715
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Portekiz'de ilk ve orta dereceli okullarda coğrafya eğitim ve öğretiminin müfredat, metot ve araç-gereçler açısından değerlendirilmesi
Avrupa Birliği üyesi olan Portekiz, geçmişinden gelen sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmişliğin vermiş olduğu refah düzeyinin yüksek olmasıyla eğitim alanında önemli adımlar atmıştır. Portekiz'de eğitim genel olarak Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Ayrıca başkent dışındaki yerlerde de Eğitim ve Bilim Bakanlığı'nın alt bünyesinde bulunan farklı yetkili kurum ve örgütler vardır. Portekiz'de temel eğitim ve ortaöğretimde ortalama 180 iş gününü bulan bir eğitim yılı üç dönem halinde verilmektedir. Bu durum ise öğrencilerin okuldan uzun bir süre ayrı kalmalarını önlemekte, derslere yönelik motivasyonlarını yüksek tutmaya yardımcı olmaktadır. Portekiz'de coğrafya bilimi köklü bir yapıya sahip olmasına rağmen günümüzde istenilen seviyede değildir. Bunun en önemli sebeplerinden biri ekonomik problemler olup, diğer önemli sebep ise nüfusun durağanlığından dolayı yeni okul binalarına ihtiyaç duyulmamasıdır. Ekonomik krizden dolayı Portekiz'de coğrafya bilimi modern anlamda ders olarak işlenememektedir. Modern ders araç-gereçlerine ulaşılamamakta, coğrafya geleneksel kalıpların dışına çıkamamaktadır. Yine yaşlı nüfusun fazlalığı ve nüfusun artma hızının çok düşük olmasından dolayı okul binaları genel itibariyle eski yapılardan oluşmakta ve yeni bina yapımına gerek duyulmamaktadır. Portekiz'de coğrafya biliminin önünde ki en büyük engellerden biri temel eğitimdeki sınıflarda coğrafya dersinin haftalık birkaç saat olmasıdır. Bir diğer önemli engel ise coğrafya dersi öğretmenleri ile tarih dersi öğretmenlerinin formasyon eğitiminin birlikte verilmesidir. Coğrafya dersi öğretmenleri Coğrafya Eğitimi ile ilgili yaşadıkları problemleri Portekiz Coğrafyacılar Derneği aracılığıyla çözmeye çalışmaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, İlk ve Orta Dereceli Okullar, Portekiz.
Fen Bilimleri dersi 6. sınıf insanlarda üreme, büyüme ve gelişme konusunda öğretmen ve öğrenci cinsiyet farklılığının akademik başarıya etkisi, öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri Dersi Ortaokul 6. Sınıf "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusunda öğretmen ve öğrenci cinsiyet farklılığının akademik başarıya etkisini araştırmaktır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilere akademik başarı testi ve anket uygulanmış öğretmenlere de yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Çalışma 2014-2015 eğitim-öğretim yılında kız ve erkek öğrencilerin ayrı sınıflarda öğrenim gördüğü 6. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmayı yürütebilmek için 4 grup seçilmiştir. Bu gruplardan 2 tanesi kız grubu, 2 tanesi erkek grubu olarak belirlenmiştir. Kız öğrencilerden oluşan grubun birine bayan öğretmen (N: 24), diğerine ise erkek öğretmen (N: 21) 'İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme' konusunu anlatmıştır. Aynı şekilde erkek öğrencilerden oluşan grubun birine erkek öğretmen (N: 19) diğerine ise bayan öğretmen (N: 19) "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusunu anlatmıştır. 'İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme' konusunda öğretmenin cinsiyetinin farklılığının akademik başarıya etkisini belirlemek amacıyla, veri toplama aracı olarak ön test-son test yaklaşımıyla İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Başarı Testi (İÜBGBT) kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu 78 öğrenciye ve yarı yapılandırılmış mülakat formu ise 10 Fen Bilimleri öğretmenine "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusu anlatılırken öğrencilerin ve öğretmenlerin sorunlarını ve duygularını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusunda öğretmen cinsiyeti ve öğrenci cinsiyetinin aynı olduğu gruplar ile öğretmen cinsiyeti ve öğrenci cinsiyetinin farklı olduğu gruplar arasında akademik başarı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yapılan anket uygulaması sonucunda ise öğrencilerin en çok karşı cinsiyetinteki öğretmenden utandığı, çekindiği ve bu yüzden soru soramadıkları belirlenmiştir. Örneğin, "Sperm ve yumurta nasıl bir şeydir?","Ergenliğe girilirken acı çekiliyor mu?". Öğretmenlerden elde edilen yarı yapılandırılmış mülakat sonuçlarına göre, öğretmenlerin bu konuyu anlatırken daha çok düz anlatım yöntemini kullandığı, yaşadıkları sorunlara farklı çözümler getirdiği, öğrencilerin bu konuyu ayıp olarak algıladığı, öğrencilerin utandığı ve kendi cinsiyetindeki öğretmenden duygusal olarak daha rahat öğrendiği sonucu elde edilmiştir.
ARCS motivasyon yönteminin 8. sınıf hücre bölünmesi ve kalıtım ünitesinde öğrencilerin motivasyonu, başarısı ve tutumlarına etkisi
Öğrenme-öğretme sürecinin verimli bir şekilde yürütülerek öğrencilerin akademik başarılarının artırılması birçok kavramla ilişkilidir. Öğrencilerin derse yönelik motivasyon düzeyi ve tutumu bu kavramların en önemlilerindendir. Bu araştırmada ARCS Motivasyon modelinin öğrenci motivasyonuna, tutuma ve akademik başarıya etkisi incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma metodu kullanılmıştır. Çalışmanın nicel kısmında; iki farklı öğretim yönteminin etkinliğini belirlemek amacıyla "yarı deneysel desen" kullanılmıştır. Deney grubunda Fen Bilimleri dersi Hücre Bölünmesi ve Kalıtım ünitesinin öğretimi ARCS Motivasyon öğrenme modeline uygun dizayn edilerek öğretim yapılırken, kontrol grubunda ise öğretmen merkezli öğretim aynı öğretmen tarafından yapılmıştır. Araştırmanın uygulama süreci 7 haftalık toplam 28 saatlik uygulama süresince gerçekleşmiştir. Araştırmada akademik başarı testi, fen bilimlerine yönelik tutum ölçeği, fen bilimleri motivasyon ölçeği ve öğrenci mülakatları (görüşme) formu olmak üzere dört farklı ölçme aracı ile veri toplanmıştır. Araştırma, Ağrı merkezde bulunan bir devlet ortaokulunda 8. sınıfta öğrenim görmekte olan (N=242) öğrenciden oluşan deney ve kontrol grubu ile yürütülmüştür. Tüm 8. Sınıf öğrencilerinden 7 sınıftan yansız olarak seçilen 3 sınıf deney grubu, 4 sınıf ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri SPSS-20 (Statictical Package for Social Sciences Program, Version 20) programı ile nitel verilerini ise içerik analizine tabii tutulmuş frekans ve temalar yüzde olarak ifade edilmiştir. Araştırma sonunda deney grubu ve kontrol grubu birbirleri ile karşılaştırılırken grupların deneysel çalışma öncesi ve sonrası kendi performansları da karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubunun motivasyon ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları olarak anlamlı fark saptanmıştır. Deney grubunun deneysel çalışma öncesi ve sonrasındaki motivasyon performansları arasında anlamlı farklılık saptanırken, Kontrol grubunda anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Cinsiyet bazında modelin kız öğrencileri erkek öğrencilere göre daha fazla öğretime motive ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenciler kullanılan motivasyon modelinin aktif öğrenmeyi desteklediğini, derse karşı motivasyolarını artırdığını, derslerin eğlenceli ve zevkli geçmesine neden olduğunu, kolay öğrenme ve ders çalışma isteğini artırarak, kendilerine olan güveni artırdığı yönünde olumlu görüş bildirmişlerdir. Araştırmada hem deney grubunun hem de kontrol grubunun çalışma sonrasındaki tutum puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış, deney ve kontrol gruplarının her ikisin de derse karşı olumlu tutum geliştirdikleri belirlenmiştir. Akademik başarı anlamında deney grubu ile kontrol grubu arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Buradan hareketle ARCS Motivasyon Modelinin akademik başarıyı arttırmada, öğrencilerin derse olan tutumlarında olumlu etkisi olduğu söylenebilir.
9. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde mekânsal biliş becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, 9. Sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde mekânsal biliş düzeylerinin tespit edilmesidir. Araştırmada mekân bilişinin ana konuları olan konum, rota ve mekân organizasyonu bilgilerinin öğrencilerdeki düzeyi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. 10 öğrenci ile yapılan çalışma 7 hafta boyunca, Ağrı ili merkez ilçesinde bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde geçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerine göre desenlenen bu araştırma gözlem, görüşme ve doküman analizi yöntemleri kullanılarak yapılmış bir durum çalışmasıdır. Araştırmada rota, konum ve mekân organizasyonu bilgilerini ölçmek için, 1 adet rota bilgisi tespit aracı, 4 adet konum bilgisi tespit aracı, mekân organizasyonu bilgisini ölçmek için model çevre çalışması uygulanmıştır. Uygulama sonrası öğrencilerin yapılan çalışmayla ilgili duygu ve düşüncelerini değerlendirebilmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Uygulanan ölçme araçları analiz edilerek şu bulgulara ulaşılmıştır: Rota tarif etme düzeylerinde öğrencilerin %40'ının "çok iyi" düzeyde rota becerisine sahip olduğu, toplam konum puanlarına göre %90'ının "iyi" seviyede iken, %10'unun "orta" seviyede olduğu tespit edilmiştir. Toplam mekân organizasyon puanlarına göre seviyelerine baktığımızda, %60'ının "iyi", %40'ının "orta" seviyede olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere dayanarak öğrencilerin lise eğitimine "mekânsal biliş" becerisini tam olarak kazanamadan geldikleri, yaşadıkları yakın çevre de dâhil olmak üzere mekânsal bilişlerinde büyük eksiklikler olduğu görülmüştür. Yaşadıkları yeri ve çevresini tarif etmede, çevre iller ve ülkeleri konumlandırmada oldukça başarısız oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Konum, Mekânsal Biliş, Mekân Organizasyonu, Rota.
Fen ve Teknoloji dersinde TGA stratejisi ile zenginleştirilmiş animasyon destekli öğretimin akademik başarıya, tutuma ve kalıcılığa etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, fen ve teknoloji dersinde duyu organları konusunun öğretiminde, TGA stratejisi ile zenginleştirilmiş animasyon destekli öğretimin, öğrencilerin akademik başarılarına, derse yönelik tutumlarına ve bilgilerin kalıcılığına olan etkisini incelemektir. Araştırmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma, 21'i deney grubunda, 21'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 42, 7. sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Deney grubu öğrencilerine TGA ile zenginleştirilmiş animasyon destekli öğretim yöntemi uygulanırken kontrol grubuna yapılandırmacı öğretim yöntemi uygulanmıştır. Gruplara öğretimden önce ve sonra duyu organları başarı testi, tutum ölçeği ve kalıcılık testi uygulanmıştır. Yöntemin etkinliğini daha detaylı olarak belirlemek için deney grubu öğrencilerine animasyon görüş ölçeği ve öğrenci görüş ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilere ait TGA etkinlikleri formları da diğer bir veri toplama aracı olarak dikkate alınmıştır. Nicel veriler bağımsız t testi ile Mann Whitney U testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları deney ve kontrol gruplarında akademik başarı, derse yönelik tutum ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığı bakımından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Animasyon görüş ölçeğinden elde edilen bulgular, öğrencilerin animasyonla öğretime karşı yüksek oranda olumlu görüşlere sahip olduklarını ortaya koymuştur. Öğrenci görüş ölçeğinden elde elden sonuçlardan ise, öğrencilerin uygulanan bu yöntemle konuyu dahi iyi anladıklarını, dersin daha zevkli ve eğlenceli geçtiğini, derse yönelik ilgi ve katılımlarının arttığını düşündükleri tespit edilmiştir. Ayrıca TGA etkinlikleri formlarının analizinden elde edilen bulgular uygulamada öğrencilerin bildikleri ile öğrendiklerini karşılaştırdıkları ve bunun sonucunda yanlış ya da eksik bilgilerini düzelttiklerini göstermiştir.
Süreç değerlendirme yönteminin 7. sınıf "Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" ünitesi üzerinde öğrencinin akademik başarıları ve tutumları üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf Fen ve Teknoloji dersi "Güneş Sistemi Ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" ünitesinde süreç değerlendirme yöntemi kullanımının öğrencinin akademik başarısına ve tutumuna etkisini araştırmaktır. Araştırma modeli ise, yarı deneysel olarak gerçekleştirilen ön test son test kontrol gruplu modeldir. Çalışmanın örneklemini Ağrı İli merkez ortaokulunda öğrenim gören 60 tane yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın deney grubunu 30 kişilik 7-A, kontrol grubunu 30 kişilik 7-C sınıfı oluşturmaktadır. Uygulama 2014-2015 eğitim ve öğretim yılının ikinci döneminde 3 haftada gerçekleştirilmiştir. Uygulama süresince deney grubunda süreç değerlendirme yöntemi, kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile ders işlenmiştir. Araştırmanın verileri Akademik Başarı Testi (ön-test, son-test) ile fen tutum ön-test, son-test) toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler; Gruplar arasındaki değerlendirmeler için Bağımsız t-testi, gruplar içindeki değerlendirmeler için Bağımlı t-testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre deney grubuna uygulanan süreç değerlendirme etkinliklerinin sonucunda elde edilen ortalama başarının çok çok yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Süreç değerlendirme yönteminin kullanımının öğrencilerin hem akademik başarıları üzerinde hem de tutumları üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
Fen bilimleri öğretmenlerinin ders dışı etkinlik uygulamalarının değerlendirilmesi ve farklı değişkenler açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Ders Dışı Etkinlik (DDE) konusunda fen bilimleri öğretmenlerin öz-yeterlik algılarına cinsiyet, kıdem yılı ve yaş faktörlerinin etkisinin incelenmesidir. Araştırmada survey (alan taraması) yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda nicel verilerin toplanmasında 5'i kapalı uçlu 2'si açık uçlu olmak üzere 7 maddelik anket ve literatürden kaynaklanarak araştırmacı tarafından geliştirilen tek boyutlu öz-yeterlik algı ölçeği kullanılmıştır. Geliştirilen ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik kat sayısı 0.83 olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma 2014-2015 yılı bahar döneminde yaşadığı illerin ortaokul kademelerinde görev yapan 120 fen bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Post-Hoc, Tukey-Hsd analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin DDE' ye yönelik; öz-yeterlik algılarının yüksek olduğu, öz-yeterlik algılarında yaş ve kıdem yılı faktörlerinin anlamlı bir farklılık oluşturduğu cinsiyet faktörünün ise anlamlı bir farklılık oluşturmadığı bulunmuştur. Ayrıca fen bilimleri öğretmenlerinin DDE uygulamalarında karşılaştıkları problemlerin "Sınav sisteminin" ve "velilerin DDE konusundaki olumsuz tutumu" olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenler problemlere karşı "velilerin DDE konusunda bilinçlendirilmesi" ve "sınav sisteminin değiştirilmesi" yönünde önerilerde bulunmuştur.
