Burdur Mehmet Akif Ersoy University
Discipline

Turkish Education

Burdur Mehmet Akif Ersoy University

520

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni doğrultusunda Orta Asya'daki Türk soylulara A1 seviyesinde Türkiye Türkçesi öğretim programı örneği

Hızla gelişen iletişim teknolojisi, toplumları birbirine yakınlaştırmaktadır. Giderek küçülen dünyada bilgi ve kültürler arası etkileşim sonucunda iletişim olgusu ortaya çıkmaktadır. Bu olgu, dili öğrenip anlamlı kullanmakla gerçekleşir. Türkiye Türkçesi Öğretim Programı bu olgunun gerçekleşmesini hızlandırır ve gerçekleşmesinin temelini oluşturur.Türkiye'de TÖMER'lerde Türkiye Türkçesi öğrenenler, Afrika'dan, Balkanlar'dan, Orta Doğu'dan, Orta Asya ve Avrupa ülkelerinden gelmektedirler. Fakat bu değişik ülkelerden gelen öğrenciler aynı sınıfta ders görmekte, aynı kitapları kullanmakta ve onlara aynı yöntem, teknik ve programlar uygulanmaktadır. En temel problem de bu farklı ülkelerden gelenlere aynı Türkçe öğretim programının uygulanmasıdır. Oysa yabancı öğrencilerle ana dilleri bir Türk lehçesi olan öğrenciler, aynı sınıfta öğrenim görürken birtakım olumsuzluklarla karşılaşmaktadırlar. Bu durum, Türk soylu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenmelerini yavaşlatmaktadır. Dili, kültürü tamamen yabancı olan öğrenciler ise Türkiye Türkçesini öğrenirken farklı sorunlarla karşılaşmaktadırlar.Orta Asya'da yaşayan soydaşlara Türkiye Türkçesi öğretiminde daha kolay ve hızlı başarı elde etmek için soydaşların yaşam şartlarını, kültürünü, geleneklerini, dillerindeki önemli benzerlik ve farklılıklarını göz önüne alarak Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni Doğrultusunda Orta Asya'daki Türk Soylulara A1 seviyesinde Türkiye Türkçesi Öğretim Programı Örneğini hazırlamaya çalıştık.Anahtar Sözcükler: Türkiye Türkçesi Öğretimi, Türk soylular, ADÖOÇM, A1 Seviyesinde Türkiye Türkçesi Programı.

Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru ÇerçevesiDil öğretimiOrta Asya+9
Yasmına Muradova
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Arapça ile Türkçe arasındaki sözdizimsel farklılıkların Araplara Türkçe öğretiminde etkisi

Bu çalışma, Türkçe?nin sözdizimi kuralları temel alınarak Arapça ve Türkçede cümle türler, cümle öğeleri ve tamlama terkipleri karıştırılarak arasındaki sözdizimsel benzerlik ve farklılıkların belirlenmesini hedeflemiştir. Aynı zamanda Türkçe öğrenen Arap öğrencilere uygulanan test sınavından yola çıkarak tespit edilmiş sözdizimsel farklılıkların ne kadar olumsuz aktarımlara sebep olmasının saptanması amaçlamıştır.Olumsuz aktarımların olup olmamasını tespit edebilmek amacıyla, Arap öğrencilerin yaptıkları hatalar incelenmiştir. Sözdizimi ile ilgili hataların analizi yapılarak hangisi sıklıkla ve hangisi az olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte bu yanlışların hangi nedenlerden dolayı ortaya çıktığını açıklamaya çalışılmıştır.Hata çözülememesi yöntemi kullanarak araştırmadan elde edilen sonuçlarda, sözdizimsel hatalar, olumsuz aktarımdan kaynaklanan hatalardan %34?i oluşturmaktadır. Bu hatalar genellikle Arapça ve Türkçenin arasındaki temel fark olan cümle yapısındaki terslikten kaynaklanmaktadır. Bunun yanı sıra Arapçada mef?ûlün bihi gösteren kelimenin sonuna konan harekelerden başka bir edat bulunmamaktadır. Ayrıca yanlış bulunma eklerinin kullanılması ve fazla bağlaçların kullanılması görülür.Anahtar Kelimeler: Sözdizimsel Farklılıklar, Türkçe Öğretimi, Karşıtsal Dilbilimi

ArapçaDil bilgisiDil bilim+7
Muhammed Albiladi
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2012
00
DoctorateOpen AccessTR

Türkçeyi yabancıdil olarak öğreten öğretmenlerin özel alan yeterlikleri üzerine bir araştırma

Yabancı dil öğretimi ve öğrenimi olmazsa olmazlar arasında görülmeye başlanmış, ülkeler, yabancı dil olarak kendi dillerini dünyaya öğretme yarışına katılmıştır. Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğretmenlerin mesleğini etkili ve verimli biçimde yerine getirebilmeleri için yeterlik alanları, yeterlik ve performans göstergelerinin belirlenmesine çalışılmıştır.Çalışmaya öncelikle dil, dil öğretimi, ana dili ve yabancı dil öğretimi konularına giriş yapılarak başlanmış daha sonra çalışmanın temel alanını oluşturan yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Yurt dışında ve Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ile ilgili alan taramalarının ardından Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten öğretmenlerin yeterlik alanları, yeterlikleri ve performans göstergeleri neler olmalıdır sorularına cevap bulabilmek için yurt dışındaki ve Türkiye'deki öğretmen yeterlikleri ile ilgili çalışmalar incelenmiştir.Alan taramaları sonrasında yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerle veri toplama amaçlı görüşmeler yapılarak değerlendirmeye alınmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda uygun olanlar, yeterlik ve performans göstergesine dönüştürülmüştür. Daha sonra alan taramaları ve görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda oluşturulan taslak yeterlik ve performans göstergeleri 5'li likert tipi anket formuna dönüştürülmüştür. Düzenlenen anket, yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenler ve bu konuda çalışmaları olan öğretim üyelerine uygulanmıştır.Çalışmada, ankete ait bulgular ve bu bulgulara ilişkin yorumlar verildikten sonra belirlenen özelliklere göre karşılaştırmalar yapılmış ve anket sonucunda ortaya çıkan önem derecesine göre performans göstergelerinin sıralanışı gösterilmiştir. Çalışmaya, görüşme ve anket verileri değerlendirilerek elde edilen sonuçlara dair önerilerin oluşturulmasıyla son verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe, Öğretmen Yeterlikleri, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretmeni Yeterlikleri

Dil öğretimiMesleki yeterlilikTürkçe+5
Filiz Mete
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe dersinde çağrışımın kullanımı ile ilgili gereklilikler ve öneriler

TÜRKÇE DERSİNDE ÇAĞRIŞIMIN KULLANIMI İLE İLGİLİ GEREKLİLİKLER VE ÖNERİLERERDEN, Nazife BurcuYüksek Lisans, Türkçe Eğitimi Ana Bilim DalıTez Danışmanı: Doç. Dr. Gıyasettin AYTAŞOcak,2011Bu çalışmada çağrışım kavramının eğitim, psikoloji ve felsefe alanlarında kullanımı ve özellikleri ile ilgili verilerden yola çıkılarak sınırlılıkları ve etki alanları belirlenmiştir. Bu belirleme sürecinde, çağrışımın ünlü filozof ve psikologlarca dönemlere göre algılanış biçimlerine yer verilmiş, buradan hareketle de zihnin temel çalışma prensibi olan çağrışımın benzerlik, zıtlık, sıklık, zaman, mekân ve neden-sonuç ilişkilerine bağlı olarak ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Bu ilişkiler, öğrenme kuramları içerisinde ele alınarak çağrışım ile öğrenme arasındaki ilişki belirlenmiştir. Bu belirlemede, çağrışım ve öğrenme ilişkisi kapsamında davranışçı çağrışım kuramları, bilişsel ağırlıklı davranışçı yaklaşım, bilişsel öğrenme yaklaşımı ve nörofizyolojik yaklaşım incelenmiş ve her yaklaşım içerisinde öğrenmenin gerçekleşmesi ister zihinsel, ister davranışsal bir süreç olsun, mutlaka çağrışıma dayandırılmıştır. Çağrışım, hem öğrenmenin ilk adımında hem de öğrenilenlerin ortaya çıkışında etkin rol oynamaktadır. Öğrenme için temel teşkil eden böylesine önemli bir unsurun, bu özelliği göz önüne alınarak eğitim öğretim ortamlarında kullanılmasının gerekliliği ortaya konmuştur.Eğitim öğretim süreci içerisinde çağrışımın disiplinli ve bilinçli bir sistem dahilinde incelenmediği görülmüştür. Türkçe öğretim programında çağrışımın doğru bir tanımlaması yapılmamıştır. Bu da çağrışımın tanımlanmamış eğitim öğretim sürecinde kullanımıyla ilgili büyük eksiklikler görülmesine sebep olmuştur. Kelimelerin oluşum, değişim süreçlerinden onları edinime kadar sürece etki eden çağrışımın, dilin anlam çerçevesini de genişlettiği göz önüne alındığında Türkçe dersinde bilinçli kullanımı üzerinde önemle durulması gereği ortaya çıkmaktadır.Çağrışımın dilbilim içerisindeki yerinin incelenmesiyle, dilin ortaya çıkışının doğada bulunan canlıların ve nesnelerin belli çağrışımlar oluşturmasına bağlı olduğu ve dilin gelişim süreçlerinde çağrışımların temel alındığı belirlenmiştir. Çağrışımın diğer alt disiplinlerle ilişkisi ele alınarak anlambilim, edimbilim, ruhdilbilim, kavram ve kelime oluşumu, yaratıcı drama ve tiyatro, psikiyatri, medya ve pazarlama gibi alanlardaki önemi tespit edilmiştir.Çalışmada yöntem olarak doküman analizi seçilmiş, bu hususla ilgili olarak yerli ve yabancı kaynaklar; eğitim, felsefe ve psikoloji disiplinleri içerisinde ele alınarak incelenmiştir. Karakter ve dünya görüşünü belirlemede, dil ediniminde, öğrenme psikolojisinde temel alınan çağrışımın; eğitim öğretim programlarına yön veren bir yaklaşım olarak ele alınması ile ilgili tespitler ortaya konarak Türkçe dersinde, çağrışımın daha verimli nasıl kullanılabileceğiyle ilgili önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, çağrışım, çağrışım ilkeleri, dil eğitimi, öğrenme kuramları, yaklaşım.

Türkçe dersiTürkçe öğretimiÇağrışım
Nazife Burcu Erden
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Ali Ekrem Bolayır'ın Şiir Demeti adlı eseri ve bu eserin Türkçe öğretiminde yer alan temalar bağlamında değerlendirilmesi

Çocuk edebiyatı, ülkemizde önemi yeni anlaşılmaya başlanan bir alan olmakla beraber çocuklar için önemi yadsınamaz bir gerçektir. Çocuk edebiyatı ürünleri, çocukların temel dil becerilerinin gelişmesine hizmet eder. Dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri bireyin ömür boyu ihtiyaç duyacağı yetilerindendir. Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma parçaları, bir yandan çocuklara dil edinimi ve okuma alışkanlığı kazandırmayı amaçlarken bir yandan da onları gerçek hayata hazırlar. Ali Ekrem Bolayır, Servet-i Fünûn edebiyatının önde gelen sanatçılarından biri ve aynı zamanda çocuklara yönelik eserler veren ilk isimlerdendir. Bu çalışma, Ali Ekrem Bolayır'ın çocuklara yönelik şiirlerinin yer aldığı "Şiir Demeti" adlı eserinin Osmanlı Türkçesi'nden yeni yazıya çevrilmesi ve eserde yer alan şiirlerin 5,6,7 ve 8. sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan temalar bakımından incelenmesinden oluşmaktadır. Çalışma yapılırken tarama ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Anahtar Kelimler: Ali Ekrem Bolayır, Şiir Demeti, Tema, Türkçe Öğretimi, İnceleme.

Bolayır, Ali EkremEdebiyatTürkçe+4
Yelda Kökçü
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul Türkçe dersinde öğretmen ve öğrencilerin Türkçe sözlük kullanma tutumları

Dili doğru ve güzel kullanmanın başarının anahtarlarından biri olduğu günümüzde kabul edilen bir gerçektir. Dili etkili kullanmanın anahtarı ise geniş bir kelime hazinesine sahip olmaktır. Bu yüzden öğrencilerin geniş bir kelime hazinesine sahip olması için Türkçe derslerinde ve diğer derslerde yapılması gereken bir takım etkinlikler bulunmaktadır. Bu tür etkinliklerde kullanılabilecek en önemli materyallerden biri de okul sözlükleridir. Öğrencilerin, bilmedikleri bir kelime ile karşılaştıklarında, bu kelimenin anlamını öğrenmek için başvurabilecekleri nitelikli sözlüklerin bulunması son derece önemlidir. Bu çalışmada; sözlük ve sözlük bilimi, Türk sözlükçülük tarihi, sözlük kullanma alışkanlığının ana dili becerilerine olan etkisi, öğrencilerin kelime hazinesini geliştirmeye yönelik yapılabilecek uygulamalar üzerinde durulmuştur. Ayrıca yapılan nicel çalışmalarla, ortaokul öğrencilerinin sözlük kullanma tutumları ve Türkçe öğretmenlerinin sözlük kullanma tutumları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan hareketle yapılabilecekler hakkında önerilerde de bulunulmuştur.

