293
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Hareketli dijital illüstrasyonlarla görsel hikâye anlatımı: Şahmeran efsanesi
Hikâyeler, eski çağlardan bu yana var olan yaşanmış veya kurgusal olayları ve deneyimleri aktararak insanların duygusal ve zihinsel dünyalarına dokunan etkili bir iletişim aracı olmuştur. Kültür oluşumunda önemli bir rol oynayan hikâyeler, toplumların değerlerini ve inançlarını pekiştirerek kimlik bilinçlerini artırır ve kültürün gelişimine büyük bir katkı sunar. İletişimde böylesine güçlü bir etkiye sahip olan hikâye anlatıcılığı, günümüz teknolojisiyle sadece sözel ifadelerle sınırlı kalmayıp görsel unsurların da yoğun olarak kullanıldığı bir boyuta evrilmiştir. Yeni medya mecralarında, görüntü, ses ve metinlerin birleşimiyle video içerik haline gelen hikâyeler farklı tarz sanatçıların katılımıyla çeşitli ve özgün bir iletişim aracı haline gelmiştir. Hikâyelerin görselleştirilmesi ve seslendirilmesiyle oluşturulan video içerikler, anlatılan hikâyenin etkisini ve kalıcılığını artırırken, dijital illüstrasyon ve animasyon canlandırma gibi farklı disiplinlerin bir araya gelmesiyle anlatımın ilgi çekici ve keyifli bir deneyim olmasını sağlamaktadır. Bu araştırmada, hikâye ve hikâye anlatıcılığı kavramları kültürel açıdan incelenmiş, hikâyelerin görselleşmesi ve dijitalleşme süreci üzerine kapsamlı bir kaynak taraması yapılmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, dijital ortamda iki boyutlu çizimler ve hareketlendirilmiş sahnelerle oluşturulan "Şahmeran Efsanesi" adlı hikâyenin çizim, kurgu ve yapım aşamalarının incelendiği bir animasyon video uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Logotayp tasarımında negatif alan kullanımı
Markalaşma sürecinde kurumsal kimlik oluşumunun temeli, logo tasarımı ile başlamaktadır. Bir markanın görsel kimliğini oluşturan en önemli unsurlardan biri olan logo, markanın bilinirliğini ve akılda kalıcılığını sağlamak açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, grafik tasarımında negatif boşluk kullanımının, logoların hem görsel algı hem de iletişim açısından daha güçlü ve etkili olmasına olanak tanıdığı görülmektedir. Tarihsel süreçte negatif boşluk, grafik tasarımda özgün ve yaratıcı bir ifade biçimi olarak kullanılmış ve farklı, dikkat çekici ve akılda kalıcı tasarımlar olarak yer almıştır. Negatif boşluk, tasarımda yer alan objelerin çevresinde ya da arasında kalan boş alanları ifade etmekte ve doğru kullanıldığında görsel mesajların güçlendirilmesini sağlamaktadır. Alanında uzman olmayan bir tasarım gözü için bu boşluklar rastgele gibi görünse de, aslında bilinçli ve stratejik bir kullanım söz konusudur. Bu tür bir tasarım yaklaşımı, markanın kaliteli, güvenilir ve yaratıcı bir imaj sergilemesini sağlayarak, hedef kitlenin algısında olumlu bir etki bırakmaktadır. Negatif boşluğun etkili bir şekilde kullanıldığı tasarımlarda, hem kavramsal hem de görsel açıdan güçlü bir iletişim kurulmakta, bu da marka ile hedef kitle arasında daha derin bir bağ oluşturulmasına olanak tanımaktadır. Negatif boşluk, tasarımın bütünlüğünü ve hiyerarşisini koruyarak, logo üzerinde dengeli ve etkili bir görünüm sunmaktadır. Bu çalışma kapsamında, marka ve markalaşma süreçlerinin önemi ele alınmış, marka ve görsel kimlik tasarımının tanımı ile bileşenleri incelenmiştir. Ayrıca, grafik tasarımda negatif boşluk kavramı detaylı bir şekilde ele alınmış ve çeşitli markaların negatif boşluk kullanımına dayalı logo tasarımları analiz edilmiştir. Bu çerçevede, araştırma kapsamında tasarlanan örnek marka logoları sunularak, negatif boşluğun tasarımda etkili bir şekilde kullanılabilirliğine dair değerlendirmeler yapılmıştır.
Grafik tasarım bölümü öğrencilerinin işsizlik kaygılarını etkileyen değişkenlerin incelenmesi
Grafik tasarım alanında çalışan ve öğrenim görmek isteyen bireylerin bu alana yönelmesindeki temel faktör, zorunluluktan ziyade, tasarım yapmakla gelen tatminin ön plana çıkması olarak görülmektedir. Yapılan bu araştırmada grafik tasarım bölümü öğrencilerinin işsizlik kaygılarını etkileyen değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerde işsizlik kaygı düzeyinin belirlenmesinde "İşsizlik Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya Süleyman Demirel Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi bünyesinde yer alan grafik tasarım bölümünde öğrenim gören 198 kadın ve 152 erkek olmak üzere toplam 350 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin demografik özelliklerinin belirlenmesinde kişisel bilgi formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın veri analiz sürecinde ise SPSS 25.0 programında Independent Samples T-test ile One Way ANOVA analizinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonunda öğrencilerin işsizlik kaygılarının orta düzeyin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin işsizlik kaygılarının cinsiyetlerine, öğrenim gördükleri sınıflara, yaş gruplarına ve yaşadıkları yerleşim yerlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). Buna karşılık öğrencilerin işsizlik kaygılarının aile gelir durumu değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0.05). Sonuç olarak, grafik tasarım bölümü öğrencilerinin orta düzeyin üzerinde işsizlik kaygısı yaşadıkları, bunun yanında demografik değişkenlerin işsizlik kaygısını etkilediği söylenebilir.
Süleyman Demı̇rel ve sanat: "Sanata yaklaşımı, mı̇zah anlayışı ve hoşgörüsü"
SÜLEYMAN DEMİREL VE SANAT: ''SANATA YAKLAŞIMI, MİZAH ANLAYIŞI VE HOŞGÖRÜSÜ'' Süleyman Demirel, Türkiye'nin siyasi ve kültürel tarihine önemli etkileri olmuş bir siyasi figürdür. Demokrasi ve özgürlük değerlerine verdiği önemle tanınan Demirel, bu değerleri siyasi kariyeri boyunca savunmuş ve Türkiye'nin siyasi ve toplumsal değişimine katkıda bulunmuştur. Süleyman Demirel'in siyasi hayatı boyunca ülkeye bıraktığı izler ve sanata olan bakış açısı, özellikle karikatürler üzerinden incelenmiştir. Çalışma, Demirel'e hediye edilen eserler, eleştirel karikatürler ve Demokrasi ve Kalkınma Müzesi'nde sergilenen sanat eserlerin incelenerek, o döneme ait siyasi olayları yansıtan önemli bir koleksiyon oluşturulduğu gözlemlenmiştir. Özellikle Cafer Zorlu ve Bedri Koraman'ın karikatürleri, Demirel'in siyasi atılımlarını mizahi bir dille ele alarak dönemin görsel kültürüne önemli katkılar sağlamıştır. Bu çalışma, daha önce bu konuda yapılmamış bir araştırmayı temel alarak, Demirel'in siyasi hayatının ve sanatla ilişkisinin karikatürler üzerinden nasıl yansıtıldığını gözler önüne sermektedir. Ayrıca, Demirel'in sanata verdiği değer ve sanatçılarla kurduğu ilişkiler, onun siyasi kimliğinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu çalışma, Demirel'in siyasi mirasının ve sanatsal etkileşimlerinin daha iyi anlaşılmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına yardımcı olacaktır.
Peyzaj öğeleri kullanılarak çocuklara çevre bilinci kazandırmayı hedefleyen hikaye kitabı tasarımı
Bu tez çalışması, peyzaj öğeleri kullanılarak çocuklara çevre bilinci kazandırmayı hedefleyen bir hikaye kitabının tasarım sürecini incelemektedir. Çocukların doğayla olan ilişkilerini güçlendirmek ve çevresel farkındalıklarını artırmak amacıyla hazırlanan bu kitap, peyzaj mimarlığı ile grafik tasarım unsurlarını bir araya getiren bir yaklaşımla şekillendirilmiştir. Çalışma, hikaye de kullanılan doğal unsurların, çocuklara çevreyi koruma bilinci kazandırmada nasıl bir işlev üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, kitapta yer alan ağaçlar, çiçekler, bitkiler, hayvanlar ve diğer doğal unsurlar, çocukların çevreyi görsel ve duygusal düzeyde tanımalarına katkıda bulunurken, çevresel sürdürülebilirlik kavramını eğlenceli ve etkileyici bir şekilde aktarmaktadır. Özellikle peyzaj mimarlığının sunduğu doğal detayların grafik tasarım ile bütünleşmesi sayesinde, çocukların doğaya olan ilgisini ve onların çevreyi koruma sorumluluğunun artırılması hedeflenmektedir. Tezin ilk bölümünde, resimli çocuk kitaplarının tanımı ve gelişimi ele alınarak resimli çocuk kitaplarında bulunması gereken özellikler ve önemine yer verilmiştir. Ayrıca çocuk kitaplarında metin ve resim konuları kısaca incelenmiştir. İkinci bölüm de ise illüstrasyon tekniklerinin ve grafik tasarım unsurlarının çocuklara yönelik çevre eğitimi bağlamında nasıl kullanıldığı incelenmiştir. Çocuk kitaplarında grafik tasarımın rolü, çocukların algısını ve çevreyle kurduğu bağı güçlendirmek amacıyla ele alınmış; peyzaj mimarlığı ve doğa unsurlarının çocuk gelişimi üzerindeki etkilerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda, doğal unsurların görsel anlatımı ile çocuklara sürdürülebilirlik bilincinin aşılanması amaçlanmıştır. Peyzaj mimarlığıyla ilgili doğal unsurların kitap içeriğinde nasıl kullanıldığı, çocuklara çevre bilinci kazandırmadaki etkileriyle birlikte incelenmiştir. Doğal peyzaj öğeleri, çocukların hikâye aracılığıyla çevreyle bütünleşmesini sağlarken, eğlenceli ve öğretici bir anlatım sunmaktadır. iii Tezin üçüncü bölümün de, "Ormanın Büyülü Kılavuzu" adlı hikâye kitabı projesinin geliştirilme süreci ele alınmıştır. Bu bölüm de, hikâyenin konusu, amacı, hedef kitlesi ve kitabın özellikleri ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Grafik tasarım ve peyzaj mimarlığının bir arada kullanımıyla oluşturulan bu hikâye kitabı, çocuklara doğa sevgisi ve çevresel sorumluluk aşılamada önemli bir araç olarak sunulmaktadır. Bu çalışma, hem grafik tasarım hem de peyzaj mimarlığı perspektiflerinden ele alınarak, çevre eğitimi ve bilinç kazandırma süreçlerin de nasıl etkin rol oynayabileceğini göstermektedir.
Kaligrafi sanatının dövme yöntemi ile dermatolojik yara izlerinde kapatma (cover-up) olarak kullanılması
Sanat, tarih boyunca farklı disiplinlerin etkileşimiyle zenginleşmiş, toplumların estetik algılarını ve kültürel miraslarını şekillendiren önemli bir ifade biçimi olmuştur. İçinde bulunduğu her alanı güzelleştirdiği gibi grafik tasarımın temel elemanlarından biri olan yazının iletişimdeki ifade biçimini ve görselleştirme yöntemini de kültürel zenginliği ile insanoğluna sunmuştur. Bunlar arasında yer alan kaligrafi, yazıyı sanatsal bir forma dönüştüren estetik bir disiplin olarak varlığını günümüze kadar sürdürmüştür. Dövme sanatı bunlardan birisidir. Görselleştirilen duygusal ifadelerin yazı sanatıyla insan bedeninde buluşması dövme sanatı teknikleri arasında oldukça beğenilen bir tarz haline gelmiştir. Kaligrafinin yazı olarak iletişim sağlaması ve estetik yapısıyla duygusal algıya yol göstermesi dövme sanatıyla birleştiğinde bedende anlamsal bütünlüğü sağlamıştır. Çalışmada kaligrafi ve dövme sanatı arasındaki etkileşim incelenerek bu iki disiplinin grafik tasarımın temel ilkeleri çerçevesinde nasıl yeni bir ifade biçimi oluşturabileceği araştırılmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, sanatın yalnızca estetik bir araç olmanın ötesinde, bireylerin bedensel ve ruhsal bütünlüğünü destekleyici bir işlev üstlenebileceğini ortaya koymaktır. Yapılan çalışma, dövme sanatının bedeninde yara izi olan bireyler üzerindeki olumlu etkilerini gözler önüne sermekte ve kaligrafi ile dövme sanatının, grafik tasarım aracılığıyla nasıl daha geniş bir kullanım alanına taşınabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışmanın, yara izlerini iyileştirmede motivasyon katkısıyla ilham vermesi beklenmektedir.