Fen bilimleri dersinde ''Işığın ve Sesin Yayılması'' ünitesinin buluş yoluyla öğrenmeye göre işlenişinin öğrencilerin akademik başarısı ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri dersinde ''Işığın ve Sesin Yayılması'' ünitesinin buluş yoluyla öğrenmeye göre işlenişinin öğrencilerin akademik başarısına ve derse yönelik tutumlarını araştırmaktır. Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılı II. döneminde Ağrı ilinin Eleşkirt ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 5. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin Fen Bilimleri dersinde buluş yoluyla öğrenmeyle işlenişine göre akademik başarılarını ve derse tutumlarını tespit etmek için ''yarı deneysel desen'' kullanılmıştır. Deney grubunda buluş yoluyla öğrenme stratejisi göre hazırlanmış ders etkinlikleriyle öğretim yapılırken, kontrol grubunda ise öğretmen merkezli (geleneksel) öğretim aynı öğretmen tarafından yapılmıştır. Uygulama 7 hafta toplam 28 saat sürmüştür. Araştırmada akademik başarı testi ve fen ve teknolojiye yönelik tutum ölçeği olmak üzere iki farklı ölçme aracı ile veri toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS-22 (Statictical Package for Social Sciences Program, Version 22) programı ile bağımsız örneklem t testi (indepedent sample t testi) ve eşleştirilmiş örneklem t testi ( paired sample t testi) ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; deney grubundaki öğrencilerin akademik başarısı ile kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarıları arasında buluş yoluyla öğrenme stratejisine göre öğrenin gören deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubun Fen Bilimleri dersine yönelik tutumlarına bakıldığında ise buluş yoluyla öğrenme stratejisine göre öğrenim gören deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüştür. Buradan hareketle Buluş Yoluyla Öğretim Stratejisinin akademik başarıyı arttırmada ve öğrencilerin derse olan tutumlarında olumlu etkisi olduğu söylenebilir
7E öğrenme modelinin sosyal bilgiler dersi "Demokrasinin serüveni" ünitesinde işlenişinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler dersi altıncı sınıf "Demokrasinin Serüveni" ünitesinde 7E öğrenme modeline göre hazırlanan etkinliklerin öğrencilerin akademik başarısına ve derse yönelik tutumlarına etkisini tespit etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Ağrı ili Merkez ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında; iki farklı öğretim yönteminin etkinliğini belirlemek amacıyla "yarı deneysel desen" kullanılmıştır. Deney grubunda 7E öğrenme modeline göre hazırlanmış ders etkinlikleri ile öğretim, kontrol grubunda ise düz anlatım odaklı geleneksel yöntemlere dayanan öğretmen merkezli öğretim aynı ders öğretmeni tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın uygulama aşaması 7 haftalık toplam 21 saatlik uygulama süresince gerçekleşmiştir. Bu sürecin ilk haftası ön testler için, son haftası son testler için kullanılmış olup aradaki 5 haftalık süreç ise ünitenin kazanımlarına uygun olarak öğretmen merkezli ve 7E öğrenme modeline ayrılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları Demokrasinin Serüveni Başarı Testi (DSBT), Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği (SBTÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF)'dur. Verilerin analizinde şunlar kullanılmıştır: Ölçek ve alt boyut puanlarının normallik sınamasında Çarpıklık (Skewness) katsayısı, ön ve son testlerin karşılaştırılmasında Eşleştirilmiş t Testi, Bağımsız Örneklem t testi. Araştırmanın sonucunda deney grubundaki öğrencilerin akademik başarısı ile kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Sosyal Bilgiler dersine yönelik tutum puanlarında ise anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Nitel verilerin analizi sonrasında 7E öğrenme modelinin uygulandığı deney grubu öğrencileri ders sırasında işbirliği içerisinde çalışarak konuyu pekiştirme fırsatı bulduklarını belirtmişlerdir. Öğrencilerin 7E öğrenme modeline göre işlenen dersi tercih etme nedenlerine bakıldığında, konuları öğrenirken aynı zamanda eğlendiklerini ve bu modelin öğrenmeyi daha kalıcı hale getirdiğini ifade etmişlerdir. Öğretmen merkezli öğretimin uygulandığı kontrol grubu öğrencileri ise derste öğretmenin aktif olduğunu, kendilerinin ise pasif bir şekilde dersi takip ettiklerini ve dersin sıkıcı geçtiğini ifade etmişlerdir.
Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin Sosyal Bilgiler öğretim programına ilişkin görüşleri (Ağrı ili örneği)
Bu araştırma Ağrı ilinde görev yapan özel eğitim sınıflarında çalışan öğretmenlerin Sosyal Bilgiler öğretim programına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada Nitel Araştırma Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada oluşturulan çalışma grubundan daha detaylı ve zengin bilgiler alınabilmesi amacıyla bu yöntem tercih edilmiştir. Araştırma grubu için yarı yapılandırılmış görüşme formu düzenlemiş ve uygulanmıştır. Araştırma grubu, Ağrı il merkezi, Doğubayazıt, Taşlıçay ve Hamur ilçelerinde 2014-2015 eğitim öğretim yılında 12 okulda görev yapan 20 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma grubunda yer alan öğretmenler okullarda çalışıyor olmaları ve özel eğitim konusunda deneyimli olmaları dikkate alınarak belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre özel eğitim sınıflarında çalışan öğretmenlerin özel eğitim öğrencilerine Sosyal Bilgiler öğretiminde, rol oynama ve drama, anlatım, problem çözme, gösteri, soru-cevap, basamaklandırılmış ve tartışma yöntemini ve diğer yöntemleri kullandıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara dayalı olarak öneriler ortaya konarak, araştırma sonuçlandırılmıştır.
Ağrı M tipi kapalı ceza infaz kurumunda bulunan tutuklu çocukların sosyal bilgiler dersinde yer alan ''Haklarımı öğreniyorum'' konusudaki bilgilerinin değerlendirilmesi
Sosyal Bilgiler dersi ile ceza infaz kurumlarının ortak amaçlarından biri bireylere toplumsal duyarlılık kazandırmak ve sosyalleşmesini sağlamaktır. Sosyalleşme; bireyin kendini ve çevresini tanıması ve çevresine uyum sağlamasıdır. Topluma uyum sağlayamadığından suça yönelen insanların barındırıldığı ceza infaz kurumlarındaki temel amacın hükümlü ve tutukluların eğitim ve iyileştirme çalışmalarıyla sosyalleşmesini sağlama olduğu düşünüldüğünde Sosyal Bilgiler dersinin ceza infaz kurumlarında sosyalleşme için etkili bir ders olduğu kabul edilebilir. Bu nedenle ceza infaz kurumlarında yapılan eğitim faaliyetlerinde Sosyal Bilgiler Dersi ile ilgili konuların öğretimi büyük önem taşımaktadır. Eğitimli nüfuslar gücü ve güçlü bir geleceği vaat ettikleri için gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan ülkelerin stratejik hedeflerinde öncelik sahibidirler. Türkiye'de de son yıllarda eğitimle ilgili ciddi reformlar yapılmıştır. Eğitimle ilgili çalışmaların yoğunluk kazandığı önemli kurumlardan biri de ceza infaz kurumlarıdır. Bu çalışmada Ağrı M Tipi Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan çocukların Sosyal Bilgiler dersi Haklarımı Öğreniyorum konusunda bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve konu ile ilgili yapılan öğretim programının uygulanması sonucunda çocukların bilgilerinin değişiminin ölçülmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada "Tek grup öntest-sontest kontrol grupsuz desen" kullanılmıştır. Araştırmada farklı yaş ve sosyo-ekonomik özelliklere sahip olan çocukların Sosyal Bilgiler dersi ile ilgili orta düzeyde bilgilerinin olduğu görülmüştür. Bu sonuç Sosyal Bilgiler dersinin geniş yelpazeye sahip konularının olması ve temel bilgileri içeren bir ders olmasından kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak topluma dönecek olan çocukların ceza infaz kurumlarında eğitim almaları büyük önem arz etmektedir. Sosyal bilgiler dersi ise ülkenin eğitimli nüfusa sahip olma konusundaki amacına hizmet edecek en uygun özelliklere sahip derslerden biridir.
Nafi Atuf Kansu'nun eğitim görüşleri ve günümüz eğitim sistemine yansımaları
Bu tezin amacı Nâfi Atuf Kansu'nun eserlerini, makalelerini, eğitime getirdiği farklı bakış açılarını, çözüm önerilerini, eğitim tarihimizde bıraktığı izleri belirlemek ve günümüz eğitim anlayışı içerisinde inceleyerek eğitime yansımalarını saptamaktır. Araştırmamızda nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılarak Nâfi Atuf Kansu'nun eğitim görüşleriyle ilgili kitapları ile çeşitli dergilerdeki makalelerine ulaşılmıştır. Mutlakıyet, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerini kapsayan çok önemli bir dönemde yaşamış olan Kansu'nun eğitim görüşlerinin incelenmesi, bu dönemler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve günümüze etkilerinin incelenmesi açısından önemlidir. Araştırma sonucunda Kansu'nun içinde yaşadığı dönemlerde yaygın olan fikirlerle ortak ve özgün yönleri ortaya çıkarılmıştır. Kansu'nun genel olarak toplum, okul, öğretmen, aile, çocuk eğitimi gibi eğitimin temel faktörleri üzerinde düşüncelerini ifade ettiği görülmektedir. O, bu ana faktörleri yazılarında sıkça açıklamakla beraber okul, öğretmen, öğrenci ve aile arasındaki sıkı ilişkiye değinmiş ve var olan eğitim sistemini bazı yönleriyle eleştirirken olması gerekenler hakkında çözüm önerileri sunmuştur. Okul öncesi eğitiminin yeni yeni yaygınlaşmaya ve kurumsallaşmaya başladığı bu dönemlerde Kansu, çocuğu kendisine özgü dünyası olan bir birey olarak ele almış ve çocuk eğitiminde kullanılması gereken yöntem ve tekniklerin seçimi konusunda özellikle yabancı eğitimcilerin görüşlerinden faydalanmıştır. Kansu, çocukların bilişsel gelişimi ile yaşları ve yaşamları arasındaki ilişkiyi incelemiş ve bunun sonucu olarak uygulama merkezli eğitime, izcilik eğitimine, doğayla iç içe olma gibi yaygın eğitim süreçlerine değer vermiştir. Kansu ayrıca Halkevlerinin eğitimsel vazifesini üstlenerek eğitimi çocuklardan halka yaymayı amaç edinmiştir. Sonuç olarak Kansu'nun eğitim ile ilgili görüşlerinin, eğitimin daha çok temel konularını kapsaması sebebiyle günümüzde de etkinliğini koruduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Nâfi Atuf Kansu, Eğitim, Çocuk Eğitimi
İlköğretim beşinci sınıf sosyal bilgiler ders kitabının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
ÖZET İLKÖĞRETİM BEŞİNCİ SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABININ ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ DOĞRULTUSUNDA DEĞERLENDİRİLMESİ Osman ÇETİN Yüksek Lisans Tezi, İlköğretim Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. İbrahim ÖZGÜL Haziran 2016, 107 Sayfa Araştırmanın amacı, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde okutulmakta olan beşinci sınıf sosyal bilgiler ders kitabının çeşitli kriterler doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu kriterler; ders kitabının biçimsel, içerik, kullanılan dil unsurları ve ders kitabının ölçme ve değerlendirilme açısından analiz edilmesidir. Bu araştırmada sonuca ulaşmak ve veri desteği sağlamak için öğretmen anket formları kullanılmıştır. Hazırlanan anket formları Ağrı kent merkezi ile ilçeleri olan Tutak ve Patnos ilçelerinde bulunan 38 ortaokulda 55 sosyal bilgiler öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulguların alana hizmet edeceği düşünülmektedir. Ülkemizde ders kitapları öğretimin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu durum sadece ülkemiz için geçerli değildir. Gelişmiş, gelişmekte ve geri kalmış ülkelerin hemen hepsinde ders kitapları öğretimin en önemli materyallerinden biridir. Günümüzde gelişmiş ülkelerde öğretimde kullanılan ders kitapları artık elektronik bir boyut kazanmıştır. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin ders kitapları her dönemde varlığını korumuştur. Önceleri kilden yapılmış tablet iken günümüzde elektronik bir boyut kazanmış olsa bile; genel geçer olan ders kitaplarının her dönemde varlığını korumuştur. Bu araştırmada ise amaç edilen durum; öğretimin en önemli materyallerinden biri olan ders kitaplarının değerlendirilmesidir. Ders kitaplarının uygulayıcıları öğretmenler olduğu için öğretmen görüşleri alınarak ders kitaplarının analiz edilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür. Yapılan araştırma sonucuna göre; öğretmenlerin ders kitabının biçimsel, içerik, kullanılan dil unsurları açısından olumlu görüşe sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğretmenler ders kitabını içerik ve ölçme- değerlendirme konusunda kitabı yeterli bulmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Ders Kitabı, Öğretim Programı, Öğretim.