EğitimEğitim araçlarıSözlük kullanımı+4
Murat Süt
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaöğretim 10. sınıf öğrencilerinin 9. sınıf Türk edebiyatı ve dil ve anlatım ders kitaplarındaki kelimeleri öğrenme düzeyleri

Dil, düşüncelerin aynasıdır. Düşünceler ise kelimeler yoluyla başkalarına aktarılır. Anlatımımız ister yazılı, ister sözlü olsun kelimelerle hayat bulur. Sağlıklı bir iletişim için kelime hazinesinin yeterli seviyede olması gerekir.Eğitim sistemimizde görülen sorunların başında öğrencilerin kelime hazinesinin beklenen düzeyde olmayışı gelmektedir. Eğitim programlarımızda öğrencilerin bulunduğu kademeye göre bilmesi ve bilip kullanması gereken kelime / kavram sayısının sınırları belirlenmemiştir.Bu araştırma, Ortaöğretim 10. sınıf öğrencilerinin 9. sınıf Türk Edebiyatı ve Dil ve Anlatım ders kitaplarındaki kelimeleri öğrenme düzeylerini ortaya koymaya yönelik bir alan çalışmasıdır.Araştırmanın evrenini 2009- 2010 öğretim yılı ortaöğretim 10. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Uygulamaya toplam 460 öğrenci katılmıştır. Öğrenciler, tesadüfî örneklem yoluyla seçilmiştir.Araştırma kapsamında verilerin toplanmasına yönelik, öğrencilere iki bölümden meydana gelen bir test uygulamıştır. Testin ilk bölümünde 27 sorudan oluşan kişisel bilgi formu, ikinci bölümde ise 9. Sınıf Türk Edebiyatı ve Dil ve Anlatım kitapları sonunda yer alan sözlük kısmındaki kelimelerin anlamı klasik soru yöntemiyle öğrencilere soruldu.Öğrencilere kelimelerin anlamı iki şekilde sorulabilirdi. Bunlardan birincisi klasik yöntem, ikincisi çoktan seçmeli soru tekniği. Çalışmamızda kelimelerin anlamının klasik yöntemle sorulma nedeni, öğrencinin tahminle ya da rastgele bir cevabı işaretleyerek sonucun güvenilirliğini etkilemesine engel olmak içindir.Bu test, ortaöğretim 10. Sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Uygulama sonucu10.sınıf öğrencilerinin 9. Sınıf Türk Edebiyatı ve 9.sınıf Dil ve Anlatım kitapları sonunda yer alan sözlükteki kelimelerin ne kadarını öğrenebildikleriyle ilgili bir değerlendirme yapılmıştır. Değerlendirmede Milli Eğitimin puanlama sistemi ölçüt alınmıştır. Buna göre sorulan kelimelerin % 45' ini bilen öğrenciler başarılı sayılmıştır. Türk Edebiyatı ve Dil ve Anlatım ders kitaplarının sözlük kısmı soruları ayrı ayrı değerlendirilmiştir.Sonuç ve toplu değerlendirme bölümünde; ortaya çıkan veriler değerlendirildi. Kelime hazinesinin yaş, cinsiyet, kültür, çevre ve coğrafi bölgelere göre değişiklikler arz ettiği belirtildi. Kaynakça bölümünde; konuyla ilgili olan kaynaklara yer verildi. Araştırma sonuçları gösteriyor ki öğrenciler Türk Edebiyatı ve Dil ve Anlatım ders kitaplarının sözlük kısmındaki kelimeleri beklenen düzeyde öğrenememektedir. Bu sonuç öğrencilerin içinde bulunduğu çevresel koşullarla birlikte değerlendirilip, çalışma sonunda kelime hazinesini geliştirmeye yönelik tavsiyelerde bulunulacaktır.Anahtar Kelimeler: Kelime, kelime hazinesi, kelime öğretimi, kelime hazinesini geliştirme yolları

Ders kitaplarıKelime öğrenmeLise öğrencileri+5
Serap Konur Ergene
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Yapılandırılmış grid test tekniğinin Türkçe eğitiminde kavram öğretimine katkısı

Bu çalışma, ilköğretim ikinci kademe 7. sınıf öğrencilerinde yapılandırılmış grid test tekniği ile hazırlanmış Türkçe testinin, öğrencilerin kavram öğrenmeleri üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.Deneysel model uygulanan araştırmanın örneklemini, Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan Metehan İlköğretim Okulundaki 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Verilerin toplanması aşamasında konuyla ilgili kaynaklar incelendikten sonra, çeşitli kaynaklardan yararlanılarak hazırlanan ön test, son test ve kalıcılık testi deney ve kontrol grubuna uygulanmıştır. Bunların yanında deney grubuna yapılandırılmış grid test tekniğiyle hazırlanmış ara sınavlar konu sonlarında uygulanmıştır.Birbirinin aynı sorulardan oluşan son test ve kalıcılık testlerinin, ilk bölümünde yazılı sınav soruları, ikinci bölümünde çoktan seçmeli sorular yer almıştır. Ön testte yazılı sınav sorularının ve çoktan seçmeli soruların dışında kısa cevaplı, boşluk doldurmalı, eşleştirmeli, doğru-yanlış tipi sorular da yer almıştır. SPSS 13.0 for Windows programıyla yapılan ilişkisiz örneklemler için T-testi yapılarak deney ve kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarı düzeylerinin birbirine denk olduğu görülmüştür.Çalışma sonucunda elde edilen veriler, SPSS 13.0 for Windows paket programı kullanılarak ANCOVA'yla değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen istatistiksel sonuçlar, alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinden yapılandırılmış grid test tekniğinin ara sınav olarak uygulandığı deney grubu öğrencileri ile herhangi bir yöntemle ara sınavla değerlendirilmeyen kontrol grubu öğrencilerine göre deneysel işlem sonrası, akademik başarıları arasında anlamlı bir farklılığın olduğunu ortaya koymuştur.

Kavram öğretimiTest yöntemleriTestler+4
Rabia Türktan
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe dersi kapsamında 6. sınıf öğrencilerinin yazma becerilerini geliştirmeye yönelik etkinliklerin geliştirilmesi ve uygulanması

Yazma, Türkçe eğitimindeki dört dil becerisinden biridir. Bu beceri, diğer dil becerilerine kıyasla daha karmaşık ve zor bir eğitim sonucunda elde edilir. Okul öncesi eğitimde bazı el becerisi çalışmalarıyla bu eğitimin temeli oluşturulmaya çalışılırken ilköğretim birinci sınıfta da bu beceri, yazı yazma adı altında öğrenciye kazandırılmaya çalışılır. Sınıf kademesi arttıkça yazma becerisinin öğrenci tarafından geliştirilmesi ve öğrencinin daha az hatayla metinler ortaya koyması beklenir. Fakat bu beklenti, her defasında istenilen düzeyde karşılık bulmayabilir. Bu durum da yazma becerisinin aşamalı bir şekilde incelenerek yazı hatalarının yorumlanmasına ve yorumlanan hataların giderilebilmesi için bazı önerilerin yapılmasına sebep olur. Bu çalışmada, yazmadaki dört düzeye (kelime, cümle, paragraf, metin) yönelik geliştirilen etkinlik uygulamalarının, öğrencinin yazma becerisine olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, Elazığ ilinin Yurtbaşı beldesinde bulunan İbn-i Sina Ortaokulu'ndaki iki 6. sınıf şubesiyle yürütülmüştür. Bu iki şubenin biri kontrol, diğeri ise deney grubu olarak tayin edilmiştir. Deney (18) ve kontrol (20) grubunda toplam 38 kişi bulunmaktadır. Ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desene göre tasarlanan araştırma süresince öğrencilere etkinlik uygulaması yaptırılmıştır. Bu süreç, beş hafta boyunca haftada bir ders saatidir. Ön test-son test çalışmasıyla elde edilen metinler, içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu inceleme, araştırmacılar tarafından hazırlanan "Yazma Hatalarını Değerlendirme Envanteri"ne göre değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda hata puanı olarak ortaya çıkan sayısal değerlerin, hem grafiklerle betimsel analizi yapılırken hem de Çifte Çok Değişkenli Varyans Analizi, yani Çifte MANOVA (Doubly Multivariate Analysis of Variance – Doubly MANOVA) kullanılarak vordamsal analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, yazma eğitimdeki dört aşamaya ilişkin öğrencilere uygulanan etkinliklerin, öğrencilerin yazmadaki başarısını olumlu etkilediği görülmüştür. Ayrıca yapılan bu çalışma, yazma eğitimindeki dört aşamaya yönelik geliştirilen etkinlik uygulamasının, yazma becerisini tam anlamıyla elde edememiş öğrenciler için yazma becerilerini geliştirici bir yöntem olduğunu göstermek açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Yazma becerisi, etkinlikler, yazma düzeyleri.

BeceriBeceri kazandırmaEtkinlik+5
Rabia Sena Akbaba
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Hızlı okuma eğitiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine ve okumaya ilişkin tutumlarına etkisi

Bu araştırmanın temel amacı, hızlı okuma eğitiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine ve okumaya ilişkin tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 eğitim öğretim yılın ilk döneminde Malatya ili Yeşilyurt ilçesindeki bir özel ilköğretim okulunun iki sınıfında öğrenim gören 44 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bir deney, bir kontrol grubunun yer aldığı çalışmada deney grubuna ilköğretim Türkçe ders programında yer alan etkinliklerin yanı sıra hızlı okuma teknikleriyle, kontrol gruplarında ilköğretim Türkçe ders programında yer alan etkinlikler işlenmiştir. Deney gruplarına 21 ders saatlik uygulama yapılmıştır. Araştırma verileri okuma hızı ölçümleri, okuduğunu anlama testi ve okuma tutum ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Veri toplama araçları deneysel işlemler öncesi öntest olarak, deneysel işlemler sonrası sontest olarak uygulanmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen verilerin çözümlemeleri SPSS 22 paket programlarından yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Grupların okuma hızı puanları ve okuduğunu anlama puanları ve okuma tutumları arasında farklılaşma olup olmadığını belirlemek ve farklılaşmanın yönünü belirlemek için bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Sonuçların yorumlanmasında p= .05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda hızlı okuma tekniklerinin öğrencilerin okuma hızlarına ve okuduğunu anlama düzeylerine olumlu etkilerinin olduğu görülmüştür. Fakat yine hızlı okuma tekniklerinin öğrencilerin okuma tutumlarına olumlu bir etkisi görülmemiştir.

EğitimHızlı okuma teknikleriOkuma+5
Kadir Kaçar
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokullarda edatların öğretimi ve öğrencilerin edatları kullanma yeterlikleri

Dil bilgisi, dilin kurallarını derleyip sunarak dildeki düzeni gözler önüne seren disiplinin adıdır. Dil bilgisi, bu düzeni ortaya çıkarmak için sistemli bir işleyiş içindedir. Bu bakımdan dili oluşturan tüm sözcükler "kelime türleri" adı altında sınıflandırılmış ve bunların cümledeki görevleri açıkça ortaya koyulmuştur. Edat, bağlaç ve ünlemler genellikle dil bilgisinin "kelime bilgisi" bölümünde "kelime türleri" başlığı altında ele alınan konulardır. Diğer kelime türleri gibi dilin iletişimi sağlama işlevini yerine getirmesinde rol alan görevli birimlerdir. Dil bir bütündür. En küçük birim olan sesten cümleye kadar dili oluşturan tüm unsurların dil bilgisi kuralları çerçevesindeki birlik ve uyumu bu bütünlüğü sağlar. Bu bakımdan kelime türleri dilin daha iyi, daha güçlü bir anlatım için gereksinim duyduğu birimler olup bunlardan hiçbiri ötekilerden az veya çok öneme sahip değildir. Ancak Türkçe dil bilgisi öğretimi açısından ele alındığında edat, bağlaç ve ünlemlerin öğretiminde bazı sorunlar görülmektedir. Ortaokullarda edat, bağlaç ve ünlem öğretimi üzerine bir durum tespiti yapmayı amaçlayan bu çalışmada genelden özele doğru bir sıra izlenmek suretiyle dil> dil bilgisi> kelime türleri> edat, bağlaç ve ünlemler hakkında kuramsal bilgilere yer verilmiştir. Yapılan nitel ve nicel araştırmalarla edat, bağlaç ve ünlemlerin ortaokul Türkçe dersindeki öğretimi ele alınmış; bu süreçte yaşanan sorunlar irdelenmiş ve öğrencilerin edat, bağlaç ve ünlemlere ait başarı ortalamaları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma verilerine göre ortaokullarda edat, bağlaç ve ünlem öğretiminde birtakım sorunlar yaşanmaktadır. Öğrencilerin edat, bağlaç ve ünlemleri kavrama ve kullanma başarıları orta düzeydedir. Araştırmalardan elde edilen sonuçlardan hareketle yapılabilecekler hakkında önerilerde de bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bağlaç, Dil bilgisi, Edat, Ünlem.

Dil bilgisi-edatlarDilbilgisiTürkçe+2
Mehmet Cengiz Çakmak
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2015
00
DoctorateOpen AccessTR

Aktif öğrenme yönteminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi

Bu çalışmada, aktif öğrenme yönteminin ilköğretim öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirmeye etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli (deseni), gerçek deneme modellerinden ?ön test son test?e dayalı ?deney ve kontrol gruplu deneysel bir çalışma?dır.Araştırma, Ankara ili Keçiören ilçesinde bulunan Dumlupınar İlköğretim Okulu ve Orhan Gazi İlköğretim Okulunda yürütülmüştür. Bu okullarda okuyan 6. sınıf öğrencilerine araştırmanın içeriğine uygun olarak hazırlıksız konuşma uygulamaları yaptırılmıştır. Elde edilen verilere t-testi uygulanarak konuşma becerisi bakımından aralarında anlamlı farklılık bulunup bulunmadığına bakılmıştır. Sonuçta, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yansız (random) atama yoluyla Dumlupınar İlköğretim Okulu öğrencileri deney, Orhan Gazi İlköğretim Okulu öğrencileri kontrol grubu olarak atanmıştır. Öğrenciler deneysel işlemden önce ve sonra bağımlı değişkenlerle ilgili olarak ölçüme tabi tutulmuşlardır. Deney grubunda aktif öğrenme yöntem ve tekniklerine göre ders işlenirken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemleri kullanılmıştır. Deneysel işlem 12 haftalık bir süreçte gerçekleştirilmiştir.Çalışma sürecinde, araştırmada kullanılan konuşma konularını belirlemek için uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmacı tarafından öğrencilerin konuşma becerilerini değerlendirmek için dereceli puanlama anahtarı (rubric) geliştirilmiştir. Ayrıca çeşitli değişkenlerin deney grubu öğrencilerinin ön test ve son test puanlarına etki edip etmediğini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formuyla öğrencilerden bilgiler alınmıştır.Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamına taşınarak SPSS 16.0 istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrasında ?Konuşma Becerisi Değerlendirme Ölçeği?nden aldıkları puanların anlamlı bir şekilde değişip değişmediğini tespit edebilmek amacıyla karışık ölçümler için iki faktörlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bilgi formlarından alınan bilgilerden elde edilen değerlerin iki değişken arasındaki anlamlılığını test etmek için t testi kullanılmıştır. Elde edilen değerlerin ikiden fazla değişken arasındaki anlamlılığını test etmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, aktif öğrenme yönteminin kullanıldığı sınıftaki öğrencilerin, mevcut Türkçe öğretim programına göre düzenlenen etkinliklerin kullanıldığı sınıftaki öğrencilere göre, konuşma puanlarının daha yüksek çıktığı ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Yapılan deneysel işlem sonuncunda çeşitli değişkenlerin öğrencilerin konuşma puanları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, aktif öğrenme yönteminin ilköğretim öğrencilerinin konuşma becerisini geliştirdiği şeklinde yorumlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Konuşma, Konuşma Becerisi, Konuşma Eğitimi, Aktif Öğrenme.