Kamusal reklam alanlarında açık hava reklamcılığı: İsviçre örneği
Açık hava reklamcılığı, markaların, ürünlerin veya hizmetlerin geniş kitlelere ulaşmasını hedefleyen geleneksel ama etkili bir pazarlama iletişimi aracıdır. Kent yaşamının yoğunlaştığı alanlarda, insanların günlük hareketlilikleri sırasında karşılaştıkları billboardlar, durak panoları, bina cepheleri, dijital ekranlar ve benzeri mecralar aracılığıyla mesajlarını iletir. Görsel çekicilik, yüksek erişim gücü ve sürekli görünürlük özellikleri sayesinde açık hava reklamları, markaların bilinirliğini artırmada ve tüketici davranışlarını etkilemede önemli bir rol üstlenmektedir. İsviçre, açık hava reklamcılığını ticari kazanç, çevresel sürdürülebilirlik, kamusal alan estetiği ve dijitalleşme arasında dengelemeye çalışan özgün bir ülke olduğu için İsviçre'ye odaklanan bu çalışma, Avrupa genelindeki kamusal alanlardaki açık hava reklamcılığının yapısını, gelişimini ve işleyişini incelemektedir. İsviçre bağlamında açık hava reklamcılığının uzmanlaşmış alanını ve düzenleyici, yapısal ve operasyonel özelliklerini incelemeden önce, araştırma, hem küresel hem de Türkiye'deki reklamcılığın evrimini inceleyerek reklamcılık kavramı, hedefleri ve işlevleri hakkında temel bir anlayış sunmaktadır. Yapılan literatür taraması ve ortaya çıkan bulgular ile ticari görünürlük ve kamu yararı arasında bir denge kurma modeli bağlamında İsviçre'nin reklam yönetimine dair önemli bilgiler aktarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, ulusal politikaların, kültürel tercihlerin ve kentsel estetiğin Avrupa bağlamında açık hava reklamcılığını nasıl şekillendirdiğine dair karşılaştırmalı bir bakış açısı sunarak, reklamcılık ve medya yönetimi alanındaki literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, kentsel alanların kalitesinden ödün vermeden kamusal iletişim stratejilerini modernize etmek isteyen şehirler için nitelikli veriler sunmayı hedeflemektedir. Bununla beraber İsviçre'nin, kentsel kimliğini ve estetik bütünlüğünü koruyarak, ticari mesajlarını kamusal alanlara nasıl başarıyla entegre ettiğini göstermesi bakımından da dikkate değer olduğu düşünülmektedir.
Grafik tasarımda görsel dil eleştirisi bağlamında evrensellik algısı
Grafik tasarım ticari, kültürel ve akademik faaliyetlere konu olan kapsamlı bir disiplin olarak bilinmektedir. Grafik tasarım aynı zamanda günümüzde evrensel bir görsel iletişim aracı olarak kabul edilmektedir. Ancak toplumsal açıdan olumsuz ve yıkıcı görsel dilin grafik tasarım yoluyla evrenselleştirilmesi, onun kendi evrenselliğine de zarar vermektedir. Grafik tasarımın kitlesel etkisi sebebiyle özellikle siyasal iletişim, reklam ve eğitsel ürün alanlarındaki ideolojik yaklaşımlar grafik tasarımda birer evrensellik sorunu olarak görülmektedir. Tarihsel süreçte grafik tasarımın evrensel hale gelişiyle, özellikle kültür farklılığı olarak açıklanmaya çalışılmış kutuplaştırıcı tutum ve davranışların insanlar tarafından evrensel olarak kabul edilmesi arasında yakın bir sosyokültürel ilişki söz konusudur. Bu ilişkinin incelenmesi, grafik tasarımın yaygınlaşmasıyla beraber, evrenselcilik sorununun görsel dilin gelişimi üzerinden şekillendiğini göstermektedir. Bu tez, grafik tasarımda evrensellik kavramını tartışmaya açmayı ve görsel dili evrenselciliğe karşı bağışıklı kılacak şekilde yeniden yorumlamayı amaçlamıştır. Tezde; (1) evrensellik algısı ve evrenselcilik kavramı, (2) görsel iletişimin evrenselliği ve grafik tasarımda evrensellik ilkelerinin neler olabileceği (3) evrenselci grafik tasarım türü ve grafik tasarımın evrenselciliğe karşı tepki gösteren eleştirel yönü ve (4) bir atölye çalışması olarak film afişi yapımı ve bir uygulama çalışması olarak kavramsal tipografik afiş tasarımları yer almaktadır. Anahtar kelimeler: Grafik Tasarım, Görsel Dil Eleştirisi, Evrensellik Algısı, Evrenselcilik, Kavramsal Afiş Tasarımı.
Türkiye'de gazetelerde yayınlanan çizgi roman tarihi ve örnekleri
Çizgi roman birçok sanat dalını içerisinde barındıran, görsel bir anlatım türü olarak bilinmektedir. En çok kullandığı dil bakımından edebiyat ile görselleri kamera açısına uygun bir biçimde kareler içerisinde kullanması açısından sinema ile karşılaştıran bu sanat dalında Dünya'daki ilk örnekler gazete tirajlarını artırmak amacıyla gazetelerde başlamış, mizah dergileriyle devamlılığını sağlanmış ve birçok eser sinemaya uyarlanmıştır. Türkiye'de de aynı yol izlenmiş ve ilk çizgi roman örnekleri gazetelerde filizlenmiştir. Türkiye'de popülerleşen çizgi romanların ortak özelliği, türleri açısından tarihi, konuları bakımından kahramanlık öyküleri içermesidir. Türkiye'de gazetelerde çizgi romanın başlangıcı 1950'lere dayandırılmaktadır. Gazete çizgi romancılığı 1980'lere kadar devam etmiş, 80'den sonra dergiciliğin başlamasıyla gazetelerdeki çizgi romanlar yerini dergilere ve kitaplara bırakmıştır. Gazetelerde yayınlanan çizgi romanların en çok yaygınlaştığı dönem 1950-1975 yılları arasında olmuştur. Bu dönemde tarihi kahramanlık öyküleri ile ünlenen çizerler; Ratip Tahir Burak (Barbaros'un Son Seferi), Turhan Selçuk (Abdülcanbaz), Suat Yalaz (Karaoğlan), Ayhan Başoğlu (Malkoçoğlu), Sezgin Burak (Tarkan), Abdullah Turhan (Kara Murat), Yurdagün Göker (Batu'nun Maceraları), Bahattin Atak (Battal Gazi)'dır. Bu çalışmada saydığımız çizerlerin örnekleri üzerinden Türkiye'deki tarihi çizgi romanlar incelenmiştir. Şimdilerde çizgi roman'a olan ilgi belli kesimler tarafından devam etse de gazetelerde çizgi roman görmek pek mümkün olmuyor. Bu tez çalışması çizgi romanın gazetelerde tekrar gündeme gelmesini amaçlamaktadır. Eski çizgi romanların unutulmaması niteliğinde değerler taşıyarak hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çizgi roman tarihi, gazetelerde yayınlanan çizgi roman, Türkiye'de çizgi roman, Barbaros'un Son Seferi, Abdülcanbaz, Karaoğlan, Malkoçoğlu, Tarkan, Kara Murat, Batu'nun Maceraları, Battal Gazi
Grafik tasarım tarihinde kolaj
Bu çalışmada grafik sanatının ve kolaj tekniğinin geçmişten günümüze kadar olan gelişimini, tekniklerini ve öne çıkan etkili çalışmaları inceleyeceğiz. Sürekli yenilenen ve ilerleyen tasarım çağında yaşanan her değişim birer gelişme olarak görülmüştür. Grafik tasarımın günümüzde popüler olması, her alanda karşımıza çıkması, kreatif tasarımların öne çıkmasını gerektirmektedir. Alternatif tasarımların tercih edildiği günümüzde kolaj etkin tercihlerdendir. Peki kolaj nereden ve nasıl gelmiştir? Bu çalışma, Kübizm, Dada, Pop Art gibi akımlardan günümüze kadar yapılan kolaj çalışmalarının tekniği ve mantığından esinlenerek hazırlanmıştır. Tarihsel süreç içinde tasarlamak ve yeni şeyler üretmek her zaman hayatımızda olmuştur. Sanat, renk, biçim, maddesellik ve anlatım çoğu zaman çeşitlilik göstermiştir. Geçmişimizden gelen bu durum bizlere de yön vermiş geliştirme ve araştırmaya teşvik etmiştir. Tasarlamak, yeni ürün (makine, mobilya, endüstriyel ürün v.b.), mekân ve alan (yapı, peyzaj) için bir plân oluşturma ve geliştirme sürecine işaret eder. Günümüzde tasarımın birçok alanı vardır. Görsel sanatlar içinde en fazla tercih edilen grafik tasarım olarak öne çıksa da iç mimarlık, peyzaj tasarımı, endüstriyel tasarım ve moda tasarımı da günümüz ki etkin tasarım disiplinlerinden olmaktadır. Günümüzde pek çok alanda kullanılan kolaj tekniği ise, elde bulunan fotoğrafın, yazının, gazete kağıdının ya da basılı malzemenin, bir yüzey üzerinde yeni bir kompozisyon oluşturacak şekilde yapıştırılması ya da çizilmesiyle elde edilir. Bin yıllık bir geçmişe sahip olan teknik ilk kez resim sanatında ciddi bir biçimde ele alınmıştır. Kolaj, insanın içinde var olan keşiflerin sonucu ve bir ifade biçimi olarak sanatın bir değeri, geleneksel ifade araçlarının önünü açan ve genişleten, yüzey mantığında devrim yaratan, sanatsal ifade araçlarına bakış açılarını değiştiren, plastik sanatlara yeniliği getirip sanatçının ifade özgürlüğünü genişleten bir unsur olarak günümüzde yer etmiştir. Kolaj tasarımları Dada döneminden günümüze kadar grafik tasarımda alternatif tasarım olanakları sağlamıştır.
2000'li yıllarda Türk grafik tasarımının gelişimi
Tarihsel süreç boyunca, siyasi gelişmelerin doğrudan ekonomik gelişmeleri etkilediği gözlemlenmiştir. Teknoloji ise gelişimini ekonomi ile paralel sürdürmüştür. Tüm bu etkenler dolaylı olarak önemli bir kitle iletişim aracı olan grafik tasarımın gelişim sürecine yön vermiştir. Böylece 2000'li yıllarda Türk grafik tasarımının gelişimini araştıran tez çalışması kapsamında, tüm bu faktörlerin etkileri araştırılmaya çalışılmış ve kaynak taramalarına ek olarak tasarımcı ve eğitimcilerin görüşlerinden yararlanılmıştır. Tez çalışmasının ilk bölümünde; Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet'in ilk yıllarına, 1950-1960 yılları arası çok partili, 1960-1980 yılları arası planlı ekonomi ve 1980- 2000 yılları arası yabancı sermaye olmak üzere dört ayrı dönemin siyasi, ekonomik ve teknolojik süreçleri ele alınarak 2000 yılına kadar Türk grafik tasarımında yaşanan gelişmeler incelenmiştir. 2000'li yıllardaki gelişime ise, yine dönemin ekonomik ve teknolojik gelişmeleri ışığında ikinci bölümde değinilmiştir. İkinci bölüm üç alt başlıkta toplanarak birinci başlıkta ekonomik, teknolojik ve tasarım alanındaki gelişmelere, ikinci alt başlıkta grafik tasarım eğitimine, üçüncü başlıkta ise 2000'li yıllarda grafik tasarım alanında çalışmalarına devam eden tasarımcı ve eğitimcilerin görüşlerine yer verilmiştir. Grafik Tasarım sektörünün ve eğitiminin günümüzdeki durumunun detaylı olarak incelendiği bu bölümde, grafik tasarımın geleceği konusunda sorun tespiti ve yeni öneriler oluşturulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Grafik tasarım tarihi, Türk grafik tasarım tarihi, tasarım ve siyaset, tasarım ve ekonomi, tasarım ve teknoloji.