İlköğretim sosyal bilgiler dersi müfredatında yer alan girişimcilik ve kariyer bilinci geliştirme becerilerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
ÖZET Bu çalışmanın amacı, İlköğretim Sosyal Bilgiler dersi müfredatında yer alan girişimcilik ve kariyer bilinci geliştirme becerileri kapsamında ilgili ünitenin, kazanımların, araç gereçlerin, ders anlatım yönteminin ve ders saatinin yeterliliğini ve yöntemsel sorunlarını öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu kapsamda nitel araştırma türlerinden olan olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri görüşme formları kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler yorumlanarak çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Gelişen teknoloji ve modern yaklaşımlarla birlikte yeni nesiller mesleği tanımada ve meslek seçiminde ciddi sıkıntılar yaşamaktadırlar. Özellikle ilköğretim, lise ve üniversite gençliği kendi özelliklerini ve bireysel ilgi, yeteneklerini tanımadan rol modellerin etkisi ile mesleki yönelimlere girmektedirler. Durum böyle olunca ileride meslekten sıkılma, işe gitmeme, mutsuzluk ve kariyer geliştirme sıkıntıları baş göstermektedir. Bu ve buna benzer sorunları en aza indirebilmek için 21 yüzyıl becerileri kapsamında girişimcilik ve kariyer bilinci geliştirme becerileri üzerinde durularak bu sorunlara çözüm üretilebilir. Girişimcilik ve kariyer bilincinin geliştirilmesinde eğitim kurumları da çeşitli roller üstlenmektedir. Eğitim kurumları, girişimcilik ve kariyer bilinci kültürünün oluşturulması ve girişimciliğin öğretilmesi, girişimciliğin ülke çapında sağlıklı yayılması açısından önem taşımaktadır. Bu bilinçle yola çıkarak girişimcilik sorununun eğitimle çözülebileceğini kavramalı ve ilköğretimden başlayarak girişimcilik kültürünü yeni nesillere aktarmalıyız. Anahtar Kelimeler: Girişimci, Girişimcilik, Kariyer Bilinci, Beceri, Sosyal Bilgiler, İlköğretim.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ortaokul 8. sınıf T.C. Inkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu araştırmada, yapılandırmacı anlayış çerçevesinde yeniden hazırlanan 8. sınıf İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programının öğretim sürecindeki mevcut durumu ve beklentileri karşılayıp karşılamadığı programın uygulama sürecindeki önemli bir basamağı olan öğretmen görüşleri doğrultusunda ortaya çıkarmak hedeflenmektedir. Bu çalışmadaki verilerin toplanmasında tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan anket formu, kişisel bilgilerle ilgili 8 soru ile İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programının öğelerine yönelik 45 sorudan oluşmaktadır. Bu çalışmanın verileri, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında Ağrı il merkezi ve ilçelerinde 56 ortaokulda görev yapmakta olan sosyal bilgiler öğretmeninden toplanmıştır. Çalışma verileri, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde testleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca katılımcılar bazında verilen cevapların bağımsız değişkenlere göre ilişkisini belirlemek amacıyla kay kare testi ve çaproz tablo analizi yapılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen bulgular sonuç bölümünde tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler genel manada program desteklemekle birlikte programın öğelerine yönelik bazı eksiklikler tespit etmişlerdir. Yeni öğretim programının öğretmenlerin beklentilerini kısmen karşıladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Görüşleri, Program Değerlendirme, İnkılâp Tarihi Öğretimi, Yapılandırmacı Yaklaşım
4D mobil uygulamaların fen eğitiminde başarıya ve öğrenci tutumlarına etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışma 4D mobil uygulamaların fen eğitiminde başarıya etkisini ve öğrenci tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı 2. döneminde Ordu iline bağlı Ünye ilçesinde bulunan bir köy okulundaki 6. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Köy Okulunda 2 tane 6. sınıf bulunmaktadır. Sınıflardan biri kontrol grubu; diğeri deney grubu olarak alınmıştır. Deney ve kontrol grubunda fen bilimleri dersi Dünya Güneş ve Ay ünitesi 5E öğretim yöntemi kullanılarak 3 hafta boyunca işlenmiştir. Deney grubunda Dünya Güneş Ay ünitesi işlenirken 5E öğretim yönteminin açıklama basamağında space 4D adlı mobil uygulama kullanılarak işlenmiştir. Bu süreçte kontrol grubunda space 4D adlı uygulama olmadan ders işlenmeye devam edilmiştir. İstatistiksel işlemler için SPSS 23.0 programı kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin anlamlı olup olmadığını değerlendirmek için 0,05 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır. Çalışmada ön-test, son-test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Ön-test ve son-test olarak kullanılan soruların geçerlilik ve güvenilirlik analizleri Ordu ili Ünye ilçesinde bulunan 3 köy okulunda öğrenim gören 100 tane 6. sınıf öğrencisine uygulanarak yapılmıştır. Deney grubunda öğrencilerin space 4D adlı uygulama ile ilgili fikirlerini belirlemek amacıyla beş öğrenci ile mülakat yapılmıştır.
Ortaokul 7. sınıf fen bilimleri dersi kapsamında kuvvet ve enerji konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan grupların akademik başarı ve tutuma etkisi
Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri Dersi Ortaokul 7. Sınıf "Kuvvet ve Enerji " konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan grupların akademik başarıya etkisini araştırmaktır. Araştırmada yarı deneysel yöntem ile öğrencilere akademik başarı testi ve yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Çalışma 2015-2016 eğitim-öğretim yılında iki ayrı sınıfta öğrenim gören 7. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Bu çalışma 34 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmayı yürütebilmek için 4'er grup seçilmiştir. Bu gruplardan 4 tanesi kontrol grubu , 4 grubu da deney grubu olarak belirlenmiştir. Deney ve kontrol grupları iki ayrı sınıf olarak oluşturulmuştur. 'Kuvvet ve Enerji ' konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan grupların akademik başarıya etkisini belirlemek amacıyla, veri toplama aracı olarak ön test-son test yaklaşımıyla'' Kuvvet ve Enerji Başarı Testi'' (KEBT) kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış mülakat formu ise 10 öğrenciye uygulanmıştır. Mülakat ise "Kuvvet ve Enerji " konusu anlatılırken öğrencilerin sorunlarını ve duygularını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, "Kuvvet ve Enerji " konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan farklı gruplar arasında akademik başarı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Oluşturulan gruplar arasında aritmetik ortalama olarak farklılık bulunmuştur. Öğrencilerden elde edilen yarı yapılandırılmış mülakat sonuçlarına göre, öğrencilerin bu çalışmada grupları oluşturan bireylerin arasında birlik ve beraberliğin eksik olduğu, gruplar oluşturulurken öğrencilerin hem kendi gruplarını oluşturmak istedikleri hem de öğretmenin seçiminin daha doğru olduğunu, grupla yapılan bu çalışmadan bilgi paylaşımı konusunda artısının olduğunu, Çoğunlukla çalışmadan zevk aldığını ve böyle farklı uygulamaların gelecek yılda yapılmasını istediklerini ve mülakata katılan öğrencilerin özellikle öğrenci seçiminde yanıldıkları sonucu elde edilmiştir. Anahtar sözcükler: Ortaokul, Fen Bilimleri Eğitimi, Grup Çalışması, Kuvvet ve Enerji, Öğretmen, Öğrenci, Sunum Tekniği
İlköğretim 7. sınıf elektrik enerjisi ünitesine yönelik formüllü tişört yöntemine göre geliştirilen rehber materyalin etkililiğinin belirlenmesi
Araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf fen bilimleri öğretim programında yer alan Yaşamımızdaki Elektrik ünitesine yönelik Formüllü Tişört Yöntemine göre öğrenci ve öğretmen rehber materyalleri geliştirmek ve bu materyallerin akademik başarılarına etkililiklerini değerlendirmektir. Bu çalışma Formüllü Tişört Yöntemini bellek destekleyici stratejilere yeni bir yöntem olarak ekleme amacı taşımaktadır. Araştırma yöntemi olan yarı deneysel yöntem kullanılarak 7. sınıf Yaşamımızdaki Elektrik Enerjisi ünitesinin kazanımlarına yönelik Formüllü Tişört Yönteminin etkinliği ve tasarımını içeren öğretmen ve öğrenci rehber materyalleri geliştirilmiştir. Geliştirilen rehber materyalin pilot uygulaması 7. sınıfta öğrenim gören 20 öğrenci ve bir fen bilimleri öğretmeni ile yapılmıştır. Esas uygulama aynı ilköğretim okullarının 7. sınıflarında öğrenim gören 46 deney grubu öğrencisi ve 36 kontrol grubu öğrencisi ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Yaşamımızdaki Elektrik Ünitesi Başarı Testi (EEBT), informal gözlemler, öğrenci ve öğretmen mülakatları ile toplanılmıştır. Elde edilen nicel veriler; bağımlı t-testi, bağımsız t-testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise nitel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. EEBT sonucunda deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları arttığı (t(45)= -7.322: p<.05) gözlemlenmiştir. Uygulamanın deney grubu son test sonuçlarına bakıldığında anlamlı farklılık görülmüştür. Sınıf içi gözlemlerde ve mülakatlarda uygulamanın öğrenciler tarafından benimsendiğini, motivasyonlarını ve başarılarını arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu yöntemin sosyal öğrenme yöntemi ile akran öğrenmesine etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Ortaöğretim, Deneysel yöntem, Formüllü Tişört Yöntemi, Bellek Destekleyiciler.
Din eğitiminde fen bilimleri kavram ve konularının kullanılması
Bu araştırmanın amacı ortaokullarda okutulan "Din Derslerinde Kullanılan Fen Bilimleri Kavram ve Konuları ile Fen Bilimlerinin Din Dersine olan katkısını belirlemektir. Araştırmada survey (alan taraması) yöntemi ile ortaokul öğrencilerine anket, Din dersi öğretmenlerine de yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Çalışma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminde 7.ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşan 500 ortaokul öğrencisi ile 2014-2015 eğitim öğretim yılında ortaokulda görev yapan beş Din Kültürü Öğretmeniyle yürütülmüştür. Bu çalışmada ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerine 13'ü kapalı 4'ü açık uçlu olmak üzere 17 maddelik DDFBK anketi ve beş Din Kültürü öğretmenine de yarı yapılandırılmış mülakat uygulanmıştır. Bu anket ve yarı yapılandırılmış mülakat formları; Fen Bilimlerinin din eğitimine olan katkısını ve din derslerinde kullanılan fen bilimleri kavram ve konularını belirlemek üzere öğrenci ve öğretmenlerin görüşlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda; din dersi öğretmenlerinin, derslerinde Fen Bilimleri dersinin kavram ve konularını kullandıkları, ders işlerken konuları öğrencilere daha iyi kavratmada fen bilimlerinin olumlu etkisini gördükleri, öğrencilerin de din derslerinde fen ile ilgili sorular sorduğu ve din ile ilişkilendirdikleri fen konuları "İnsanın Yaratılışı, Vücudumuzdaki Sistemler, Doğa Olayları, Mevsimler, Kar, Dolu, Yağmur, Güneş Sistemi, Bitkilerin Yararları, Çevre, Hayvanlar, Madde, Element, Suyun Oluşumu, Organların Görevi, Evrenin Oluşumu, Evrenin Düzeni, Kaldırma Kuvveti, Küresel Isınma, Kan Vermek, Organ Bağışı, Gezegenler, Temizlik, Namaz Kılmak ve Oruç Tutmanın Bedene Faydaları" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca din dersi öğretmenlerinin fen bilimleri kavram ve konularından faydalanmalarının öğrenciler tarafından olumlu karşılandığı tespit edilmiştir
Sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmanın amacı Sosyo ekonomik açıdan dezavantajlı bir bölge olan Ağrı il merkezi, ilçe merkezi ve köylerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunları tespit etmektir. Araştırmada ibrahim Akşit tarafından İlköğretimde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar isimli çalışmasında kullanmış olduğu betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezi ve ilçelerinde görev yapan 181 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada karşılaşılan sorunlar öğretmenden, Öğrenciden, müfredattan ve eğitim-öğretim sürecinden kaynaklanan sorunlar olarak dört ana başlığa ayrılmıştır. Öğretmenlerin bu sorunlara vermiş oldukları yanıtlar yaş, cinsiyet,eğitim durumu, lisansüstü eğitim, hizmet süresi, hizmet içi eğitim, okulun sosyo-ekonomik durumu ve kendini yeterli bulma değişkenleri arasında farklılık olup olmadığı bakımından araştırılmıştır. Betimsel istatitik teknikleriyle elde edilen veriler SSPS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretmenlerin sorunlara vermiş oldukları yanıtların değişkenlere göre standart sapma, ortalama ve frekanslarına ait tablolar oluşturularak yorumlanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyo-ekonomik durumlarının düşük olmasından dolayı ders kitapları dışında başka bir eğitim materyali kullanamadığı, dersliklerin yetersiz olmasından dolayı sınıfların kalabalık olduğu bu sebepten ötürü öğretmenlerin sosyal bilgiler dersini geleneksel yöntemlerle işlediği, öğrencilerin ekonomik durumlarının yetersiz olmasından dolayı eğitimi ikinci planda gördükleri, öğrencilerin derse karşı ilgisiz oldukları ve her şeyi öğretmenden bekledikleri, öğretmenlerin görev yaptıkları yerlerin sosyo-ekonomik durumlarının düşük olmasından dolayı okulunun çeversinin sosyal yapısından kaynaklanan bir takım sorunlarla karşılaştıkları, öğretmenlerin mesleki ve toplumsal statülerinden memnun olmadıkları, öğretmen maaşlarının istenilen seviyede olmadığı, ders için ihtiyaç duyulan malzemelerin sunulamadığı, haftada 3 saat olan sosyal bilgiler dersinin müfredatı yetiştirebilmek için yetreli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Sosyal bilgiler, sosyal bilgiler öğretmeni, sosyal bilgiler öğretimi, sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı bölge, sosyal bilgiler öğretiminde karşılaşılan sorunlar.