Aktif öğrenmeKonuşmaKonuşma becerisi+5
Muhammed Eyyüp Sallabaş
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim 7. sınıf öğrencilerine verilen yazma eğitiminin öğrencilerin hikâye yazma becerisine etkisi

Bu araştırmada, ön hazırlık çalışmaları temel alınarak hazırlanan etkinlikler yoluyla ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin hikâye yazma becerilerini geliştirmek amaçlanmıştır.Araştırma, Ankara Elmadağ Kurtuluş İlköğretim Okulu ve Keçiören Orhan Gazi İlköğretim Okulu'nda uygulanmıştır. Araştırmaya bu okullarda öğrenim gören 109 yedinci sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Hikâye yazma seviyelerini belirlemek amacıyla öğrencilerden, alan uzmanlarının görüşleri alınarak hazırlanmış beş konudan biriyle ilgili bir hikâye yazmaları istenmiştir. Yazılan hikâyeler araştırmacı tarafından hazırlanan Hikâye Yazma Değerlendirme Formu'na göre değerlendirilmiş ve SPSS 18.0'de analiz edilmiştir.Ön test son test kontrol gruplu deneysel yöntemin kullanıldığı bu araştırmada, ön test uygulamasının ardından, deney grubunda yer alan öğrencilere on dört hafta boyunca toplam otuz saat süreyle hikâye yazma etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilerle ise dersler klasik usulle işlenmiştir. Uygulama çalışmalarının ardından gruplara son test uygulanmış ve öğrencilerden ön testte seçtikleri konuyla ilgili tekrar bir hikâye yazmaları istenmiştir. Öğrencilerin hikâye yazma becerileri Hikâye Yazma Değerlendirme Formu'ndaki maddelerin her biri açısından karşılaştırıldığında, deney grubu öğrencilerinin son test puanlarının üç madde (bağdaşıklık, yazım ve noktalama) haricinde ön test puanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, deney grubu öğrencilerinin son test puanlarının kontrol grubu öğrencilerinin son test puanlarından üç madde haricinde (paragraf ve satır araları, yazım, noktalama) anlamlı olarak daha yüksek çıktığı görülmüştür. Öğrencilerin hikâye yazma becerileri aldıkları toplam puanlar açısından incelendiğinde, deney grubu öğrencilerinin son test toplam puan ortalamalarının da kontrol grubu öğrencilerinin son test toplam puan ortalamalarından istatistikî olarak anlamlı derecede yüksek çıktığı görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle, verilen yazma eğitiminin öğrencilerin hikâye yazma becerilerini geliştirdiği belirtilebilir.Anahtar Kelimeler: Hikâye Yazma Becerisi, Yazma Etkinlikleri, 7. Sınıf Öğrencileri

Hikaye yazmaTürkçe eğitimiTürkçe öğretimi+4
Merve İzdeş
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
DoctorateOpen AccessTR

İlköğretim öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algısı ve başarı amaç yönelimi türleri ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algıları, öğrenme amaç yönelimleri ve performans amaç yönelimleri arasındaki ilişkiyi; ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin yazma özyeterlik algılarının öğrenme ve performans amaç yönelimleriyle ilişkisini ortaya çıkarmak; bunun yanında öğrencilerin yaratıcı yazma becerileri ve yazma özyeterlik algılarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada ?ilişkisel tarama modeli? kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan ve Yenimahalle) öğrenim gören ilköğretim 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılamadığı için alt, orta ve üst sosyoekonomik çevrelerde (Mamak, Yenimahalle, Çankaya) eğitim gören 518 ilköğretim 8. sınıf öğrencisi örneklem olarak alınmıştır.Çalışmada veri toplamak amacıyla ?Yazma Özyeterlik Ölçeği? ve ?Başarı Amaç Yönelimi Ölçeği? Türkçeye uyarlanmıştır. Ayrıca öğrencilerin yaratıcı yazma başarılarını belirleyebilmek için aynı öğrencilere üç ay arayla iki yazılı anlatım çalışması yaptırılmıştır. İlk yazılı anlatımda serbest yazma çalışması yaptırılmış; ikinci yazılı anlatım uygulamasında ise öğrencilere yaratıcılıklarını ortaya koyabilecekleri yazılı anlatım konuları verilmiştir. Öğrencilerden alınan bu yazılı anlatım çalışmaları ?Yaratıcı Yazma Dereceli Puanlama Anahtarı? kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu ölçeklerden ve yazılı anlatım çalışmalarından elde edilen veriler, analiz edilirken SPSS 16,0 paket programı kullanılmıştır.Araştırmada yaratıcı yazmayla ilgili şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öğrencilerin yazı yazarken konunun serbest bırakıldığı durumlarda daha yaratıcı yazılar oluşturdukları, bunun yanında yazılı anlatım konuları hazır olarak verildiğinde yaratıcılıklarının biraz daha sınırlandırıldığı ve genel değerlendirmede orta düzeyde yaratıcı yazma becerisine sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanında öğrencilerin yaratıcı yazma becerileri ile cinsiyet, baba ve annenin öğrenim durumu, baba ve annenin mesleği, evde internet bağlantısı olup olmama, eve gazete alınma sıklığı, okul öncesi eğitim alma durumu, günlük tutup tutmama, sinema ve tiyatroya gitme sıklığı, yazmaya başlamadan önce yazılacakları hayal edip etmeme, önceki dönem Türkçe dersi karne notu gibi değişkenler arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.Öğrencilerin yaratıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algıları arasında olumlu yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu sonuca göre yazma özyeterliği yüksek olan öğrencilerin genellikle yaratıcı yazma becerileri de iyi düzeydedir. İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileriyle performans amaç yönelimleri ve öğrenme amaç yönelimleri arasında olumlu yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre öğrencilerin performans ya da öğrenme amaç yönelimine sahip olmaları, onların yaratıcı yazma becerilerinde doğrudan etkili değildir.Araştırmada yazma özyeterlik algısına yönelik şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öğrencilerin yazma özyeterlikleriyle cinsiyet, baba ve annenin öğrenim durumu, baba ve annenin mesleği, evde internet bağlantısı olup olmama, eve gazete alınma sıklığı, okul öncesi eğitim alma durumu, sinema ve tiyatroya gitme sıklığı, önceki dönem Türkçe dersi karne notu gibi değişkenler arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin yazma özyeterlik algılarıyla performans amaç yönelimleri ve öğrenme amaç yönelimleri arasında olumlu yönde, orta düzeyde ve istatistikî açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu durumda öğrencilerin performans ya da öğrenme amaç yönelimine sahip olmaları, onların yazma özyeterliklerini aynı düzeyde artırmaktadır.

Türkçe dersiTürkçe eğitimiTürkçe öğretimi+6
Tazegül Demir
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk hikâyelerindeki kahramanların çocuklara rol - model olma durumları

Çocuk edebiyatı, özellikle son otuz yılda çok önemli bir gelişme göstermiş, bu bağlamda Türk ve dünya edebiyatının tanınmış yazar ve şairleri çocuklara hitap eden eserler kaleme almışlardır. Bu çalışmada Türk edebiyatında 1999-2013 yılları arasında yayımlanmış olan on iki (12) hikâye kitabında geçen kahramanların çocuklara rol-model olma durumlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirme 5,6,7 ve 8. Sınıf Öğretim Programları'nda yer alan temalar çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada çocuk edebiyatının niteliklerine, hikâye ve çocuk edebiyatında hikâyeye, çocuk edebiyatında kahraman, karakter ve tip konularına yer verilmiştir. İncelemeye esas alınan yazarlar ve kitapları hakkında bilgi verilmiştir. Türkçe öğretim programında yer alan temalar, bu temaların rol model olma durumuyla ilişkisi ve tespit edilen bulgular ele alınmıştır. Daha sonra genel değerlendirme yapılmış, sonuç ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Temalar, Kahraman, Rol-Model Olma, Hikâye Kitapları.

HikayeHikaye kitaplarıKahramanlar+3
Suzan Özmen
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2016
00
DoctorateOpen AccessTR

Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma becerileri ile öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma

Bu araştırmada, Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin yazma becerileri ile yazma becerisi öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim öğretim yılında Ankara Üniversitesi TÖMER, Gazi Üniversitesi TÖMER ve Hacettepe Üniversitesi HÜDİL'de Türkçe öğrenen C2 seviyesindeki öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışmada örnekleme yoluna gidilmemiş 2009-2010 eğitim öğretim yılında öğrenim gören C2 seviyesindeki 150 öğrencinin tamamına ulaşılmıştır.Araştırma sürecinde ölçme aracı olarak ?Yazma Becerisi Öz Yeterlilik Ölçeği?, ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Dereceli Puanlama Anahtarı? kullanılmıştır. Ölçme süreci sonunda elde edilen verilerin analizinde betimleyici istatistik (frekans, yüzde ve ortalam), T-testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U Testi analizleri kullanılmıştır. Analizler SPSS 15.0 programıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin karşılaştırılmasında anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmanın sonucunda Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin yazma becerileri ile yazma becerisi öz yeterlilik algıları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

TürkçeTürkçe öğretimiYabancı dil öğretimi+2
Kadir Kaan Büyükikiz
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Gülsüm Cengiz'in çocuk kitaplarının Türkçe öğretimi bağlamında tema ve iletiler açısından incelenmesi

Çocuk edebiyatı çocuğun ilgi, ihtiyaç, duygu ve düşüncelerine cevap vermeye çalışan, yazılı ve sözlü ürünlerle onun dünyasına seslenmeyi amaç edinen bir edebiyattır. Çocuk edebiyatı ürünleri okulöncesi dönemden başlayarak sunduğu görsel ve dilsel olanaklarla çocukları anadilinin inceliklerini sezmeye yönelten ilk araçlar olmasının yanında çocuklara okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandırmak gibi önemli bir işleve sahiptir. Çocuk edebiyatına ait metinler, çocukların hem temel dil becerilerini geliştirmelerinde hem de hayâl dünyalarının zenginleştirmelerinde oldukça etkilidir. Çocuk ve Gençlik Edebiyatı yazarlarından Gülsüm Cengiz, yayımladığı şiir, öykü, roman ve tiyatro eserleri ile bu alana önemli katkılar sağlamıştır. Bu çalışmada şairliği, yazarlığı, eğitimci yanı ve Çocuk ve Gençlik Edebiyatı alanında verdiği eserler ile tanınan Gülsüm Cengiz'in " Son Çiçek", "İpini Kopartan Uçurtma", "Ayşe'nin Günleri" ve " Ahşap Evin Çocukları" adlı çocuk kitaplarının Türkçe Öğretimi kapsamında yer alan temalar çerçevesinde tarama ve içerik analizi yöntemi ile incelemesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gülsüm Cengiz, Çocuk Edebiyatı, Türkçe Öğretimi, Tema, İleti, İnceleme.

Cengiz, GülsümMesajTema+4
İrem Toprak
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Türkçe dil bilgisi ve ad durum eklerine ilişkin öğrenci görüşleri

Bu araştırmanın amacı, ?Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin genel olarak Türkçe dil bilgisi ve bunun içerisinde ad durum ekleri ile ilgili görüşleri nelerdir?? sorusuna cevap aramaktır.Araştırmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin Türkçe dil bilgisi ve ad durum ekleri ile ilgili görüşlerini belirlemek için introspektif odak grup görüşmesi tabanlı nitel bir yöntem kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini Ankara Üniversitesi TÖMER'de Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise araştırmanın yürütüldüğü zaman diliminde Ankara Üniversitesi TÖMER'de Temel I-B ve Temel II-A kurlarında Türkçe öğrenen öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma kapsamında öncelikle, 01.09.2010?31.10.2010 tarihlerinde Ankara Üniversitesi TÖMER'de Temel I-B seviyesinde öğrenim görmekte olan 17 öğrenciye uzman görüşü alınarak hazırlanan ve ad durum ekleriyle ilgili bilgiyi ölçme amaçlı bir uygulama yapılmıştır. Uygulama sonucunda öğrencilerin doldurdukları çalışma kâğıtlarındaki doğru ve yanlışlar belirlenmiş ve 8 öğrenci üst, orta ve alt grup şeklinde sınıflandırılarak bu öğrencilerle odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi ile incelenerek, araştırmanın 9 alt amacına yönelik bulgular elde edilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgularda ise Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bu bireylerin Türkçe dil bilgisi ve ad durum eklerinin kullanımı ile ilgili görüşlerinin genel olarak; Türkçe öğrenmenin ve Türkçe dil bilgisinin zor olmadığı, ana dilin Türkçeyi öğrenmede ve Türkçedeki ad durum eklerini kullanmada olumlu ve olumsuz etkilerinin olduğu, ad durum ekleri kullanırken hata yapmanın dikkatsizlikten ana dilin etkisine kadar pek çok nedenin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, ders kitabı hazırlayan uzmanlara, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten uzmanlara ve kurumlara çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca, araştırmanın bir sonucu olarak da A1-A2 seviyelerine uygun olarak hazırlanmış ?eylemler ve aldıkları ad durum ekleri? listesi de ekte sunulmuştur.

