırma yönteminin aynı ya da yakın zamanda uygulandığı yakınsayan paralel desende yürütülmüş bir karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 öğretim yılında Gaziantep'te bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler, örneklemini ise uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 495 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın nicel boyutuna ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Örgütsel Saygınlık Ölçeği ve Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Veri analizinde betimsel istatistikler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları öğretmenlerin örgütsel saygınlık ile özdeşleşme algı düzeylerinin yüksek olduğunu, erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere, uzun süreli kıdeme sahip öğretmenlerin kıdemleri daha düşük olan meslektaşlarına, ilkokul kademesinde çalışan öğretmenlerin lise ve ortaokul kademesinde çalışan öğretmenlere göre örgütsel saygınlık algılarının daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca öğretmenlerin algıladıkları örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile örgütsel saygınlık düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin bulunduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin örgütsel saygınlık algılarının özdeşleşme algı düzeylerindeki varyansın yaklaşık %28'ini açıkladığı görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutu fenomenoloji deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenen 31 öğretmen oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları özgür çalışabilme, ödüllendirme, adil yönetim, eşit haklar ve pozitif meslektaş ilişkilerinin, öğretmenlerin mesleki saygınlık algılarını olumlu, çatışma ve zorlukların ise olumsuz etkilediğini göstermektedir. Son olarak eğitim politikalarının, öğretmenlerin elde ettiği maddi kazancın ve idari desteğin öğretmenlerin saygınlık algılarını şekillendirdiği, okul yöneticilerinin yöneticilik becerilerinin öğretmenlerin örgütsel saygınlık algılarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.