Kara film türünün dijital oyuna etkisi bağlamında "Max Payne" incelemesi
Sinema ve dijital oyun benzer sanatsal üretim yöntemlerini kullanan disiplinler arası kültür ürünleridir. Her iki mecra arasındaki paylaşımlar endüstriyel, sanatsal yönden incelemeye değer geniş bir çalışma alanı sunmakta ve akademik alanda da sosyolojiden pedagojiye, iletişimden psikolojiye kadar birçok farklı disiplin tarafından incelenmektedir. Sinema ve dijital oyunların tarihsel, endüstriyel ilişkileri sırasıyla incelenerek, eğlence kültür endüstrisinin bu iki mecrası ortak ve farklı yönleriyle ortaya konulmuştur. Sinemada tür kuramları ve kara türü belirleyen türsel sözleşmeler belirlenerek, dijital oyunlarda ve Max Payne yapımında bu sözleşmeler, sinemada türü belirleyen tanımlara dayanarak sinematografik bir bakış açısı ile tartışılmıştır. Kara filmin türsel özellikleri, bir kara oyun örneği olarak Max Payne yapımında bu türsel sözleşmeler ve dijital oyunların kendi belirleyenleri de gözetilerek soruşturulmuştur. Max Payne yapımlarının dijital oyun ve kara türe kendine özgü katkıları olduğu düşüncesiyle önemsenerek incelenmiştir. Konuyla ilgi araştırmada elde edilen veriler tez dahilinde değerlendirilmiştir. Max Payne'nin Düşüşü yapımının, dil, anlatım, görsel betimleme, kültürel dışavurum gibi film türü kuramlarının, tanım yöntemleri belirlenerek bu yöntemler üzerinden dijital oyunlarda sinematografik tür incelemesi gerçekleştirilmiştir. Dijital oyunlarda tür kavramının belirleyenleri tanımı tartışılarak, elde edilen veriler ve yapılan kaynak taraması sonucunda, dijital oyunlarda tür tartışmasının çözümlemesi yapılmıştır.
Mimari mekan tasarımlarında yer alan grafik tasarım öğelerinin anlamsal analizi
Çeşitli ürünlerin ve markaların bulunduğu mekan olan Alışveriş Merkezleri hem mimari hem de grafik tasarım alanında kesişim noktası olmaktadır. Bu bağlamda AVM'lerde tercih edilen grafik tasarım öğelerinin mekan içerisinde nasıl uygulandığı önem arz etmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, AVM'lerde yer alan, kolon giydirmelerinde, yönlendirme levhalarında, bilboardlar da, zemin uygulamalarında ve yanı sıra aydınlatmalarda kullanılan grafik tasarım uygulamalarının, mekana kattığı anlamsal boyutu ortaya çıkarmaktır. Alan çalışması, Şişli bölgesinde bulunan, ödül almış üç farklı AVM üzerinden yapılmıştır. Birincisi Trump AVM, tasarım ödülü, ikincisi Kanyon AVM, mimari ödülü, üçüncüsü ise ÖzdilekPark AVM, çevrecilik ödülü almış, AVM'ler üzerinden gerçekleşmiştir. Araştırmada, bütüncül çoklu durum deseninde nitel araştırma yöntemi kullanılarak AVM'lerde yer alan grafik tasarım öğeleri illüstrasyon, tipografi, piktogram ve renk unsurları bakımından incelenmiştir. Her AVM kendi içinde başlıklar altında analiz edilmiştir. Bu bağlamda Trump görsel grafik öğelerinin niteliği yönünden, Kanyon AVM, teknik anlamda mimari tasarımsal unsurların yerine getirilmeye özen gösterildiği ve standartları bir üst seviyeye çıkaran mimari özellikleri bakımından, Özdilek AVM'de Çevreye gösterdiği duyarlılık bakımından her biri kendi alanlarında ödüle layık görülmüştür. Trump AVM, Kanyon AVM ve ÖzdilekPark AVM her biri farklı alanlarda gösterdikleri özen ve deneyimi ortaya koyarak mekanlara kazandırdıkları anlam ve mimari mekan tasarımına kattıkları boyut ile diğer yapılara öncülük etmektedirler.
Reklamlarda karar vermeyi tetikleyen bilinçaltı unsurlar
Algı yönetimi 2. Dünya savaşından bu yana sık sık kullanılan bir yöntem olduğu söylenebilir. Kimi zaman savaşlarda kimi zaman pazarlama stratejisi olarak kullanılmaktadır. İnsanların karar verme duyularını tetikleyen bilinçaltı unsurları geçmişten günümüze yiyecek, içecek sektörü gibi büyük firmalar sayesinde reklamlarla birlikte göz önünde bulunmaktadır. Bu firmaların yürütmekte olduğu pazarlama stratejilerinde reklamda satın almayı etkileyen algı yönetimine yer verip vermedikleri araştırılmıştır. Bu durumda insanların bilinçlenmesi ve bu büyük firmaların yapmış olduğu stratejilere bu çalışmada cevap aranmıştır. Bu çalışmanın amacı insanlar için bilinçli tüketimi sağlamak amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın ardından markaların değil ihtiyaca göre kişisel iradesi ile ürünleri satın almayı tüketicinin bilinçlenmesini sağlamaktır. Algı yönetimi özellikle 20. Yüzyıl ve ikinci dünya savaşından sonra sık sık kullanılmaya başlanmıştır. Fakat herhangi bir kanıtlanmış etkisi bulunmamasına ragmen reklamlarda, dizilerde, filmlerde kullanılmaya başlanmıştır. Reklamlarda kullanımı ise rusların yapmış olduğu kola iç, mısır ye deneyinden sonra reklam sektöründe kullanımı artmaya başladığını söylenebilir. Yapılan araştırmalarda bilinçaltı mesajların kadın, erkek, çocuk, ses imgeleri üzerinde nasıl durulduğunu ve bu imgeleri kullanarak bilinç süzgecimizi geçip tüketicinin kendi iradesi ile değil, reklamların bizlere sunmuş olduğu şekilde kendi irademiz dışında alınan kararları olduğu görülmüştür. Bu çalışmada insanların bilinçli tüketimi arttırmak hedeflenmektedir. Bu amaca ulaşmak için; "Reklamlar algılarla oynar", "algı yönetimi ile ürün yerine markaların satın alınması sağlanmaktadır"; hipotezlerinden yola çıkarak; sektör temsilcileri ile görüşme yapılmıştır. Ayrıca insanların ürünler yerine markaları tercih ettiği hipotezinden yola çıkılarak ürün analizi yapılmıştır. Bu çalışma için nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen veriler sektör analizi ve ürün analizi olarak iki şekilde toplanmıştır. Veri toplama yöntemi olarak örneklemi tesadüfi yöntemle seçilen bir gruba ürün analizi için anket uygulanırken, sektör analizi için ise; sektör temsilcilerinden oluşan diğer grup ile görüşme (mülakat) yöntemi kullanılmıştır. Hangi içecek olduğu bilinmeden uygulanan kırmızı ve mavi kaplı tadım testinde bazı tüketiciler kırmızı kaplı ürünü seçerken bazıları ise mavi kaplı ürünü tercih etmiştir. Markalar bu algı yönetimini güçlü bir şekilde kullanarak ihtiyaç dışı ürünlerin evimize girdiğini söyleyebiliriz. Bu çalışmada bulunan ürün analizinde tanınan mavi ambalajlı gazlı içecek markasını söyleyen tüketiciler olsada genel olarak tanınan kırmızı ambalajlı gazlı içecek markasını tercih edildiği görülmektedir. Bu çalışmanın sektör analizi kısmında ise mülakat ile gerçekleştirtiğimiz görüşmelerde reklamlarda algı yönetiminin bulunduğu ve hedef kitleye göre kadın, erkek, çocuk, müzik, renk imgelerinin kullanımı gerçekleştiğini ve bu imgeler kullanılarak tüketicinin algılarının değiştiğini söyleyebiliriz. Anahtar Kelimeler: Subliminal Mesajlar, Bilinçaltı Mesajlar, Reklamda Algı Yönetimi, Alışkanlıklar, Tüketici Yönelimleri
Dı̇jı̇tal teknolojı̇dekı̇ gelı̇şmeler ve tasarıma etkı̇lerı̇
Teknolojinin hayatımızın her alanına girdiği artık herkesin bildiği bir gerçektir. Ancak kullandığımız ya da yaşantımızda var olan bu teknolojilerin geçmişini, öncesini sorgulamak ya da hatırlamak pek önemsediğimiz konular arasında değildir. Özellikle her gün bir şekilde dokunduğumuz ya da hayatımızın bir yerinde var olan bilgisayar teknolojisi gündelik hayatımızın içerisinde öylesine olağan bir durum haline geldi ki, kimse bilgisayar ya da dijital teknoloji yokken ki günleri hatırlar durumda değil. Araştırmada değinilmiş olan ana temanın önemli sebeplerinden biri de eski zamanları, teknolojileri, hatırlamak, hatırlatmak ve yaşanan değişim ve etkileri tasarımsal alanda açıklamaktır. Bu araştırmada, dijital teknolojideki gelişmeler ve tasarıma etkileri, geleneksel ve teknolojik gelişmelerin ele alındığı sanatçı ve tasarımcıların yaptığı iş ve eserlerinin incelendiği ve aslında önceleri hayal ürünü olarak düşünülen işlerin, teknolojinin katkılarıyla nasıl geliştiği araştırılmakta ve anlatılmaktadır. Grafik tasarım, sayısal teknolojilerin bulunmaya başlanmasıyla sürekli olarak kendini yenilemiş ve geleneksel anlayışı yok saymadan kendini daima bu yeniliğin içerisinde geliştirmiştir. Birinci bölümde, iletişim dönemi ele alınmış, ele alınan bu dönem içerisinde var olan alanlar; iletişim tarihi, yazı ve semboller, matbaa ve endüstri devrimi konuları içerisinde incelenmiştir. İkinci bölümde, dijital teknolojinin toplumsal yaşama getirdiği yenilikler ve bu yeniliklerin sanat anlayışına getirdiği değişikliklere değinilmiştir. Dijital teknoloji ile dijital tasarımın ilk örneklerinden, günümüze kadar olan grafik tasarım unsurlarının değişimleri araştırılmış ve bu değişimlerin hayatımıza getirdiği yenilikler, teknolojik ve sosyolojik yönden açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, grafik tasarım konularının ağırlığını hissettirdiği, illüstrasyon, animasyon ve bilgisayar destekli tasarım ürünlerinin tarihi gelişimi, yeni oluşumların etkisiyle yaşanan gelişmeler geleneksel ve teknolojik yönleri ile açıklanmış, eski ve yeniye dair örnekler verilip yaşanan gelişmeler ve etkiler incelenmiş, teknolojinin sağlamış olduğu yeni gelişmeler ve farklı disiplinlerle olan işbirlikleri araştırma kapsamında açıklanmıştır.
Coca-cola ve pepsi-cola markalarının reklamlarda kullanımı
Günümüzdeki zorlu rekabet koşullarında markaların, pazarda rekabet edebilmek için stratejik planlar üretmesi ve yeni sloganlar oluşturması gerekmektedir. Bu sebeple reklam ve pazarlama anlayışı üzerine pek çok kuram ve strateji geliştirilmiştir. Ürünün tasarım aşamasından ambalajına, raflarda duruşundan tüketiciyle buluştuğu ana kadarki tüm aşamalarda yapılan uygulamalar, bu stratejilerin bir sonucudur. Günümüz işletmeleri, tüketici istek ve beklentilerine geçmişten daha fazla önem vermektedirler. Hedef kitle, günlük hayatının birçok aşamasında çesitli reklamlarla karşılaşmaktadır. Bu reklamlar direk satışa yönelik oldukları gibi marka bilinirliğini arttırmak amaçlı da olabilirler. Reklamı verenler ve reklamcılar artık yaratıcı stratejilerini oluştururken reklam araçlarını ve kampanyalarını hedef kitlenin kullanım sıklığına dikkat ederek hazırlamaktadır. Günümüz tüketicisi teknolojiden sonuna kadar yararlanmakta ve bilgi akışını da artık bu yolla sağlamaktadır. Kurumlarda artık kurumsal imajlarını oluştururken bu reklam araçlarını kullanmak zorundadır. Bu çalışma, yaratıcılık ve yaratıcı strateji kavramlarının bilinçli bir sekilde anlaşılması, reklam ortamları ve özellikle konumlandırma stratejisinin uygulanış biçiminin kavranabilmesi açısından önem arz etmektedir. Dünyanın en degerli markaları arasında adı geçen Coca-Cola ve Pepsi-Cola markalarının konumlandırma stratejileri, slogan çalışmaları, reklam kampanyaları ve reklamlarda nasıl kullanıldıkları bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır.