Dil bilgisiDil bilgisi-ad durum ekleriTürkçe+5
Hatice Çiğdem Yıldırım
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
DoctorateOpen AccessTR

Üstbiliş strateji eğitiminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi

Bu çalışmada üstbiliş strateji eğitiminin, ilköğretim öğrencilerinin dinleme becerilerini geliştirmeye etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli, ?ön test son teste? dayalı ?deney ve kontrol gruplu bir çalışma?dır.Araştırma, Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan Atatürk İlköğretim Okulunda yürütülmüştür. Başlangıçta bu okulda öğrenim gören 7. sınıf öğrencilerine, araştırmanın içeriğine uygun olarak dinleme etkinlikleri yaptırılmıştır. Elde edilen veriler, istatistikî açıdan değerlendirildikten sonra her iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmadığı görülmüş; yansız atama yoluyla yedinci sınıf şubelerinden biri deney diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Öğrenciler deneysel işlemden önce ve sonra bağımlı değişkenlerle ilgili olarak ölçüme tabi tutulmuştur. Deney grubunda üstbiliş stratejilerine göre ders işlenirken kontrol grubunda Türkçe öğretim programının öngördüğü şekilde ders süreci planlanmıştır. Deneysel süreç ön test ve son test uygulamaları hariç 12 hafta sürmüştür.Çalışmada etkinliklerde kullanılacak dinleme metinleri, uzman görüşüne sunularak belirlenmiştir. Araştırmacı tarafından öğrencilerin üstbilişsel dinleme becerilerini değerlendirmek için Üstbilişsel Dinleme (Dinlediğini Anlama) Farkındalığı Ölçeği geliştirilmiş ve Üstbilişsel Dinlediğini Anlama Görüşme Formu düzenlenmiştir. Aynı zamanda birtakım değişkenlerin deney grubu öğrencilerinin ön test ve son test puanlarına etki edip etmediğini belirlemek amacıyla Kişisel Bilgi Formu ile öğrencilerden bilgiler alınmıştır.Araştırmada elde edilen veriler, bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS 15.0 istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin uygulama öncesinde ve sonrasında ?Üstbilişsel Dinleme (Dinlediğini Anlama) Farkındalığı Ölçeği? ve ?Üstbilişsel Dinlediğini Anlama Görüşme Formu?ndan aldıkları puanların anlamlı bir biçimde değişip değişmediğini tespit etmek için çeşitli analizlerden faydalanılmıştır.Araştırma sonucunda üstbiliş strateji eğitiminin verildiği sınıftaki öğrencilerin, uygulanan Türkçe öğretim programına göre düzenlenen etkinliklerin kullanıldığı sınıftaki öğrencilere göre dinleme puanlarının yüksek çıktığı ve arada anlamlı bir farkın bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan deneysel işlem sonucunda değişkenlerden sadece cinsiyetin, öğrencilerin dinleme başarılarında anlamlı bir fark oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, üstbiliş strateji eğitiminin, ilköğretim öğrencilerinin dinleme becerilerini geliştirdiği şeklinde yorumlanmıştır.

DinlemeDinleme becerisiDinleme-anlama+3
Deniz Melanlıoğlu
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Not alarak dinleme eğitiminin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin dinleme becerisi üzerindeki etkisi

Bu araştırmada not alarak dinleme tekniği aracılığıyla ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerini geliştirmek amaçlanmıştır.Araştırma, Ankara Sincan Semiha İsen İlköğretim Okulu ve Elmadağ Kurtuluş İlköğretim Okulunda uygulanmıştır. Araştırmaya bu okullarda öğrenim gören 102 7.sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Dinleme seviyelerini belirlemek amacıyla öğrencilere bir metin dinletilmiş ve onlardan Dinleme Testi'nde yer alan soruları cevaplamaları istenmiştir. Metnin seçimi ve Dinleme Testi'nin hazırlanması sürecinde uzman görüşüne başvurulmuştur. Öğrencilerin cevapları, hazırlanan cevap anahtarı doğrultusunda, araştırmacı ve ikinci gözlemci tarafından değerlendirilmiş; SPSS 18.0'de analiz edilmiştir.Ön test son test kontrol gruplu deneysel yöntemin kullanıldığı bu araştırmada, ön test uygulamasının ardından, deney grubu öğrencilerine, hazırlanan etkinlikler aracığıyla on hafta boyunca not alarak dinleme eğitimi verilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerle ise dersler olağan akışında devam etmiştir. Uygulama çalışmalarının ardından gruplara son test uygulanmıştır. Son test için kullanılan metin ve Dinleme Testi ön testtekiyle aynıdır. Öğrencilerin dinleme becerileri, Dinleme Testi'nde yer alan soruların her biri açısından karşılaştırıldığında, tüm sorularda deney grubu öğrencilerinin son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, deney grubu öğrencilerinin son test puanlarının kontrol grubu öğrencilerinin son test puanlarından iki soru haricinde (dört ve beşinci sorularda) anlamlı olarak daha yüksek çıktığı görülmüştür. Öğrencilerin dinleme becerileri, aldıkları toplam puanlar açısından incelendiğinde, deney grubu öğrencilerinin son test toplam puan ortalamalarının da kontrol grubu öğrencilerinin son test toplam puan ortalamalarından anlamlı derecede yüksek çıktığı görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerine verilen not alarak dinleme eğitiminin öğrencilerin dinleme becerilerini geliştirdiği belirtilebilir.Anahtar Kelimeler: Not Alarak Dinleme Tekniği, Dinleme Becerisi, Dinleme Etkinlikleri, 7. Sınıf Öğrencileri.

Dinleme becerisiNot almaİlköğretim öğrencileri
Duygu Kocaadam
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Beden dilinin yabancılara Türkçe öğretiminde etkisi

Beden dilinin yabancılara Türkçe öğretimi üzerinde etkisini araştırdığımız bu çalışmada amacımız beden dilini aktif olarak kullanarak kelime öğretimi yapmaktır. Bu süreç esnasında öğrenci üzerinde kültürel bir beden dili farkındalığı oluşturmayı ve öğretmen açısından ise derse karşı öğrenciyi olumlu motive edebilmek amacıyla öğretmenin beden diline dikkat çekmeyi amaçladık.Çalışmamızın başında, çalışmamızı yapmamızın gerekçelerini ortaya koyan problem durumu, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, araştırmanın yöntemi, varsayımlar, kapsam ve sınırlılıklar, veri toplama teknikleri, toplanan verilerin analizi ile ilgili araştırmalar açıklanmıştır.Çalışmamızın kavramsal çerçevesinde ise beden dilinin ne olduğu, önemi ve özelliklerinden bahsedildikten sonra beden dilinin yabancılara Türkçe öğretiminde nasıl kullanılacağı konusuna değinilmiştir.Bu çalışma Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde lisans eğitimi almadan önce Türkçe hazırlık eğitimi gören yabancı öğrenciler üzerinde uygulanmıştır. Önce biri deney grubu diğeri kontrol grubu olmak üzere on beşer kişilik iki sınıf seçilmiş ve uygulama bu iki sınıf üzerinde yapılmıştır. Bu iki sınıfa ön test-son test yöntemiyle dönem başında ve dönem sonunda test uygulanmış ve sonuçları SPSS yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmamızın sonucunda beden diliyle kelime öğretimi yapılan sınıfın klasik yöntemle kelime öğretimi yapılan sınıfa göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir.

Beden diliTürkçeTürkçe öğretimi+2
Hüseyin Göçmenler
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye ve Azerbaycan'daki 6. sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı açısından karşılaştırılması

Türkçe öğretiminin en önemli aracı olan ana dili ders kitaplarının, Türkçenin söz varlığı unsurlarını başarılı bir şekilde yansıtması beklenir. Dört temel dil becerisinin temelinde yer alan sözcüklerin öğrencilere en iyi şekilde kazandırılması noktasında hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin ilk başvuru kaynağı olan ders kitaplarının; özellikle de Türkçe öğretiminin asıl amaç edinildiği ana dili ders kitaplarının, söz varlığı zengin olmalıdır. Bu çalışmada Talim Terbiye Kurulu'nun 2015-2016 eğitim-öğretim yılında okutulmasını tavsiye ettiği MEB yayınlarına ait 6. Sınıf Türkçe ders kitabı ile Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı'nın 01.04.2004 tarihli, 265 sayılı emri ile 2012-2013 öğretim yılında okutulmak üzere tavsiye ettiği Bilal HESENLİ, Esger GULİYEV, Soltan Hüseyinoğlu tarafından ilköğretim okullarının 6. sınıfı için hazırlanan Türkçe ders kitabındaki metinler kullanılmıştır. Ders kitapları öncelikle bilgisayar ortamında Word programına aktarılmış, tüm kelimeler alt alta sıralandıktan sonra Excel programına yüklenmiş ve orada tür, görev ve köken bakımından sözcükler incelenmiştir. Daha sonra kitapların tekrarlı ve tekrarsız söz varlığının sayısı tespit edilmiştir. Bulgular tekrarsız söz varlığı sayısı üzerinden tespit edilip yorumlanmıştır. En sonunda tüm veriler grafiklere dönüştürülerek somut bir şekilde çalışmaya eklenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle Türkiye ve Azerbaycan'da okutulan Türkçe ders kitapları tekrarsız sözcük sayısının tekrarlı sözcük sayısına oranına bakıldığında tekrarsız sözcüklerin tüm sözcüklerin üçte biri kadar olduğu görülmüştür. Bu da söz varlığının zengin bir şekilde ders kitaplarına yansıtılmasında yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, Türkçe ders kitaplarında yer alan söz varlığı unsurlarının tür ve görevlerine göre dağılımını, ders kitaplarında yer alan sözcüklerin kökenini, ders kitaplarında bulunan metinlerin okunabilirliğini, sıklığını, ders kitaplarının söz varlığı açısından yeterliliğini ve hitap ettiği yaş seviyesinin bilişsel gelişim sürecine uygunluğunu tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Anahtar Sözcükler: Sözcük, söz varlığı, temel söz varlığı, söz dağarcığı gelişimi, Azerbaycan ve Türkiye'deki Türkçe ders kitapları.

AzerbaycanDers kitaplarıKarşılaştırmalı eğitim+6
Remzi Çalışır
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Seyrânî'nin şiirlerinin değerler eğitimi açısından ortaokul Türkçe ders kitaplarına alınabilirliği bakımından incelenmesi

Bu çalışmada, XIX. yüzyıl saz şairlerinden Everekli Seyrânî'nin şiirlerinde yer alan değerler ve bu değerlerin ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alabilirliği bakımından incelemesi yapılmıştır. Tarihî devamlılığa bağlı olarak nesilden nesile aktarılan "değer"lerin en önemli taşıyıcıları kuşkusuz şair ve yazarlardır. Yaşadıkları çağların hâkim inanç ve kültürünün şekillendirdiği değerleri belli ölçülerde eserlerine yansıtan şair ve yazarların eserleri bu yönden pek çok akademik araştırmaya konu olmuştur. Ortaokul Türkçe ders kitaplarında öğretilmesi istenen beceriler; Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, iletişim kurma, problem çözme, araştırma, karar verme, bilgi teknolojilerinden yararlanma ve girişimciliktir. Bu beceriler dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma, dilbilgisi öğrenme alanları içinde verilmeye çalışılır. Bu çalışmada Seyrânî'nin şiirlerinde sevgi, dostluk, tevazu, sorumluluk, dayanışma, misafirperverlik, iyilik, ahlak, çalışkanlık, vefa, sadakat, özgüven, sevgi, hoşgörü, yardımlaşma, paylaşma, kötü alışkanlıklar, tarih bilinci, adalet, doğruluk ve sabır değerleri incelenmiştir. Aranan bu değerler 5, 6, 7 ve 8. sınıf ortaokul Türkçe ders kitaplarında Seyrânî'nin şiirleriyle nasıl verileceği ve hangi şiirin hangi değer içinde olabileceği araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Seyrânî, Şiir,Değerler Eğitimi, Tema, Türkçe Eğitimi.

Aşık SeyraniEğitsel değerlerTürk halk şiiri
Zeynep Betül Doğan
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2017
00
DoctorateOpen AccessTR

Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumları ve yazma becerileri

Bu tezin amacı; Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçe yönelik tutumlarını ortaya koymak ve ana dilde oluşturdukları yazılı anlatımlarını değerlendirmektir.Bu araştırma, yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumlarını tespit etmeye ve yazılı anlatımlarını değerlendirmeye yönelik tarama modelinde bir araştırmadır.Araştırmanın evrenini, Belçika'da yaşayan Türk çocukları oluşturmaktadır. Evrene giren bütün Türk çocuklarından veri toplamak mümkün olmadığından örneklem alma yoluna gidilmiştir. Çalışma, 2010-2011 eğitim öğretim yılında Belçika'nın Anvers, Gent, Genk, Brüksel bölgelerinde 35 dernekte Türkçe ve Türk Kültürü Dersi alan rastgele/seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 11-15 yaş arası 198 Türk çocuğu üzerinde yapılmıştır.Araştırmada kullanılacak verilere ulaşmak için tarafımızca geliştirilen ?Yurt Dışında Yaşayan Türk Çocuklarının Ana Dillerine Yönelik Tutum Ölçeği? (YDYTÇADYTÖ), ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmış, öğrencilerin yazılı anlatımlarına yönelik veriler için de öğrencilerin yazdıkları kompozisyonlardan yararlanılmıştır. Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumlarına ilişkin verilerin analizinde betimleyici istatistik (frekans, yüzde, ortalama), Independent Sample t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Levene testi, Scheffe çoklu karşılaştırma testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi tekniği, regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmada analizler için elde sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Çalışmada yer alan analizler için SPSS 19.0 paket programı kullanılmıştır. Nitel boyutta elde edilen veriler için ise betimsel içerik analizi kullanılmıştır.Yapılan incelemeler sonucunda araştırmaya katılan Belçika'daki Türk çocuklarının ana dillerine yönelik tutumlarının (hiç, az, orta, çok ve tam değer aralıklarından) çok düzeyinde olduğu görülmüştür. Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumlarının olumlu ve çok düzeyinde olmasına karşılık yazılı anlatımlarında başarı gösterememişlerdir. Hemen hiçbiri kompozisyon dış yapı özelliklerine uymamıştır. Diller arası (Flamanca-Türkeç ve Fransızca-Türkçe) kelime ve kavram aktarımı, noktalama işaretlerinin yanlış ve eksik kullanımı, yazım yanlışları, ses ve ses uyumları ile ilgili yanlışlar, ifade yanlışları, konuşma dilinin ve ağız özelliğinin yazılı anlatımlara aktarılması yanlışları çok sıklıkla karşılaşılan yanlışlardandır.Anahtar Kelimeler: Türkçe Eğitimi ve Öğretimi, Yurt Dışında Yaşan Türk Çocukları, Ana Dili Tutumu, Yazma Becerisi, Belçika.