Taşımalı ilkokullarda karşılaşılan güçlükler (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmanın amacını, Ağrı ilinde taşımalı ilkokullarda karşılaşılan güçlükleri öğretmen, öğrenci, veli, yönetici ve servis sürücüleri gözüyle tespit etmek ve elde edilen verileri değerlendirerek, güçlüklerin çözümü konusunda önerilerde bulunmak olarak belirtebiliriz. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan anketler öğretmen, öğrenci ve velilere; görüşme formları da yönetici ve servis sürücülerine uygulanmıştır. Çalışma, yöntem olarak betimsel bir çalışmadır. Nicel araştırma modellerinden tarama modelindedir. Çalışmanın evrenini, 2015–2016 Eğitim Öğretim yılında Ağrı ilindeki tüm taşımalı ilkokullarda okuyan öğrenciler, bu öğrencilerin öğrenci velileri, taşımalı okullarda çalışan öğretmenler, taşımalı eğitimde görev alan servis sürücüleri ve bu okulların idarecileri oluşturmaktadır. Bu araştırma evreninde, Ağrı merkezde öğrenci sayılarının fazla olması sebebiyle seçilen 5 ilkokuldaki 90 öğrenci, 20 öğrenci velisi, 4 servis sürücüsü, 30 öğretmen ve 4 okul yöneticisi ayrıca ilçeler içinden random yöntemi ile seçilen Taşlıçay'da 2 ilkokuldaki 51 öğrenci, 10 veli, 10 öğretmen, 3 okul yöneticisi ve 2 servis sürücüsü örneklem olarak alınmıştır. Öğrenci, öğretmen ve veliye uygulanan anketlerin analizi SPSS programında t testi ve anova testi ile yapılmıştır. Bu testlerle standart sapma, frekans yüzdeleri, aritmetik ortalama ve P değeri hesaplanmıştır. Yönetici ve servis sürücülerine uygulanan görüşme formlarında da kodlanmış görüşler ve frekans değerleri belirlenmiştir. Bu araştırma ile veli, öğretmen, öğrenci, yönetici ve servis sürücüsü başlıkları altında ayrı ayrı sonuçlara ulaşılmıştır. En fazla güçlüğü öğretmenin, en az güçlüğü de servis sürücülerinin çektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz: Öğrencilerden özellikle 1. ve 2. sınıftaki öğrencilerde aile özleminin oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin gözünde taşımalı öğrencilerin 'sorunlu öğrenci' olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, taşımalı eğitimle gelen fazla iş yükü nedeniyle sıkıntı çektikleri sonucu elde edilmiştir. Öğrencilerin karşılaştıkları problemler, velilerin eğitim durumuna ve taşımalı çocuk sayısına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca velilerin büyük bir bölümünün taşımalı eğitimden memnun olduğu ve çocuklarını taşıyan servis sürücülerine güvendikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bazı okulların fiziki imkanlarının yetersiz olduğu, velilerin ilgisiz olduğu ve okuldaki toplantılara katılmadıkları sonuçları elde edilmiştir. Okul yöneticileri GPS sisteminden memnun oldukları halde sürücülerin bu konuda sıkıntı çektikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim Sistemi, Taşımalı Eğitim, Taşıma Merkezli Okul.
Ortaokul 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde tarih konularının öğretimine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)
Bu araştırma ile ortaokul 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde geçen tarih konularının öğretimi ile ilgili öğretmenlerimizin çeşitli değişkenler karşısında yaşadığı aksaklıklara ve problemlere dikkat çekilmek istenmiştir. Aynı zamanda tarih konularının etkili bir şekilde öğretimine yönelik çeşitli çözüm önerilerinde bulunmak için, bir nebze de olsa öğretmenlerimize yardımcı olmak adına, öğretmenlerimizin görüşlerine başvurularak bir sonuç ortaya konulmaya çalışılmıştır. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Çalışma beş bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölümde araştırmanın problem durumu, amacı, önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve çeşitli tanımlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde araştırmanın kavramsal çerçevesi ve ilgili literatür üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde çalışmayı şekillendiren araştırma yöntemi yer almaktadır. Dördüncü bölümde çalışma sürecinde elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Beşinci yani son bölümde ise çalışmada ulaşılan sonuçlara yer verilmiş olup araştırma problemine atfen çeşitli öneriler dile getirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara bakıldığında sosyal bilgiler öğretim programının tarih konuları öğretiminde eksikliklerinin olduğu, tarih konularının birbirinden kopuk olduğu, kronolojik sıralamaya gerektiği kadar dikkat edilmediği, konular arasında bir bütünlük olmadığı ve sosyal bilgiler ders saatinin yeterli olmadığı gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonunda 7.Sınıf sosyal bilgiler dersinde yer alan tarih konuları birbirini tamamlayan, konudan konuya atlamadan, belli bir kronolojik düzen içerisinde ve bir bütünlük arz edecek şekilde verilmelidir, gibi önerilere yer verilerek araştırma sonuçlandırılmıştır. Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler, Tarih Konuları, Ortaokul, Öğretim Programı, Öğretim
Geometrik optik problemlerinin çözümünde problem çözme stratejisinin etkililiği
Bu çalışmada, Ortaöğretim 10. Sınıf Fizik dersi içerisinde yer alan "Optik" ünitesinin öğretiminde geleneksel yöntemle çok sayıda problem çözme yöntemi ve araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Stratejisinin öğrencilerin akademik başarıları ve optik ünitesine yönelik tutumları üzerindeki etkililiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Erzincan Milli Egemenlik Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 95 onuncu sınıf öğrencisinin oluşturduğu üç grup üzerinde yürütülmüştür. Deney 1 grubuna geleneksel yöntemle çok sayıda problem çözme, Deney 2 grubuna problem çözme stratejisi ve Kontrol grubuna ise geleneksel anlatım yöntemi esas alınarak öğretim gerçekleştirilmiştir. Denel işlemlerin öncesinde ve sonrasında her üç gruba Bülbül (2009) tarafından geliştirilen Fizik Akademik Başarı Testi ve K. Şengören (2006) tarafından geliştirilen Optik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket programı içesinde yer alan bağımsız t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre problem çözme stratejisi ile öğretim yapılan Deney 2 grubu öğrencilerinin çok sayıda problem çözen Deney 1 grubu öğrencileri ve geleneksel anlatım yöntemi ile öğretimin yapıldığı Kontrol grubundaki öğrencilerden istatistiksel olarak daha başarılı oldukları görülmektedir.
Farklı eğitim düzeylerindeki bireylerin bilim insanı imajlarının belirlenmesi ve bu imajların bazı değişkenler açısından karşılaştırılması
Bu çalışma, ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim düzeyinde bulunan öğrencilerin ve mezun düzeydeki bireylerin bilim insanı imajlarını belirlemek ve bu imajları çeşitli değişkenler açısından karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Survey (tarama) yönteminin kullanıldığı çalışmanın örneklemi ulaşılabilirlik esaslı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve bu çalışma 2014-2015 eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezinde bulunan ilköğretim düzeyinde 154 kişi, ortaöğretim düzeyinde 162 kişi, yükseköğretim düzeyinde 124 kişi ve mezun düzeyde 60 kişi olmak üzere toplam 500 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Song ve Kim (1999) tarafından Chambers (1983)'in Bir Bilim İnsanı Çizim Testine (The Draw a Scientist Test- DAST) dayalı olarak geliştirilen ve dört alt bölümden oluşan "bilim insanı çizim ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler, katılımcıların cinsiyet ve eğitim düzeyi farkına göre karşılaştırılmış, ölçeğin her bir alt bölümü için de ayrı ayrı frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların zihinsel bilim insanı imajlarının pozitif olduğu, bilim insanını gözlüklü, laboratuvar önlüklü, kel, uzun boylu, dağınık saçlı olarak algıladıkları, erkek katılımcıların kadın katılımcılara oranla daha çok bilim insanını yakışıklı olarak tasvir ettikleri ve kadın katılımcıların da erkek katılımcılara oranla daha çok bilim insanını güzel olarak algıladıkları belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların bilim insanını daha çok erkek ve 30-40 yaş aralığında, laboratuvarda, kütüphanede ya da çalışma odasında çalışan, deney yapan, bilimsel araştırma yapan, düşünen, ders anlatan kişiler olarak algıladığı, cam kaplar, deney tüpleri, mikroskop, kitap ve çözelti örnekleri gibi objeleri kullanan bireyler olarak algıladığı tespit edilmiştir. Çalışmada katılımcıların bilim insanı imajlarının oluşmasında bilim insanlarının yaşam öyküleri, müze ve laboratuvar gezileri, internet ve filmlerin etkili olduğu tespit edilmiş ve katılımcılar tarafından en çok saygı duyulan bilim insanı olarak Einstein ve Edison'un tercih edildiği bu tercihe gerekçe olarak da bilim insanlarının insanlığa yaptıkları katkılar, bilim insanlarının bilgi sahibi, yetenekli ve başarılı olmalarının gösterildiği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Bilim, Bilim İnsanı, Bilim İnsanı İmajı
Akran öğretimi yönteminin 4.sınıf basit elektrik devresi ünitesinde kullanımının öğrenci akademik başarısı ve tutumuna etkisi
Bu araştırmada, akran öğretimi yönteminin ilkokul 4.sınıf Fen Bilimleri dersi Basit Elektrik Devresi ünitesinde kullanımının öğrenci akademik başarısı ve fen dersi tutumu üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma, 2015–2016 eğitim öğretim yılında, Ağrı İli Aşağı Küpkıran ilkokulunda öğrenim gören 28 öğrenci ile toplam 6 hafta 18 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yaklaşımları birlikte kullanılmıştır. Nicel verileri toplamak için Basit Elektrik Devresi Testi ve Fen Tutum Ölçeği, nitel verileri toplamak için ise Akran Öğretimi Görüşme Formu kullanılmıştır. Başarı testi araştırmacı tarafından hazırlanmış, tutum ölçeği ise hazır olarak kullanılmıştır. Başarı ve tutum testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, eşleştirilmiş gruplar ve bağımsız gruplar T Testi kullanılmıştır. Görüşme kayıtları ise belirlenen kategorilere göre kodlanıp, frekans ve yüzdeleri hesaplanarak çözümlenmiştir. Verilerin analizinde çeşitli istatistik programları kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p< .05 olarak alınmıştır. Uygulama sonrasında; çalışma grubundaki öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı bir gelişme olmasına rağmen, Fen Bilimleri dersine karşı olan tutumlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğrencilerin cinsiyetleri ile akademik başarıları arasındaki anlamlı farklılığın olmadığı fakat öğrencilerin cinsiyetleri ile Fen Bilimleri dersine olan tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca akran eğitmenlerle, akran öğretiminden yararlananlar arasında uygulama sonrasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin Fen Bilimleri dersindeki başarıları, akran öğretimi sayesinde artmıştır. Fen Bilimleri dersine daha çok ilgi duyduklarını, özgüvenlerinin arttığını, rahat iletişim kurduklarını söylemişlerdir. Elde edilen sonuçlara göre bu alanda çalışacak araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Akran Öğretimi, Akademik Başarı, Tutum, 4.Sınıf Fen Bilimleri Dersi, Basit Elektrik Devresi.
Dinamik matematik yazılımı olan geogebra'nın öğrencilerin akademik başarılarına etkisi: Meta-analiz çalışması
Bu çalışma bir dinamik matematik yazılımı olan GeoGebra yazılımı kullanımının öğrencilerin matematik dersindeki akademik başarısına etkisini inceleyen deneysel çalışmaların bir araya getirilmesiyle yapılmış bir meta-analiz çalışmasıdır. Bu amaç kapsamında Türkiye'de yapılmış olan çalışmalar, YÖK ulusal tez merkezi, ULAKBİM ve Google Scholar veri tabanlarında araştırılmıştır. Toplamda 36 deneysel çalışma ve 39 etki büyüklüğü değeri elde edilerek meta analiz çalışması yapılmıştır. Meta-analiz kapmasında yapılan çalışmada her bir çalışmanın örneklem grupları hesaplandığında, 951 deney ve 941 kontrol grubu olmak üzere toplam 1892 öğrenciden oluşan örneklem grubu bulunmaktadır. Çalışmalar yayın yılı, yayın türü, öğrenim düzeyi, öğrenme alanı, okul türü ve örneklem büyüklüğü gruplarına göre kodlanarak moderatör analizi ve ortalama etki büyüklüğü değeri incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen her bir araştırmaların etki büyüklüğü değerinin pozitif bulunması ve ortalama etki büyüklüğü değeri 0,886 olarak bulunması sonucunda çalışmanın yüksek etki büyüklüğü derecesine sahip olduğunu ve GeoGebra yazılımının öğrencilerin akademik başarılarına olumlu etkisi olduğu sonucu çıkmıştır. Ayrıca çalışmada yayın yılı, yayın türü, öğrenim düzeyi, öğrenme alanı, okul türü ve örneklem büyüklüğü değişkenlerine göre homojen yapıya sahip olduğu ve etki büyüklüğü değerlerinin istatiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşıldı. Son olarak, çalışmada elde edilen veriler ışığında araştırmacılara, program yapıcılara ve öğretmen yetiştiricilere yönelik öneriler sunulmuştur.
Ortaokul fen bilimleri derslerinde işlenen bilim insanlarına yönelik formüllü tişört yönteminin akademik başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı, Ortaokul 5, 6 ve 7. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında öğretilmek istenen bilim insanlarının "formüllü tişört yönteminin" uygulandığı (deney grubu) öğrenciler ile herhangi bir müdahale yapılmayan (okulun diğer şubesindeki öğrenciler) öğrenciler arasında akademik başarı açısından anlamlı bir farklılık olup olmadığını incelemektir. Araştırma yöntemi olarak ise yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Bu çalışmaya 6. sınıfta öğrenim gören 27 öğrenci deney grubu olarak (Tişört giyen öğrenciler) ve 49 öğrenci ise çalışmaya katılmayan okulun diğer şubesindeki öğrenciler olarak çalışma yürütülmüştür. Araştırmanın verileri; bilim insanları ön test ve son test olmak üzere akademik başarı testi, informatif gözlemler, öğrenci ve öğretmen mülakatları aynı zamanda çalışmada kullanılan 20 adet tişört kullanılmıştır. Geliştirilen başarı testinin pilot çalışması bir başka okulda uygulanmış olup testin madde analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre yapılan uygulamanın deney grubu başarı son test sonuçlarına bakıldığında ve yapılan mülakatlar doğrultusunda anlamlı farklılıklar görülmektedir. Formüllü tişört yöntemiyle kazandırılmak istenilen konuların öğrenciler tarafından benimsendiği ve başarılarını arttırdığı gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında zeminde insan bedenini kullanılarak tişörtlerin giyilmesi ve öğrencilerin tişörtler üzerindeki bilim insanları ile ilişkilendirilmesiyle öğrenme sağlanması görsellik ve bütünlük açısından aynı zamanda akran öğrenme, aktif öğrenme, sosyal öğrenme gibi öğrenme tekniklerine de katkı sağlamaktadır. Formüllü tişört yöntemiyle geliştirilen bu materyaller aynı zamanda başka alanlarda ve konularda da kullanılabilirlik açısından araştırmacılara ilham kaynağı olacağı düşünülmektedir.