Pazar araştırmasının reklam sektörüne etkileri
İletişim kanallarının hızla artması, teknolojik gelişmeler ve küreselleşme üreticilerin, ürünlerini tanıtmaları ve tüketiciye ulaştırabilmeleri açısından önemli avantajlar sağlamasının yanında var olan rekabetin daha sert ve yıkıcı bir hal almasına neden olmaktadır. Bu noktada reklamcılık etkinliklerinin mal ya da hizmetlerin belirli bir bedel karşılığında, genel yayın araçları aracılığı ile halk kitlelerine tanıtılması olduğu kabul edildiğinde pazar araştırmaları ile bu faaliyetlerin altyapısının sağlanması bir gereklilik olmaktadır. Pazar araştırması, pazarı tanımlayan, ölçen ve sınayan, tüketicilerin hangi ürüne nerede, nasıl ulaştığını inceleyen araştırmalar bütünüdür. Tüketici beklentilerini doğru analiz etmek, pazarda tutunabilmek ve başarılı olabilmek için pazar araştırmaları oldukça önemlidir. Reklamcılık faaliyetlerinin öncesi ve sonrasında pazarlama araştırmaları ile işletmelerin stratejilerine yön vermeleri mümkün olmaktadır. Bu açıdan pazar araştırması reklam başarısını doğrudan etkiyen bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, sert rekabet ortamında tüketicinin satın alma davranışlarını olumlu yönde etkileyecek reklamların gerçekleştirilmesinde pazar araştırmasının önemini konu almaktadır. Araştırma kapsamında derinlemesine incelenen kavramlar ile işletme ve araştırmacılara pazarlama araştırması faaliyetleri odaklı bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılmaktadır.
Türkiye'de ilaç sanayindeki grafik tasarımların incelenmesi
Eczacılığın kökenine dair net bir bilgiye ulaşmak güç olmakla beraber, eczacılığın "uygarlığın beşiği" diye bilinen Mezopotamya, Mısır ve içinde yaşadığımız Anadolu topraklarında doğduğu genellikle kabul edilmiştir. O dönemlerden günümüze ulaşan bazı arkeolojik kalıntılara ve günümüz ilkel kabile toplulukları incelenerek bazı sonuçlara varılsa da doğruluklarını araştırmak neredeyse imkânsızdır. Cumhuriyet döneminde 1928-1950 yılları arasında ilaç laboratuarlarında yürütülen kullanıma hazır hale getirilmiş ilaç üretimi, 1952'den sonra da yerli ve yabancı ilaç fabrikalarının kurulması ile artmış ve Türkiye'de ilaç endüstrisinin fabrikasyon dönemi başlamıştır. Grafik Tasarım açısından da, ilaç sanayinde reçeteli ve reçetesiz satılan ilaçların tanıtım ve pazarlanmasında, grafik tasarımın hayati derecede bir öneme sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmamda Türk eczacılığının 1750'lerden günümüze kadar olan durumunu ve bununla beraber grafik tasarım ürünleri ile belge ve objelerinin bir arada sunulması ve süreç hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır. Osmanlı'dan günümüze Türk eczacılığı, a)1750-1840, b)1840-1948, c)1948-2017 yılları içinde ulaşabildiğim bilgiler incelenerek, sözel ve görsel olarak 3 bölümde ele alınmıştır.
1950'li yllardan bugüne ambalaj ve grafik tasarım olgusunun incelenmesi
Günümüz koşullarına baktığımızda, ürünün üretiminden raftaki yerini alana dek ambalajın ne kadar önemli olduğunu görmekteyiz. Çünkü bugün ki tüketici kitlesi için algıda farklılık yaratan ve ürüne karşı cazibe duymasını sağlayan en önemli unsur ambalaj olmuştur. Bu nedenle ambalaj, üretici için en önemli reklam aracı olurken, aynı zamanda kurumsal imajı yaratacak ve koruyacak kaynak halini almıştır. 1950'li yıllardan günümüze ambalaj tasarımındaki gelişmelerin incelendiği bu araştırmada, üretim ve teknolojinin ambalaj tasarımı üzerinde değişim ve etkileşim süreçleri araştırılmıştır. Ayrıca, hazırlanan araştırmada ambalajın tanımı yapılmış, tarihçesi incelenmiş, ambalaj ile ilgili temel bilgiler ve ambalajın işlevleri anlatılmış, ambalaj tasarımına etki eden öğeler, kronolojik olarak ambalaj tasarımları, ambalaj tasarımında etiket ve sembol kullanımları, toplumdaki değişikliğin ambalaj tasarımına etkileri de araştırmaya eklenmiştir.
Kurumsal mekanda görsel okunaklılık
Sanayi devrimiyle başlayan köylerden kentlere göçle birlikte kentler hızla değişip büyümeye başlamıştır. Bu hızlı değişimle mekanların ihtiyaçları artmış; bu ihtiyaçları karşılamak için de; mekan ve zaman hissini güçlendirmek, ilişkileri iyileştirmek ve hayatı basitleştirmek gereksinimi doğmuş, bunun için de mekan grafiklerinden yardım alınması zorunlu hale gelmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde geçmişten günümüze kurumsal mekanların gelişimi ve kurumsal mekanın oluşturulmasında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınırken; ikinci bölümde görsel okunaklılığın gerekliliği ve çevre işaretlerinin önemine vurgu yapılmıştır. Ayrıca son yıllarda önemi git gide artan yaşlılar ve fiziksel engelliler için işaret sistemlerinden bahsedilmiştir. Son bölümde, tez çalışmasındaki bilgiler ışığında oluşturulmuş 5 mekanın incelemesi bulunmaktadır. Randall Çocuk Hastanesi, Boston Çocuk Hastanesi, Osmanlı Bankası Müzesi, Sakıp Sabancı Müzesi, Dubai Uluslararası Havalimanı'nda yapılmış mekan grafikleri, yönlendirme, bilgilendirme ve sergileme tasarımları da sunulmuştur
Alfabenin gelişim süreci
Alfabenin icadından çok önceleri Paleolitik ( Yontma Taş Devri ) çağda ilkel insanlar mağara resimleri ile birbirleriyle iletişim kurmaktaydılar. Ancak, bu dönemlerde yerleşik hayata geçilmesiyle beraber kalıcı ve büyük araçlar yerine daha pratik yöntemlerle aynı gereksinimlerini karşılamışlardır. Zaman içerisinde taş üzerine çizdikleri resimler ve oymaklar ile yazı kavramının ortaya çıkmasına katkı sağlamışlardır. Alfabenin doğuşu ve Latin yazısına geçişte kullandıkları Akrofoni yöntemi, Fonografiden bir derece daha gelişmiş bir sistem haline gelmiştir. Alfabeyi kimlerin icat ettiği tartışma konusu iken Fenikeliler'in alfabenin icadındaki önemli katkıları görülmektedir. Fonetik bir yazı sistemini benimsemiş olan batı dünyasında kullanılan Latin alfabesi, Yunan alfabesinin geçirdiği evrim sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu dönem, iletişimin başlangıcı olan mağara resimleri ve oymaklardan başlayarak Johannes Gutenberg'in hareketli harfleri icat etmesine kadar devam etmektedir. 18. yüzyıldan sonraki zaman dilimi, Endüstri Devrimi ile 19. yüzyılda yeni tipografik biçimlerin ortaya çıkmasına dayanan teknolojik yenilikler dönemidir. Birbirlerinden farklı düşünce ve görüşlere sahip olan sanatçıların birlikte oluşturduğu bu sanat haraketini grafik tasarım ve tipografi ile geliştirmişlerdir. Sanattaki bu teknik ilerlemeler 20. yüzyılın tipografik tasarımına yön vermiştir. Tipografinin elemanlarından olan harfler birbirlerinden kendilerini ayıran karakteristik işaretler olarak ortaya çıkmaktadır. Zaman içerisinde tasarımcılar ve tipograflar alfabeyi oluşturan harflerin görsel uyum veya karmaşıklığını daha iyi inceleyip, yorumlayabilmeleri için harfin yapısını oluşturan temel öğelerini tanımlayan ve herkes tarafından kabul görmüş bir terminoloji gelişmişlerdir. Bu çalışmada, alfabedeki harflerin tipografik özellikleri ele alınıp, harflerin algılanabilirliği, harflerin boyutları ve karakteristik özellikleri, harflerin temel şekilleri ve geometrileri, harflerde oluşan kontrastlar, harflerin anatomik ve iskelet yapıları, harflerin özelliklerinin ve benzerliklerinin ayırt edilmesi ele alınıp ve bu özellikler görsellerle pekiştirilmiştir.
Bilinçaltı kültürel birikimin reklam tasarımına etkileri
Dünya genelinde pek çok şirket tarafından imal edilen çok fazla ürün ve fikir bulunmaktadır. Bu ürünleri, şirketler farklı pazarlama teknikleri kullanarak tüketicilere ulaşmasını sağlamaktadır. Ürünler çok farklı olsa da asıl hedef, ürünlerin popülaritesinin artırılarak tüketicinin dikkatini çekmektir. Şirketler, ürünlerinin tüketiciye ulaşmasını ve tüketici tarafından tanınmasını, pazarda yer alan rakiplerine kıyasla, kendi ürünlerinin seçilmesini, tüketicinin ikna edilmesini ve ürününe olan taleplerin devam etmesini sağlamak için reklamlardan faydalanmaktadır. Reklamlar, market veya mağazalarda tüketicilerin çabuk karar vermelerini sağlamaktadır. Bu sebeple iyi hazırlanmış bir reklam, bireylerin bilinçaltında yer ederek onların satın alma tutumlarının yönlendirilmesine sebep olabilmektedir. Reklamlar; bireyleri, gündelik yaşamda her zaman karşılaştıkları, bir ürüne yönelik tutum ile psikolojik anlamda kabullenme yaratmak ve bunun neticesinde o ürüne dair olumlu bir imaj oluşturup ürüne bağımlı hale getirmektir. Birey, her tüketiminde bu bağımlılığı hatırlayarak tüketim yapacak ve bu durumun yayınlaşmasını sağlayacaktır. Reklamlarda, bireylerin satın alma tutumlarını etkileyebilmek için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden en çok uygulanılanı bilinçaltına yönelik diğer bir ifade ile subliminal mesajlar içeren reklam hazırlanmasıdır. Reklamlarda, bireylerin direkt baktıklarında fark edemedikleri fakat bilinçaltına yönelik görsel ve renklerin kullanıldığı teknikler ile mesajlar gönderilmektedir. Bilinçaltına gönderilen mesajlarla, tüketici ikna edilmeye çalışılmakta ve bireyler kendi başlarına bırakıldıklarında farklı biçimde davranmalarına sebep olan gizli ya da saklanan uyaranlarla etki altına alınmak istenmektedir. Çalışmanın amacı; bilinçaltına yönelik tekniklerin kullanılarak hazırlanan reklamların bireylerin bilinçaltı kültürel birikiminin reklam tasarımına etkilerinin ortaya konmasıdır. Bu çalışmada; bilinçaltına yönelik reklamlar ile ilgili yurtiçi ve yurtdışı makale, tez, dergi ve kitaplardan faydalanılarak literatür çalışması yapılmıştır. Reklamlar, bu çerçeve dâhilinde incelenmiştir.
Üç boyutlu grafik tasarımda matrix programının takı alanında modelleme yöntemleri
Bu araştırmanın amacı; üç boyutlu grafik tasarımlarda kullanılan temel modelleme yöntemleri ve kuyumculuk alanında temel tasarım yöntemleri incelenerek, üç boyutlu takı tasarım alanında, program becerisini arttırmaya yönelik akademik araştırma ortaya koymaktır. Bu araştırma ile üç boyutlu grafik tasarım programlarında, ortak temel modelleme yöntemleri ile temel modelleme türleri incelenmiştir. Araştırma kapsamında Matrix programda kullanılan temel modelleme yöntemleri anlatılmıştır. Programın arayüzü ve komut çalışma şekli ve üç boyutlu tasarım yapılırken programın sağladığı komut kolaylıkları örnekler ile açıklanmıştır. Araştırma kapsamında 6 adet tasarım hazırlanmıştır. Bu tasarımlardan seçilen tektaş yüzük tasarımının, Matrix programında modelleme aşamaları aktarılmıştır. Araştırma kapsamındaki elde edilen tüm veriler değerlendirilerek sonuçta bir araya getirilmiş, gerekli görülen noktalara çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.