BelçikaTutum ölçekleriTutumlar+9
Ülker Şen
Gazi University · Institute of Educational Sciences
2011
00
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki serbest okuma metinlerinde yer alan alıntı sözcüklerin incelenmesi

Bu çalışmanın veri kaynağı, ilköğretim 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki serbest okuma metinleridir. Çalışma, doküman incelemesi aracılığıyla birleştirilen verilerin içerik analizine dayanmaktadır. Araştırmada söz konusu metinlerde kullanılan tüm sözcükler taranarak önce pdf formatına, sonra da veri süzmesi amacıyla sırasıyla word ve excel formatlarına aktarılmıştır. Metinlerdeki Türkçe ve alıntı sözcüklerin tekrarsız halleri dikkate alınmıştır. Çalışmanın sonunda da metinlerdeen sık tekrar edilen 100 sözcük liste halinde verilmiştir. Çalışma sonucunda sözcüklerin tekrarsız kullanımları incelendiğinde, 5. sınıfta 2482 sözcüğün %17'sinin (423); 6. sınıfta 2322 sözcüğün %15'inin (358); 7. sınıfta 2477 sözcüğün %16'sının (400); 8. sınıfta 2061 sözcüğün %17'sinin (356) alıntı sözcük olduğu görülmüştür. Genel anlamda, yapılan incelemeden elde edilen bulgular eşliğinde, ilköğretim5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki serbest okuma metinlerinin alıntı sözcük varlığı açısından, belirgin şekilde birbirleri arasında tutarsızlık arz ettiği; kimi metinlerin alıntı sözcük sayısı bakımından hafif kaldığı, kimininse öğrenci seviyesi düşünüldüğünde çok ağır olduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle ders kitaplarındaki söz konusu metinlerin, genel olarak, Türkçe Öğretim Programlarının yabancı sözcükler konusundaki alt amaçlarına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Alıntı kelimeAlıntı sözlerDers kitapları+7
Muhamed Karakaya
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim 7. sınıf Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitabının yapılandırmacı öğrenme anlayışına göre incelenmesi

Toplumların refah ve mutluluğunun temini için pek çok temel dinamiğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bunların başında eğitim, adalet, ekonomi vs. gelmektedir. Eğitim, tüm insanlık ailesi için her zaman önem kazanmış bir olgudur. Gelişmiş toplumlarda eğitim, bilimsel temele oturtulmuş olup elde edilecek verimin azami seviyeye çıkartılması için de yeni metotlar geliştirilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı da gerek belli periyotlarla düzenlediği ?Milli Eğitim Şûraları?nda gerek Talim ve Terbiye Kurumu'nun almış olduğu kararlarla eğitim-öğretim programlarını gözden geçirerek daha verimli hale getirmektedir. Bunun sonucu olarak Milli Eğitim Bakanlığı, son zamanlarda eğitim-öğretim programlarını yapılandırmacı bir anlayışla yeniden ele almıştır. Tezimizde Milli Eğitim Bakanlığı'nın yapmış olduğu yapılandırmacı anlayışa dönük eğitim-öğretim programlarına uygun olarak hazırlanan 7. Sınıf Türkçe Dersi Öğretmen Kılavuz Kitabı'nı incelemeye çalıştık. Araştırmamızda söz konusu kitabın yapılandırmacı öğrenme anlayışına uygun olup olmadığı ciheti irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Yapılandırmacı yaklaşımın ilkeleri, alanyazın incelemeleri ve uzman görüşleriyle yapılandırmacı öğrenmenin ilkelerini temsil eden 11 (on bir) adet değerlendirme ölçütü belirlenmiştir. Bu ölçütlerin Öğretmen Kılavuz Kitabı'nda hangi etkinlik ve çalışmalara karşılık geldiği tespit edilmeye çalışılmıştır.

Türkçe dersiTürkçe eğitimiTürkçe öğretimi+4
Fethiye Sert
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Koca Ragıp Paşa'nın divanında geçen atasözleri ve deyimlerin Türkçe ders kitaplarında bulunma durumunun incelenmesi

Koca Ragıp Paşa, sade Türkçe ile yazdığı şiirlerinde hikemî tarzı benimseyen ve dilin ifade gücünü etkili biçimde kullanan önemli bir 18. yüzyıl Divan şairidir. Şairin Divanı, atasözleri ve deyimlerin doğal bir üslupla yer aldığı metinlerden oluşmaktadır. Bu yönüyle eser, Türkçenin söz varlığına ve kültürel birikimine dair önemli ipuçları barındırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Koca Ragıp Paşa'nın Divanı'nda geçen deyim ve atasözlerini belirleyerek bu dil unsurlarının Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alıp almadığını incelemektir. Bu doğrultuda Divan taranmış, 919 atasözü ve 400 deyim tespit edilmiş, yapısal özelliklerine göre sınıflandırılmış ve günümüz eğitim materyalleriyle karşılaştırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Koca Ragıp Paşanın Divanında geçen deyim ve atasözlerinin hangi sınıf düzeyinde, hangi temada ve hangi metin içinde yer aldığı belirlenmiş, ders kitaplarında doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılıp kullanılmadığı analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, klasik edebiyat ürünlerinde yer alan deyim ve atasözlerinin, günümüz eğitim materyallerine yeterince yansıtılmadığını göstermektedir. Bu bağlamda, Türkçe eğitiminde tarihî dil unsurlarının daha etkin kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmış ve müfredat geliştiricilere yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Hülya Aydın
Burdur Mehmet Akif Ersoy University · Institute of Educational Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Süleyman Paşa'nın İlm-i Sarf-ı Türkî adlı eserinin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemi

Çok geniş bir coğrafyada etkili olan ve kullanılan Türkçe sahip olduğu köklü tarihi nedeniyle çeşitli evreler geçirmiştir. Bu aşamalardan biri de Türkçenin 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti'nin sınırları içerisinde oluşturduğu yazı dili olan Osmanlı Türkçesi dönemidir. Bu dönemde Türkçe öğretimine yönelik birçok eser verilmiştir. Fakat eserlere verilen isimler "Osmanî" başlığı ile kaleme alınmıştır. Süleyman Hüsnü Paşa ise bunu doğru bulmayarak tepki göstermiş ve 1876 yılında "İlm-i Sarf-ı Türkî" adlı eserini kaleme almıştır. Eserin başlığına Türk isminin verilmiş olması Türkçenin ilk kez ayrı bir dil olarak kabul edilip ele alındığını göstermektedir. Bizim çalışmamız ise eserin yaklaşık olarak yirmi dört yıl sonra genişletilerek 1900 yılında kasbar madbaasında basılmış olan nüshası üzerinedir. 1876 yılındaki nüsha her ne kadar çalışılmışsa da 1900 yılındaki nüshanın çevirisinin yapılmadığı ve eksik olduğu görülmüş ve bu durum bizim çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışma İlm-i Sarf-ı Türkî adlı eserinin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemini orataya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Hazırlanan çalışmada ilk olarak giriş bölümüne yer verilmiş daha sonra "Türkçe Öğretim Tarihi" başlığı altında Türkçe öğretimin kısa bir tarihçesine yer verilerek "Mektepler ve Medreselerde Türkçe Öğretimi" başlıklı bölüme geçilmiştir. Bu bölümde ise mektep ve medrese ders programlarında Türkçenin yeri saptanmaya çalışılmıştır. Bu bölümün ardından "Tanzimat Dönemi ve Sonrası Yazılan Dil Bilgisi Kitapları" bölümüne geçilmiş ve bu dönemde yazılmış olan dil bilgisi kitaplarının özellikleri saptanmıştır. Daha sonra Süleyman Hüsnü Paşa'nın edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiş ve "İlm-i Sarf-ı Türkî " nin günümüz Türkçesine çevirisi yapılmış ve incelemesi yapılarak değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak, araştırmanın son kısmında kitapta geçen gramer terimleri için bir sözlük eklenmiştir.

DilbilgisiSüleyman PaşaTürkçe öğretimi+1
Serap Atış
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Educational Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Necati Bey Divanı'ndaki atasözleri ve deyimlerin Türkçe ders kitaplarında yer alma durumlarının incelenmesi

Türk Dili, tarih boyunca çok farklı coğrafyalarda konuşulmuş, yayıldığı tüm coğrafyaların kültürlerinden ve yaşayış şekillerinden birçok şeyi bünyesine katmıştır. Türk Dilinin en çok kullanılan söz varlığı ürünleri olan atasözleri ve deyimler de bu coğrafyalardan etkilenerek oluşmuştur. Adeta dilimizin gen haritası durumunda olan atasözleri ve deyimler Türk Milletinin yaşayışı, düşünüşü, dünya görüşü, günlük yaşayışı ve karşılaştığı farklı durumlar karşısında nasıl tepkiler verdiği hakkında bize çok önemli bilgiler vermektedir. Atasözleri ve deyimlerimizin kültürümüzü gelecek kuşaklara aktarmadaki rolünü göz ardı edemeyiz. Necâtî Bey, kullandığı sade Türkçesi ve şiirde kültürel ögelere yer vermesi sayesinde hem kendine özgü bir şiir dili oluşturmuş, hem de kültür ögelerimizin gelecek kuşaklara aktarılması konusunda Türk diline önemli bir hizmette bulunmuştur. Necâti Bey'in diğer bir önemli özelliği ise atasözü ve deyim kullanmadaki ustalığıdır. 15. yüzyıl Divan edebiyatının önemli şahsiyetlerinden olan Necati Bey'in günümüze kadar ulaşan tek eseri divanıdır. Çalışmanın ana kaynağı ise Ali Nihat Tarlan tarafından Necati Bey'in divanının 20 farklı nüshasını karşılaştırarak hazırladığı Necati Bey Divanı adlı eseridir. Çalışmanın amacı Necati Bey Divanı'nda yer alan atasözleri ve deyimlerden yararlanarak atasözü ve deyim öğretimini kolaylaştırmak, gerçek ve mecaz anlamı ayırt etmeyi göstermek, atasözlerini ve deyimlerin Türkçe ders kitaplarında etkili bir şekilde kullanımını sağlamaktır. Hazırlanan çalışmada Necati Bey Divanı'nda yer alan gazel, kaside, kıt'a, mersiye, terci-i bend ve murabbalarda tarama yöntemi kullanılarak atasözü ve deyim saptaması yapılmıştır. Yapılan bu taramada, 52 beyitte 48 farklı atasözü ve 589 beyitte 244 farklı deyim saptanmıştır. Necati Bey Divanı'nda saptanan deyimler yapısal özellikleri bakımından birleşik fiil ve isim grubu olarak sınıflandırıldı. Necati Bey Divanı'nda saptanan atasözleri ve deyimlerin 5-8. sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunma durumları belirnenip tablolaştırılarak sunuldu. Necati Bey Divanı'nda saptanan atasözleri ve deyimlerin Türkçe ders kitaplarında bulunmaları bize gösteriyor ki, belli bir zümreye ait olarak bilinen Klasik Türk şiirinde, bugün bile ağızlarda yaşamayı sürdüren halka ait birçok sözcüğe rastlanmaktadır.

AtasözleriDers kitaplarıDeyimler+6
Bülent Ateş
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Educational Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe öğretmenlerinin özel alan yeterlikleri: Bir durum belirleme çalışması

Türkçe Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri: Bir Durum Belirleme ÇalışmasıKübra ŞENGÜLFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri EnstitüsüTürkçe Eğitimi Ana Bilim DalıAğustos - 2012, Sayfa: XII + 162Türkçe öğretmenlerinin ?Türkçe Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri?ne sahip olma durumlarına ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmada, betimsel nitelikli tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma örneklemini 2011-2012 öğretim yılında Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından ortaya konan istatistiki bölge birimi sınıflandırmasına göre 12 istatistiki bölge biriminden birer il olmak üzere, toplam 12 ilde (İstanbul, Çanakkale, Aydın, Bursa, Ankara, Adana, Nevşehir, Zonguldak, Giresun, Kars, Elazığ, Şanlıurfa) görev yapan 579 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır.Veri toplama aracı olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın hazırladığı Türkçe Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri'ndeki 5 ana yeterlik alanı ve bu alanlarda yer alan 25 alt yeterlikten yararlanılarak oluşturulan anket kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, ?Türkçe Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri?ne ilişkin genel ortalamaya göre =3,22), Türkçe öğretmenlerinin ?kısmen yeterli? oldukları belirlenmiştir. Türkçe öğretim sürecini planlama ve düzenlemede ?yeterli? oldukları ( =3,74); öğrencilerin dil becerilerini geliştirmede ?yeterli? oldukları ( =3,44); öğrencilerin dil gelişimini izleme ve değerlendirmede ?kısmen yeterli? oldukları ( =2,90); okul, aile ve toplumla iş birliği yapmada ?kısmen yeterli? oldukları ( =3,13) Türkçe alanında mesleki gelişimini sağlamada ?kısmen yeterli? oldukları ( =2,91) belirlenmiştir.Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla, eğitim fakültesi mezunlarının fen ?edebiyat fakültesi mezunlarına oranla, yüksek lisans mezunlarının lisans mezunlarına oranla, 0-5 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin 6-10 yıl kıdeme sahip öğretmenlere oranla, TR1 İstanbul, TR2 Batı Marmara, TR3 Ege, TR5 Batı Anadolu, TRB Ortadoğu Anadolu ve TRC Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görev yapan öğretmenlerin diğer bölgelerin çoğunda görev yapan öğretmenlere oranla, illerde ve ilçelerde görev yapan öğretmenlerin köylerde ve beldelerde göre yapan öğretmenlere oranla daha yeterli olmaları araştırmanın diğer önemli bulgularıdır.Anahtar Sözcükler: Öğretmen yeterlikleri, özel alan yeterlikleri, Türkçe öğretmenleri.