Okuduğunu anlama yorumlama ve dört işlem becerisinin 6.sınıf fen bilimleri dersi sürat konusundaki öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı ilköğretim 6.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi sürat konusundaki akademik başarısının, okuduğunu anlama, yorumlama ve dört işlem becerisi ile aralarında ilişki olup olmadığını incelemektir. Bu yüzden araştırma, ilişkisel tarama modelinde betimsel-bağıntısal bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Ağrı İli'nin Eleşkirt ilçesinde bulunan bir ortaokulun 6.sınıf öğrencilerinden 224 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen kuvvet ve hareket ünitesinin sürat konusu ile ilgili başarı testi ve Cereno (1998)'nun geliştirdiği sayısal yetenek testi ile okuduğunu anlama ve yorumlama testi kullanılmıştır. Araştırmada, istatistiksel analiz yöntemlerinde; betimsel analiz (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, mod, medyan, ranj, basıklık, çarpıklık) kullanılmıştır. Verilerin homojen dağılıp dağılmadıklarını belirlemek için normallik testlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca başarı testleri arasındaki ilişkiyi tespiti etmek için; Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, cinsiyete dayalı akademik başarılarındaki değişimi ölçmek için bağımsız örneklem t-testi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordama gücünü tespit etmek için ise basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Verilerin normal dağılım yaptığını tespit ettikten sonra uygulanan parametrik testlerin neticesinde; okuduğunu anlama, yorumlama ve dört işlem becerisi ile fen bilimleri başarısı arasında sırasıyla r= 0,522 (orta düzeyde), r= 0,684 (yüksek düzeye çok yakın) pozitif yönlü korelasyon olduğu görülmüştür. Cinsiyet ile akademik başarı arasında herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Son olarak dört işlem becerisi ile okuduğunu anlama ve yorumlama başarıları birlikte fen bilimleri başarı varyansını %48,4 oranında açıklayabildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara dayanarak; fen bilimleri öğretmenleri ile Türkçe ve matematik öğretmenleri arasında işbirliği yapılmasının gerekliliğine dair önerilerde bulunulduğu gibi fen bilimleri dersinin başarısına etki edebilecek farklı etkenlerin de araştırılabileceği gibi birçok öneride bulunulmuştur.
Fen bilimleri eğitiminde kullanılan açık uçlu soruların puanlanmasında puanlayıcılar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, Fen Bilimleri eğitiminde kullanılan açık uçlu soruların puanlanmasında cevap anahtarı kullanılması durumunda, puanlayıcılar arasındaki ilişki olup olmadığı ve ayrıca Fen Bilimleri dersinde açık uçlu soruları puanlayan puanlayıcıların verdikleri ortalama puanlar arasındaki farklılık incelenmiştir. Bu amaçla, Fen Bilimleri dersinin değerlendirilmesine yönelik 6 açık uçlu maddeden oluşan bir ölçme aracı ve bu ölçme aracını puanlamak için bir cevap anahtarı hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan sorular Doğu Anadolu bölgesinde bulunan bir ortaokulun 7. sınıflarında okuyan 28 öğrenciye uygulanmıştır. Sorulara verilen cevaplar ise Ağrı ve ilçelerinde çalışmakta olan 12 Fen Bilimleri öğretmeni tarafından puanlanmıştır. Puanlayıcıların verdikleri puanlar arasında anlamlı bir ilişki ve farklılık olup olmadığı ayrıca verdikleri ortalama puanlar arasındaki farklılık belirlenmeye çalışılmıştır. Puanlayıcıların verdikleri puanlar incelenmiş ve puanlayıcılar arasındaki korelasyon katsayıları elde edilmiştir. Bu araştırma "Betimsel Araştırmalar" kapsamında "Örnek Olay Yöntemi" kullanılarak yapılmıştır. Her uygulama için, farklı öğretmenlerin puanları birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Farklı öğretmenlerin verdikleri puanların ortalamaları arasındaki fark için puanlayıcıların verdikleri ortalama puanlar incelenmiştir. Sonuç olarak, her bir açık uçlu soru için, puanlayıcılar arasında pozitif yönde, yüksek ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fakat puanların ortalamaları arasında anlamlı farklılıklar vardır.
İlköğretim öğrencilerinin kendileri, fen bilimleri öğretmeni ve bilim insanı ile ilgili imajlarının incelenmesi
Bu çalışma ilköğretim öğrencilerinin kendileri, fen bilimleri öğretmeni ve bilim insanı imajlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Durum çalışmasına uygun olarak yürütülen çalışmada amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak örneklem belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi Ağrı ili merkez ilçesine bağlı bir köy okulundaki 12 kız ve 4 erkekten oluşan 16 kişilik ilköğretim 5. Sınıf öğrencilerinden oluşturmaktadır. Çalışmada veriler, çizim metodu, yazılı görüş formu, mülakat ve öğretmen gözlemleri kullanılarak toplanmıştır. Dört farklı veri toplama aracı kullanılmış olup bunlardan ilki öğrencilerin kendilerini fen derslerinde nasıl gördüklerini resmetmeleri ve çizimin hemen altına ne yaptıkları ve nerede olduklarını belirtmeleri istendiği bir form ile bir bilim insanını resmetmeleri ve çizdikleri bilim insanının ne yaptığını belirtmeleri istendiği formdur. İkinci veri toplama aracı öğrencilerin cevaplaması için üç soru içeren yazılı görüş formudur. Üçüncü veri toplama aracı ise öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlardır. Son veri toplama aracı ise yapılandırılmamış öğretmen gözlemleridir. Verilerin analizinde içerik analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmada öğrencilerin kendilerine yönelik algıları ile ilgili olarak fen derslerinde parmak kaldırarak derse katılmak, çalışkan olmak gibi normal sınıf içi davranışları göstermeleri ve iyi karakter özellikleri sergilemeleri gerektiği düşüncesinde oldukları, fen dersleri esnasında öğretmenin anlattığını dinleme, derse katılma, deney yapma, soru sorma, test çözme, ödev yapma, araştırma yapma, proje yapma, kitap okuma, tartışmalara katılma gibi faaliyetleri önemli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin fen öğretmenini iyi karakter özelliklerine sahip ve bilgi aktaran ve öğrenme-öğretme süreçlerini yürüten bir kişi olarak algıladıkları da ulaşılan sonuçlar arasındadır. Öğrencilerin bilim insanını kültürel olarak geçerli değerlere sahip bir karakteri olan, bilimsel süreç becerilerini kullanan ve bir ürüne dönük bilim yapan, genellikle erkek, sessiz bir ortamda veya laboratuvarda çalışan bir kişi olarak algıladıkları belirlenmiştir. Çalışmada öğrencilerin fen derslerini eğlenceli olması, deney yapılması, yeni ve ilginç bilgilerin öğrenilmesi nedeniyle sevdikleri, bilim insanının temel faaliyetinin icatlar yapmak olduğu, kendilerini bilim insanı hissetmek için de benzer şekilde icatlar ve projeler yapmaları gerektiğini düşündükleri, sahip oldukları bu imajların ders kitapları, afişler/posterler, kitaplar, internet, dergiler, televizyon, hikaye kitapları kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.
Araştırma sorgulamaya dayalı öğretimin bilimsel süreç becerilerine etkisi: Ulusal düzeyde bir meta analiz çalışması
Bu araştırmada, Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğretim (ASDÖ)'in, öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerileri (BSB)'ne olan etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2006-2018 yılları arasında ASDÖ'in BSB'ne etkisini inceleyen ulusal düzeydeki 35 çalışma oluşturmaktadır. Bunlardan 29'ü ASDÖ'in BSB'ne etkisini inceleyen deney kontrol gruplu çalışmalar iken 6'sı bu çalışmaların alt gruplarından elde edilmiştir. Örneklemin belirlenmesinde araştırmacı tarafından dâhil edilme kriterlerine uygun olarak hazırlanmış kodlama formu kullanılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen çalışmalar YÖK-Tez, ULAKBİM ve Google Akademik veri tabanları taranarak elde edilmiştir. Araştırmada meta analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde CMA programından (Comprehensive Meta Analysis) yararlanılmış ve genel etki büyüklüğü rastgele etkiler modeline göre hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda rastgele etkiler modeline göre ASDÖ'in BSB'ne olan genel etki büyüklüğü 0,876 ile pozitif yönde ve literatüre göre orta düzeyde bulunmuştur. Bu durum deney gruplarına uygulanan ASDÖ'in, kontrol gruplarına uygulanan diğer yöntemlere kıyasla BSB'ne anlamlı düzeyde etki ettiğine işaret etmektedir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar ışığında ASDÖ yaklaşımı ile ilgili öğretmenlere, program geliştiricilere ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.
2010-2017 yılları arasında fen bilimleri eğitimi alanında yayınlanmış yüksek lisans tezlerinin konu ve yöntem bakımından incelenmesi
Bu araştırmada; 2010-2017 yılları arasında Fen Bilimleri alanında yayımlanmış yüksek lisans tezlerini tespit ederek, bu tezlerin konularını, kullanılan araştırma yöntemleri ve örneklemlerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini bugüne kadar Fen Bilimleri eğitimi alanında yayımlanmış yüksek lisans tezleri, örneklemini ise Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezinde 2010-2017 yılları arasında Fen Bilimleri eğitimi alanında yayımlanan 542 yüksek lisans tezi oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini oluşturan çalışmalar doküman analizi kapsamında izlenen sistematik işlem adımları sonucunda elde edilerek araştırma sürecine dâhil edilmiştir. Araştırmaya dâhil edilen tezlerin yöntemleri incelendiğinde, betimsel araştırma yöntemini tercih eden araştırmacıların çoğunlukta olduğu görülmüştür. Konu bazında en çok "Öğretim, Strateji, Yöntem ve Teknikleri" alanında "Öğretme ve Öğrenme" konusunun çalışıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda kullanılan örneklemlerde 1-50 kişiden oluşan ilköğretim öğrencilerinin tercih edildiği sonucuna varılmıştır. Bu araştırma ile ülkemizde fen bilimleri eğitimi alanında yayımlanmış yüksek lisans tezlerinde hangi konuların çalışıldığı görülmüş, hangi alanlara çalışılması gerektiği ile ilgili bir fikir oluşturulmaya çalışılmıştır.
Özel eğitim öğretmenlerinin zihin engelli öğrencilere yönelik fen eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada özel eğitim öğretmenlerinin zihin engelli öğrencilere yönelik fen eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımlarından taram araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi ulaşılabilirlik temelli yaklaşıma göre belirlenmiş 102 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve 15 sorudan oluşan yazılı görüş formu kullanılmıştır. Toplanan veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular cinsiyet, çalışılan kurum, hizmet süresi ve kurumun bulunduğu yer değişkenlerine göre frekans ve yüzde olarak verilmiştir. Bulgular öğretmenlerin özel eğitimde fen bilimleri dersine yeteri kadar önem verilmediğini düşündükleri, öğretmenlerin bu alanda materyal temininde ve soyut olan fen kavramlarının öğretiminde sorunlar yaşandığını göstermektedir. Öğrencilerin fen konu ve kavramlarına karşı ilgilerinin yüksek olduğu, bu alanda verilen eğitimin daha fazla materyal ile desteklenmesi ve günlük hayatla ilişkilendirilmesi gerektiği çıkarılan sonuçlar arasındadır. Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Özel eğitim öğretmeni, Fen eğitimi, Zihin engelli öğrenciler için fen eğitimi
Maddenin tanecikli yapısı ve saf maddeler konularında akıllı tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve fene yönelik tutumlarına etkisi
Bu araştırmada, akıllı tahta kullanımının Maddenin Tanecikli Yapısı ve Saf Maddeler konularında öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimlerine yönelik tutumlarına ve bilgilerinin kalıcılığına etkisinin programa uygun olarak işlenen dersler ile karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 öğretim yılında bir devlet okulundaki 7. sınıfta okuyan 55 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubunda akıllı tahta kullanılarak, kontrol grubunda ise akıllı tahta kullanılmadan programa uygun olarak uygulama yürütülmüştür. Uygulama toplamda 4 hafta sürmüştür. Araştırmada nicel veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Maddenin Tanecikli Yapısı ve Saf Maddeler" konularını içeren başarı testi ile "Fen Bilimlerine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmış, veriler SPSS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen veriler deney grubu ve kontrol grubu arasında akıllı tahta kullanımının akademik başarı ve fene yönelik tutumlarında deney grubu lehine anlamlı farklılığın oluştuğunu göstermektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar akıllı tahta kullanımının fen bilimleri dersine etkisi üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 2019, 113 sayfa Anahtar sözcükler: akademik başarı, akıllı tahta, fen bilimleri, tutum
Fen bilgisi ve sınıf öğretmeni adaylarının bazı temel fen konu ve kavramlarına yönelik metaforik algılarının belirlenmesi
Bu çalışma fen bilgisi ve sınıf öğretmeni adaylarının bazı temel fen konu ve kavramlarına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı çalışmanın örneklemi, fen bilgisi ve sınıf öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören 65 fen bilgisi ve 128 sınıf öğretmen adayından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 16 fen konu ve kavramına yönelik algılarını yansıtabilecekleri bir form kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmış ve oluşturulan metaforlar analiz edilmiştir. Analizler sonucunda metaforlar, metaforlara ait yüzde değerler, analizlerle oluşturulan kod ve kategoriler tablolar halinde sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda hem sınıf hem de fen bilgisi öğretmen adaylarının her bir fen konu ve kavramı için oluşturdukları metaforlar yardımıyla algıları ortaya çıkarılmıştır.