2007-2017 yılları arası film afişlerinin tasarımında renk kullanımı: Bilim kurgu, romantik komedi, aksiyon ve 3d animasyon türlerine göre analizi
Belli bir tasarım sürecinin sonunda ortaya çıkan ve grafik tasarım ürünleri arasında yer alan afiş, kitlelere mesaj veren bir araçtır. Doğru bir renkle desteklenen, resimsel bir unsur veya görsel bir imge afişin amacına ulaşmasını sağlamaktadır. Kitlesel iletişim araçları arasında yer alan film afişleri, mesajın tüketiciye kısa ve etkili yoldan ulaşmasını sağlamak amacıyla tasarlanmalıdır. Bilgilendirme, tanıtma ve satışı artırma amacı ile hazırlanan afişler, sanatsal ürünler haline dönüştüğünde başarılı sayılabilmektedir. Dolayısıyla film afişi tasarımına başlamadan önce, aynı türdeki afişlerin referans alınması, filmin hedef kitlesinin renk tercihi dikkate alınarak irdelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada son 10 yıllık dönemde yapılan filmlerin afiş çalışmaları ele alınmıştır. Afişi bir tasarım elemanı olan, renk boyutunda çeşitli örneklerle incelemektir. Çalışmada, dijital platformda hazırlanan film afişlerinin türler itibariyle, seçilen örnek afişler üzerinden incelemesi yapılmaktadır. Bu film afişleri, İnternet Film Veri Tabanı (IMDB-Internet Movie Database) verilerine göre izleyici puanlamasında 7.0 üzeri olan filmlerin afişlerinden seçilmiştir. Bu çalışmanın amacı, dört farklı türde yer alan film afişlerinde, hangi renklerin tercih edildiğini ve bu türler arasındaki renk kullanımında ne gibi benzerlikler ve farklılıkların olduğunu ortaya koymaktır. Ayrıca, her türün içinde hangi renklerin ya da renk kombinasyonlarının yer aldığı analiz edilecektir. Analiz sonuçlarını ve bulgularını görsel olarak göstermek için, var olan bir film seçilecek ve seçilen filmin afiş görüntüsünün renk düzenini, daha önce analiz edilen tüm farklı türlere uyacak şekilde dört kez yeniden oluşturulacaktır. Böylelikle, renklerin her türe göre filmin algısını değiştiren bir unsur olduğu ortaya konmaya çalışılacak ve her film türünde tercih edilen afiş renklerinin film için bireysel bir kimlik oluşturmaya nasıl etki ettiği ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Grafik tasarım ve matematik ilişkisi
Matematik bir bilim dalının içinde değerlendirilse insan bilimlerinde yer alırdı. Çünkü matematik insanın yarattığı soyut nesneler ve yapılarla ilgilenir. Matematik bu sayede geniş bir yelpazede geçerlilik kazanır. Matematik estetik algımızı zenginleştirir, ifadelerimizin keskin ve net olmasını sağlar. Grafik tasarım uygulamalarını okumak, anlamak ve değerlendirmek tasarımın biçimsel analizinin yapılmasıyla mümkündür. Tasarımın biçimsel yönünü oluşturan temel ilke ve öğelerde matematikte yer edinmiştir. Tasarımda yer alan görseller, tipografiler, çizimler ve renk uyumunun bütünlüğünün sağlanması önemli bir yer tutmaktadır. Tasarımın hedef kitlenin dikkatini çekecek, etkileyecek düzeye ulaşması, plastik değerlerin matematiksel ilkelerle harmanlayan özverili bir çalışmanın sonucudur. Tezde grafik tasarım alanlarında matematiğin kullanımı araştırılmıştır.
Dijital ortam grafik programlarında tipografinin kullanımı
MÖ 3500'lü yıllarda bulunan yazı o tarihten bu zamana kadar sürekli gelişimini sürdürmüştür. İçinde bulunduğu kültüre göre şekillenen, teknolojinin gelişmesine paralel bir gelişim izleyen yazının biz insanlar için iletişim ve gelecek nesillere bilgi aktarmak gibi çok önemli bir işlevi vardır. İlk olarak 1450 yıllarda ortaya çıkması, tipografi çağımızın en önemli ve etkili iletişim aracı olan bilgisayarla buluşmasıyla birlikte dijital ortama girmiş ve son otuz yılda çok ciddi bir evrim geçirmiştir. Hedef kitleyle doğru ve hızlı iletişim sağlamak ve grafik alanındaki önemi ve işlevi de göz önüne alındığında tipografinin dijital ortamdaki önemi artmıştır. Tipografinin günümüzde artan önemi ve işlevi nedeniyle konu hakkında araştırma yapma ihtiyacı görülmüş ve dijital ortam grafik programlarında tipografinin kullanımına yönelik çalışma yapılmıştır. Çalışma sonucunda tipografinin dijital ortamlardaki kullanımları hakkında daha fazla kişinin bilgi sahibi olması ve ülkemizde bu alanda yapılan çalışmaların artmasına yönelik katkı sunulması hedeflenmiştir.
Grafik tasarımda tipografik hiyerarşi
Tipografi, yazılı bir bilginin görsel biçim almasıdır. Harf, sözcük ve metin ile bir sayfa üzerinde yapılan görsel ve işlevsel düzenlemeleri içermektedir. Bu araştırmanın amacı grafik tasarımda süreçlerinde tipografik tasarım ilkeleri, tipografik tasarım elemanları ve tipografik hiyerarşinin açıklanarak örnekler üzerinde ortaya konulmasıdır. Bu araştırmada belgeler ve yayınlar yoluyla veri toplama tekniğinden yararlanılmış, elde edilen veriler betimsel araştırma yöntemi uygulanarak işlenmiştir. Çalışmanın önemli sonuçları arasında grafik tasarım sürecinde tipografi içeriğin dikkat çekici olmasını sağlaması, tipografik hiyerarşinin yanlış kullanımı içeriği anlaşılabilir olmadan uzaklaştırdığı yer almaktadır.
Afişlerde kullanılan manipülasyon fotoğrafların afişe olan etkisi ve analizi
Afişler, toplumsal ve bireysel iletişimi sağlayan önemli bir görsel iletişim aracıdır. Geniş kitlelere bildirim yapan afişler, iletişimde etkin rol oynarlar. Bu bağlamda afişler, çeşitli konulara yönelik bir şeyi duyurmak ve tanıtmak için hazırlanan resimli duvar ilanlarıdır. Dolayısıyla bir ürün veya bir olayın varlığı konusunda halkı bilgilendirmek amacını taşır. Günümüzde güncel yaşam, görsel medya kullanılarak manipülasyonlarla şekillendirilmektedir. Yönlendirilmiş bilgi, genelde benimsenen bir görünür gerçek olarak bize sunulur. Bu çalışmada da, afişlerde kullanılan manipülasyon fotoğrafların afişe olan etkisi değerlendirilmiştir.
Gerçeküstü dönem sanatçılarının yapıtları üzerinden dijital fotoğraf, manipülasyon ve grafik tasarım uygulamalarıyla gerçeküstücülüğün yorumlanması
Gerçeküstücülük, on dokuzuncu yüzyılın ilk çeyreğinde, Dadacılık'tan, Puslu Hareket'ten ve Freud'dan etkilenerek Fransa'da ortaya çıkmış ve İkinci Dünya Savaşı sırasında, temsilcilerinin bir kısmının ABD'ye kaçmasıyla birlikte, tüm dünyaya yayılmış bir sanat akımıdır. Aklın ve geleneklerin yadsınmasına dayanan bu hareket, sanat yapıtlarının yaratımı sürecinde, bilincin paranteze alınmasını önermekte ve sanatçının bilinçdışının bütünüyle serbest bırakmasını öğütlemektedir. Bilinçdışının yön göstericiliğinde, düşlere ve olağanüstülüklere kapı açan gerçeküstücülük, gerçekliğin, nesnel gerçekliğin daha ötesinde bir yerde, "gerçeküstücülükte" bulunduğunu savlar ve "gerçek" gerçekliğin, "gerçeküstücülük" olduğunu ileri sürer. Aklın tamamını kavrayamadığı gerçekliğin, artık gerçeküstücülük aracılığıyla ulaşılabilir olduğunu savunur. Bu çalışmamda, öncelikle gerçeküstücülüğü ortaya çıkaran entelektüel birikimi ve kaynakları ele aldım, ardından gerçeküstücülüğün kuramsal ve tarihsel aşamalarını incelemeye çalıştım. Daha sonra gerçeküstücü resmin özelliklerini tartışmaya açtım ve bunu takiben resim ile fotoğraf arasındaki ilişkiyi analiz etmeye çabaladım. Son olarak, gerçeküstücülüğün en tanınmış sanatçılarından olan Dali, Magritte, Man Ray ve Picabia'ya odaklanarak, bu sanatçıların gerçeküstücülük çerçevesindeki katkılarını araştırdım ve bu dört sanatçının çeşitli yapıtlarını hem eleştirel biçimde inceledim, hem de onları fotoğraf, manipülasyon ve grafik tasarım uygulamalarıyla yeniden yorumlamayı denedim. Anahtar Kelimeler: Gerçeküstücülük, Grafik Tasarım, Dali, Magritte, Man Ray, Picabia
Sanatçı psikolojisinin ve karakter özelliklerinin grafik tasarım genelinde resim ve illüstrasyonlara yansıması
Sanat, kişinin kendi içindeki aynasını dışa yansıtmasıdır. Sanatçılar ürettikleri eserlerle sadece kendi psikolojilerini değil, aynı zamanda yaşadıkları toplumun psikolojisini, değer yargılarını, bastırılmış duygularını, konuşamadıklarını yansıtmışlardır. Sanat eserlerinin; konusunu, oluşumunu yönlendiren, sanatçının bile görmediği, anlamlandıramadığı psikolojisidir. Psikolojik rahatsızlıklardan yola çıkarak keşfettiğim sanatçıların eserlerinde yaptığım yolculuk, onların olduğu kadar yaşadıkları dönemin psikolojisini, sanatçının çocukluk dönemini ve bastırılmış bilinçaltını daha iyi görmemi sağlamıştır. Günümüzde bizi çok etkileyen bir resme baktığımızda, sadece bakmışızdır. Ama daha derine baktığımızda; neden etkilendiğimiz ve sanatçısı, sanatçının resmi yaparken yaşadığı dönem, yaşadıkları, çocukluğu ve resme yansıyan psikolojisi bizimle iletişime geçer. Zihinsel süreci neyi neden yaptığımızı anlamak esrarengiz ve sürükleyici bir macera gibidir. Bu süreçte sanatçıyı anlamamızı sağlayan günümüze kalan resimleri, çizimleri, kısacası ürettikleri eserler ve yaşamları olmuştur.
Piksel grafiklerin oyun tasarımında kullanımı: Vaka incelemesi olarak papers, please
Piksel sanatının; gelişen teknoloji ile zaman içerisinde silinip yok olacağı beklenirken, günümüz dünyasında hala revaçta ve sıklıkla kullanıldığı gözlemlenmektedir. Bu sanat yalnızca dijital dünyada değil, aynı zamanda sergi salonlarında da karşımıza çıkmaktadır. Bu tez; piksel nedir, ne şekilde oluşmuştur, niçin halen kullanılmaktadır, ünlü piksel sanatçıları ve video oyunları nelerdir, bir piksel grafik oluşturma aşamaları nelerdir gibi soruları cevaplamaktadır. Ayrıca 2014'te IGF (Bağımsız Oyun Festivali) etkinliğinde en iyi tasarım ödülü almış olan "Papers,Please" oyunu incelenerek, yapımcısı Lucas Pope ile yapılan röportajlar aktarılmıştır. Anahtar kelimeler: Piksel sanatı, Dijital Oyun Türleri, Piksel Grafiklerin Oluşturulma Aşamaları, Papers Please oyunu.
Türk hat sanatından kaligrafiye geçişin incelenmesi
Türklerin göçebe yaşam düzeninden yerleşik hayata geçtiği zamandan beri "yazı" kültür hayatlarının en önemli unsuru haline gelmiştir. Yüzyıllar içerisinde farklı alfabeleri kullansalar bile her zaman kullandıkları alfabelerin sınırlarını zorlayacak ölçüde yazıyı güzelleştirmek için çaba gösteren Türkler, edindikleri bütün kültürel bilgi ve becerileri; adına "hat sanatı" dediğimiz bir form haline getirerek, yazılı geleneklerini oluşturmuşlardır. Türk kültürel tarihinin en önemli mihenk taşı olan "Harf Devrimi" sonrasında ise geçmişten gelen bu gelenek ve birikimi yeni kullanmaya başladıkları Latin alfabesinde uygulama çalışmaları da zaman kaybetmeden başlamıştır. İşte bu doğrultuda çalışmamızı oluştururken ortaya koyduğumuz ana izlek noktası "hat sanatı geleneğinin Latin harfleri üzerinde uygulanma çalışmaları" olmuştur. Araştırma konusu kapsamında hat sanatı, Türklerin kullandıkları yazı sistemleri ve Harf Devrimi sonrası Latin harflerine ve kaligrafisine geçiş süreci akademisyenler, grafik ve kaligrafi sanatçıları üzerinden incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hat Sanatı, Kaligrafi, Türklerin Kullandığı Alfabeler, Emin Barın, Sait Yada, M. Halim Özyazıcı, Etem Çalışkan, İlhami Turan, Savaş Çevik, Abdullah Taşçı, Mustafa Eren.