Branş öğretmenleriMesleki yeterlilikTürkçe+4
Kübra Şengül
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Türkmen Türkçesi ile Divanü Lûgat-it Türk'ün söz varlığı açısından karşılaştırılması

Söz varlığı, bir dildeki kavramlar dünyasının, kalıplaşmış sözlerin ve anlatımda kullanılan her türlü gösterenin bütünüdür. Oldukça geniş bir kavram olan söz varlığı, bir dildeki anlamlı tüm sözcükleri ve söz kalıplarını kapsamaktadır. Dilin önemli bir boyutunu karşılayan söz varlığı, insanların her türlü olay, durum, duygu veya düşünceyi karşısındakilere en iyi biçimde aktarma yolunu seçerken etkili olmaktadır.Türkçe, dil bilimcilerin hayranlıkla incelediği ciddi bir türetme gücüne, her türlü somut ya da soyut durum, kavram ve olayı ifade edebilecek zengin bir söz varlığına sahiptir. Türkçenin binlerce yıllık gelişim süreci içinde türetme ve kavramlaştırma gücü ile yarattığı binlerce ögeden meydana gelen söz varlığı, en soyut kavramları bile zihinde canlandırabilecek güçtedir.Karahanlı Dönemi'ne ait üç büyük eserden biri olan Divanü Lûgat-it Türk, Türkçenin bilinen ilk sözlük çalışmasıdır ve kendi dönemi için bütün Türk lehçelerinin söz varlığını belli ölçüde yansıtabilecek nitelikte bir kaynaktır. Bu eserde geçen sözcükler, Türkçenin tarihsel gelişim seyrine uygun olarak ses ve anlam değişmesine uğramış ve bugün Türk dilinin lehçelerinde yerini almıştır.Türkmen Türkçesi, Türk dilinin Oğuz grubu lehçelerinden biridir ve Çağatay Türkçesi'nin etkisi altında geliştiği için hem batı Türkçesinin hem de doğu Türkçesinin özelliklerini bünyesinde barındırmaktadır. Bu anlamda Karahanlı Türkçesinin söz varlığını en iyi biçimde yansıtan Divanü Lûgat-it Türk'le Türkmen Türkçesinin söz varlığını artzamanlı yöntemlerle karşılaştırmanın nitelikli sonuçlar vereceği düşünülmüştür.Türkmen Türkçesinin söz varlığında meydana gelen ses ve anlam değişmelerini, Karahanlı döneminden hareketle belirlemeyi amaçlayan bu çalışma, Türkmen Türkçesinin günümüzdeki söz varlığıyla Divanü Lûgat-it Türk'ün söz varlığının ses ve anlam yönünden karşılaştırmasını konu edinmiştir.Çalışma altı bölümden meydana gelmektedir. İlk üç bölümde söz varlığı, Divanü Lûgat-it Türk ve Türkmen Türkçesi hakkında kuramsal, açıklayıcı bilgiler verilmiştir. Sonraki üç bölümde ise söz varlığı karşılaştırması sonucunda ortaya çıkan ses ve anlam olayları üzerinde incelemeler yapılmış, takip edilebilen ortak sözcüklerin listesi başlıklar altında verilmiştir. Altıncı bölümde, çalışmanın bulguları ve sayısal verileri ?sonuç? başlığı altında paylaşılmış ve kullanılan kaynaklar listelenmiştir.

Divanü Lugati't-TürkSöz varlığıTürk lehçeleri+3
Yavuz Tanyeri
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan şiirlerdeki anlam olaylarının incelenmesi

Bu tezde, şiirin tanımı, şiirin unsurları, şiir inceleme yöntemleri, şiir metinlerinin ana dili öğretimindeki yeri ve önemi, anlam bilimi, anlam olayları, şiir incelemelerinde anlam olaylarının yeri ve katkısı üzerinde çalışılmıştır. İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki şiirler- serbest okuma metinleri ve öğretmen kılavuz kitabındaki dinleme metinleri de dâhil- incelenerek bu şiirlerdeki anlam olayları tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı, ilköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki şiir metinlerindeki anlam olaylarını inceleyerek bu olayların şiirin anlamına ve anlaşılmasına etkisini ve anlam olaylarının şiirlerde ne derece kullanıldığını belirlemektir.Bu çalışmada öncelikle şiirin tanımı, unsurları, şiir inceleme yöntemleri, şiir metinlerinin ana dili öğretimindeki yeri ve önemi açıklanmıştır. Daha sonra anlam bilimi ve anlam olayları üzerinde durulmuştur. En son aşamada ise 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki şiirler incelenmiş, bu şiirlerdeki anlam olayları tespit edilmiş; anlam olaylarıyla ilgili örnek etkinlikler verilmiş ve SBS'de çıkan anlam olayları gösterilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde ise çalışma sonucunda ulaşılan sonuçlar ve konuyla ilgili öneriler verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, şiir, anlam bilimi, anlam olayları, Türkçe ders kitapları.

AnlamAnlam bilimDers kitapları+5
Remzi Kaplan
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Yavuz Bülent Bakiler'in Harman adlı eserinin biçim ve içerik açısından incelenmesi

23 Nisan 1936 tarihinde Sivas'ta doğan Yavuz Bülent Bakiler; şiirle, sanatla iç içe geçireceği bir hayatının olacağının belirtilerini ilkokul yıllarında verir. Ev hanımı olan annesinin her gece anlattığı masallar, söylediği türküler, devlet memuru babasının kendisine okuttuğu ?Büyük Doğu? dergileri, Sivas'ta halk sairlerinin meydanlarda yaptığı atışmalar ve ilkokul öğretmeninin teşvik edişi Bakiler'in sanatlı söyleyişe ilgi duymasına vesile olur. Şiire olan ilgiyle birlikte eğitimine devam eden Bakiler, 1960 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olur. Bir süre Sivas'ta avukatlık mesleğini yapan sanatçı, farklı devlet kurumlarında çalıştıktan sonra emekliye ayrılır. Şiir kitaplarıyla ve diğer türlerde yazdığı eserleriyle Türk edebiyatına katkılarda bulunan Bakiler'in çeşitli gazete ve dergilerde yazıları yayımlanır. Bir süre televizyon kanallarında Türk cumhuriyetleri ve Türkçeyle ilgili programlar hazırlar. Şiir kitapları, antolojiler ve nesir kitapları kaleme alan Bakiler'e kitapları ve televizyon programları dolayısıyla ödüller verilir. Hisar dergisi sairleri arasında yer alan Bakiler, günümüzde özel bir gazetede köse yazıları yazmaktadır.Yavuz Bülent Bakiler'in ?Harman? adlı eserinin biçim ve içerik açısından incelendiği bu çalışmada, yedi bölüm halinde tasnif edilen yüz yirmi şiir çeşitli yönlerden değerlendirilmiştir. Biçim ve içerik ana baslıkları altında belirtilen alt baslıklar, şiirler için değerlendirme unsurlarını oluşturmuştur. Bu değerlendirme neticesinde Bakiler'in şiire bakısı, şairliği; tema olarak hangi duygular, hangi kavramlar, hangi konular üzerinde durduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Yavuz Bülent Bakiler, Harman, Şiir, Biçim, İçerik, İnceleme

Bakiler, Yavuz BülentBiçimDil eğitimi+5
Betül Batur
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Beyânü'l-Hak (1-3. ciltler): İnceleme-edebiyat ve eğitimle ilgili metinlerin irdelenmesi

Dergi incelemesi, araştırmacıların üzerinde çalıştıkları konular için ilk elden malzeme ve bilgi sunması bakımından oldukça önemlidir. Ayrıca dergiler, yayımlandıkları yılların siyasi, tarihi ve sosyal yönleri başta olmak üzere bütün yönlerini bilmemiz ve tanımamız bakımından önemli kaynaklarıdır.Bu çalışma 1908-1912 tarihleri arasında yayın hayatında kalan, Şehrî Ahmet Efendi'nin sahibi olduğu, Mustafa Sabri Efendi'nin başyazarlığını yaptığı, haftalık periyotla çıkan Beyânü'l-Hak dergisinin 1-3. Cilt, 1-78. sayılarını içermektedir. Yayımlandığı dönemin alt-üst oluşlarını yansıtmanın yanı sıra ilmî, edebî ve siyasi yönüyle de Beyânü'l-Hak dergisi incelenmeyi hak eden bir yayın organıdır.Çalışma, ?giriş?, ?inceleme? ve ?seçilmiş metinler?den oluşmaktadır. Giriş kısmında, dönemin siyasi ve sosyal olayları ve kültür hayatı hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme kısmında Beyânü'l-Hak dergisinin başyazarı Mustafa Sabri Efendi hakkında bilgiler verilmiş, derginin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuştur. Buna ek olarak bu bölümde yazılar, yazar adına ve konularına göre tasnif edilmiştir. Seçilmiş metinler bölümünde ise ilgililer için faydalı olacağına inanılan, edebiyat ve eğitimle alakalı yazılar günümüz Türkçesine aktarılarak sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Beyânü'l-Hak, Medrese, Matbuat, Mustafa Sabri Efendi.

Beyanü'l-HakDergilerEdebi metinler+4
Taha Yasir Cevher
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Rıfat Ilgaz'ın ?Bacaksız'ın Başından Geçenler? adlı hikâye serisindeki eserlerin çocuğa görelik ilkesi açısından incelenmesi

Çocuk edebiyatı, özellikle son otuz yılda çok önemli bir gelişme göstermiş, bu bağlamda Türk ve Dünya edebiyatının tanınmış yazar ve şairleri çocuklara hitap eden eserler kaleme almışlardır. Türk edebiyatında özellikle Hababam Sınıfı adlı eseriyle büyük bir şöhrete kavuşan Rıfat Ilgaz'ın çocuklar için kaleme aldığı bir dizi hikâye kitabı da bulunmaktadır. Söz konusu seri hikâye kitaplarının adı ?Bacaksız'ın Başından Geçenler?dir.Rıfat Ilgaz'ın Bacaksız'ın Başından Geçenler? adlı bu serisi ilkokul çağındaki çocuklar için yazılmıştır. Bu çalışmada Bacaksız'ın Başından Geçenler? adlı serideki hikâyelerin çocuğa görelilik ilkesi açısından incelenmesi yapılacaktır. Bu çerçevede öncelikle serideki hikâye kitaplarının özetleri verilecek, daha sonra söz konusu hikâye kitapları dil ve üslup, konu ve tema, iletiler, kahramanlar, resimler ve anlatıcı gibi çocuğa görelilik ilkeleri açısından incelenecektir.Anahtar Kelimeler: Rıfat Ilgaz, Bacaksız'ın Başından Geçenler, Çocuğa Görelik İlkesi, İnceleme.

Dil eğitimiEdebiyatEğitim+7
Betül Burç
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Nur İçözü'nün çocuk kitaplarındaki kişilerarası çatışmalar ve çatışma çözme süreçleri

İnsan ilişkilerinde birçok sebepten kaynaklanan çatışma sürecine çocuk edebiyatı ürünlerinde de rastlanılmaktadır. Çatışma süreciyle kitapta karşılaşan çocuk için çatışmanın sebebi, çözme biçim ve sonucu da önemlidir. Çocuğun edebi ürünlerde karşılaştığı çatışma süreçlerini iletişim halinde bulunduğu bireylere aktarması ve uygulaması da olasıdır. Bu bağlamda araştırmada; Nur İçözü'nün kaleme aldığı eserlerdeki kişilerarası çatışma çözme süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ilkeleri dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, Nur İçözü'nün çocuklar için yazdığı eserler bütününden oluşmaktadır. Nur İçözü'nün eserleri, çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre ele alınıp Johnson ve Johnson'ın çatışma çözüm biçimlerine göre incelenmiştir. İncelenen eserlerde çatışmaya ilişkin algıların ve çatışma çözme becerisinin oluşma süreçleri değerlendirilmiştir. Değerlendirilme sürecinde ulaşılan bulgular, çocuk yazını ölçütleri ışığında bilimsel bir nedenselliğe dayandırılarak belirtilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; Nur İçözü'nün kaleme aldığı 57 eser incelenmiş, incelenen eserlerden 46'sında kişilerarası çatışmaya rastlanılmıştır. Kişilerarası çatışmaya rastlanılan eserlerde daha sık olarak çatışmaların "karşılanmayan psikolojik gereksinimler" den kaynaklandığı, iş birliği ve güç kullanma çözüm biçimi kullanıldığı ve çatışma çözme sonuçlarının (ilkokul düzeyi eserlerde=%65,9 kazan-kazan; ortaokul düzeyi eserlerde=%41,4 kazan-kazan) kazan-kazan ile sonuçlandığına ulaşılmıştır. Eserlerdeki kişilerarası çatışmaların kazan-kazan ile sonuçlanması, bireylerde istenilen yapıcı çatışma çözme yaklaşımına uygun olarak işlendiğini göstermektedir. Eserlerde yer alan çatışmaların yoğunluğu ve çözüm süreci bu eserlerin bireyde bilişsel ve duyuşsal gelişimine katkı sağlayacak nitelikte olduğunu ortaya koymaktadır.

Türk edebiyatıTürkçeTürkçe eğitimi+6
Emre Büyükışık
Burdur Mehmet Akif Ersoy University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Gülten Dayıoğlu'nun romanlarında şiddet olgusu üzerine bir inceleme

Günlük hayatta her alanda karşımıza çıkması olası olan şiddet olgusuna çocuk edebiyatı ürünlerinde de rastlanılmaktadır. Şiddet olgusu ile kitap aracılığıyla karşılaşan çocuk için şiddetin şekli ve sonucu önemlidir. Çocuğun edebi ürünlerde karşılaştığı şiddetin çocuk gerçekliğine göre sunulması gerekir. Bu araştırmada, günümüz çocuk edebiyatının en çok çocuk okurla buluşan yazarlarından biri olan Gülten Dayıoğlu'nun çocuk kitaplarında yer alan şiddet olgusunu incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Gülten Dayıoğlu'nun çocuklar ve gençler için yazdığı romanlar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi nitel araştırma yaklaşımı içinde yer alan amaçlı örnekleme yöntemlerinden "ölçüt örnekleme" yoluyla belirlenmiştir. Buna göre incelenecek kitapların belirlenmesinde "kitapların dokuz-on iki yaş çocuklarına ve gençlere seslenmesi ve şiddet sorununa yer vermesi ölçüt olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini yazarın çocuk romanları ve gençlik romanları başlığı altında yazdığı yirmi beş kitap oluşturmaktadır. Araştırmanın veri kaynağını incelenen çocuk romanları oluşturmaktadır. Veriler doküman analizi yöntemiyle toplanmıştır. Doküman analizi yoluyla toplanan verilerin çözümlemesinde nitel araştırmalarda sıklıkla kullanılan içerik çözümlemesi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, her araştırmaya uygun geliştirilmiş ya da standart hale getirilmiş kategoriler olmamakla birlikte bu çalışmada daha önce yapılmış kuramsal çalışmalarda yer alan kategorilerden yararlanılmıştır. Çalışmada kullanılan şiddet ile ilgili kodlama formunun hazırlanmasında Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortak yürütülen Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada 'şiddet' kavramı ana kategori olarak kabul edilmiştir. Alt kategorileri ise psikolojik şiddet, cinsel şiddet, ekonomik şiddet, fiziksel şiddet, parasına el koyma, sözel kavga, bilgiye erişimi engelleme, kimse ile görüştürmeme ve ana-baba ile görüştürmeme olarak "şiddet türleri" oluşturmuştur. Bu projede yer alan şiddet türlerine ek olarak kitaplarda karşımıza çıkan ve burada yer alan kategorilere girmeyen şiddet türleri "diğer" başlığı altında ele alınmıştır. Belirlenen kategorilere göre; Gülten Dayıoğlu'nun kaleme aldığı 25 eser incelenmiş, incelenen eserlerin tamamında toplam 446 şiddet ifadesi belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre kitaplarda en fazla % 70 oranında psikolojik şiddeti yansıtan ifadeye rastlanmıştır.