Destekleme ve yetiştirme kursları kapsamında verilen fen bilimleri dersleri hakkında fen bilimleri öğretmenleri, öğrenciler ve velilerin görüşleri "Erzurum ili örneği"
Bu araştırmanın amacı; destekleme ve yetiştirme kursları kapsamında verilen fen bilimleri dersleri hakkında öğrenci, öğretmen ve öğrenci velilerinin görüşlerini tespit etmektir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2019-2020 öğretim yılında Erzurum ilinde destekleme ve yetiştirme kursları kapsamında fen bilimleri dersleri verilen okullar ile yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini Erzurum ili merkez ilçeleri olan Aziziye, Palandöken, Yakutiye ilçelerinde destekleme ve yetiştirme kursları kapsamında verilen fen bilimleri derslerine aktif olarak katılan 93 öğrenci, fen bilimleri derslerini veren 72 fen bilimleri öğretmeni, kurslar kapsamında verilen fen bilimleri derslerine aktif olarak katılan 87 öğrencinin velisi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak kullanılmak üzere araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan öğrenci anketi, öğretmen anketi ve veli anketi kullanılmıştır. Oluşturulan öğrenci, öğretmen ve veliler ile ilgili anket formları iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde demografik özellikler, ikinci bölümde ise destekleme ve yetiştirme kursları kapsamında verilen fen bilimleri dersleri ile ilgili görüşlerini tespit etmeyi amaçlayan sorular bulunmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi ile frekans ve yüzdelik hesapları yapılmıştır. Çalışma sonucunda; genel anlamda öğrenci, öğretmen, öğrenci velilerinin kurslar kapsamında verilen fen bilimleri derslerinin öğrencilerde merkezi sınavlara hazırlanma, konu eksiklerinin kapatılması, soru çözülmesi ve pratik yapılması noktasında olumlu katkılar sağladığı görüşünde olduğu belirlenmiştir. Çalışmada destekleme ve yetiştirme kursları kapsamında verilen fen bilimleri dersleri hakkında öğrenci, öğretmen ve velilerin belirttikleri problem/güçlükler ise özellikle merkezi sınavlarda ağırlığı yüksek olduğu bilinen fen bilimleri derslerinin kurslarda ders saatinin yetersiz olduğu, derslerde yardımcı kaynak eksiğinin bulunduğu, öğrenci devamsızlığının kurslar açıldıktan birkaç hafta sonra artmaya başladığı ve kursların öğrencileri sosyal etkinliklerden alıkoyduğu ifade edilmiştir. Kurslarda fen bilimleri ders saatinin artırılması, Bakanlık tarafından ücretsiz yardımcı kaynak temini, öğrenci devamsızlığı için önlem alınması da öneriler kısmında yer almıştır.
Sosyal bilgiler derslerinde yer alan tarihleri öğrencilerin hatırlama düzeyi ve tarihlerin öğretiminin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelenmesi
Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan tarihi olayların tarihlerini (dates) hatırlama düzeyi ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin, tarihi olayların tarihlerinin (dates) öğretiminde kullandıkları yöntem ve teknikler ele alınmıştır. Çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma İstanbul ili Sultanbeyli ilçesinde bulunan Yunus Emre Ortaokulu/İlkokulu ve Şehit Öğretmen Hamit Sütmen Ortaokulu/İlkokulu'nda yapılmıştır. 16 şubeden 410 dördüncü, - sekizinci sınıf öğrencisine başarı testi ve tarihi olayların tarihlerinin öğretiminde öğretmenlerin kullandığı yöntem- tekniklere ilişkin anket uygulanmıştır. Aynı ilçede görev yapan 100 öğretmene de kullandıkları yöntem ve tekniklere ilişkin anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 17.0 programında frekans, yüzde, ortalama ve ki-kare testi teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin tarihi olayların tarihlerini bilme düzeyinin sınıf seviyesine göre farklılık gösterdiği, önemli olayların tarihlerinin bilindiği ve eskiçağ tarihlerinin bilinmediği sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin tarihi olayların tarihlerini öğretmede kullandıkları yöntem ve tekniklere ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında farklılık olduğu sonucuna varılmıştır.
Öğretmen yapımı sosyal bilgiler dersi sınav sorularının soru türleri, kapsam geçerliği ve yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınavlarda sordukları soruları soru türlerine, kapsam geçerliğine ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin Bilişsel Süreç Boyutu ve Bilgi Boyutu basamaklarına göre analiz etmektir.Araştırma, nitel bir araştırma olarak tasarlanmış ve betimsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubunu Sakarya ili Adapazarı, Akyazı, Arifiye, Hendek ve Ferizli ilçelerindeki 30 ortaokulda görev yapan 32 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Sosyal bilgiler öğretmenlerinden beşinci sınıf düzeyinde 54, altıncı sınıf düzeyinde 69 ve yedinci sınıf düzeyinde 72 adet olmak üzere toplamda 195 adet sınav kâğıdı yani doküman toplanmış ve incelenmiştir. Araştırmada, "Soru Türü Belirleme Formu", "Belirtke Tablosu" ve "Bilişsel Süreç ve Bilgi Boyutu Soru İnceleme Formu" olmak üzere üç adet veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu formlar aracılığı ile sınav kâğıtlarındaki 6067 soru nitel analiz yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi kullanılarak araştırmanın amacı ve alt amaçları bağlamında çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınavlarda çoğunlukla çoktan seçmeli soruları tercih ettikleri, en az ise açık uçlu soruları tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin sınavlarda sordukları soruların kapsam geçerliğinin belirlenmesi amacıyla yapılan analizler neticesinde soruların kazanımlara yönelik olduğu ancak hem üniteler hem de kazanımlar açısından sınavlarda kapsam geçerliğine tam olarak uyulmadığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki öğretmenlerin sınavlarda sordukları soruların Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel süreç ve bilgi boyutlarının hangi basamağına karşılık geldiğinin belirlenmesi amacıyla yapılan analizler sonucunda, soruların bilişsel seviyelerinin çoğunlukla hatırlama ve anlama basamaklarına karşılık geldiği, bilgi boyutu seviyesinin ise yüksek oranda olgusal bilgi boyutunda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınavlarda çok yüksek oranda alt bilişsel düzeye karşılık gelen sorular sorduklarını, üst bilişsel düzeye karşılık gelen sorulara ise çok fazla yer vermediklerini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Sınav Soruları, Kapsam Geçerliği, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi.
Aile kavramına ilişkin metaforik algıların belirlenmesi
Bireylerin toplum hayatına hazırlandığı ilk yer aile kurumudur. Öğrenci merkezli eğitim anlayışında aile önemli bir unsurdur. Aynı zamanda çocuğun okulda geçirdiği süreçte sürekli iletişim halinde olduğu ve aile bireylerinin ilk temasta bulunduğu kişi olarak sınıf öğretmenlerinin aile kavramına ilişkin algıları çocuk eğitiminde ve gelişiminde belirleyici olabilmektedir. Bu çalışmada ilkokul öğrencilerinin, sınıf öğretmenlerinin ve aile üyelerinin "aile" kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2014-2015 eğitim-öğretim yılı içerisinde Sakarya ili Hendek ilçe merkezindeki ilkokullarda öğrenim gören ilkokul 4. sınıf öğrencileri, aynı öğrencilerin sınıf öğretmenleri ve aile üyelerinden oluşmuştur. Araştırma 361 ilkokul 4. sınıf öğrencisi, 23 sınıf öğretmeni ve 75 aile üyesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri tüm anket formlarında bulunan "Aile…gibidir, çünkü…" ifadesi yardımıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde içerik analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda "aile" kavramı ilkokul öğrencileri tarafından en fazla sevgi olarak, sınıf öğretmenleri ve aile üyeleri tarafından en fazla ağaç olarak algılanmıştır. Aynı zamanda ilkokul öğrencileri, sınıf öğretmenleri ve aile üyelerinin metaforlarından benzer ve farklı kavramsal kategorilere sahip oldukları belirlenmiştir.
Üstün yetenekli öğrencilerle akranlarının çevreye yönelik tutumlarının ve çevre sorunlarına çözüm önerilerinin karşılaştırmalı incelenmesi
Çevre, canlıların içinde bulunduğu ve tüm yaşamsal faaliyetlerini sürdürdüğü ortam ya da koşullardır. İnsanların yaşadıkları çevreye olumsuz etkileri zamanla biriken çevre sorunlarına yol açmaktadır. Çevreye yönelik duyarlı ve bilinçli insanlar yetiştirilmesi ve toplumda çevreye yönelik tutumları gelişmiş lider konumdaki bireylerin ortaya çıkması çevre problemlerinin çözümüne ve çevrenin korunmasına katkı sağlayabilir. Bu araştırmanın temel amacı, ortaokula devam eden üstün yetenekli öğrenciler ile akranlarının, Fen Bilimleri dersinde almış oldukları çevre eğitim neticesinde çevreye yönelik tutumlarının ve çevre sorunlarına yönelik sundukları çözüm önerilerinin karşılaştırmalı incelemesini yapmaktır. Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada olduğu karma yöntem uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Kocaeli merkezdeki tüm ortaokulları, örneklemini ise okulların sosyo-ekonomik durumları dikkate alınarak alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar şeklinde oranlı küme örnekleme modeli kullanılarak seçilen okullardan 355 akran ve Kocaeli Bilim Sanat Merkezi'ndeki 57 öğrenci oluşturmaktadır. Ölçme aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları yapılmış olan ''Çevre Tutum Ölçeği'' ve ''Bilişsel Beceri Görüş'' formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Bağımsız Grup t testi, Non-Parametrik Mann Whitney-U testi, Kruskal Vallis ve ANOVA testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise İçerik Analizi Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda üstün yetenekli öğrencilerin çevreye yönelik tutum puanları akranlarına göre daha yüksek çıkmıştır. Üstün yetenekli kız öğrencilerin toplam tutum puanlarının üstün yetenekli erkeklere göre yüksek olduğu görülmüştür. Akranlarda ise çevre tutum puanlarının cinsiyet değişkenine farklılık olduğu ve bu farklılığın kızlar lehine olduğu görülmüştür. Tutum puanlarının sınıf düzeylerine göre farklılığı üstün yetenekli öğrencilerde 5. ve 6. sınıfa arasında 5. sınıf lehine olurken, akranlarda anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Üstün yetenekli öğrencilerin küresel çevre sorunlarını akranlarından daha fazla önemsediklerini, sunmuş olduğu çözüm önerileri geneli ilgilendiren ve daha çok çözüm odaklı iken akranların çözüm önerileri daha çok genel ifadeler ve sorunu tekrar ifade şeklinde olmuştur. Ayrıca üstünlerin daha yaratıcı fikirler ''Endüstriyel ağaçlar yetiştirilmeli, Eşyalar tahta dışında bir maddeden yapılmalı, Gemilerin güneş panelleriyle çalışması, Eco houselerin kullanılması, Yapay kürkler üretilmeli'' gibi çözüm önerilerini sunduklarını görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Çevre Tutumu, Çevre Sorunları, Üstün Yetenekli Öğrenci
The relationship between autonomous learning, circadian rhythm, social jetlag, average sleep length and science achievement
The aim of this study is to investigate whether the individual differences in circadian rhythms, autonomous learning, social jetlag, average sleep length and its relationship with the individual success of science course and scores that obtained from science achievement test applied at different times of day differs with the preferences of individual circadian rhythms.To determine the relationships between variables in this study, descriptive relational method is used. The sample is consisting of 291 sixth-grade students who are attending in a public school in Darıca. In this study, to determine the preferences of circadian rhythms, circadian rhythm scale (MESC), which was adopted into Turkish by Önder and Beşoluk (2013) and studied for its reliability and validity, was used. Autonomous learning scale for the purpose of teaching English by Kaya (2012) was used by adopting it to autonomous learning activities. To identify the achievement of science of the students, three achievement tests consisting of 20 items were developed for the purpose of applying in various periods of time. Through the conducted analysis, it was investigated whether variables such as age, gender, MSFsc (chronotype), Average Sleep Length (ASL), social jetlag, circadian rhythms and autonomous learning points predicted the average achievement scores or not. Statistically, it showed that the gender factor and social jetlag scores were significant predictors of average achievement scores. It was determined that the average achievement scores female students have higher than male students. Average achievement scores were negatively correlated with social jetlag points. For achievement points obtained in different time frames, it was analyzed whether gender, age, ASL, MSFsc, social jetlag, circadian rhythm and autonomous learning scores are significant predictors or not. According to the obtained data, gender and social jetlag scores were found to be statistically significant predictors for the scores of T1 (morning applied exam) exam. T1 exam scores of female students were found to be higher than that of male students. There is an inverse proportion between social jetlag and T1 exam achievement. Social jetlag scores were found to be statistically significant predictors for the scores of T2 (noon applied exam) exam. There seems to have an inverse proportion between the two factors. Gender, social jetlag scores, autonomous learning total scores and MSFsc scores were found to be statistically significant predictors for the scores of T3 (evening administered exam) exam. T3 exam scores of female students were found to be higher than that of male students. It is understood that T3 is related with social jetlag negatively, but it is related with MSFsc and autonomous learning score positively. The autonomous learning scores for age, gender, MSFsc, ASL, social jetlag and circadian rhythm total scores were analyzed whether they are significant predictors or not. Checking at the obtained data, the autonomous learning scores for gender and circadian rhythm scores were found to be statistically significant predictors. It is observed that the autonomous learning activity scores are higher in male students than in female students. It is found that there is a positively relation between autonomous learning scores and circadian rhythm scores. By checking the gender and age factors of morning-type and evening- type, the examined whether differences between their achievement scores of the test that were taken in various periods of day was studied. Examining of exam scores that the morning and evening types took in the morning and in the evening, there's a statically reasonable difference. The scores of the exams that the morning types took in the morning were reasonably high her than the scores of the exams they took in the evening. The scores of the exams that the evening types took in the evening were reasonably higher than the scores of the exam they took in the morning. Key Words: Autonomous Learning, Circadian Rhythm, Science Achievement, Average Sleep Length, Social Jetlag
Sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve karar verme becerilerine etkisi
Bu çalışmada sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarında yürütülen etkinliklerin 7.sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamalarına ve karar verme becerilerine etkisinin ve sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarında yürütülen etkinliklerle ilgili öğrencilerin görüşlerinin neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Karma desen türlerinden iç içe desene bağlı yürütülen bu araştırmada; çalışma grubuna uygulanan bir işlemin öncesinde ve sonrasında nicel ve nitel veriler birlikte toplanmıştır. Araştırmanın nicel kısmı yarı deneysel desenlerden biri olan zaman serisi desenine göre; nitel kısmı ise bütüncül tek durum desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın nitel ve nicel çalışma grubunu 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Sakarya İli'nin Hendek İlçesi'nde bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan toplam 21 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubunda yer alan bu öğrenciler amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme ile araştırmacı tarafından önceden belirlenmiş olan çeşitli ölçütlere göre seçilmiştir. Araştırma kapsamında sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarında etkinlikler yürütülmüştür. Bu doğrultuda hidroelektrik santrali, diyaliz merkezi ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi olmak üzere üç farklı okul dışı öğrenme ortamına geziler düzenlenmiştir. Fen bilimleri öğretim programında yer alan üç farklı sosyobilimsel konu (hidroelektrik santralleri, organ bağışı ve genetiği değiştirilmiş organizmalar) ilgili okul dışı öğrenme ortamında çeşitli etkinlik ve uygulamalar çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırmanın nicel veri toplama aracı olarak "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Kavramsal Anlama Testi" ve "Ergenlerde Karar Verme Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise; sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarında yürütülen etkinliklere ve bu etkinliklerin kavramsal anlama ve karar verme becerileri üzerine etkisine ilişkin görüş ve davranışlarının belirlenmesi için öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Açık uçlu soru formlarından elde edilen yazılı dokümanlar toplanmış, araştırmacı tarafından gözlemler yapılmış ve çeşitli notlar tutulmuştur. Bu veri toplama araçlarının yanında araştırmacı tarafından geliştirilen ve nicel veri toplama aracı olarak kullanılan "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Kavramsal Anlama Testi" aynı zamanda nitel veri toplama aracı olarakta kullanılmıştır. Araştırmanın pilot çalışması 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Sakarya İli'nin Hendek İlçesi'nde bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan toplam 12 yedinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Pilot çalışma bu öğrenciler ile, araştırma kapsamında belirlenen sosyobilimsel konu (fabrikaların kurulup kurulmaması) dahilinde, konuya uygun okul dışı öğrenme ortamında (fabrikada) yürütülen etkinliklerle birlikte gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde, SPSS 18.0.0 kullanılmıştır. Öğrencilerin kavramsal anlama testine verdiği cevaplardan elde edilen veriler için bağımlı örneklemler t-testi, ergenlerde karar verme ölçeğinden elde edilen veriler için Friedman Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Nitel veri toplama araçlarından elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yürütülmüştür. Araştırma sonucunda sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarında yürütülen etkinliklerin öğrencilerin karar verme becerilerini geliştirme ve kavramsal düzeyde öğrenmeler gerçekleştirme noktasında etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında kullanılan hem nitel hem de nicel veri toplama araçlarından elde edilen bulgular ortaya çıkan bu sonucu desteklemiştir. Bu bağlamda sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarında yürütülen bu uygulama fen okuryazarı bir bireyin taşıması gereken özellikleri öğrencilere kazandırma anlamında oldukça etkili olmuştur. Sonuç olarak bu çalışma ile; sosyobilimsel konulara dayalı okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencileri bilişsel ve duyuşsal düzeyde etkilediği bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Okul Dışı Öğrenme Ortamları, İnformal Öğrenme, Sosyobilimsel Konular, Karar Verme Becerisi, Kavramsal Anlama.
