Böbrek transplantasyonu bekleyen ve hemodiyalize giren bireylerle, böbrek transplantasyonu olan bireylerin beden imgesi algısı, ağrı, yorgunluk ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, böbrek transplantasyonu bekleyen ve hemodiyalize giren bireylerle, böbrek transplantasyonu olan bireylerin beden algısı, ağrı, yorgunluk ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipte yürütülen bu çalışmanın evrenini 29 Ağustos 2021-20 Mayıs 2022 tarihleri arasında Ankara'da bir özel hastanenin nefroloji polikliniği ve diyaliz ünitesine başvuran 250 hasta, örneklemini ise çalışma kriterlerine uyan 240 hasta oluşturmuştur. Araştırmadaki veriler, Hasta Tanıtım Formu, LANSS Ağrı Skalası, yorgunluk için Görsel Benzerlik Skalası, Beck Anksiyete Ölçeği, Beden Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Hemodiyalize giren bireylerin yaş ortalaması 42,9±12,4 olup, haftada ortalama 47,3±38,8 saat hemodiyaliz tedavisi aldıkları saptanmıştır. Bireylerin %69,6'sının ek kronik rahatsızlığının olduğu, %41,3'ünün ilk olarak ellerde, yüzde ve bacaklarda şişlik şikayetleri ile hastaneye başvurdukları, %59,2'sinin yıllık muayenelere gitmedikleri belirlenmiştir. Hemodiyalize giren bireylerin Lanss ağrı skalası toplam puan ortalaması 104,8±15,4 olup, bireylerin %69,7 oranında nöropatik ağrı yaşadığı saptanmıştır. Yorgunluk için görsel benzerlik ölçeği toplam puan ortalaması 29,5±1,2'dir. Beck Anksiyete Ölçeği toplam puan ortalaması 47,6±6,8'dir. Beden Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 104,8±15,4 olarak saptanmıştır. Böbrek transplantasyonu olan bireylerin yaş ortalaması 41,3±9,4 olup, ortalama 53,7±34,6 yıldır böbrek hastası olduğu, %71,9'unun ek kronik hastalığının bulunduğu belirlenmiştir. Lanss Ağrı Skalası toplam puan ortalaması 8,2±2,0, Beck Anksiyete Ölçeği toplam puan ortalaması 25,6±4,1, Yorgunluk için görsel benzerlik ölçeği toplam puan ortalaması 24,3±1,3'dür. Beden Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması ise 75,6±3,5 olarak saptanmıştır. Böbrek nakli bekleyen hemodiyaliz hastalarının böbrek nakli olmuş hastalara göre daha fazla ağrı deneyimledikleri, yorgunluk ve düzeylerinin yüksek olduğu, beden algısı puanlarının ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Transplantantasyon olan bireyler hemodiyaliz hastalarına göre daha az semptom gösterse de hala kaygı gibi belirtilerin devam ettiği unutulmamalı ve nakil sonrası dönemde bulunan hastalara da en az hemodiyaliz hastaları kadar önem verilmesi ve hastaların desteklenmesi önerilir.