Dayıoğlu, GültenRomanTürk romanı+3
Selin Fidan
Burdur Mehmet Akif Ersoy University · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

11. sınıf öğrencilerine ait öyküleyici metinlerin bağdaşıklık ve tutarlılık açısından incelenmesi

Araştırmanın amacı, 11. sınıf öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında bağdaşıklık ve tutarlılık oluşturma başarılarının hangi düzeyde olduğunu belirlemek ve bu başarı düzeyinde okul türleri, ailenin gelir düzeyi, cinsiyet, öğrencinin okuduğu kitap sayısı ve sosyal medyada yazışma süresi değişkenlerinin bir farklılık oluşturup oluşturmadığını incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2011- 2012 öğretim yılında Zonguldak il merkezinde türü farklı dört ortaöğretim kurumunun 11. sınıflarından rastgele seçilen 300 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları kişisel bilgiler anketi ve 11 seçenekten oluşan yazma konularıdır. Veri çözümleme araçları, Öyküleyici Anlatım Bağdaşıklık Değerlendirme Ölçeği ve Öyküleyici Anlatım Tutarlılık Değerlendirme Ölçeği (Coşkun, 2005)'dir.Araştırmanın sonuçlarına göre, 11. sınıf öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında bağdaşıklık araçları kullanım ortalaması öğrenci (kâğıt) başına 30,80'dir. Öğrencilere ait öyküleyici metinlerde bağdaşıklık araçlarından dördünün incelendiği bu araştırmada 11. sınıf öğrencilerinin bağdaşıklık araçları kullanım ortalaması sırasıyla şu şekilde bulunmuştur: Bağlama ögeleri (13,24), gönderim (11,67), eksiltili anlatım (5,69) ve değiştirim (1,69)'dir. Araştırmanın sonuçlarına göre, öğrencilerin bağdaşıklık oluşturma düzeyi ile okul türü, cinsiyet, öğrencinin okuduğu kitap sayısı, sosyal medyada yazışma süresi değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluştuğu; ailenin gelir düzeyinin farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin tutarlılık puanı ortalaması 5 üzerinden 1,87 olarak bulunmuştur. Araştırmanın alt probleminde yer verilen okul türü, cinsiyet, ailenin gelir düzeyi, öğrencinin okuduğu kitap sayısı, sosyal medyada yazışma süresi değişkenleri ile öğrencilerin tutarlılık oluşturma başarıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir.Araştırmanın sonuçlarına göre, 11. sınıf öğrencilerinin öyküleyici metinlerinde bağdaşıklık ve tutarlılık oluşturmada önemli sorunlar yaşadıkları görülmüş ve tespit edilen sorunlar örnek metinler üzerinde nitel değerlendirme yapılarak ortaya konmuştur.

BağdaşıklıkMetin dil bilimTutarlılık+2
Ömer Yılmaz
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Bartın yöresinden derlenmiş atasözleri ile deyimlerin tematik açıdan değerlendirilmesi

"Bartın Yöresinden Derlenmiş Atasözleri İle Deyimlerin Tematik Açıdan Değerlendirilmesi" başlıklı çalışmamız, Bartın il sınırları içinde yer alan merkez ilçe, ilçeler, kasabalar ve köylerde halk dilindeki atasözü ve deyimlerin tematik açıdan derlenerek incelenmesinden oluşmaktadır. Her dilde atasözleri ve deyimler vardır. Toplum bilimi, ruh bilimi, eğitim bilimi, ekonomi, felsefe, tarih, ahlâk, folklor gibi birçok konuları ilgilendiren ve birçok yönden inceleme konusu olmaya değer olan bu millî söz varlıkları deyiş güzelliği, anlatım gücü, kavram zenginliği bakımından çok önemli dil yapılarıdır. Dilde yaşayan unsurların başında gelen atasözü ve deyimler, kullanıldığı bölgenin özelliklerini gerek ses gerekse kelime değişimleri olarak göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Atasözü, deyim, Bartın, tematik sınıflandırma, halk kültürü.

AtasözleriBartınDeyimler+2
Avni Özsoy
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancılara Türkçe öğretiminde kelime ağı oluşturma yönteminin öğrencilerin yazma becerisi ve motivasyonuna etkisi: Mısır örneği

Yabancılara Türkçe öğretiminde dört temel beceriden biri olan yazma eğitimi, hem öğretmenler hem de öğrenciler için zorlu bir süreçtir. Bu durumun birçok sebebi bulunmaktadır. Özellikle yazma aşamasında beynin fonksiyonlarının yeterli miktarda kullanılamaması ve tek boyutlu düşünme yazma becerisinde başarıyı düşüren sebeplerin başında gelir. Ayrıca öğrencilerin yazmaktan korkmaları, yazmak için motivasyonlarının düşük olması da yazma becerisinde başarıyı olumsuz etkiler. Bu çalışmada, yazma öncesi kullanılabilecek yöntemlerden biri olan kelime ağı oluşturma yönteminin yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin yazma becerisi akademik başarısına ve motivasyonlarına olumlu bir etki yapıp yapmadığı incelenmiştir. Öncelikle geniş bir alan olan yabancılara Türkçe öğretiminin önemi, tarihi ve Türkçe öğretim merkezleri hakkında bilgi verilmiştir. Mısır'da Türkçe öğretimine ayrıca değinilmiş, burada faaliyet gösteren Türkçe öğretim merkezleri ve üniversitelerdeki Türkoloji bölümleri anlatılmıştır. Yabancılara Türkçe öğretiminde yazma eğitimi ve karşılaşılan sorunlar incelendikten sonra "kelime ağı oluşturma" yöntemi yurt içi ve yurt dışında yapılan çalışmalardan hareketle tanıtılmıştır. Yunus Emre Enstitüsü Kahire Türk Kültür Merkezinde B2 seviyesindeki yirmi yedi öğrenciye altı haftalık deneysel uygulama yapılmıştır. Uygulama süresinde deney grubuna kelime ağı oluşturma yöntemiyle kompozisyonlar yazdırılmış, yöntemin yazma becerisi akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisi ortaya çıkarılmıştır. Ön test ve son test kompozisyon puanlarının istatistiksel olarak karşılaştırılması sonucu deney grubu lehine anlamlı bir fark elde edilmiştir. Böylece kelime ağı oluşturma yönteminin, yazma becerisini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Deneysel uygulama sonucunda deney grubundan elde edilen öğrenci görüşleri analiz edilerek kelime ağı oluşturma yöntemiyle kompozisyon yazmanın öğrencilerin motivasyonlarını ne yönde etkilediği ortaya çıkarılmıştır. Öğrenci görüşlerinden ulamlar oluşturulmuş, ardından frekans ve yüzde tanımlayıcı istatistikleri kullanılarak öğrenci görüşleri yorumlanmıştır. Elde edilen sonuca göre kelime ağı oluşturma yöntemi, yazma becerisi akademik başarısını artırmış, ayrıca genel olarak öğrencilerin motivasyonlarını olumlu etkilemiş ve yazma sürecinde kendilerini daha rahat hissetmelerini sağlamıştır.

Dil öğretimiEğitim stratejileriKelime ağı yöntemi+7
Erdem Hamaratlı
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessEN

The evaluation of application level of constructivist approach for Turkish lessons in the secondary school (Sample of Zonguldak city)

The aim of this research is to evaluate whether or not teachers having Turkish classes at the secondary schools which place in Zonguldak city centre and Kozlu county town adopt process evaluation for data construction, exhibit proper behaviours for constructivist process while having activities done, and exhibit teacher roles adopting constructivist learning approach while trying to provide practice situations of method and techniques that are prepared in accordance with constructivism and four main language skills. In accordance with the research, a thirty eight point structured teacher observation form and thirty nine-question semi-structured interview forms, which were prepared by Metin Öztürk, were utilized. It was received permission from Metin Öztürk for usage these forms. Also, forms were introduced by taking three expert opinions. Socio-cultural structure of Zonguldak had an effect on determining the schools for lesson observation. Features like seniority, age, gender, and educational background were taken into consideration for choosing the teachers. It was also recevied approval from Zonguldak Governship after taking necessary permissions from teachers and school directors. Eighty hours lesson observation was performed as observing ten hours lesson of eight teachers. Datas obtaining in consequence of interviews with teachers personally and lesson observations were interpreted with respect to professional seniority, educational background, gender variables. In consequnces of observation and interviews, it was obtained the results that process evaluation methods are not applied enough, the behaviours consonant with constructivist process are partially exhibited while having activites performed, methods and techniques being prepared in accordance with constructivism are partially managed, constructivist teacher roles are also partially exhibited. Key Words: Constructivism, Turkish Education, Teacher Opinions, Conventional Education.

Secondary school teachersSecondary schoolsTurkish lesson+4
Özcan Göl
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk Haftası dergisinin çocuk edebiyatı açısından incelenmesi

Çocuk eğitiminde kullanılan kaynaklar nitelik ve nicelik açısından büyük önem taşımaktadır. Belirli bir amaç doğrultusunda kullanılan kaynağın ulaşılmak istenen hedefe ve hitap ettiği kesimin özelliklerine uygun olması gerekmektedir. Aksi durumda hitap ettiği kesime birtakım özellikler ve değerler aktarmak maksadı ile hazırlanan kaynağın istenilen hedefe istenilen şekilde ulaştıramaması ya da hedefe ulaştırırken istenmeyen sonuçlar doğurması söz konusu olur. Bu nedenle çocuk edebiyatı alanında kullanılan kaynakların incelenmesi ve özelliklerinin ortaya çıkarılması önemlidir. Bu amaçla çocuk edebiyatı alanında yapılan taramalar neticesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra yayın hayatına başlayan çocuk dergilerinden Çocuk Haftası isimli derginin incelenmediği tespit edilmiştir. Çocuk Haftası Dergisinin Çocuk Edebiyatı Açısından İncelenmesi isimli çalışmada 1942-1950 yılları arasında Çocuk Haftası ismi ile yayınlanan derginin 375 sayısı incelenmiştir. Çocuk Haftası dergisi 1943–1950 yılları arasında 374 sayı, 1958–1964 yılları arasında 318 sayı yayınlanan bir çocuk dergisidir. Derginin ilk sayısı 30 Ekim 1942 yılında yayınlanır fakat bu tarihten 2 Ocak 1943 tarihine kadar bir daha yayınlanmaz. Çocuk Haftası Dergisinin Çocuk Edebiyatı Açısından İncelenmesi isimli çalışmada Çocuk Haftası'nın 30 Ekim 1942 tarihinde yayınlanan tek sayısı ve 1943-1950 yılları arasında yayınlanan 374 sayısı incelenmiştir. İnceleme doküman incelemesi yöntemi ile yapılmıştır. Derginin eserlerinin yazar adına göre fihristi oluşturulmuş ve eserler edebi türlere göre sınıflandırılmıştır. Çocuk edebiyatı kaynaklarından elde edilen çocuk edebiyatı eserlerinde bulunması gereken özellikler ölçüt alınarak derginin eserleri değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda Çocuk Haftası dergisinde çocuk edebiyatı özelliklerine uygun olmayan eserler bulunduğu görülmüştür.

Çocuk dergileriÇocuk edebiyatıÇocuk eğitimi
Ahmet Asar
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

2006 ve 2015 Türkçe öğretim programlarında kullanılan fiillerin yenilenmiş bloom taksonomisine göre sınıflandırılması

Öğretim programları bir dersin işlenişinde büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde öğretim programları Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanmaktadır. Bu programlar çağın gereklerine uygun biçimde geliştirilmektedir. Çalışma buradan yola çıkarak Türkçe öğretim programında yer alan kazanımlarda, öğrencilerden beklenen Yenilenmiş Bloom Taksonomisindeki üst düzey bilişsel basamaklara çıkabilme durumunu belirlemek için yapılmıştır.Bu araştırma Türkçe öğretim programlarında yer alan fiillerin sınıflanması ve programa yeni fiillerin katılmasını amaçlamaktadır. Program kazanımlarında kullanılan fiiller sınırlı sayıda olup genellikle aynı kazanımların tekrarı ile devam etmektedir. Çalışmada Türkçe becerilerine yeni fiiller kazandırılmak ve bu fiillerin kullanımıyla öğrencilerin üst düzey bilişsel becerilere ulaşmasını sağlamak istenmektedir.Çalışmada "Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü", "Türkçenin Sıklık Sözlüğü" ve "Türkçenin Ters Sıklık Sözlüğü" kullanılarak fiiller belirlenmiş ve bu fiiller A'dan Z'ye sıralanarak verilmiştir. Belirlenen ve eğitime kazandırılmaya çalışılan bu fiillerin yeni hazırlanacak olan programlarda kullanılması önerilmektedir. 2006 yılında okuma, dinleme, konuşma yazma ve dil bilgisi kazanımları, 2015 yılında ise sözlü iletişim, okuma ve yazma beceri alanları bulunmaktadır.2006 ve 2015 Türkçe öğretim programlarında bulunan kazanımlar Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre sınıflandırılarak, hangi basamaklarda çoğaldığı belirlenmiştir.Çalışmanın sonucunda programlardaki kazanımların çoğunun uygulama basamağında yoğunlaştığı ve yazma beceri alanı dışında yaratma basamağına fazla yer verilmediği görülmüştür.Çalışmada 2006 ve 2015 yılı Türkçe öğretim programları ele alınmıştır. Programlarda yer alan kazanımların üst düzey basamaklara yeterli oranda yer vermediği görülmüştür. Çalışmanın öneriler kısmında hazırlanacak olan Türkçe öğretim programlarında kullanılmak üzere sıklık sözlüklerinden faydalanarak bulunan fiiller tablo halinde sunulmuştur.