Görsel iletişim tasarımında infografik kullanımı ve uygulamalar
Görsel iletişim tasarımı sürecinde kullanılan her türlü dijital ve basılı mecrada, grafikler, fotoğraflar, illüstrasyonlar, tipografiler, haritalar, tablolar ve ikonlar gibi birçok bileşen değişik kombinasyonlarla bir arada kullanılabilmektedir. Tüm bu bileşenleri farklı yöntem biçimleriyle kullanan ve bilginin farklı görsel formlarını içerisinde barındıran bilgi grafikleri (infografik) günümüz görsel iletişim araçları arasında yeni bir trend olarak kendini göstermeye başlamıştır. Bu çalışmada infografik, infografik türleri ve kullanım mecralarının yanı sıra, tasarım yapılırken kullanılan yöntem ve teknikler incelenerek sektörde hangi mecralarda hangi tür infografiklerin tercih edildiği ve infografik tasarımların iletişim süreci üzerindeki etkisi irdelenmiştir. Birinci bölümde; çalışmanın amacı ve araştırma metodolojisi üzerine giriş yapılmıştır. İkinci bölümde; görsel iletişim tasarımı ve infografik başlığı altında, görsel iletişim tasarımının tanımı ve görsel iletişim tasarım türlerine değinilmiştir. Bunun yanı sıra infografik tanımı yapılıp infografik tasarım yaklaşımının geçmişten günümüze tarihsel gelişimi irdelenip infografik anlatım yöntemleri ve teknikleri üzerine durulmuştur. Farklı tasarım teknikleriyle yapılan infografiklerin örneklendirilerek, infografik değerlendirme kriterleri ve üzerine araştırmalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde; infografik tasarımı yapılırken kullanılan yöntem ve teknik araçlarla birlikte ayrıca info (bilgi) üretme üzerine bir çalışma yapılmış ve bu araçların birbirleri ile olan hiyerarşik sıralaması belirlenip, hangi tür infografik tasarımında hangi araçların kullanılması gerektiği örneklerle belirtilmiştir. Dördüncü bölümde; üçüncü bölümdeki araştırma ve incelemeleri örneklendirme kapsamında kendi tasarımlarım olan infografik önerilerim ve açıklamalarına yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise; sonuç ve önerilerle birlikte çalışmanın literatüre olan katkısı değerlendirilmiştir.
İllüstrasyon, karikatür ve grafik tasarım sanatı ilişkileri bağlamında grafik sanatçısı Necati Abacı'nın eserlerinin irdelenmesi
Necati Abacı grafik tasarımcı, karikatürist, illüstratör ve ressam olarak çok yönlü bir sanatçı olup her dalda başyapıt sayılacak eserler vermiş olmasının yanı sıra belki de en ayrıcalıklı farklılığı piyasa tecrübesi olan ender akademisyenler arasında bulunmasıdır. Zira, kendisi yıllarca piyasada çalıştıktan sonra önce İzmir 9 Eylül Üniversitesinde görev yapmış, oradan ayrılıp İstanbul'da reklamcılık sektöründe grafik tasarımcılık yaptıktan yıllar sonra piyasadan ayrılıp İstanbul Beykent Üniversitesinde o zamanki adıyla yardımcı doçent olarak görev yapmış, hem bilgisayarlı tasarım tekniklerini kullanabilen hem de boya ve fırçayla geleneksel tekniklerle eserler üretebilen piyasa deneyimli bir akademisyendir. Tezde; sanatçı olan değil, sanatçı doğan ve daha sonra sanattaki yetkinliğini geliştiren seçkin bir renk ve çizgi virtüözünün, usta bir görsel iletişim tasarımcısının çalışmaları konunun uzmanı sanat ve bilim adamlarının görüşleri ve eleştirilerinin ışığında, genel grafik tasarım kavramı içerisinde daha ayrıntılara girilerek illüstrasyon ve karikatür sanatları yönünden karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Çizgi, desen, illüstrasyon, karikatür, grafik tasarım, form, mesaj, eser, fikir, yaratım, buluş, tasarım, soyutlama, stilizasyon, simge.
Moda trendlerinin oluşumunda reklam tasarım ve bilinçaltı kültürel birikim
İnsan var olduğu andan bugüne kadar her an etrafındaki çeşitli imgeler ve iletiler ile yaşamaktadır. Reklam kavramının ortaya çıkışından itibaren ise her birey potansiyel birer tüketici ve marka müşterisi haline gelmiştir. Ancak çoğu zaman reklam verenler; bireylerin gerçekten ihtiyaç duydukları mesajlardan daha çok, ihtiyaç duyulmasa bile potansiyel bir arzu nesnesi haline gelmesini istedikleri kavramları insanların zihinlerine yerleştirmeyi amaçlamışlardır. İşletmelerin kuruluş amacı şüphesiz ki kâr elde etmektir. Bunun için de mal ve hizmetlerini toplumda tanıtmayı hedeflerler. Bu tanıtımda da tutundurma karmasının elemanlarından özellikle de reklamdan yararlanırlar. Reklamcıların mesaj yaratırken hedefledikleri asıl olgu tüketici tarafından ilgi çekmesi, akılda kalması ve tüketim davranışına dönüştürmeye çalışmaktır. Bilinçaltı reklamcılık ise bu olguyu, tüketiciye bilinçli bir şekilde olmadan meydana getirmeyi hedeflemektedir. Çeşitli kültürel, toplumsal, coğrafik ögeleri kullanılarak bireye mesajı doğrudan değil dolaylı olarak iletilmesini amaçlanır. Günümüzde reklamlara dikkat edildiğinde, bilinçaltı reklamcılık unsurlarının sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Moda trendlerinin belirlenmesinde bilinçaltı reklamcılığı konu alan bu çalışma, diğer çalışmalara katkıda bulunması ve yeni bakış açıları kazandırmak ve reklam etiğini tartışmaya sunmak için hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Reklam, bilinçaltı, bilinçaltı reklamcılık.
Grafik tasarımda toplumsal olgu ve estetik kaygıların tasarım sürecine etkileri
Bu çalışmanın amacı, toplumsal olgu ve estetik kaygıların grafik tasarımda tasarım sürecine etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde çalışma üç bölümde tamamlanmıştır. Birinci bölüm, giriştir. İkinci bölümde grafik tasarımın kavramsal çerçevesi ele alınmıştır. Burada öncelikle tasarımın tanımı, tasarım problemi, ilkeleri açıklanmış; ardından grafik tasarım sunulmuştur. Grafik tasarımın tanımı, tarihsel gelişimi, önemi, elemanları, ilkeleri, baskı teknikleri ve grafik tasarımda fotoğraf açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise toplumsal olgu ve estetik kaygıların grafik tasarım süreciyle ilişkisi ele alınmıştır. Burada öncelikle toplumsal olgu açıklanmış ve tasarım sürecine etkisi ele alınmış; ardından estetik kaygı açıklanmış ve tasarım sürecine etkisi sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Estetik Kaygı, Grafik Tasarım, Tasarım Süreci, Toplumsal Olgu
Çağdaş sanat akımlarının grafik tasarımı üzerindeki etkileri
Dünya'da teknolojinin gelişmesiyle beraber tasarım olgusunda hız kazanan Grafik Tasarımı, çağdaş sanatın yarattığı egemen sanat anlayışını benimseyip ortaya koyduğu ürün ve tasarımlar da ilham verici bir farklılık ortaya koymuştur. Bu nedenle bir sanatçı ve onun eseri, bir ulusun simgesi ve kültürü haline gelmektedir. 20. yüzyıl sonrası modernizm olarak adlandırdığımız dönem tasarım ve sanatçı olgusunu daha da ön plana çıkarmaktadır. 20. yüzyıl sonrası ortaya çıkan sanat akımları, bir önceki sanata tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu da toplum-kültür kavramlarını doğrudan ya da dolaylı yoldan etkilediğini göstermiştir. Bu tez, Çağdaş Sanat olarak adlandırdığımız 20. yüzyıl da egemenlik gösteren sanatların, günümüz de Grafik Tasarımcıları ve onların ortaya koyduğu eserler üzerindeki etkisini inceleyecektir.
Üç boyutlu tasarım ve sanal gerçeklik kullanımı (Göbekli Tepe çalışması)
Üç Boyutlu Tasarım ve Sanal Gerçeklik Kullanımı (Göbeklitepe Çalışması) isimli bu tezde; UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne 2018 yılında kabul edilen ve Şanlıurfa şehrinde bulunan Göbeklitepe, bilgisayar ile üç boyutlu tasarımı yapılarak sanal gerçeklik ortamında gösterilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma doğrultusunda günümüze kadar yapılmış olan araştırma ve incelemeler neticesinde elde edilmiş olan bulgulardan yararlanılarak Göbeklitepe'nin günümüzde bilenen ve keşfedilen özellikleri kadarı ile 12.000 yıl önceki hali sanatsal bir yaklaşımla canlandırılmaya çalışılmıştır. Modellemesi tamamlanan çalışma bulunduğumuz çağın teknolojik imkânları dâhilinde sanal gerçeklik ortamına aktarılarak deneyimlenmesi sağlanacaktır. Bu çalışma ile elde edilen bu üç boyutlu ve sanal ortam görüntüleri ile Göbeklitepe kalıntılarının parçalarının tekrar birleştirilmeleri söz konusu olmayacaktır. Fakat böyle bir yöntemle gerçekleştirilen bilgisayar destekli görselleştirmeler ve yeniden tasarımlama çalışmaları, bir eserin özgün tasarımını açıklamak, tarihi gelişimini irdelemek, kalıntıların daha iyi kavranabilmesi sağlamak gibi birçok konuda yardımcı bir başvuru kaynağı olacaktır. Bunun yanı sıra bu çalışma, kişilerin Göbeklitepe'yi 12.000 yıl önceki halini, zaman ve mekândan bağımsız olarak görüntüleyebileceği bir araç olacaktır.
Yapay zekanın sanata etkileri
21. yüzyıl dünyasında, tarih boyunca uğradığı dönüşümlerden çok daha hızlı bir şekilde gelişen ve değişen teknoloji, doğal olarak insan zekasının da sınırlarını zorlamaktadır. İnsanlığın kültürel, sosyal ve teknolojik her alandaki gelişimi dünyamızı olumlu ve olumsuz değişimlere de sürüklemektedir. Teknolojik ve bilimsel araştırmalar bir taraftan insanın yaşamını kolaylaştırırken diğer taraftan da binlerce insanın yaşamının yine insan eli ve aklı ile sonlandırılmasında kullanılabilmektedir. Değişen dünya ve ilerleyen teknoloji, çağın araç-gereçlerini çeşitlendirirken sanatçılara da yeni araçlar sağlayarak aslında sanatı etkilemektedir. Günümüz en ileri teknolojilerinden Yapay Zeka grafik tasarım, resim, müzik, edebiyat, heykel, mimari gibi sanatın pek çok alanında eserler üretmektedir. İnsanlığın yüzyıllar boyunca gerek acı çekerek, gerek keyif alarak ama birden çok duyguyu yaşayarak sanat üretmeye, sanatçılar yetiştirmeye çalıştığını düşündüğümüzde yapay zeka programlarının dakikalar içerisinde onbinlerce alternatif eserler oluşturabilmesi farklı kesimlerde farklı yorum ve beklentilere yol açabilmektedir. Bu araştırma bir yandan yapay zekanın günümüzde geldiği noktayı ele alırken, diğer yandan yakın gelecekte ihtimaller doğrultusunda karşılaşacağımız gelişmeler ve değişimlerin tahminlerini, sanat adına bizleri nelerin beklediğini ve sanatçılara verilen değer değişimlerini eldeki verilerin ışığında tespit etmeye çalışmaktadır. Çalışmada sanat algısı, çeşitli alanlarda yapay zeka ile gerçekleştirilmiş sanat örnekleri üzerinden yorumların değerlendirilmesi, teknoloji ve yapay zekanın sanatta kullanılması ve beklentilerin incelenmesi üzerine kurgulanmış konu ve sorular üzerinden mülakat tekniği kullanılarak 16 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, konu başlıkları altında gruplanarak çözümlenmiştir. Bu bağlamda varılmak istenen sonuç yapay zeka algoritmalarına sorgusuz bir şekilde teslim olmadan, insanın ürettiği sanatın değersizleşmemesi adına, teknolojinin kölesi değil daima akıllı yöneticisi olmak ve 21. y.y. sanatının nasıl bir alanı ve görüngüsü olabileceği ihtimalleridir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Dijital Sanat, Teknoloji ve Sanat.