Bilimsel gelişimin tarihsel süreçlerini içeren öykülerle fen derslerinin desteklenmesinin fene yönelik tutuma, bilim insanı imajına, bilimsel süreç becerilerine ve akademik başarıya etkisi
İçinde yaşadığımız zaman dilimi bilgi çağı olarak tanımlanmakta ve asıl değer, var olan bilgileri biriktirmeye değil, bilgi üretimine atfedilmiştir. Bu bağlamda, bilim öğrenmeyi seven, bilim tarihini ve bilimin doğasını bilen, üst düzey bilişsel becerileri ve bilimsel süreç becerileri gelişmiş öğrenciler yetiştirilmesi kaçınılmaz olmuştur. Eğitim sürecinde bilim insanlarının yaşam hikâyelerini, bilime sağladıkları katkıların gelişim süreçlerini, çalışma biçimlerini, elde ettikleri verileri nasıl değerlendirdiklerini ve yaşamış oldukları zaman dilimindeki şartları bilmenin, öğrencilerin bilime karşı tutumlarını olumlu etkileyeceği, bilim insanı imajlarına etki edeceği ve bilimsel süreç becerilerinin daha iyi kazanılmasını sağlayacağı düşünülmektedir. Aynı zamanda öğrencilerin derinlemesine öğrenmelerini sağlayarak akademik başarılarını da arttırabilir. Bu amaç ile yapılan bu çalışmada bilimsel gelişimin tarihsel süreçlerini anlatan bilim insanı öyküleri derlenerek yazılı metinler oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Eyüp ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim gören 48 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden statik grup öntest-sontest desen modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri öğrencilerin sahip oldukları fene yönelik tutumları, bilimsel süreç becerileri, bilim insanı imajları ve Fen Bilimleri dersi akademik başarılarıdır. Araştırmanın bağımsız değişkeni, hazırlanan bilimsel öykülerle sunulan eğitimdir. Araştırmada Balım, Sucuoğlu ve Aydın (2009) tarafından geliştirilen tutum ölçeği, orijinali Song ve Kim (1999)'in (DAST temelli) oluşturduğu ölçeğe dayalı olarak Korkmaz (2004) tarafından geliştirilen bilim insanı imajı belirleme ölçeği, orjinali Okey, Wise ve Burns (1982) tarafından geliştirilen ve Özkan, Aşkar ve Geban (1992) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan bilimsel süreç becerileri testi kullanılmıştır. Öğrencilerin akademik başarılarını belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen ve KR-20 güvenirlik katsayısı 0.89 olan 40 soruluk akademik başarı testi kullanılmıştır. Kontrol grubunda programda mevcut olan araştırma ve sorgulamaya dayalı yaklaşımla eğitim uygulanırken, deney grubunda bu eğitime ilave olarak dersler bilim insanlarının gerçek yaşam öykülerini içeren metinlerle desteklenmiş ve bu öykülerde geçen bilimsel süreçlere dikkat çekilmiştir. Veriler PASW Statistics 18 programında ANCOVA ve Mc Nemar tekniği, % ve frekans yöntemleri ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre deney grubu lehine tutum testi, bilimsel süreç becerileri testi ve akademik başarı testi puanlarında anlamlı değişimler olduğu ve deney grubu öğrencilerinin sahip olduğu bilim insanı imajlarında bazı figürlerde değişimler olduğu bazı figürlerde ise değişimler olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bilim insanlarının yaşam öykülerinin fen eğitiminde kullanılmasını kullanılması önerilebilir. Ancak bu çalışmanın sınırlı sayıda öğrenci ile yapıldığı ve daha geniş kitlelerle yapılmış çalışmalara ihtiyaç olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
İlköğretim görsel sanatlar dersi öğretim programındaki "görsel sanat kültürü" öğrenme alanının uygulanmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri
Yaşadığımız çağın en önemli gereklerinden biri yaratıcı, üretken, estetik duygusu gelişmiş ve çevresini güzelleştirebilen, sorgulayan, yorumlayan, sanata karşı ilgi ve sevgi duyan, kültürlü insanlar yetiştirmektir. Günümüz toplumunun gereksinim duyduğu bu niteliklere sahip insan tipini yetiştirmede sanat eğitiminin rolü çok büyüktür.Sanat eğitiminin ilköğretim basamağındaki uygulama alanlarından biri olan Görsel Sanatlar dersi, çocuğun bu yönde gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Görsel Sanatlar dersinin amacına ulaşabilmesi ve hedeflediği davranışların öğrencilere kazandırılabilmesi ise, dersin 2006 yılında uygulamaya konan yeni öğretim programının tam olarak uygulanması ile sağlanabilir. Yenilenen Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programının önemli özelliklerinden birisi, dersin içerik boyutunun ?görsel sanatlarda biçimlendirme?, ?görsel sanat kültürü? ve ?müze bilinci? olarak üç öğrenme alanı çatısı altında toplanmasıdır. Özellikle görsel sanat kültürü öğrenme alanı, sanat eğitiminin disiplinleri olan ?sanat eleştirisi?, ?sanat tarihi? ve ?estetik? alanlarının bir bütün olarak ele alındığı bir öğrenme alanı olup; içeriğindeki etkinliklerle öğrencilerin, eleştiren, sorgulayan, kendini ifade edebilen, sanattan anlayan ve sanata değer veren, estetik duygusu gelişmiş, bilinçli sanat tüketicisi olarak yetişebilmelerinde ayrı bir öneme sahiptir.Bu araştırmanın amacı, Görsel Sanatlar Dersi Programı içindeki öğrenme alanlarından biri olan ?görsel sanat kültürü? öğrenme alanının uygulanmasına yönelik ilköğretim I. basamakta Görsel Sanatlar dersi eğitimi veren sınıf öğretmenlerinin, görüşlerini belirlemek ve bu öğrenme alanına yönelik uygulamada neler yaptıkları ve ne tür zorluklarla karşılaştıklarını ortaya koymaktır.Araştırma tarama modelinden yararlanılarak 2009?2010 eğitim öğretim yılında İstanbul İlinde İlköğretim 1. basamakta görev yapan ve Görsel Sanatlar dersine giren 20 sınıf öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, öğretmen görüşlerinin derinlemesine ortaya çıkarılması amacıyla, nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel çözümleme tekniği kullanılmış ve elde edilen bulgular sayısallaştırılarak sunulmuştur.Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; yenilenen Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programına ilişkin sınıf öğretmenlerin tamamına yakını eskiye kıyasla programın daha kapsamlı ve ayrıntılı olması, yalnızca uygulama boyutuyla değil sanatın farklı boyutlarını da ele alınması bakımından daha iyi bulduklarını ifade etmişlerdir.Öğretmenler görsel sanat kültürü öğrenme alanı için yaptırdıkları uygulamalarda; sanat tarihi disiplinine yönelik daha çok, öğrencilere ünlü sanatçıları tanıttıklarını, sanatçı isimlerini vurgulayarak dikkat çektiklerini, onlar hakkında temel tanıtıcı bilgiler verdiklerini; estetik disiplinine yönelik olarak bir sanat eseri incelenirken eserdeki estetik unsurlara da dikkat çektiklerini, yaşam alanlarının düzeni, temizliğini ve daha güzel görünmesi için çeşitli etkinlikler yaptırdıklarını ve çevrelerinde gördükleri estetik açıdan olumlu ve olumsuz unsurlar üzerine öğrencileri konuşturduklarını dile getirmişlerdir. Sanat eleştirisi disiplinine yönelik ise araştırmaya katılan öğretmenlerin neredeyse tamamı tarafından, sınıfta ünlü bir sanatçının eserini gösterip, incelettikleri yönünde görüşler dile getirilmiştir.Görsel sanat kültürü öğrenme alanının uygulanmasında öğretmenlerce dile getirilen başlıca sorunlar; öğretmenlerin görsel sanat kültürüne yönelik eğitim eksikliği ve yetersizliğidir. Bu sorunların çözümüne yönelik öğretmenlerce dile getirilen çözüm önerileri ise; öğretmenlerin sanat tarihi, estetik ve sanat eleştirisi disiplinlerine yönelik eğitim görmesi, değişen program hakkında daha ayrıntılı bilgi verilmesi ve en basit çözüm olarak bu derse branş öğretmenlerinin girmesi gerektiği biçiminde önerilerdir.
Sosyal bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanmanın öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi
Sosyal Bilgiler dersi, ilköğretim basamağında yer alan, konularını gerçek yaşamdan alan, bu yönüyle yaşamla iç içe olan derslerden biridir. Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilere, gerçek yaşam sorunlarıyla karşı karşıya getirilerek problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, bulduğu çözüm önerilerini paylaşma, işbirliği yapma, tartışmalara etkin katılma vb. beceriler kazandırılmaktadır. Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin gerçek yaşam sorunlarıyla karşı karşıya getirilmesi sürecinde değişik toplumsal kaynaklardan yararlanılmaktadır. Bu kaynaklardan biri olan güncel olaylar, gerek öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirmede gerekse geçmişi ve geleceği anlamlandırmada önemli görülmektedir.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim beşinci sınıfta Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanmanın öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırmada karma yöntem çeşitlerinden biri olan baskın-daha az baskın desen kullanılmış ve araştırma bu çerçevede gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri deneme modellerinden ?öntest-sontest kontrol gruplu model?, nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya ilişkin uygulama, 2009-2010 öğretim yılının güz döneminde Eskişehir Ticaret Borsası İlköğretim Okulu'nda deney ve kontrol grubu olarak belirlenen 5-A ve 5-B sınıflarında gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak, öğrencilerin denkleştirilmesinde kişisel bilgiler formu, eleştirel düşünme becerilerini ölçmek için eleştirel düşünme becerisi ölçekleri, güncel olaylardan yararlanılarak hazırlanmış materyaller, ders planları ve gerçekleştirilen öğretimden sonra öğrencilerin görüşlerini almak amacıyla hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.Araştırmayla ilgili nicel verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının öntest ve sontest ortalama puanları ve puan dağılımlarının standart sapmaları hesaplanmıştır. Gruplararası karşılaştırmalarda t testinden yararlanılmış; anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin çözümlenmesinde QSR-Nvivo 8 programından yararlanılmış ve betimsel analiz tekniği kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda, Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanılarak öğretim yapılan deney grubu ile güncel olaylardan yararlanılmadan öğretim yapılan kontrol grubunda öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinden analiz, değerlendirme, çıkarım ve yorumlama becerileri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunurken, eleştirel düşünme becerilerinden açıklama ve öz düzenleme becerileri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanılarak yapılan öğretimden sonra deney grubundaki öğrencilerin güncel olaylardan yararlanmaya ilişkin genellikle olumlu görüş belirttikleri görülmüştür. Öğrenciler güncel olayları yeni haberler, yaşanan olaylar, haberlerin medyadan aktarılması, eğlenceli ve üzücü haberler biçiminde tanımlarken; güncel olayların Sosyal Bilgiler dersine katkısını ise derse olan ilgiyi artırması, dersi daha eğlenceli hale getirmesi, akademik başarıyı artırması olarak belirtmişlerdir. Öğrenciler güncel olayların Sosyal Bilgiler, Fen ve Teknoloji, Türkçe, Matematik ve İngilizce derslerinde kullanılabileceğini dile getirmişlerdir. Güncel olayların kullanımına ilişkin haber bulma, haber okuma, haberleri tartışma, haber inceleme, haberleri canlandırma, haber haritası kullanma vb. etkinliklerle ilgili olumlu ya da olumsuz olarak görüşlerini belirtmişlerdir. Öğrenciler bu süreçte öğrenciden ve öğretmenden kaynaklı kimi sorunlar yaşadıklarını dile getirmişler; gazetelerinin sınıflandırılması, sınıf gazetesi oluşturma ve güncel olayların her derste kullanılmasına ilişkin öneriler getirmişlerdir.