Bloom taksonomisiDil bilgisi-eylemSınıflandırma+6
Gözde Avşar
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin yazılı ve sözlü anlatım becerilerinde kullandıkları söz varlığının araştırılması

Düşünme gücü, bireyin kelime hazinesiyle doğrudan ilgilidir. Kelime hazinesinin yetersiz kaldığı durumlarda öğrenme ve öğretme süreci de aksayacaktır. 2005 Türkçe öğretim programıyla uygulamaya konan yeni yöntem ve yaklaşımlar çerçevesinde okullarımızda, Türkçe derslerinde öğrencilerin mevcut kelime hazinelerini, dört temel dil becerisiyle etkin şekilde kullanmaları amaçlanır. Bu çalışmada, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerine belirli konularda konuşma ve yazma etkinlikleri uygulanarak öğrencilerin mevcut söz varlıklarının tespit edilmesi ve becerilere göre kıyaslanması amaçlanmıştır. Kavram olarak değerler eğitimindeki "Sevgi, Saygı, Sorumluluk, Adalet, Yardımseverlik, Doğruluk Dürüstlük, Güven, Özgüven, Hoşgörü, Alçak gönüllülük, Empati, Kanaatkârlık, Çalışkanlık, Sabır" kelimelerinden faydalanılmıştır. Bu çalışma kapsamında dört aşamalı etkinlik yapılmıştır. İlk olarak öğrencilere hazırlıksız konuşma, hazırlıksız yazma, daha sonra hazırlıklı konuşma, son olarak da hazırlıklı yazma çalışmaları yaptırılmıştır. Çalışmada sonuç olarak öğrencilerin kendilerini ifade ederken sözlü dil becerilerinde, yazılı dil becerilerine kıyasla zayıf kaldıkları belirlenmiştir. Bireylerin kendilerini düzgün ve yeterli ifade edebilmesi için zengin bir söz varlığına sahip olmaları gerekmektedir. Sözlü ifade gücünün gelişimi için ise okullarda ders içi uygulamalarda konuşma etkinliklerine özellikle yer verilmelidir. Literatür taraması sonucu uygulamaya dayanan bu çalışma gibi çalışmaların çok az olduğu belirlenmiştir. Kaynak incelemesi gibi çalışmalar yerine uygulamaya dayalı çalışmaların artırılması mevcut durumun somut olarak ortaya konması için bir basamak olacaktır.

Sınıf içi iletişim
Murat Dağ
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
DoctorateOpen AccessTR

Millî edebiyat dönemi romanlarının(1911 - 1923) insani değerler ve Türkçe eğitimine katkıları bakımından incelenmesi

Bu çalışmada, Millî Edebiyat Dönemi "insan" temi etrafında ele alınmış ve dönem romanlarının Türkçe Eğitimine katkıları üzerinde durulmuştur. Araştırma, tarama modeli şeklindedir. İncelemeye esas alınan yapıtlar, belirlenen sınırlılıklar çerçevesinde tek tek incelenmiş ve çalışma süresince ulaşılan yargılar, yeri geldikçe ortaya konulmuştur. Bu eserlerde, insanın bir yandan olgun ve güçlü duruşuyla, bir yandan da zaaf ve eksiklikleriyle ele alındığı görülmüştür. Dönemin canlı bir panoroması olan insanın ele alınışında "Siyasi tercihlerin, kişisel önyargıların, toplumsal değer yargıların, beşeri eğilimlerin, duygu ve düşünce iklimindeki algılamaların, yaşanmışlıkların ve yaşanacaklara duyulan kaygıların" etkili olduğu görülmektedir. Dönem romanları aynı zamanda değerler eğitimi ve temel dil becerileri yönünden de irdelenmiştir. İncelemeye dâhil edilen yapıtların, değerlerin tanınması, kavratılması ve dil becerilerinin geliştirilmesi konularında Türkçe eğitimine katkı sağlayacağını söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Millî Edebiyat Dönemi, insan, değerler eğitimi, temel dil becerileri

Yıldız Yenen Avcı
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan "Yedi iklim Türkçe Öğretim Seti"nin çoklu zeka kuramı açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan "Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti"ni Çoklu Zekâ Kuramı açısından incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini set içerisindeki ders, çalışma ve öğretmen kılavuz kitapları (A1, A2, B1, B2, C1, C2) oluşturmaktadır. Araştırmada ders ve çalışma kitaplarındaki tüm etkinlikler incelenerek hangi zekâ alanlarına hitap ettikleri belirlenmiş ve toplam zekâ alanları içindeki yüzdelikleri bulunmuştur. Öğretmen kılavuz kitaplarında ise tüm yönlendirici ifadeler ve ek etkinlikler incelenerek hangi zekâ alanlarına hitap ettikleri belirlenmiş ve toplam zekâ alanları içindeki yüzdelikleri bulunmuştur. Daha sonra setin ders, çalışma ve öğretmen kılavuz kitapları A, B ve C seviyeleri şeklinde gruplandırılmış ve gruplar içerisindeki zekâ alanlarının yüzdelikleri hesap edilmiştir. Araştırmanın devamında ders, çalışma ve öğretmen kılavuz kitaplarındaki her bir zekâ alanının hangi seviyede yüzde kaç kullanıldığı hesap edilerek, zekâ alanlarının seviyeler arasındaki yüzdelikleri karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti'nin genelinde en fazla sözel-dilsel zekâ alanının kullanıldığı fakat bireysel farklılıkları temel alan Çoklu Zekâ Kuramı kapsamındaki sekiz zekâ alanına sette eşit derecede yer verilmediği tespit edilmiştir.

Ders kitaplarıDil öğretimiKitaplar+7
Hilal Keskin
Zonguldak Bülent Ecevit University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Ortaokul (6, 7, 8) Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin anlam yapısı ile bunlara ilişkin öğretmen görüşleri ve öğrencilerin özyeterlik algıları

Bu araştırmanın amacı; 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinleri anlam bilim yöntemleriyle incelemek; metinlerin sözcük anlam bilimi, tümce anlam bilimi ve edim bilim açısından yapısına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerini belirlemek; bu metinlerin 2006-2007 eğitim-öğretim yılında uygulanmaya konulan Türkçe programı ile uygunluğunu belirlemektir. Araştırmanın ilk aşamasında ders kitaplarındaki metinler; başta anlam bilim olmak üzere dil bilimi, yazın bilimi, gösterge bilimi ve edim bilimi yöntem ve teknikleri ile çözümlenmiş; yapısal ve anlamsal özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu aşamada ilk olarak ilgili metinlerin söz varlıkları sözcük anlam bilimi açısından ele alınmış, metinler içerisindeki göstergelerin anlam özellikleri belirlenip bunların metinlerin söz varlıklarındaki oranı, kullanım sıklıklarının yoğunlukları belirlenmeye çalışılmıştır. Tespit edilen kullanım düzeylerinin kitapların söz varlıklarındaki yerleri sınıf değişkeni açısından ele alınmış ve karşılaştırmalı olarak yapısal özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu ilk aşamada ikinci olarak ders kitaplarındaki tümcelerin, tümce anlam bilimi açısından türleri belirlenmiş ve bu tümcelerin yine sınıf değişkeni açısından kitaplardaki dağılımı, yapısal etkileri tespit edilmiştir. Araştırmanın bu ilk aşamasında son olarak ders kitaplarındaki metinlerden alınan konuşma dilinin yansıması olan sözceler, edim bilim açısından ele alınmış, ilgili sözcelerin türleri tespit edilmiştir. Düzsöz, edimsöz ve etkisöz çerçevesinde ele alınan sözcelerin metin türleri ve sınıf değişkeni açısından ortaya koyduğu iletişimsel ve metinsel roller belirlenmeye çalışılmıştır. Bu noktada sözcelem durumlarının metnin yüzeysel yapısında somutlaşma şekilleri, bağlam ve alımlayıcı da dikkate alınarak yorumlanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ders kitaplarındaki metinlerin anlam yapılarına ilişkin öğrenci görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 31 maddeden oluşan beşli Likert tipi bir ölçek hazırlanmış ve bu ölçek Malatya ilindeki beş eğitim bölgesinden seçilen 15 ortaokulda 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Okullar belirlenirken sosyoekonomik yapı farkı gözetilmiş ve her bölgeden sosyoekonomik açıdan alt, orta ve üst olmak üzere üçer okul seçilerek beş eğitim bölgesinde toplam 15 ortaokulda araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu okullarda eğitim gören toplam 1.370 öğrenciye ölçek uygulanmış ve bu ölçeklerden 66 tanesi çeşitli sebeplerden dolayı geçersiz sayılmış ve 1.304 tanesi SPSS programına yüklenerek değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen bulgular benzer çalışmalar ile karşılaştırılarak çeşitli değişkenler açısından yorumlanmıştır. Araştırmanın son aşamasında ise Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin anlam yapılarına ilişkin öğretmen görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu noktada Malatya merkez ilçede görev yapan 30 Türkçe öğretmeninin görüşlerine başvurulmuştur. Bunun için nitel desende oluşturulmuş yarı yapılandırılmış 6 maddelik bir ölçek hazırlanmış ve hazırlanan ölçek ile öğretmenlerin görüşleri alınmaya çalışılmıştır. Öğretmenlerin görüşleri araştırmacı tarafından bilgisayar ortamına aktarılmış ve NVivo programında içerik analizi yapılarak ders kitaplarının anlam yapılarına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, ana dili eğitiminde kullanılan en önemli materyallerden biri olan ders kitaplarındaki metinlerin anlam yapılarının sözcük, tümce ve sözce boyutlarında belirli bir çerçeve belirlemesi açısından önemlidir.

AnlamAnlam bilimDers kitapları+7
Sezgin Demir
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Mustafa Ruhi Şirin'in şiirlerinin Türkçe öğretimi bağlamında tema ve iletiler açısından incelenmesi

Türk toplumunun dünya görüşünü ortaya koymada Türkçe'nin büyük önemi vardır. Bu noktada Türkçe öğretimi ifade kabiliyetini geliştirmek, yaşamın inceliklerini görmek ve sağlam temellere dayanan kültür hazinemizi öğrenmek açısından son derece hayatidir. İlköğretim seviyesinden itibaren başlanan Türkçe öğretimi sağlam bir dil yapısı oluşturmak adına ilk profesyonel temeli teşkil eder. Türkçe dersi, bilgi vermekten çok beceri kazandırmaya, teoriden çok uygulamaya dayalı olmak zorundadır. Bunu gerçekleştirmek için de nitelikli Çocuk edebiyatı ürünlerine ihtiyaç vardır. Bu çalışma, günümüz Çocuk edebiyatı sanatçılarından Mustafa Ruhi Şirin'e ait sekiz adet şiir kitabında yer alan şiirlerin ortaokul 6,7,8. sınıflar Türkçe Dersi Öğretim Programı gözetilerek Türkçe öğretimi bağlamında tema ve iletiler açısından incelenmesinden oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Mustafa Ruhi Şirin, Türkçe Öğretimi, Şiir, Tema, İleti, İnceleme

MesajTemaTürk şiiri+5
Mehmet Miraç Sert
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Mevlâna İdris Zengin'in hikâye ve masallarındaki iletiler ve bu iletilerin Türkçe eğitimi açısından incelenmesi

İleti, verilmek istenilen mesaj ya da yazı veya sözle anlatılması amaçlanan duygu düşüncedir. Mevlâna İdris Zengin, hikâye ve masallarıyla çocuklar için edebiyat yapan yazarlardan biridir ve kaleme aldığı masalları ileti açısından zengindir. Mevlâna İdris; hikâye ve masallarında okuruna ferdi, içtimai, ahlaki, dini, milli ve evrensel konularda iletiler vermektedir. Taşımış oldukları amaçlara göre; çocuğun sosyal hayatı, kişisel gelişimi, tabiat ve hayvanlar, dini ve milli gelişim, savaş karşıtlığı ve dünya barışı, aile hayatı, okul ve eğitim, teknolojinin yersiz kullanımı ve kapalı iletiler olarak sınıflandırıldı. Mevlâna İdris'in hikâye ve masallarında çocuğun sosyal hayatına dair iletiler, diğer iletilere oranla daha fazla kullanılmıştır. Mevlâna İdris'in masal ve hikâyelerindeki iletiler incelendiğinde pek çok iletinin çocuğa uygun olduğu, bazılarının da çocuğa göre olmadığı görülmektedir. Bunun yanında yazarın hikâye ve masalları dışında kalan bazı eserlerindeki iletiler de incelenmiştir. Mevlâna İdris'in eserleri Türkçe dersi temaları ve kazanımlarına elverişlidir; ancak MEB tarafından basılan yazarın, Türkçe ders kitaplarındaki masalları, düzenlenerek aslından uzaklaşmış ve iletiler bakımından zayıflamış olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Mevlâna İdris Zengin, İleti, Çocuk edebiyatı, Hikâye, Masal, Türkçe eğitimi, İnceleme.

HikayeMasallarMesaj+3
Bedreddin Sina Kılınç
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi tarihinde Arthur Lumley Davids'in "A Grammar of the Turkish Language" adlı eseri üzerine bir inceleme

Batı dünyasında, Doğu'yu tanıma çabaları bir hayli eskiye gitse de özellikle XIII. yüzyıldan beri oryantalist / şarkiyatçı temelde yoğunlaşan bir ilgi oluştu. Savaş ortamının dışında ilmi endişelerin beslediği bir tecessüsün mahsulü olarak Türklerin dili ve kültürü Batı'da artan bir ilgiyle araştırma konusu haline geldi. Batı dünyasında Türk dili üzerine yapılan çalışmalar özellikle XIX. yüzyılda ilmi bir çerçevede ele alınmaya başlandı. Çalışmamıza esas teşkil eden İngiliz oryantalist Arthur Lumley Davids'in "A Grammar of the Turkish Language" adlı eseri de bu yaklaşımla XIX. yüzyılda kaleme alınmıştır. Yahudi asıllı genç İngiliz oryantalist Arthur Lumley Davids, Batı'da kendisinden önce yazılmış eserlerdeki malumattan da yararlanarak Türkçenin gramer (sarf ve nahvi)ini yazmıştır. Lumley bu kadarla yetinmemiş, kitabının baş tarafına seksen sayfa tutarında Türklerin tarih, dil ve medeni¬yetine dair bilgi ihtiva eden bir bölüm koymuştur. Lumley, çağdaşı oryantalistlerde rastlanan bir yaklaşımla kitabının sonuna Türkçe şiir ve metinler de ilave etmiştir. A Grammar of the Turkish Language, XX. yüzyılın başlarından itibaren Türk fikir çevrelerinde de kendinden söz ettirmiştir. Anahtar Kelimeler: Arthur Lumley Davids, A Grammar of the Turkish Language Gramer, Türk, Türkoloji

Davids, Arthur LumleyTürkçeTürkçe eğitimi+2
Fatma Semra Turan
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2014
00