İnternet reklamcılığında kullanılan bannerlarda grafik tasarımın etkisi
Günümüzde internet birçok alanda etkisini göstermektedir. Artan internet kullanımı ile pek çok terim ortaya çıkmıştır. Bunlardan bir tanesi internet reklamlarıdır. Buna paralel olarak sayısız web sitesi yayına geçmekle beraber çeşitli reklam uygulamalarını da kullanıcıya sunmaktadır. Gazete, dergi, televizyon vb. alanlarda yayınlanan reklamların yanı sıra internet reklamları, düşük maliyetle daha fazla kişiye ulaşma imkanı sağladığı için daha çok talep edilir. İnternet reklamları tüm geleneksel reklam modellerinin aksine yapılan reklamın başarıya ulaşıp ulaşmadığının ölçümlenebilmesi (tıklanma oranı, dönüşüm oran v.b) özelliğine de sahiptir. İnternet reklam uygulamalarından en fazla tercih edilen model banner reklamlarıdır. Bu reklamlar bir kere yapılarak çoğu internet sitesinde kullanılabilir ve bulunduğu siteye köprü görevi görür. Çeşitli biçimlerde tasarlanan bu reklam modelinde grafik tasarımda kullanılan programlardan faydalanılır.
Latin harflerinin gelişim sürecinin incelenmesi
Yazı ve yazı sanatı olan tipografi, insanlık tarihinde iletişim dalının en önemli elemanlarından biridir. İletişimi kolaylaştıran, farklı kültürleri birleştiren tipografi, tipografiyi var eden harfler ise tarihte en büyük buluşlardan biridir. Bir çok kullanım alanı tipografinin en büyük elemanı olan harfler ise M.Ö kadar dayanmaktadır. Latin harflerin buluşu ile, grafik tasarım ve tipografi alanında bir çok yeniliğe ve buluşa imza atmıştır. Bir yazı karakteri tasarlarken ilk once bazı kurallara bağlı kalınarak tasarlanmıştır. Bunlardan ilki olan Eski Biçem dizgisi kurallarına göre yani üçgen, daire ve kare matematiksel,daha sonra Eşit-en dizgesi dikdörtgen, elips ve yamuk optik denge kuarallarına göre tasarlanmıştır. Gutenberg'in Textura yazı karakterinin tasarlaması ile ardından bir çok yazı karakteri tasarlanmış ve günümüze kadar serifli ve sans-serif olmak üzere bir çok yazı karakteri tasarlanmıştır. Bununla beraber yazı karakterler arasında sınıflandırmalar oluşturulmuştur. Tezin amacı, Latin harflerin tarihsel gelişimi, anatomik yapısı ve sınıflandırmaları belli yazı karakterlerin anatomik yapıları incelenmesi üzerine araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tipografi, yazı karakteri, serif, sans-serif Latin harfi, harf, anatomi yapı, sınıflandırma
Savaş propaganda afişlerinde renk ve slogan kullanımı
Bir haberi veya olayı sosyal, siyasal, ekonomik, sanatsal ve kültürel açıdan topluma duyurmak amacıyla hazırlanan afişler I.Dünya Savaşı ile beraber tarihi etkileyebilen bir unsur haline gelmiştir.Savaş dönemlerinde savaşın nedenleri, halkın durumu, düşman stratejileri gibi konularda hedef kitleye ışık tutmuştur. Afişin akıcılığını sağlayan renkler aracılığıyla çok eski çağlardan itibaren simgesel iletişim kurulmuştur. İlk insanlardan bu yana çeşitlilik kazanan renklere farklı coğrafyalar ve farklı kültürler değişik anlamlar vermişlerdir. Propagandalar kimi zaman reklam kimi zaman siyaset olgusuyla ilişkilendirilmiştir. Afişler propaganda sürecinde çok önemli bir etkiye sahiptir. I. ve II.Dünya Savaşları'nda da bu yöntem sıkça kullanılmıştır. Propagandanın afiş yönetimi ile tesirli bir silaha dönüşmesi ve bunun farklı dil, ırk ve farklı kültürel geçmişi olan kişilere sunulması afişin aynı zamanda farklı kültürlere seslenebilme yeteneğini gösterir. Bundan dolayı da afişlerde esas sembolik öğeler tercih edilmiştir. Yapmış olduğumuz çalışmada bir propaganda aracı olan afişlerin kurgulanması esnasında kullanılan renk ve sloganlar incelenmeye çalışılmıştır. Bu süreçte kaynak olarak savaş propagandası üzerine yazılan kitaplar ve süreli yayınlar incelenmiş farklı internet kaynaklarından o döneme ait savaş propagandası afişlerine ulaşılmış ve afişler renk ve sloganları açısından analiz edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Afiş, Afişte Renk, Afişte Slogan, Propaganda
İstanbul Marmaray raylı sistem istasyonlarının, bilgilendirme tasarımları açısından değerlendirilmesi
Bilgilendirme tasarımı, şehirlerin büyümesi ve gelişmesi ile önemli bir konuma sahip olmaktadır. Ülkemizde 2008 yılından sonra ifade edilmeye başlanılan bilgilendirme tasarımı, özellikle toplu taşıma araçlarındaki kullan uygulamaları daha da artmaktadır. Birçok alanı içinde barındıran bilgilendirme tasarımları toplu taşıma araçlarını kullananların gitmek istedikleri yere kolaylıkla ulaşmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada bilgilendirme tasarımı uygulama alanlarından biri olan Yönlendirme ve İşaretleme Tasarımının (Wayfinding & Signage Design) ülkemizde bulunan raylı sistem hatlarındaki önemine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Bu araştırma, İstanbul raylı sistem hatlarından birisi olan Marmaray istastasyonlarında yer alan bilgilendirme tasarımı ürünlerini kapsamaktadır. Bu bağlamda Marmaray istasyonlarında yer alan bilgilendirme tasarımlarının günümüz durumlarını ortaya çıkarmak ve değerlendirmek amacı ile 16 soruluk bir anket yapılmıştır. Yapılan anket 350 (üç yüz elli) kullanıcıya ulaşarak değerlendirilmiştir, yüzde ve frekansları alınarak konu hakkında yorumlar yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda yapılan anket sonuçları değerlendirilerek Marmaray istasyonları içerisinde bulunan bilgilendirme tasarımlarının kurumsal kimlik kapsamında olması gerektiği öneri olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Grafik Tasarım, Görsel İletişim, Bilgilendirme Tasarımı,Yönlendirme ve İşaretleme Tasarımı.
Grafik tasarımda fotoğraf ve göstergebilim
Fotoğrafın 1826 yılında keşfedilmesi o dönemde olağanüstü bir buluş olarak nitelendirilmiştir. Bu tarihten itibaren gözün o an gördüğü ve bir süre sonra belleğimizden uçup giden görüntü bir duyarkat üzerine sabitlenmiştir. Fotoğraf, icat edildiği tarihten itibaren insanlık için vazgeçilmez bir araç olmuştur. Fotoğraf günümüzde ise başta gazete ve dergiler olmak üzere görsel iletişimin yapı taşlarından biridir. Özellikle son dönemlerde gelişen sosyal medya sistemiyle birlikte fotoğraf, hayatımızın içerisine daha fazla nüfuz etmiştir. Fotoğraf, bir anlatım dili ve mesajını direkt aktaran bir iletişim aracıdır. Fotoğrafın bu gücü grafik tasarımı süreçlerinde iletişimsel bir işlev olarak kullanılmıştır. Analog dönemde bir tanımlayıcı ve bir belge niteliği barındıran fotoğraf, teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital ortama taşınmıştır. Bununla birlikte görüntü sayısal verilere dönüştürülmüş ve bilgisayar programları aracılığıyla üzerinde değişiklik yapma olanağı doğmuştur. Fotoğraf, yaşanan dijital gelişmeler ile birlikte karanlık odadan aydınlık odaya taşınmıştır. Bilgisayar ortamında yeniden biçimlendirilen fotoğraf, grafik tasarımı ve masaüstü yayıncılık bağlamında en etkili kullanım yöntemlerinden biri olmuştur. Grafik tasarım süreçlerinde fotoğraftan evvel görseller üzerinden iletilmek istenen mesaj gravür baskılar, İllüstrasyon ve bunun gibi teknikler ile aktarılmaktaydı. Fotoğrafın icadıyla birlikte gerçeğin birebir yansıtılması inandırıcılığı arttırmıştır. Fotoğraf bu işlevleriyle görsel iletişimin en önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Günümüzde görüntü, imge ve işaretlerin yorumlanma ve anlamlandırılma süreçleri göstergebilimsel okumanın dalıdır. Göstergebilim, verilen mesajın açıklayıcı, doğru bir şekilde okunmasını ve verilen mesajın arkasındaki anlamı da bize açıklayan bir disiplin olarak kabul görmüştür. Özünde sayısız ve sonsuz anlatım biçimlerini barındıran fotoğraf ve grafik tasarımı süreçlerinin doğru okunması göstergebilim ile sağlanır. Göstergebilim, fotoğraf ve grafik tasarım unsurlarını başarıya ulaştıran en önemli etkenlerden biridir. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Grafik, Grafik Tasarım, Göstergebilim
İnteraktif (etkileşimli) grafik tasarım uygulamlarında öğeler ve ilkeler (TRT Çocuk mobil uygulaması/sürüm 1.1)
Günümüzde genel olarak dijital ya da interaktif(etkileşimli) tasarım olarak kabul edilen bu çağda, kullanılan akıllı ve taşınabilir cihazların, internetle birlikte hızlı gelişimi önemli konular arasında yer almaktadır. Ancak asıl üzerinde durulması gereken konunun bu cihazlarda ya da ortamlardaki kullanıcı arayüz tasarımlarının çoklu ortam ile desteklenerek interaktif(etkileşimli) hale getirilmesi önem taşımaktadır. Akıllı taşınabilir cihazların boyutu bilgisayar ekranlarına göre ne kadar küçük olursa olsun interaktif tasarım kuralları halen geçerli olmaktadır. İnteraktif tasarımın içerisinde yer aldığı kullanıcı deneyimi tasarımıyla önemli bir bileşendir ve tasarımcılar mantıksal düşünülmüş eylemler aracılığıyla dikkat çekici web veya mobil arayüzler oluşturmaya odaklanmışlardır. Başarılı bir interaktif(etkileşimli) tasarım, arzulanan kullanıcı deneyimlerini oluşturmak için ilke, eleman ve teknolojiyi kullanmaktadır. Bunu sağlayabilmek için bu ilke ve elemanların iyi bilinerek uygulamalara doğru bir şekilde aktarılması gerekmektedir. Araştırmada İnteraktif(etkileşimli) grafik tasarım ilke ve elemanlarının tarihsel hareketleri ve eğilimleri hakkında insanları bilgilendirmek amaçlanmıştır. Bu sebeple bir disiplin olarak köklerini gün yüzüne çıkartmak istenmiştir. Bu amaç doğrultusunda TRT Çocuk mobil uygulaması ile sınırlandırma yapılmıştır. Yapılan araştırma sonrasında3 farklı uzman görüşü alınmıştır. Bu farklı uzman görüşleri hazırlanan bir formla güvenilirliliği ve geçerliliği onaylanmıştır. Bununla birlikte 10 uzmanın görüşleri doğrultusunda anket maddelerinin frekans ve yüzde dağılımları tablolarla ifade edilmektedir. 10 uzmanın görüşleri arasındaki tutarlılığın bir ölçüsü olarak sınıf içi korelasyon katsayıları incelenmiş uzmanlar arasındaki değerlendirme puanları arasındaki korelasyonun 0,98 olduğu yani 10 uzmanın görüşlerine dayalı değerlendirmeye ait güvenirliğin 0,98 ile çok yüksek düzeyde tutarlı olduğu görülmektedir. Bu durum TRT Çocuk mobil uygulamasının interaktif grafik tasarım ilke ve elemanlarına göre ne derece uygun olduğuna dair 10 uzmanın görüşleri arasındaki tutarlılığın çok yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar dâhilinde TRT Çocuk mobil uygulamasının incelenen ilkeler ve elemanlar doğrultusunda yeterli olduğu ancak interaktif(etkileşimli) yönüyle bir takım eksikleri olduğu saptanmıştır. Belirlenen eksikler öneriler ile araştırmada ortaya koyulmuştur. Bu sayede İnteraktif(etkileşimli) grafik tasarım uygulamalarında temel olabilecek ilkeler ve elemanlar belirlenerek, uygulama aracılığı ile somut hale getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: İnteraktif, grafik tasarım, etkileşimli, etkileşimlilik, arayüz, çoklu ortam, öğeler ve ilkeler, TRT Çocuk.