İlköğretim Türkçe dersinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının uygulanması: Bir eylem araştırması
Bu araştırmanın genel amacı, Türkçe dersinin ilköğretim beşinci sınıf düzeyinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına göre nasıl uygulanabileceğini belirlemek ve bu yaklaşımın öğrencilerin dil becerilerinin gelişimine yansımalarını ve Türkçe dersine ilişkin tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir.Araştırmanın uygulaması 2008-2009 öğretim yılının bahar döneminde Eskişehir il merkezinde bulunan İstiklal İlköğretim Okulu'nun 5/A şubesindeki öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Seçilen sınıfta, Türkçe dersinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına ilişkin uygulamalar tüm sınıfa yönelik olarak gerçekleştirilmiş ve örnek etkinliklerin dökümünde ve analizinde ilgili etkinliğe ilişkin sınıfta gerçekleşen tüm olaylar ele alınmıştır.Araştırmanın uygulaması 19.02.2009 tarihinde başlamış, on altı haftalık bir uygulama sürecinin sonunda 05.06.2009 tarihinde sona ermiştir. Araştırmanın belirlenen amacına ulaşması için gerekli olan veriler araştırmacı ve öğrenci günlükleri, tutum ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşmeler, fotoğraflar, video kayıtları ve öğrenci ürün dosyalarından elde edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada yarı-yapılandırılmış görüşmelerin analizinde bilgisayar destekli nitel veri analizi programlarından biri olan ?NVivo 8? bilgisayar programı kullanılmıştır Araştırmada kullanılan Türkçe Dersi Tutum Ölçeği'nden elde edilen veriler ise SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.Yapılan bu araştırma sonucunda, İlköğretim 5. sınıf Türkçe ders programında yer alan öğrenme alanlarına ve öğrencilerin okuma ilgilerine uygun olacak biçimde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına dayalı öğrenme etkinlikleri düzenlemenin olanaklı olduğu ortaya çıkmıştır. Eylem araştırması biçiminde yürütülmüş olan süreç boyunca, uygulanan farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına dayalı öğrenme etkinlikleri öğrencilerin dil becerilerinin gelişimine yönelik öğretme öğrenme sürecinin daha ayrıntılı ve derinlemesine bir biçimde gerçekleştirilmesine katkı sağlamıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda, farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının öğrencilerin öğrenme etkinliklerine etkin katılımlarına olanak sağladığı, öğrencilerin bireysel ve grup çalışmaları gerçekleştirme becerilerinin gelişimine katkıda bulunduğu, öğretmene bağımlılıklarının azaldığı ve bağımsız çalışma alışkanlığı kazandıkları ortaya çıkmıştır.Farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı kapsamında gerçekleştirilen öğretme-öğrenme süreci, öğrencilerin ele alınan konulara yönelik eleştirel ve yaratıcı bakış açılarını yoğun bir biçimde gösterebilecekleri bir öğrenme ortamı yaratılmasına katkıda bulunmuştur. Ayrıca tutum ölçeği puanları farklılaştırılmış öğretim yaklaşımıyla işlenen dersin öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Türkçe dersinde uygulanan farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı, öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme, sorgulayıcı düşünme ve yaratıcı düşünme gibi üst düzey düşünme becerilerini geliştirmenin yanı sıra paylaşım, empati kurma, farklı fikirlere saygı duyma becerilerinin gelişimine ve kendi öğrenmelerine ilişkin bir farkındalık geliştirerek öğrenme stillerini keşfetmelerine de katkıda bulunmuştur.
Okul öncesi öğretmen adaylarının günlük planlarında öz bakım becerilerine yer verme durumlarının incelenmesi
Okul öncesi öğretmen adaylarının günlük planlarında öz bakım becerilerine yer verme durumlarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma modellerden zenginleştirilmiş desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, araştırmanın amacına uygun olarak üç aşamalı olarak düzenlenmiştir. Birinci aşamada, amaçlı örnekleme yolu ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kadrolu olarak görev yapan sekiz öğretmen odak grup görüşmesi yapmak üzere, ikinci aşamasında ise kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalında 2016-2017 eğitim-öğretim yılında 4. Sınıfa devam eden 52 öğrenci anket formlarının uygulanması amacıyla çalışma grubuna dahil edilmiştir. Araştırmanın üçüncü aşamasında ise anket uygulaması yapılan öğretmen adaylarının 2016-2017 eğitim-öğretim yılı içerisindeki öğretmenlik uygulama dersinde hazırladıkları günlük planlar, doküman incelemesi yapmak üzere çalışma grubu içerisinde yer almıştır. Verilerin analizinde; frekans, yüzdelik değerler, grafikler, aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerinin yanı sıra içerik analizi ve tek yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; odak grup görüşmesine katılan öğretmenlerin çocuklara öz bakım becerilerinin kazandırılmasını önemli gördükleri ve bu konuda desteğe ihtiyaç duydukları, öğretmen adaylarının günlük planlarında öz bakım becerilerine ilişkin kazanımlara yeterli düzeyde yer vermedikleri, öz bakım becerilerine yönelik bilgi-deneyim, planlama ve uygulama düzeylerinin öğretmen adayının yaşına ve staj yapılan sınıf mevcuduna göre farklılık gösterdiği, öğretmen adaylarının çocuklara öz bakım becerilerinin kazandırılması konusundaki görüşleri ve uygulamaları arasında tutarlılık olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi dönem, öz bakım becerileri, öğretmen adayları.
Ortaokul 6.sınıf öğrencilerinin üçgende alan bilgisini oluşturma sürecinin RBC+C modeline göre incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, matematik başarı düzeyleri arasında farklar bulunan altıncı sınıf öğrencilerinin üçgenin alan bilgisini oluşturma süreçlerini izlemek ve bu süreci inceleyerek gelecekteki öğretim etkinlikleri için önerilerde bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden, örnek olay çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağı görüşme tekniğidir ayrıca gözlem ve doküman analizi yöntemleri de kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile araştırmaya katılacak öğrenciler belirlenmiştir. Araştırmada kullanılmak üzere iki farklı etkinlik hazırlanmıştır. Çalışmaya katılacak altıncı sınıf öğrencilerinin bilgi oluşturma sürecinde kullanılmak üzere tasarlanan etkinlikleri yapmaları için gerekli ön bilgilere sahip olup olmadıklarını belirlemek amacıyla "Alan Başarı Testi" kullanılmıştır. Araştırma, 121 altıncı sınıf öğrencisine uygulanan testlerin sonucu, beşinci sınıf ders notları, matematik öğretmenlerinin görüşleri ve öğrencilerin çalışmaya katılma konusundaki istekliliği dikkate alınarak belirlenen 12 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışma, matematik başarı düzeylerine göre belirlenmiş altı grup ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grupları ile gerçekleştirilen etkinlikler video kayıt altına alınmış ve daha sonra yazılı metne çevrilmiştir. Elde edilen verilerin RBC+C modeli analitik araç olarak kullanılarak betimsel analizi yapılmıştır. Çalışmanın verilerine göre matematik başarı düzeylerine göre oluşturulan öğrenci gruplarında istenilen kavramların oluşma yolu ve hızı çeşitlilik göstermektedir. Başarı düzeyi yüksek olan öğrencilerin yer aldığı gruplarda sürecin daha iyi içselleştirilerek, daha hızlı ve pratik şekilde istenilen kavramların oluşturulduğu gözlemlenmiştir. Yüksek-orta öğrenci gruplarında ise yüksek başarı seviyesindeki öğrencilerin bilgi yapılarını daha önce oluşturdukları orta seviyedeki öğrencilerin ise etkileşim halinde daha geç oluşturdukları gözlemlenmiştir. Paralelkenar alan bilgisini oluşturan ve kullanma aşamasına geçen bütün grupların üçgenin alan bilgisini oluştururken zorlanmadıkları gözlemlenmiştir. Ayrıca elde edilen verilerden hazırlanan öğretimsel etkinliklerin öğrencilerin istenilen bilgiyi oluşturmasına katkı sağladığını söyleyebiliriz.
Okul öncesinde sosyal bilgiler eğitimi: Öğretmen görüşlerinin incelemesi
Türkiye'de sosyal bilgiler, ilkokul ve ortaokul kademelerinde zorunlu ders olarak verilmektedir. Ancak bireyin sosyal bilgilere ihtiyacı yalnızca belli eğitim dönemleri ile sınırlandırılamayacak kadar önemlidir çünkü bireyin sosyal bilgilere ihtiyacı kendisini tanıma ve çevresini anlamlandırma ihtiyacı ile başlayarak yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Sosyal bilgilere ihtiyacın en fazla olduğu eğitim kademelerinden birisi de okul öncesi eğitimdir. Bu nedenle araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin sosyal bilgilere ilişkin görüşlerini tespit etmektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından temel nitel araştırma kullanılmıştır. Araştırmanın verileri 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ana okullarda görev yapmakta olan 40 okul öncesi öğretmeni ile yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler ise nitel veri analiz tekniklerinden betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin sosyal bilgiler algılarının önemli bir kısmını Tarih Öğretimi, Coğrafya Öğretimi ve Vatandaşlık Bilgisi'nin oluşturduğu; geçmiş öğrenim yaşantılarında sosyal bilgiler dersine karşı tutumlarının olumlu yönde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Tüm katılımcıların (n:40) okul öncesi eğitimde sosyal bilgilerin gerekli olduğunu ve bu doğrultuda okul öncesi eğitimde sosyalbilgilerin yer alması gerektiğini düşündükleri, ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin sosyal bilgiler kapsamında en fazla gerçekleştirdikleri etkinliklerin başında Coğrafya etkinliklerinin geldiği belirlenmiştir.
Sosyal bilgiler dersinde girişimcilik becerisinin kazandırılması üzerine bir eylem araştırması
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde girişimcilik becerisinin kazandırılmasına yönelik eğitim etkinlikleri tasarlayarak bu etkinlikleri uygulamak ve etkinliklerin öğretme-öğrenme süreçlerinin verimliliğine yönelik etkisini belirlemektir. Araştırma ülkemizde ilkokul programında girişimcilik becerinsin nasıl kazandırılabileceği sorusundan yola çıkılarak oluşturulmuştur. Çalışmada eylem araştırması kullanılmıştır. Ülkemizde girişimcilik becerisinin ilkokulda etkili bir şekilde nasıl kandırılması gerektiği sorusundan yola çıkarak girişimcilik eğitiminin unsurlarının neler olabileceği, etkinliklerin bu süreçte nasıl kullanılabileceği ve ne derece etkili olduğu, girişimcilik becerisinin kazandırılmasında hangi öğrenme yöntem-tekniklerinin kullanılabileceği sorularına cevap aramak için eylem planı geliştirilmiştir. Eylem planı sürecinde tez izleme komitesi danışma kurulu görevini üstlenmiştir. Verilerin toplanmasında doküman inceleme formu ve etkinlikler kullanılmıştır. Değerlendirme betimsel analiz ve içerik analiz kullanılarak yapılmış, uygulama sonucundaki tasarım ile ilgili etkinliklerinde değerlendirilmesinde ise Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde görev yapmakta olan iki öğretim üyesinin yardımına başvurulmuştur. Süreç araştırmanın alt amaçları doğrultusunda ilerlemiştir. Bu noktadan hareketle yurt dışı kaynakların taranması sonucu elde edilen 236 etkinlik içerisinden elde edilen bulgular kapsamında girişimcilik eğitimine yönelik temalar, alt temalar, beceri ve değerler çalışmanın ilk bulgularını; etkinliklerin ana tema içerisinde yer alan herhangi bir alt temada hazırlanarak uygulanması ve bu sonuçların değerlendirilmesi araştırmanın ikinci bulgularını; 236 etkinliğin değerlendirilmesi sonucunda girişimcilik becerisinin kazandırılmasında kullanılabilecek yöntem ve teknikler ise çalışmanın üçüncü bulgularını oluşturmuştur. Araştırma sonucunda girişimcilik eğitiminin süreçleri belirlenmiş, alt tema, beceri, değer ve yöntem- teknikler oluşturulmuştur. Bulgular doğrultusunda geliştirilen etkinlikler süreçlere ait bir alt tema içerisinde uygulanmıştır. Hedeflenen kazanımların etkinliklerle öğrenciler tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür. Sonuç olarak girişimcilik eğitiminin süreçleri oluşturulmuş, sosyal bilgiler dersinde girişimcilik becerisinin kazandırılmasında etkinliklerin etkili bir yöntem olduğu ifade edilmiştir.