Türk grafik tasarımında Mesut Manioğlu
13 Şubat 1927 yılında İstanbul'da doğdu. 1944 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'nin "Süsleme Sanatları Bölümü Afiş Atölyesi" öğrencisi oldu. Akademi'nin kuruluş günü, geleneksel "3 Mart Balosu'nun afişlerini öğrenciliği süresince o yaptı. 1946 Birleşmiş Milletler afişi birincilik ödülü aldı. Aynı zaman da Amerika'da Türkiye'yi temsil eden ilk afişe imza atmış oldu. 1949 yılında akademiden mezun oldu. Aynı yıl, İstanbul Belediyesi tarafından organize edilen İstanbul Sergisi'ne katılarak, serginin afişini yapar ve dekorasyonunu düzenleyerek sanat hayatına ilk profesyonel adımını attı. 1951'de İzmir Beynelmilel Fuar'ında Amerikan Pavyonu tasarımı ve bunu izleyen yıl, Emlak Bankası Pavyonu'nun yeniden yapılanması işlerini alarak, fuar ve sergi düzenleme işlerini sürdürdü. Bu durum, Emlak Bankası ile on yıl sürecek çalışmaların başlangıcı oldu. 1954'te dönemin hükümeti tarafından Türkiye'nin modernleşme sürecinin dört afişle yansıtılması görevi de ona verildi. 30 yıl Verem Savaş Derneği ve ona bağlı sağlık kurumlarına gönüllü tasarımcı olarak katkıda bulundu. 1972'de Shell firmasının sanat danışmanı olmuş, 20 yıl firma için çeşitli tasarımlar yaptı. Tüm sanat yaşamı boyunca birçok amblem ve illüstrasyonlar yapmış ve ödüller almıştır. Uluslararası sergilere katılmış, yabancı yayınlarda yapıtlarına yer verilmiştir. 1968, 1970, 1976 yılında Varşova Afiş Sergisi, 1970 yılında Brno, 1976 yılında Listowel sergilerine katılmış, 1967'de Gebrauchghrafhik ve 1976'da Modern Publicity'de yapıtları yayımlanmıştır. 1980'lerden sonra yaptığı afişlerde yalın bir anlatım gözlenir. Özellikle 1995'te tasarladığı "İstanbul" afişi, Mesut Manioğlu'nun işlerinin ve geldiği noktanın bir özeti gibidir. Modern anlayışını giderek minimalist bir anlatıma ulaştırmıştır. 1972'de başlayan akademideki hocalık serüveni 2000 yılına dek sürmüştür. Türk Grafik Sanatının başlangıç günlerini yaşamış. Türk Sanayisinin gelişim günlerinin tanıtımında önemli roller oynamış, tam 58 yıl sanatla iç içe yaşamış, grafikten fotoğrafa, mimarlıktan heykele kadar güzel sanatların içerdiği bütün alanlarda başarıyla üretimde bulunmuştur. 19 Ocak 2001 tarihinde hayata gözlerini kapamıştır.
Otomobil logotype ve amblemlerinin incelenmesi
Ticaretin başlamasıyla birlikte ürünlerin ayırt edilebilmesi için üzerlerine bazı işaretler konma zorunluluğu getirilmiştir. O dönemde okur yazarlığın da az sayıda olması sonucu bu işaretler semboller şeklinde ifade edilmiştir. Bugün kendi dilimizde karşılığı 'simge' ve 'özgün yazı' olan 'amblem' ve logotype' kelimeleri kavram olarak ayrı kelimeler olsalar da, her ikisini de kapsayan 'logo' kelimesi ile ifade edilebilirler. Bu yüzden logo, adını taşıdığı ürün veya firmayı en özgün biçimde ayırt edebilir kılmak gibi bir işlevselliğe sahip olmalıdır. 19. yüzyılda enerji kaynağı olarak buharın ve petrolün kullanılmaya başlaması ile günümüzde önemli bir yer teşkil eden otomobil, tarih sahnesinde yerini almıştır. Sonrasında içten yanmalı motorlar üretilmiş ve otomobil serüveni devam etmiştir. Bu güne geldiğimizde ise teknolojinin verdiği imkanlar sonucunda, farklı enerji kaynakları da kullanılarak, otomobiller üretilmeye devam etmektedir. Ülkeler ve toplumlar belirli bir yaşam sürecinde kendi tarihlerine sahiplerdir. Otomobillerin de bu şekilde bir tarihi vardır. Otomobiller ilk yapılış amaçlarında ihtiyaçlar doğrultusunda üretilseler de günümüzde bu ihtiyaçlara ek olarak lüks, konfor, yaşam kolaylığı gibi özellikler de eklenmiştir. Zamanla otomobil üretiminin artması sonucu müşteriler için seçeneklerde artmıştır. Otomobil satın almak isteyen müşteri markalar arasında seçim yapmak durumunda kalmıştır.. Bu noktada reklam ve grafik tasarım önem kazanmıştır. Her marka kendini en iyi temsil edecek olan ismi, amblemi ve markanın sloganını tasarlamıştır. Yapılan amblemler firmalar için kurumsal kimlik haline gelmiştir. Otomobilin icadından günümüze kadar çoğu ülke kendi otomobilini üretmeye başlamıştır. Her ülkenin toplum yapısının farklı olması sonucu olarak, üretilen otomobiller de çeşitlilik göstermektedir. Örneğin Alman otomobil üreticileri genel anlamda konfor ve lükse önem verirken Amerkian otomobil üreticileri güç ve sağlamlığı ön planda tutmuşlardır. Otomobil firmaları, amblemlerine oldukça önem vermişlerdir. Firmaların amblemlerinin farklı hikayeleri bulunmaktadır. Günümüzde bu otomobil amblemleri firmayı temsil ettiği gibi aynı zamanda üretildiği ülkeyi de temsil etmektedir. Amblemler tek tek detaylı incelendiğinde otomobil firması, üretildiği ülke veya otomobilin üretim amacı gibi konularda bilgiler taşıyabilmektedir. Yıllar içerisinde bu amblemler, toplumun yapısı, o günün gereksinimleri, teknolojinin ve grafik tasarımın ilerlemesi gibi konulara da bağlı kalarak değişikliklere uğramıştır.
Türkiye'de 1980'lerden günümüze değin afiş tasarımlarında kadın imajının kullanımı
Afişler, bir fikri hızlı ve dolaysız yoldan anlatan, görsel özelliğe sahip bir iletişim aracı olarak hayatımızda yer almaktadır. Afiş tasarımları bulundukları ülkenin ticari, kültürel ve politik özelliklerini yansıtarak insanlar üzerinde psikolojik ve sosyo-kültürel etkiler yaratmaktadır. Reklam afişleri, kültürel veya sosyal afişler reklamı yapılan ürün ya da markanın diğerlerinden farklı olduğunu göstererek onu satın almaya teşvik etmektedir. Kadın figürlerinin kullanılmaya başlandığı ilk çağlarda kadınlar doğurganlık sembolü olarak resmedilirken, modern zamana gelindiğinde kadın görüntüsü yeniden yorumlanmaya çalışılmış ve ideal kadın imgesi oluşturulmaya başlanmıştır. Modern çağ ile birlikte cinsellik, doğrudan ya da dolaylı olarak öne çıkmaya başlamıştır. Kadın artık dini ya da akademik nitelikleri ile değil cinsel bir nesne, arzu nesnesi olarak kullanılmaya başlanmış ve kadın görselinde nesneleştirme hiç olmadığı kadar çok abartı göstererek kadın imgesinde mükemmel görünme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Reklamcılığın gelişmesi ile kadın imgesi ticaretin bir parçası haline gelmiştir. Günümüzde, bedene indirgenmiş olarak yansıtılan kadın imgeleri ile bir yandan tüketim körüklenirken, diğer yandan da kadın üzerinde değersizleşme etkileri ile arzu mekanizmasına dönüştürülerek üzerinde yatırım yapılan ticari bir nesneye dönüştürülmüştür. Kadınlar bir yandan tüketime yönlendirilirken diğer taraftan da tüketilmeye başlanmıştır. Reklamlar, dış görünüşünü değiştirerek özendirilecek duruma gelen insanları bizlere göstererek bu değişikliğe inanmamızı amaçlamıştır. Bununla birlikte reklamlarda kadın bedeni genellikle cinsel bir nesne olarak sunularak başkalarını etkilemek ve ikna etmek amaçlanmıştır. Genellikle erkekleri bir ürüne çekmek için ürünün reklamında kadın imajı kullanılmaktadır. Kadının tanıtımlarda kullanımı ile en sıradan ürün ya da haber bile etkili bir hale gelmektedir. Bu sebeple kitle iletişim araçlarında kadının kullanımı giderek artmaktadır. Günümüzde artık reklam, gazete, dergi ve televizyonda güzel bir kadınla karşılaşmak son derece doğal bir hal almıştır. Bunun yanında reklamlarda ev kadını ve çalışan kadın imajlarının yansıtılmasında düşüş olduğu gözlenmiştir. Kadın zaman içerisinde değişen dünya değerleri ile birlikte cinsel bir obje olarak tüketilmeye başlanmıştır. Yapılan pek çok araştırmaya göre cinselliğin marka olmaya katkısı bulunduğu ve kadın objelerin kullanıldığı reklamların tüketiciler üzerinde daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Anahtar kelimeler: Afiş, tasarım, kadın, figür, imaj, imge, cinsellik, obje, nesne, reklam
Türk basınında haberin fotoğraf ve infografikle anlatımının okunabilirliğinin karşılaştırılması
Fotoğraf ve grafik tasarım ögeleri, dünyada olduğu gibi Türk basınında da gazetelerde haberin okuyucuya sunulmasında çok önemli bir rol taşıyan unsurlardandır. Düz bir yazıdan ibaret olan haber metni, fotoğraf ve grafiğin kullanılması ile okuyucu tarafından kolaylıkla okunabilecek bir forma dönüşür. İlk keşfedildiği yıllardan beri gazetelerde kullanılan fotoğraf, okuyucu tarafından haberi kanıtlayan önemli bir belge olarak kabul görür. Dünyanın her hangi bir yerinde yaşanan bir olay fotoğraf ile herkese ulaştırılır. Fotoğraf gazete için o kadar önemlidir ki, açıklayıcı haber metni olmaksızın, tek başına da haberi her şeyi ile gösterip anlatabilmektedir. Ancak fotoğrafın bu güçlü görsel etkisi bazı haberler söz konusu olduğunda yeterli olamamaktadır. Gazete sayfalarını hazırlayan tasarımcılar fotoğraf kullanamadıkları durumlarda grafik ögelerden faydalanırlar. Grafik ögelerin en etkililerinden biri olan infografik anlatım, gazete sayfasında görseli olmayan bir haberi temsili resimlerle renklendirip dar bir sayfada çok ayrıntılı bilgi veren haber sunum şeklidir. İnfografik haberler keyif alınarak okunduğu için okur tarafından da giderek daha fazla kabul görmeye başlamıştır. Günlük haberlerin tek düzeyliğinden sıkılan okura daha az yazı ve bol görselle bilgi veren infografik metot, fotoğraf ile sunulan bir haberin önüne geçebilir mi? Okuyucu tarafından gazetelerde infografik kullanılarak hazırlanan haber sunumu mu, yoksa fotoğraflı haber sunumu mu daha çok kabul görmektedir? Bu tez çalışması, amaç ve hedefleri çerçevesinde gazetelerde sunulan haberlerin fotoğraf ya da infografik ile aktarılması durumunda okurun tercihinin hangisi yönünde olduğu araştırılıp, tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bir görsel anlatım dili olarak modernizm ve postmodernizmin tipografiyle çözümlenen afişlere etkisi
"Bir Görsel Anlatım Dili Olarak Modernizm ve Postmodernizmin Tipografiyle Çözümlenen Afişlere Etkisi" isimli bu araştırma tezi beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, problemin tespiti ve çalışmanın amacının aktarıldığı kısım olmaktadır. İkinci bölüm modernizm ve postmodernizm'de sanatın özelliklerine değinilerek, dönemlerin düşünce sistemleri, öncüleri ve temel yaklaşımları baz alınarak modern dönemden postmodern döneme geçişi incelenerek oluşturulmuş, modernizm ve postmodernizm sürecinde afişlerin incelenmesiyle birlikte sonlandırılmıştır. Üçüncü bölümdeyse tipografinin kural-kuralsızlık bağlamında tarihsel dönüşümüne yer verilmiştir. Afiş tasarımının algılanması ve anlamlandırılmasıyla birlikte oluşan afiş türlerinin sanat akımları sürecinde değişimi ve gelişimi araştırılmıştır. Dördüncü bölümde tipografiyle çözümlenen afişlerde modern ve postmodern yaklaşımlar başlığı altında Türkiye'de ve Dünya'da ki modern ve postmodern afişlere ve bireysel deneysel işlerime de yer verilerek sonlandırılmıştır. Bu inceleme sonucunda, tipografiyle çözümlenen modern ve postmodern afişlerin, içinde var olduğu dönemin sorunlarını göstermede, birçok tasarımcı için yol haritası niteliği olacağı yönünde zenginleştirilip, netleştirilmeye çalışılmıştır.